Zespół Leriche’a – co to jest, jakie są objawy i jak leczyć?

Zespół Leriche’a – co to jest, jakie są objawy i jak leczyć? Niedokrwienie nóg powoduje objawy dopiero wtedy, gdy dopływ krwi jest mocno ograniczony. Odczuwane wtedy symptomy to m.in. ból łydek, który nasila się podczas chodzenia wywołuje tzw. chromanie przestankowe pornchai soda/123RF

Niedokrwienie kończyn dolnych to skutek niedostatecznego dopływu krwi, najczęściej związany z miażdżycą, ale także występujące w cukrzycy. Charakterystycznym objawem jest chromanie przestankowe, które wiąże się ze znacznym zwężeniem naczyń krwionośnych – u większości pacjentów zmiany rozwijają się bezobjawowo. Przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych jest częstym problemem osób starszych i zwiększa ryzyko zawału i udaru. Najbardziej niebezpieczna jest jednak ostra postać choroby, która rozwija się w ciągu kilku godzin i grozi amputacją kończyny, a nawet śmiercią. Warto więc znać możliwe przyczyny niedokrwienia nóg i symptomy, które powinny skłonić do wizyty u lekarza. Wyjaśniamy też, na czym polega diagnostyka i leczenie.

Niedokrwienie kończyn dolnych jest wynikiem zwężenia tętnic doprowadzających do nich krew i najczęściej związane jest z występowaniem miażdżycy.

Do czynników sprzyjających wystąpieniu niedokrwienia nóg należą:

  • miażdżyca tętnic kończyn dolnych,
  • miażdżyca innych tętnic niż tych zlokalizowanych w kończynach dolnych,
  • nałóg nikotynowy, zwłaszcza palenie tytoniu,
  • nadciśnienie,
  • cukrzyca,
  • hipercholesterolemia, a zwłaszcza wysokie stężenie cholesterolu całkowitego we krwi przy niskim poziomie cholesterolu HDL,
  • brak aktywności fizycznej,
  • płeć męska,
  • wiek powyżej 50 lat,
  • uprawianie niektórych sportów, np. kolarstwa.

Częstotliwość występowania niedokrwienia nóg wzrasta wraz z wiekiem – w społeczeństwach zachodnich cierpi na nie co piąta osoba po 55. roku życia, a w grupie tych po 70. roku życia występuje nawet 60 procent osób.

Poza miażdżycą do możliwych przyczyn niedokrwienia nóg należą m.in.:

  • uraz lub inny rodzaj uszkodzenie tętnicy,
  • zator naczynia obwodowego,
  • choroba Buergera,
  • choroba Takayasu,
  • torbiel Bakera,
  • zwężenie cieśni aorty,
  • tętniak tętnicy podkolanowej,
  • zespół usidlenia tętnicy podkolanowej, występujący m.in. u kolarzy i biegaczy
  • zespół tarcia pasma biodrowo-piszczelowego u rowerzystów,
  • pierwotny nowotwór naczynia krwionośnego.

Nieleczone niedokrwienie nóg zwiększa zagrożenie wystąpieniem zawału serca i udaru mózgu.

Niedostateczne ukrwienie nóg może wiązać się w występowaniem uciążliwych dolegliwości i zmian skórnych, choć nawet u 2/3 chorych przebiega bezobjawowo, co niestety nie zmniejsza ryzyka powstania powikłań zagrażających ich zdrowiu lub życiu.

U wielu pacjentów symptomy takie jak ból nóg czy ich drętwienie zaczynają być odczuwane dopiero wtedy, gdy zwężenie tętnic doprowadza do zmniejszenia się ich światła o połowę.

Objawy niedokrwienia nóg to zwłaszcza:

  • chromanie przestankowe, czyli ból nóg (zwłaszcza łydek), który nie promieniuje, ale zwiększa się w czasie chodzenia, a czasem rozszerza na uda i pośladki, po czym zwykle ustępuje po upływie od kilku do 10 minut odpoczynku,
  • stały ból w obrębie kończyn dolnych, który najpierw pojawia się w nocy, po czym jest odczuwany również w ciągu dnia i w spoczynku (w przypadku skrajnego niedokrwienia),
  • bladość skóry nóg, która nasila się przy ich uniesieniu powyżej poziomu serca,
  • obniżenie temperatury stóp,
  • słabe lub niewyczuwalne tętno w tętnicach nogi,
  • parestezje, czyli mrowienie i drętwienie nóg
  • kurcze w obrębie nóg,
  • uczucie zesztywnienia mięśni po wysiłku,
  • zespół Leriche’a, czyli niedrożność aortalno-biodrowa (zwężenia aorty albo tętnic biodrowych) – chromanie przestankowe występujące z brakiem obecności tętna w pachwinach i zaburzeniami erekcji w u mężczyzn,
  • powstawanie patologicznych zmian na skórze,w tym niegojących się ran, ich zakażeń lub martwicy postępujące od palców stóp w górę – przy ciężkim niedokrwieniu, zwłaszcza w przypadku neuropatii cukrzycowej.

Dolegliwości odczuwane w chorobie niedokrwiennej kończyn dolnych często wynikają też z miażdżycy innych tętnic niż te znajdujące się w nogach, najczęściej wieńcowych, nerkowych, zaopatrujących w krew głowę czy aorty brzusznej, obejmując najczęściej:

  • ból w klatce piersiowej – objaw choroby wieńcowej serca, występujący u ok. 1/3 chorych z niedokrwieniem nóg,
  • zawroty głowy, szum w uszach, przemijające ataki niedokrwienne mózgu – u co dziesiątego pacjenta,
  • nadciśnienie tętnicze i nasilająca się niewydolność nerek,
  • ból w podbrzuszu, stały lub nasilający się po jedzeniu w przypadku tętniaka aorty brzusznej, który jest rozpoznawany u ok. 8 procent pacjentów (choć u wielu z nich jego obecność nie wywołuje objawów).

Jak odróżnić ból nóg powodowany przez niedokrwienie od tego występującego w niewydolności żylnej? Ten pierwszy nasila się podczas aktywności, podczas gdy przy niewydolności żył największe natężenie dolegliwości ma miejsce przy braku ruchu, długim siedzeniu lub staniu lub wieczorem, a sposobem na jego zmniejszenie jest wysiłek fizyczny lub uniesienie kończyn.

Niedokrwienie kończyn dolnych wiąże się ze zmniejszonym zaopatrzeniem tkanek w tlen. W większości przypadków ma ono charakter przewlekły – gdy więc mowa o niedokrwieniu nóg, najczęściej chodzi właśnie o tę postać choroby.

Ostre niedokrwienie kończyn dolnych powstaje najczęściej na skutek wytworzenia się zatoru pochodzenia sercowego, rzadziej z aorty lub dużych tętnic, a także zakrzepów żylnych.

Przyczyną ostrego niedokrwienia kończyn dolnych jest zazwyczaj skrzeplina krwi, a w nielicznych przypadkach kryształy cholesterolu czy fragment tkanki nowotworowej. Niedokrwienie spowodowane zatorem tętniczym rozwija się szybciej niż związane z zakrzepicą.

Przyczyną ostrego niedokrwienia nóg jest najczęściej:

  • uraz tętnicy,
  • rozwarstwienie tętnicy,
  • nadkrzepliwość krwi,
  • zakrzepica żył głębokich,
  • powikłania po leczeniu zabiegowym, takim jak rewaskularyzacja czy pomost naczyniowy,
  • zespół usidlenia tętnicy podkolanowej.

Ostre niedokrwienie nóg jest stanem szybko postępujący i zagrażającym życiu pacjenta. Jego nasilenie narasta drastycznie w ciągu 10-15 minut, dlatego konieczne jest szybkie działanie, by uniknąć powstania martwicy tkanek – może dojść do niej już po 2-10 godzinach od nagłego niedokrwienia.

W pierwszej kolejności obumierają nerwy obwodowe, zwykle po 4 godzinach – mięśnie, a po pół doby do doby zmiany dotykają skóry.

Pierwszym objawem krytycznego niedokrwienia kończyn dolnych jest bladość i ochłodzenie skóry, brak tętna w tętnicach zlokalizowanych najniżej, a następnie ból, mrowienie, utrata czucia, sinica plamista, porażenie ruchowe, pęcherze na skórze, widoczna martwica i gorączka.

Leczenie podjęte w ciągu 8-12 godzin, które skutkuje usunięciem przyczyny niedokrwienia, wciąż umożliwia uratowanie funkcji mięśni nóg.

Niedokrwienie nóg to problem, z którym należy zwrócić się do lekarza angiologa, który jest specjalistą chorób naczyń krwionośnych i limfatycznych. Konsultacja zalecana jest w przypadku odczuwania objawów mogących świadczyć o miażdżycy nóg, zwłaszcza tak typowych, jak chromanie przestankowe.

Pilna wizyta u lekarza wymagana jest w sytuacji, gdy pojawi się nagłe zasinienie palców stóp, oznaczające zator naczyń krwionośnych, a także gdy występuje ból spoczynkowy, zmiany skórne czy martwica tkanek.

Wskazana jest też wizyta u kardiologa w celu ustalenia terapii w problemach związanych z niedokrwieniem nóg, m.in. choroby niedokrwiennej serca, nadciśnienie tętniczego czy hipercholesterolemii.

Rozpoznanie choroby obejmuje czynności takie jak:

  • wywiad z pacjentem,
  • ocena zmian w obrębie skóry i mięśni kończyn dolnych, takich jak siny kolor, zanik owłosienia, zmieniony wygląd paznokci palców stóp, przebarwienia, pęknięcia i owrzodzenia skóry, czy obszary martwicy,
  • badanie tętna w kolejnych tętnicach nóg, począwszy od stóp w górę,
  • osłuchiwanie tętnic udowych i innych, by stwierdzić, czy występuje w nich szum,
  • badanie palpacyjne.

Ocena stanu tętnic pacjenta i ustalenie metody leczenia często wiąże się również wykonaniem innych badań, do których należą m.in.:

  • badanie USG Dopplera
  • test ABI, czyli wyznaczenie wskaźnika kostkowo-ramiennego,
  • test wysiłkowy na bieżni,
  • angiografia tomografii komputerowej (CTA) lub rezonansu magnetycznego (MRA),
  • cyfrowa angiografia subtrakcyjna (DSA),
  • pletyzmografia.

Metody leczenia niedokrwienia nóg mają na celu zmniejszenie objawów zaburzeń, umożliwiające pacjentom większą aktywność fizyczną, jak również spowolnienie rozwoju choroby. Zmian w tętnicach nóg nie można jednak cofnąć, da się jednak zmniejszyć zagrożenie powikłaniami, a także zredukować odczuwane dolegliwości.

Przy znacznym niedokrwieniu nóg, które skutkuje wystąpieniem objawów takich jak chromanie przestankowe, pod wpływem terapii może nie dojść do osłabienia dolegliwości, a u niektórych może dojść nawet do ich pogorszenia. U niewielkiej grupy pacjentów (odsetek ten wynosi do 2 procent), w przebiegu choroby może dojść do ostrego niedokrwienia kończyn dolnych.

Terapia może obejmować:

  • trening marszowy – u pacjentów z niezbyt zaawansowanymi zmianami i bez przeciwwskazań do tej metody skuteczny jest 3-miesięczny trening na bieżni przez 30-60 min trzy razy w tygodniu, a następnie regularna aktywność fizyczna,
  • podawanie leków – m.in. takich, które zwiększają przepływ krwi przez naczynia krwionośne, statyn, nasercowych lub przeciwpłytkowych, np. kwasu acetylosalicylowego, lub innych,
  • leczenie zabiegowe – endowaskularne (wewnątrznaczyniowe) za pomocą wszczepienia stentów,
  • leczenie chirurgiczne, takie jak wstawienie bajpasów lub usuwanie blaszki miażdżycowej (endarterektomia tętnicy),
  • rekonstrukcja lub przeszczep skóry,
  • amputację części kończyny w przypadku nieleczonego niedokrwienia przebiegającego z martwicą.
Leia também:  Como calcular fluxo de caixa: 15 passos (com imagens)

U niektórych pacjentów powikłania spowodowane przez niedokrwienie kończyn dolny są niestety powodem do amputacji części kończyny poniżej kolana, która w ciągu dwóch lat prowadzi do konieczności odjęcia dalszej części nogi lub drugiej nogi. U 1/3 pacjentów skutki tego zabiegu są w rezultacie śmiertelne. Dane te pokazują, jak ważna jest profilaktyka miażdżycy, regularne badania i leczenie niedokrwienia.

W sytuacji, gdy doszło do ostrego niedokrwienia kończyn dolnych, w jak najszybszym czasie należy zastosować niefrakcjonowaną heparynę oraz leki przeciwbólowe, a także zapewnić odpowiednią ciepłotę nóg, ew. wykonać miejscową trombolizę skrzepu przez cewnik lub rewaskularyzację. Następnie wprowadzić leczenie farmakologiczne, odpowiednie m.in. do przyczyn wystąpienia epizodu niedokrwienia.

Leczenie zaburzeń ukrwienia nóg obejmuje też zmiany stylu życia (ruch, zmiana diety, rzucenie nałogów) i terapię chorób współwystępujących, m.in. cukrzycy, nadciśnienia czy zaburzeń lipidogramu.

Chorym zaleca się utrzymywanie cholesterolu LDL we krwi na poziomie poniżej 100 mg/dl (2,5 mmol/l), a najlepiej poniżej 70 mg/dl (1,8 mmol/l) oraz ciśnienia tętniczego niższego od 140/90 mm Hg.

Kluczowe jest też wykonywanie regularnych badań i odbywanie wizyt kontrolnych celem stwierdzenia, czy zmiany prowadzące do niedokrwienia nóg nie nasilają się lub nawracają.

Zespół Leriche’a – co to jest, jakie są objawy i jak leczyć?

Bomby cholesterolowe – 13 produktów o najwyższej zawartości …

ZOBACZ: Co to jest cholesterol i dlaczego należy regularnie badać jego poziom we krwi?

Zespół Lerischa

Zespół Leriche’a – co to jest, jakie są objawy i jak leczyć?

Zespół Lerischa to wyodrębniona konfiguracja zwężeń miażdżycowych w obrębie tętnic kończyn dolnych. Dokładnie, jest to współistnienie całkowitej niedrożności lub znacznego zwężenia w obu tętnicach biodrowych (aorta brzuszna rozgałęzia się na końcu swojego przebiegu na dwie tętnice biodrowe wspólne: lewa i prawą, tworząc odwrócona literę Y).

Objawy są typowe dla przewlekłego niedokrwienia kończyn dolnych, z uwzględnieniem faktu, iż zwężenie jest dość wysoko. Chromanie przestankowe jest odczuwalne w okolicy pośladków. Nogi mogą być chłodne.

Tętno na tętnicach udowych (w pachwinie) jest niewyczuwalne, lub bardzo słabo wyczuwalne (zależne od stopnia zwężenia).

U mężczyzn, a tej płci choroba dotyczy częściej, występują zaburzania wzwodu prącia (impotencja).

Z czasem zespół Lerischa postępuje i może być konieczna amputacja kończyn dolnych.

Leczenie jest uzależnione od stopnia zwężenia tętnic. Można próbować udrażniać tętnice od wewnątrz za pomocą cewników z balonikami oraz zakładania stentów. Przy krytycznych zwężeniach konieczne jest obejście niedrożnego odcinka tętnic za pomocą przeszczepu naczyniowego lub sztucznego.

Powstawanie blaszki miażdżycowej w świetle naczyń wieńcowych jest przyczyną choroby niedokrwiennej serca. Wyróżniamy różne…

Chromanie przestankowe jest objawem niedokrwienia kończyn. Podczas pracy mięśnie zwiększają swoje zapotrzebowanie na tlen….

Zmiany miażdżycowe rozwijające się z wiekiem i pod wpływem rozlicznych czynników ryzyka, dotyczą nie tylko tętnic wieńcowych….

Krytycznym niedokrwienie kończyny dolnej może być konsekwencją postępującego zwężenia naczyń na tle miażdżycowym lub ostrego…

  • chromanie
  • nogi
  • niedokrwienie
  • zwężenie tętnic

Grupa dla osób z różnymi schorzeniami dotyczącymi tętnic. Porozmawiasz tu o przyczynach zaburzeń związanych z tętnicami oraz metodach ich leczenia.

Podziel się z innymi użytkownikami jak u Ciebie objawia się choroba niedokrwienna. Dowiedz się jak radzić sobie z rozległymi dolegliwościami przy wieńcówce oraz jakie leki mogą je…

Grupa dla osób chorujących na miażdżycę. Możesz tutaj porozmawiać o natężeniu i przebiegu choroby oraz o możliwych sposobach leczenia i ich skuteczności.

Zespół Leriche’a – czym jest?

Zespół Leriche’a – co to jest, jakie są objawy i jak leczyć?

W zespole Leriche’a dochodzi do zwężenia lub całkowitego zamknięcia końcowego odcinka aorty brzusznej oraz tętnic biodrowych. Jest to tak zwana niedrożność aortalno-biodrowa.

Tętnice to naczynia, które doprowadzają krew z serca do wszystkich narządów w organizmie człowieka. Największą z nich jest aorta, która wychodzi z serca i biegnie wzdłuż kręgosłupa.

Na swoim przebiegu aorta oddaje odgałęzienia do różnych części ciała i narządów, na przykład do rąk, jelit czy nerek czy prącia.

Aorta, choć jest jednym dużym naczyniem, została umownie podzielona na kilka odcinków, między innymi odcinek piersiowy, który znajduje się w klatce piersiowej, i odcinek brzuszny, znajdujący się w jamie brzusznej. Stąd skrótowo mówi się o aorcie brzusznej czy aorcie piersiowej. Aorta kończy się rozgałęzieniem na dwie tętnice biodrowe, które prowadzą krew do nóg.

Najczęściej zespół Leriche’a występuje u starszych mężczyzn. Ocenia się, że problem ten dotyczy nawet co piątego mężczyzny w Europie.

Do czynników, które zwiększają ryzyko zachorowania, zaliczane są palenie tytoniu, cukrzyca i nadciśnienie tętnicze.

Najczęstszą przyczyną są blaszki miażdżycowe, czyli złogi między innymi tłuszczów, białek i soli wapnia zlokalizowane wewnątrz naczynia.

Polecamy: Jakie są kliniczne skutki miażdżycy?

Jakie są objawy w zespole Leriche’a?

Zaburzenie przepływu przez aortę i tętnice biodrowe powoduje, że występują wyraźne objawy niedokrwienia kończyn dolnych. Pojawia się ból podczas chodzenia. Na skutek zwiększającego się niedokrwienia pojawia się krążenie oboczne, czyli sieć nowych naczyń. Jest ono w stanie zapewnić utlenowanie tkanek w ograniczonym zakresie i tylko w spoczynku.

Podczas ruchu zapotrzebowanie tkanek na tlen wzrasta, ale nie ma możliwości, aby go zapewnić. Pojawia się wówczas ból, który po odpoczynku ustępuje. Takie dolegliwości nazywane są chromaniem przestankowym. Pogorszenie jest zwykle związane z powstaniem dodatkowej niedrożności w tętnicach uda lub łydki po około 3-5 latach trwania choroby.

Przeczytaj: Co to jest chromanie przestankowe?

W tym zespole ból często jest zlokalizowany w obrębie uda i pośladków. Poza bólem występuje również oziębienie i blada skóra stóp.

U mężczyzn charakterystyczne dla zespołu Leriche’a jest występowanie impotencji i wzwodów niepełnych, co jest efektem zaburzonego dopływu krwi do prącia i stale niewystarczający dowóz tlenu.

Czy zespół Leriche’a można leczyć?

Podstawowe znaczenie dla poprawy przepływu w naczyniach ma rezygnacja z palenia tytoniu i stosowanie diety niskotłuszczowej. Leczenie chirurgiczne polega na wszczepieniu specjalnego pomostu. Przypomina on obwodnicę wokół zakorkowanego miasta.

Taki specjalny pomost zapewnia krążenie krwi z ominięciem miejsca zwężonego lub niedrożnego. Warto pamiętać, że kontynuacja palenia papierosów i nieprawidłowego żywienia może zniweczyć korzyści płynące z wszczepienia pomostu aortalno-udowego.

Jeśli w naturalnym naczyniu doszło do zakrzepów i zaburzenia przepływu, podobnie może to mieć miejsce we wszczepionej protezie.

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Jak rozpoznać zwężenie lub niedrożność tętnic kończyn dolnych?

Zwężenia lub niedrożności tętnic kończyn dolnych to nie tak rzadkie schorzenia jakby mogło się nam wydawać. W Polsce w ciągu roku średnio 40 000 osób zgłasza się po raz pierwszy do lekarza właśnie z tego powodu. W znacznej większości przypadków spowodowane jest to niczym innym jak miażdżycą.

Zespół Leriche’a – co to jest, jakie są objawy i jak leczyć? Niekiedy ze względu na tą etiologię używa się określenia zwężające stwardnienie tętnic. Bez wahania można uznać przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych za chorobę społeczną.  Najczęściej dotyczy mężczyzn po 50 roku życia, jednak absolutnie nie można zapominać również o młodszych grupach wiekowych, którzy stanowią nawet 30% wszystkich przypadków.

Jakie objawy mogą sugerować przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych?

Obraz kliniczny przewlekłego niedokrwienia kończyn dolnych może być bardzo zróżnicowany. Objawy różnią się w zależności od miejsca, w którym doszło do zwężenia lub niedrożności, a także od tego na ile rozwinięte jest krążenie oboczne. Jest to zdecydowanie powolny proces. Jako pierwsze pojawia się zwykle tzw. chromanie przestankowe. Jest to uczucie bólu i kurczu mięśnia łydki po przejściu większego lub mniejszego dystansu, który ustępuje po krótkim odpoczynku. Zmiany te mogą rozwijać się latami, doprowadzając w końcu do występowania bólu nawet w spoczynku, a dodatkowo w związku z coraz większymi obszarami niedokrwienia rozwija się martwica. Martwica dotyczy zwykle części dystalnych kończyn, w których jeżeli dojdzie do niedrożności nie ma możliwości rozwoju krążenia obocznego. Objawy nasilają się pod wpływem nawet niewielkiego uszkodzenia powłok skórnych oraz zakażeń. Wynika to z faktu, iż do prawidłowego gojenia się ran konieczny jest napływ komórek zapalnych, a do tego potrzebna jest sprawna sieć naczyń tętniczych. Cechą dość charakterystyczną chromania przestankowego w przebiegu przewlekłego niedokrwienia kończyn dolnych jest jego skokowy charakter. Polega to na tym, iż pojawia się zwężenie, któremu towarzyszy chromanie, z czasem rozwija się krążenie oboczne, objawy ustępują, aż do czasu rozwinięcia się kolejnego zwężenia. Niestety z czasem dolegliwości te są coraz częstsze. Rokowanie jest nienajlepsze. Średnio u około 40% chorych w ciągu 5 lat dochodzi do udaru mózgu lub zawału mięśnia sercowego. W zależności od umiejscowienia zwężeń lub niedrożności odmienny jest obraz kliniczny, co pozwala niekiedy na podstawie samych objawów podejrzewać zmiany w konkretnej okolicy.

Leia também:  Como calibrar um torquímetro (com imagens)

Zmiany zlokalizowane w obrębie tętnic biodrowych lub dystalnego odcinka aorty dotyczą nawet około 30% chorych. Zmiany w tej okolicy nazywane są również zespołem Leriche’a. Do charakterystycznych objawów zalicza się ból podczas chodzenia, który dotyczy szczególnie ud oraz pośladów.

Chory często zgłasza uczucie zmęczenia kończyn podczas chodzenia, jednak nie ma tutaj zwykle typowego chromania przestankowego. Siła mięśniowa jest osłabiona, dochodzi do zaników mięśni, a skóra jest zwykle blada. Dość charakterystycznym objawem w zespole Leriche’a u mężczyzn jest tzw. niemoc płciowa.

Chorzy mają problem ze wzwodem, co wynika z faktu, iż zmniejsza się dopływ krwi do członka. Zazwyczaj dopiero po 3-5 latach dołącza chromanie przestankowe.

Jeżeli niedrożność zlokalizowana jest w tzw. obszarze udowo-podkolanowym postęp choroby jest mniej nasilony niż w poprzednim przypadku. Zmiany stwierdza się u ponad 2/3 chorych. Najczęściej zmiany zlokalizowane są w obrębie tętnicy udowej powierzchownej, co daje stosunkowo dobre możliwości na rozwój krążenia obocznego. Charakterystyczny jest wspomniany już skokowy przebieg z okresami polepszenia oraz nasilenia objawów.

Jeżeli niedrożność dotyczy innych tętnic znajdujących się obwodowo od wyżej omawianych w znacznej większości można podejrzewać współistnienie innych chorób, takich jak cukrzycy czy choroby Burgera. Postać ta dotyczy około 10% chorych. W odróżnieniu od poprzednich przeważają tutaj ludzie młodzi.

Pierwszym objawem, który skłania chorego do pójścia do lekarza jest pojawienie się bólu spoczynkowego lub zmian wrzodziejących na palcach. Ból nie zawsze jest tak charakterystyczny jak w poprzednich postaciach, tutaj nierzadko przyjmuje raczej wrażenie drętwienia.

Jeżeli proces miażdżycowy trwa wiele lat dochodzi do rozwinięcia zmian wielopoziomowych, bez względu w której lokalizacji choroba się rozpoczęła.

Czym jest skala Fontaine’a i w jakim celu się ją stosuje?

Skala Fontaine’a jest to najbardziej popularna skala stworzona właśnie do określania stopnia niedokrwienia kończyn. Jest ona niezwykle przydatna do określenia metod leczenia oraz ewentualnych wskazań do zabiegu operacyjnego. W jej skład wchodzą cztery stopnie. Pierwszy dotyczy osób które nie mają lub maja tylko niewielkie dolegliwości pod postacią mrowienia, drętwienia, ewentualnie wzmożonej wrażliwości kończyn na działanie zimna. Stopień II dotyczy osób z chromaniem przestankowym, które pojawia się po przejściu powyżej 200m (stopień IIa) oraz po przejściu dystansu krótszego niż 200m (stopień IIb). Stopień III określa grupę chorych u których ból pojawia się podczas spoczynku, natomiast stopień IV dotyczy osób, u których pojawiły się już zmiany martwicze, owrzodzenia oraz zgorzel.

W jaki sposób leczy się przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych?

Jeżeli chory w skali Fontaine’a osiągnął stopień I lub IIa zwykle rozpoczyna się od leczenia zachowawczego. W pierwszym etapie należy dążyć do wyeliminowania czynników ryzyka rozwoju miażdżycy, takich jak nadciśnienie tętnicze, palenie tytoniu, hipercholesterolemia, siedzący tryb życia, a także duży problem krajów rozwiniętych – nadwagę i otyłość! Ponadto zaleca się częste spacery, a także ochronę stóp przed urazami, otarciami czy zakażeniami, które nasilają proces chorobowy. Z metod farmakologicznych poleca się przede wszystkim pochodne kwasu nikotynowego. Aby zapobiegać tworzeniu się skrzepli poleca się przyjmowanie kwasu acetylosalicylowego, tiklopidyny czy indobufenu. Pomocna może okazać się również pentoksyfilina, a także niektóre prostaglandyny, m.in. prostavasin czy Iloprost.Leczenie operacyjne zwykle konieczne jest u wszystkich chorych z III lub IV stopniem w skali Fontaine’a, a także z II stopniem, jeżeli dystans, który chory może przejść bez bólu jest krótszy niż 200m. W przypadku niedrożności aortalno-biodrowej miejsce niedrożne omija się specjalną rozwidloną protezą naczyniową, lub jeżeli stan chorego jest poważniejszy ze względu na choroby współistniejące zaleca się podskórne połączenie za pomocą protezy tętnicy pachowej z tętnicą udową wspólną. W przypadku niedrożności udowo-podkolanowej najlepsze efekty osiąga się stosując przeszczepy własne z żyły odpiszczelowej, która omija zwężenie. Jeżeli nie ma możliwości zastosowania wspomnianych wyżej technik konieczne staje się rozważenie wykonania amputacji chorej kończyny. Leczenie chorych z przewlekłym niedokrwieniem kończyn dolnych jest o tyle ważne, iż szczególnie w przypadku ludzi starszych śmiertelność wrasta głównie z powodu unieruchomienia i powikłań jakie wiążą się z przewlekłym leżeniem.Autor:Piotr KucŹródła:1. Noszczyk Wojciech, Chirurgia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 20052. Fibak Jan, Chirurgia, Wydawnictwo Lekarski PZWL, Warszawa 2005

tętniak, niedokrwienie, zakrzepica, rozwarstwienie

Tętniak aorty brzusznej 

Aorta jest głównym naczyniem krwionośnym, transportującym krew do całego ciała. U niektórych osób, wraz z wiekiem, ściany aorty mogą ulec osłabieniu i odcinkowemu poszerzeniu.

Czasami takie poszerzenie dotyczy odcinka aorty przebiegającego przez brzuch; takie poszerzenie brzusznego odcinka aorty nazywamy tętniakiem aorty brzusznej.

Tętniak aorty brzusznej (o średnicy 55 mm lub większej u mężczyzn , 52 mm u kobiet) powinien być leczony, gdyż bez leczenia zagraża pęknięciem, krwotokiem do jamy brzusznej i śmiercią. Celem leczenia jest zapobieżenie pęknięciu tętniaka.

Możliwe jest klasyczne leczenie operacyjne (rozcięcie brzucha i wszczepienie protezy do wnętrza tętniaka) lub leczenie śródnaczyniowe – małoinwazyjne (implantacja stentgraftu do wnętrza tętniaka przez małe nacięcia w okolicy obu pachwin). „Śródnaczyniowa” znaczy „wewnątrz naczynia krwionośnego”.

„Małoinwazyjna” oznacza „bez dużej ingerencji w ciało pacjenta” i jest szczególnie polecana dla pacjentów obciążonych chorobami współistniejącymi (niewydolność krążenia, rozedma płuc, cukrzyca, otyłość). Nie każdy pacjent z tętniakiem aorty brzusznej jest kandydatem do leczenia małoinwazyjnego.

Zarówno metoda chirurgiczna jak i metoda śródnaczyniowa mają swoje wady i zalety, które zależą od stanu zdrowia pacjenta.

Metoda śródnaczyniowa jest względnie nowa. Zamiast wykonywania dużego cięcia brzucha, operujący chirurg wykona małe nacięcia w obu pachwinach, aby uzyskać dostęp do tętnic udowych.

Przez te niewielkie nacięcia wprowadza się do tętnic stentgraft (rurkę z tkaniny na metalowym rusztowaniu) i umieszcza się go w aorcie. Stentgraft tworzy nową drogę przepływu krwi wyłączając tętniaka z krążenia.

Stentgraft pozostaje we wnętrzu tętniaka na stałe. Zabieg śródnaczyniowy trwa z reguły od jednej do trzech godzin.

Ponieważ w metodzie śródnaczyniowej wykonuje się mniejsze nacięcia niż w metodzie chirurgicznej, dyskomfort pooperacyjny zwykle jest zmniejszony, krótszy jest pobyt w szpitalu i szybszy powrót do zdrowia. Zwykle pacjent może powrócić do pełnej sprawności w przeciągu 4 tygodni od zabiegu.

Ostre niedokrwienie kończyn

Ostre niedokrwienie kończyn jest zespołem objawów klinicznych, powstałych w następstwie nagłego zatrzymania napływu krwi do tętnic kończyny. Przyczyną ostrego niedokrwienia może być zator lub zakrzepica tętnicza lub uszkodzenie tętnicy. Dominującym objawem jest ból, ochłodzenie, a często też utrata ruchów czynnych kończyny.

Ostre niedokrwienie jest nagłą i ciężką chorobą związaną z 15% ryzykiem zgonu, utraty kończyny i ciężkich powikłań ogólnoustrojowych w tym ostrej niewydolności nerek. W zależności od czasu trwania i stopnia zamknięcia się tętnic ostre niedokrwienie może być odwracalne lub nieodwracalne.

W przypadku odwracalnego niedokrwienia istnieje duża szansa na uratowanie kończyny, natomiast nieodwracalne (przeważnie trwające dłużej niż 24 godziny) prawie zawsze wymaga amputacji kończyny w celu ratowania życia. Dodatkowo kluczowym problemem jest czas w jakim powinno nastąpić przywrócenie przepływu krwi (w odwracalnym niedokrwieniu kończyny).

Leia também:  Zapalenie torebki stawowej – przyczyny, objawy, leczenie

Jeśli kończyna jest zagrożona chirurg będzie musiał wykonać operację w ciągu 6-12 godzin od początku wystąpienia bólu i ochłodzenia. W przeciwnym razie kończyny nie da się uratować i będzie konieczna amputacja. Ostre niedokrwienie jest rozpoznaniem klinicznym stawianym przez chirurga naczyniowego na podstawie badania fizykalnego i czasem badań obrazowych (USG).

Chirurg przy tym jest w stanie określić stopień niedokrwienia co ma kluczowe znaczenie dla proponowanego leczenia. Wyróżnia się trzy stopnie ostrego niedokrwienia: 

I. Kończyna nie jest zagrożona. Chory odczuwa ochłodzenie, może skrócić się dystans chromania, ale kończyna nie boli w spoczynku. W takim wypadku możliwe jest leczenie zachowawcze (Heparyna i kroplówki poprawiające przepływ w kończynie). Chory może być leczony ambulatoryjnie (nie musi zostawać w szpitalu)

IIA. Kończyna jest zagrożona . Występuje ból i ochłodzenie. Natomiast wciąż można ruszać palcami. Taki stopień niedokrwienia można próbować leczyć Heparyną i kroplówkami lub wykonać fibrynolizę (rozpuszczenie zakrzepu blokującego tętnicę)

IIB. Kończyna jest bardzo zagrożona. Osłabione jest czucie i ruchy palców. Czas na przywrócenie krążenia nie przekracza 6 do 12 godzin zanim dojdzie do nieodwracalnych zmian w kończynie. Chirurg zaleca w tym przypadku pilne leczenie operacyjne. Opóźnienie leczenia prowadzi nieuchronnie do zmian nieodwracalnych czyli III stopnia niedokrwienia.

Przywrócenie przepływu krwi w kończynie niestety nie kończy leczenia ponieważ po operacji może dojść do znacznego obrzęku kończyny i wtórnego niedokrwienia. Dlatego często chirurg zmuszony jest rozciąć skórę i powięź na kończynie żeby zrobić miejsce dla brzęknących mięśni. To chroni przed bólem, wtórnym niedokrwieniem, rozpadem mięśni i zmniejsza uszkodzenie nerek.

Nacięcie takie nazywa się fasciotomią.

III stopień niedokrwienia. Kończyna jest martwa i trzeba ją amputować inaczej rozpadające się mięśnie zatrują organizm i doprowadzą do niewydolności nerek, a później do zgonu.  Amputację można opóźniać dopóki parametry określające funkcję nerek nie podniosą się. Zwykle ten czas nie przekracza tygodnia. 

  1. Ostre niedokrwienie jest ciężką chorobą wiążącą się z 15% ryzykiem zgonu.
  2. Istnienie chorób współistniejących w tym chorób serca może to ryzyko znacznie podwyższać. 
  3. Jeśli istnieje konieczność pilnego leczenia zabiegowego chory może być poddany  kilku rodzajom leczenia w tym: 

1. Embolectomia / trombectomia (polega na usunięciu skrzeplin przez nacięcie tętnicy). cewnikiem Fogarthy’ego

2. Pomostowanie (ominięcie niedrożnego odcinka przy użyciu protezy lub naczynia własnego 

3. Fibrynoliza. Polega na wprowadzeniu do skrzepliny cewnika i rozpuszczeniu skrzepliny specjalnym środkiem bezpośrednio w miejscu jej powstania 

​​

Przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych

W naszym organizmie każda żywa komórka do życia i prawidłowego funkcjonowania potrzebuje tlenu i składników odżywczych. Są one dostarczane z krwią, która płynie tętnicami a wraca do serca żyłami. Czasami jednak dochodzi do zwężenia lub całkowitego zamknięcia tętnic.

W takiej sytuacji krew nie jest dostarczana w wystarczającym wymiarze do komórek kończyn dolnych. Taki stan nazywamy przewlekłym niedokrwieniem kończyn dolnych. W zależności od poziomu i stopnia zwężenia lub niedrożności choroba ma inną postać i inne będzie jej leczenie.

Wspólnym mianownikiem leczenia jest zawsze przywrócenie dopływu krwi do komórek. Chirurg będzie próbował udrożnić natywne naczynie metodami chirurgicznymi lub wewnątrznaczyniowymi.

W sytuacji, gdy nie da się już udrożnić własnego naczynia można wykonać pomost naczyniowy(by-pass) używając do tego celu  sztucznych protez lub własnych żył najczęściej odpiszczelowych.

Krew do kończyn dolnych dociera następująco: aortą, tętnicami biodrowymi wspólnymi a potem tętnicami biodrowymi zewnętrznymi, tętnicą udową wspólną, powierzchowną, tętnicą podkolanową i następnie tętnicami goleni dociera na stopę. Każde z tych naczyń może zostać zamknięte co będzie skutkowało przewlekłym niedokrwieniem kończyny.

Zespół Leriche’a – co to jest, jakie są objawy i jak leczyć?

Najczęstszą przyczyną “zamykania się naczyń” jest miażdżyca. Dotyka ona częściej osoby starsze, palące papierosy, chore na cukrzycę lub niewydolność nerek, a także osoby z zaburzeniami lipidowymi. 

Przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych może nie dawać żadnych symptomów lub prezentować się jako tzw. chromanie przestankowe. Terminem tym nazywamy ból pojawiający się podczas chodzenia, który zmusza do odpoczynku i ustępuje wraz z nim. Zależnie od dystansu marszu do wyzwolenia bólu chorobę klasyfikujemy w stadia.

Dalszy postęp choroby doprowadza do tzw. krytycznego niedokrwienia kończyny dolnej.

Czyli tak dużej dysproporcji pomiędzy zapotrzebowaniem tlenu przez komórki a dowozem, że pojawia się ból kończyny obecny cały czas tzw. ból spoczynkowy lub na stopie tworzy się owrzodzenie. 

Jest to krańcowa postać przewlekłego niedokrwienia kończyny dolnej. Związana z dużą śmiertelnością i dużym wskaźnikiem amputacji.

Zespół Leriche'a

Miażdżyca jest najczęstszą przyczyną powstawania zwężeń i niedrożności tętnic w odcinku aortalno-biodrowym. Wyróżnia się trzy typy tego schorzenia, w zależności od umiejscowienia i rozległości zmian.

Typ 1 obejmuje niedrożność końcowego odcinka aorty i tętnic biodrowych wspólnych i dotyczy około 10% chorych, typ 2 obejmuje bardziej rozległe zmiany dotyczące też tętnic biodrowych zewnętrznych, występuje  u około 25% chorych i typ 3, który świadczy o bardzo rozległej chorobie, dotyczącej również tętnic poniżej więzadła pachwinowego, występuje u 65% chorych.

Objawy, które towarzyszą niedrożności aortalno-biodrowej, nazywane są czasem zespołem Leriche’a i są to: ból pojawiający się po wysiłku w okolicy pośladków i ud, ból spoczynkowy i/lub zmiany martwicze na dystalnych częściach kończyn dolnych, u mężczyzn może występować impotencja.

Wstępna diagnostyka tego schorzenia polega na badaniu ultrasonograficznym, przed planowanym leczeniem wykonywane jest badanie kontrastowe tętnic, arteriografia.

    Leczenie zachowawcze w pewnym zakresie może przynieść również znaczną poprawę w szczególności leki takie jak cilostazol lub naftidrofuryl rekomendowane przez aktualne zalecenia w połaczeniu z ćwiczeniami fizycznymi. W postępowaniu zachowawczym nie mniej ważna jest modyfikacja czynników ryzyka spowalniająca postęp miażdżycy.

Leczenie operacyjne miażdżycowej niedrożności aorty i tętnic biodrowych jest zalecane w przypadku, gdy wdrożone leczenie zachowawcze; eliminacja czynników ryzyka, leczenie farmakologiczne i/lub nadzorowane ćwiczenia nie przynoszą trwałej poprawy oraz w sytuacji ostrego i krytycznego niedokrwienia kończyn. Leczenie operacyjne jest rekomendowane również w przypadkach, gdy z powodu rozległości zmian lub niedrożności aorty nie można zastosować leczenia wewnątrznaczyniowego.      

Założeniem leczenia operacyjnego jest zmniejszenie skutków choroby, która spowodowała nieodwracalne zmiany w tętnicach, a nie leczeniem samej miażdżycy, która jest chorobą ogólnoustrojową i postępującą.

  • Zakrzepica żył głębokich
  • Zakrzepica żył głębokich objawia się  obrzękiem i bólem kończyny.   

Zakrzepicę żylną powodują  generalnie trzy mechanizmy. tj.  uszkodzenie ścian naczyń krwionośnych, zaburzenia przepływu i zmiany w składzie krwi.

Czynnikami ryzyka są: wiek >40 lat, unieruchomienie (uraz, operacja trwająca ponad dwie godziny, złamania), przebyta zakrzepica żylna w wywiadzie, choroba nowotworowa, ciąża i połóg, niewydolność krążenia, otyłość, cukrzyca, płeć żeńska, palenie tytoniu, cewnikowanie żył, żylaki, trombofilia, choroby hematologiczne, Choroba Leśniowskiego Crohna i colitis ulcerosa. 

Rozpoznaje ją lekarz na podstawie objawów klinicznych (skala Welsa), podwyższonego D-dimeru (badanie krwi) i USG Dopplera żył. 

Zdarza się ona dość często bo u 10% ludzi populacji i w 90% dotyczy goleni. Jeśli dotyczy żył biodrowych to w 50% może być bezobjawowa.  

Problem stanowi to, że może ona nawracać. Przejść w zespół pozakrzepowy z owrzodzeniem. Może być przyczyną zatorowości płucnej (10%), do której dochodzi tylko  w pierwszych dniach choroby oraz niedokrwienia kończyny tzw. Flegmazji (obrzęk tkanek zaciska tętnice doprowadzając do niedokrwienia kończyny).

W większości przypadków da się leczyć chorobę zachowawczo i nie potrzebna jest hospitalizacja. Leczenie takie wiąże się ze znacznie mniejszym ryzykiem powikłań. Polega ono na wdrożeniu leków rozrzedzających krew (Heparyna, Warfin, Sintrom, Xarelto itp.) przez 6-12 miesięcy oraz stosowania rajstop p/ żylakowych przez minimum 2 lata. 

Jeśli natomiast  objawy są bardzo nasilone (flegmasia), a zakrzepica dotyczy żył biodrowych, chory jest młody (

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*