Zaburzenia pamięci – przyczyny, objawy, jakie choroby ją powodują?

Choroba Alzheimera zaczyna się niepostrzeżenie. Pierwszym objawami mogą być dyskretne zmiany w zachowaniu lub problemy z radzeniem sobie z codziennymi czynnościami. Granica między stanem prawidłowym, a chorobą bywa trudna do ustalenia.

To, co niewątpliwie powinno wzbudzić zaniepokojenie i zmobilizować do zwrócenia się do neurologa o pomoc to narastające w czasie problemy opisane poniżej.

Warto zwrócić uwagę także na to, że poniższe objawy rzadko bywają zauważane przez osoby chore, mimo że w sposób zauważalny wpływają na codzienne funkcjonowanie tej osoby.

Pogorszenie/utrata pamięci krótkoterminowej

Uciążliwe zapominanie wydarzeń, zajęć, rozmów lub innych aktywności, które miały miejsce w ciągu ostatnich kilku godzin jest jednym z najwcześniejszych objawów otępienia. Powtarzanie bez końca tych samych pytań jest objawem często zauważanym przez rodzinę chorego.

W każdym wypadku zaniepokojenie powinna budzić sytuacja, w której osoba nie jest w stanie zapamiętać tego, co się do niego mówiło przed 10 minutami. Jednorazowe lub sporadyczne wystąpienie tego rodzaju problemów pamięciowych może wynikać nie z choroby mózgu, lecz z braku skupienia uwagi w danym momencie.

Nawracające epizody powtarzania tych samych lub podobnych pytań mogą świadczyć o zaburzeniu pamięci świeżej (krótkoterminowej).

Zapominanie o codziennych obowiązkach,

które dotąd były wykonywane rutynowo, często może być objawem rozwijającego się otępienia (demencji).

Trudności w wykonywaniu złożonych zadań,

które wymagają nieco większego zaangażowania intelektualnego takiego jak opłacanie rachunków, gotowanie, prowadzenie samochodu w znajomej okolicy mogą być objawami otępienia.

Oczywiście naturalnym jest, że z wiekiem nauka nowych umiejętności przychodzi trudniej, podobnie jak prowadzenie samochodu w nieznanej okolicy lub w dużym ruchu, jednak dobrze znane czynności nie powinny sprawiać większych trudności, tak długo jak nie ma fizycznych ograniczeń lub problemów ze wzrokiem.

Problemy z nazwiskami znajomych osób lub zapominanie słów

Znane nazwiska i słowa mogą być trudniejsze do przywołania w miarę starzenia się, ale osoby z chorobą Alzheimera mają stopniowo narastające trudności ze znalezieniem słowa, jak z prawidłowym użyciem znanych słów. Każdy człowiek ma czasem problem ze znalezieniem właściwego, zwykle rzadko używanego słowa.

Osoby z chorobą Alzheimera często zapominają prostych słów lub używają niezwykłych wyrazów w zamian za brakujące słowo, co czyni mowę trudną do zrozumienia. Na przykład szczoteczka do zębów może zostać nazwana “tym czymś do ust”.

W miarę postępu choroby, zapomnieniu ulegają nie tylko nazwiska, ale i także wygląd twarzy, czy jakakolwiek informacja dotyczące znajomych osób, co sprawia, że są one nierozpoznawane i traktowane jako osoby obce.

Gubienie przedmiotów

może być normalnym i nieistotnym problem dla niektórych osób zdrowych, ale osoby z chorobą Alzheimera mają narastające trudności z gubieniem przedmiotów lub chowaniem ich w nietypowe miejsca.  W ten sposób żelazko znaleźć można na przykład w lodówce, a zegarek w cukiernicy.

Dezorientacja w czasie

Dla starszej osoby, zwłaszcza niepracującej, będącej na emeryturze, monotonny rozkład zajęć w ciągu dnia i podobieństwo kolejnych dni tygodnia powodują, że poczucie czasu nieco się zaciera.

Każdy dzień podobny jest do weekendu, stąd zdarza się, że odpowiedź na pytanie o dzień tygodnia lub dokładną datę sprawia trudność.

Jednak z pewnością nie jest prawidłowe mylenie stycznia z lipcem lub trudności z ustaleniem, który jest aktualnie rok.

Dezorientacja co do miejsca

Nie jest niezwykłym zgubić się w nieznanym miejscu, ale gubienie się w swoim własnym mieście, w dobrze znanej okolicy nie jest normalne. Objawem zaburzeń orientacji jest także nierozpoznawanie miejsca, w którym się znajduje. I tak zdarza się, że chory na chorobę Alzheimera twierdzi, że jest w domu znajomych, podczas gdy rzeczywiście przebywa w szpitalu.

Pogorszenie zdolności do oceny

np. dobieranie ubioru bez względu na pogodę, tj. ubieranie na siebie kilku koszul w ciepłe dni lub ubieranie letnich ubrań w zimie mogą być oznaką rozwijającego się otępienia.

Brak zdolności do oceny w zakresie własnych finansów jest często przyczyną kłopotów samotnych osób w początkowym stadium choroby.

Takie osoby, nie będąc w stanie właściwe ocenić swoich potrzeb oraz możliwości finansowych bywają na przykład ofiarami działań telemarketerów, którym udaje się przekonać ich do wydawania dużych sum pieniędzy na niepotrzebne zakupy lub dokonywania niepotrzebnych napraw domowych.

Zmiany zachowania

w połączeniu z powyższymi objawami mogą być oznaką istotnego zaburzenia funkcji mózgu.

Typowe zmiany zachowania, które mogą wystąpić w chorobie Alzheimera to:

  • pojawienie się apatii i wycofanie z sytuacji społecznych, które kiedyś sprawiały przyjemność,
  • utrata inicjatywy i zainteresowania hobby,
  • coraz częstsze prowadzenie rozmów nie na temat,
  • pojawienie się większej niż zwykle drażliwości lub podejrzliwości wraz z szybkimi zmianami nastroju,
  • pojawienie się urojeń, tj. niedającej się zweryfikować racjonalnie wiary w nieprawdziwe idee np. dotyczące niewierności małżeńskiej. W późniejszych etapach mogą wystąpić także halucynacje słuchowe lub wzrokowe,
  • zmiana sposobu ubierania się.

Opracował lek. med. Krzysztof Banaszkiewicz

Zaburzenia pamięci – przyczyny, objawy, jakie choroby ją powodują? Zaburzenia pamięci – przyczyny, objawy, jakie choroby ją powodują? Zaburzenia pamięci – przyczyny, objawy, jakie choroby ją powodują? Wczesne wykrywanie zaburzeń pamięci

Chorobę Alzheimera można podejrzewać u starszej osoby, która skarży się na problemy z pamięcią. Poza oceną objawów choroby nie istnieją żadne inne metody (np…. »

Zaburzenia pamięci – przyczyny, objawy, jakie choroby ją powodują? Zaburzenia pamięci – przyczyny, objawy, jakie choroby ją powodują? Dziedziczenie choroby Alzheimera

Choroba Alzheimera jest w zdecydowanej większości chorobą sporadyczną, tzn. chorobą, której nie dziedziczy się wprost od spokrewnionej osoby chorej. Bardzo… »

Zaburzenia pamięci – przyczyny, objawy, jakie choroby ją powodują? Zaburzenia pamięci – przyczyny, objawy, jakie choroby ją powodują? Pamięć i zaburzenia pamięci

Pamięć jest czynnością mózgu pozwalającą na zapisywanie i przechowywanie informacji przez nas odbieranych, a następnie ich odtwarzanie. Wyróżnia się kilka… »

Zaburzenia pamięci – przyczyny, objawy, jakie choroby ją powodują? Zaburzenia pamięci – przyczyny, objawy, jakie choroby ją powodują? Przebieg choroby Alzheimera

Przebieg choroby Alzheimera można podzielić na trzy etapy, które następują kolejno po sobie. Nie ma możliwości przewidzenia szybkości postępu choroby u… »

Zaburzenia pamięci – przyczyny, objawy, jakie choroby ją powodują? Czy to już „Alzheimer”?

Choroba Alzheimera jest spowodowana zwyrodnieniem układu nerwowego. Proces chorobowy uszkadza głównie korę mózgową, prowadząc do powstania zaburzeń tzw. wyższych… »

Choroby wieku starczego związane z psychiką | Przychodnie Salve Łódź

Choroby wieku starczego to schorzenia, na które cierpią osoby po 65 roku życia, czyli tzw. seniorzy. Obejmują one zarówno schorzenia somatyczne, jak i te związane z psychiką. Dowiedz się, jak proces starzenia może wpływać na mózg oraz jakie są najczęstsze schorzenia z tym związane.

Czym jest proces starzenia i czy jest nieunikniony?

Starzenie się jest naturalnym procesem dotyczącym nie tylko fizjologii człowieka, ale także jego zdolności intelektualnych oraz funkcjonowania społecznego. Z punktu widzenia biologicznego starzenie się jest zmniejszeniem zdolności do odpowiedzi na stres środowiskowy i pojawia się wraz z upływem czasu.

W wyniku procesu starzenia następuje nieodwracalne nagromadzenie uszkodzeń wewnątrzkomórkowych przerastające zdolności organizmu do samonaprawy. I choć procesu starzenia nie da się uniknąć czy cofnąć, to można go spowolnić odpowiednim stylem życia obejmującym m.in. regularną profilaktykę chorób wieku podeszłego.

Jakie są objawy starzenia się mózgu?

Starzenie się obejmuje cały nasz organizm – od najmniejszej komórki, przez narządy, aż po całe układy. Ograniczenie zdolności komórek i narządów do samonaprawy ma swoje konsekwencje także w mózgu i układzie nerwowym.

Leia também:  Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta

Proces rozwoju mózgu kończy się już około trzydziestego roku życia i zaczyna się wówczas powolny proces jego starzenia, który znacząco przyśpiesza w wieku pięćdziesięciu lat .

 Na poziomie komórkowym zaczynają zanikać włókna nerwowe (aksony) odpowiedzialne za przekazywanie informacji z ciała komórki do kolejnych neuronów i innych komórek.

W obrazie mózgu możemy zauważyć mniej połączeń pomiędzy neuronami, będących podstawą inteligencji, a pacjent wraz z wiekiem obserwuje spadek sprawności umysłowej i intelektualnej. Z czasem mogą pojawić się łagodne zaburzenia pamięci, które nasilają się wraz z upływem czasu. Średnia utrata objętości mózgu wynosi 5 proc. na 10 lat, przy czym zdecydowanie nabiera tempa po 70. roku życia.

Proces starzenia się mózgu – od czego zależy?

Na proces starzenia się mózgu duży wpływ mają czynniki środowiskowe, takie jak:

  • odżywianie (polecana jest dieta bogata w antyutleniacze, kwasy omega 3 i uboga w tłuszcze odzwierzęce),
  • aktywność fizyczna,
  • stres,
  • przeciążenie układu nerwowego szkodliwymi bodźcami (hałas, nadmiar informacji),
  • czynniki społeczne, takie jak izolacja społeczna i psychiczna, pogorszenie sytuacji materialnej, brak rekreacji i wypoczynku, nagła zmiana warunków środowiskowych.

Zaburzenia pamięci – przyczyny, objawy, jakie choroby ją powodują?

Najczęstsze choroby wieku starczego związane z psychiką

Neurodegeneracja, czyli postępujący proces zwyrodnienia komórek nerwowych, leży u podstaw wielu chorób układu nerwowego, które prowadzą do obumierania neuronów. W większości tych chorób proces chorobowy zachodzi wolno.

Odczuwalne objawy choroby mogą pojawić się dopiero po latach, kiedy proces uszkadzania komórek nerwowych jest już zaawansowany. Do najczęściej występujących chorób starczych związanych z psychiką zalicza się: chorobę Parkinsona, chorobę Alzheimera oraz otępienie starcze i depresję.

Oczywiście część z tych chorób dotyczyć może osób młodszych i tak np. średni wiek chorych na Parkinsona to 58 lat, ale zdarzają się też przypadki zachorowań nawet przed 40. rokiem życia.

Diagnostyka chorób neurodegeneracyjnych wieku podeszłego

Diagnostyka chorób neurodegeneracyjnych wieku podeszłego może być trudna. Przez długi okres rozwoju tych chorób nie obserwuje się żadnych objawów klinicznych, a późniejsze objawy są często bagatelizowane przez pacjenta i jego otoczenie, gdyż są zwykle mało specyficzne.

Każda osoba, która obserwuje u siebie lub swoich bliskich niepokojące objawy (patrz poniżej), powinna zwrócić się o pomoc do lekarza pierwszego kontaktu. Lekarz POZ zbiera dokładny wywiad, a następnie przeprowadza odpowiednie badania.

Na podstawie tych informacji lekarz może skierować pacjenta na dalsze konsultacje do neurologa lub psychiatry. W diagnostyce chorób neurodegeneracyjnych często konieczne są badania dodatkowe, takie jak badania obrazowe mózgu (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny).

Pozwalają one na wykluczenie innych przyczyn otępienia, takich jak np. guz mózgu czy krwiak podtwardówkowy.

Choroba Parkinsona – przyczyny i objawy

Choroba Parkinsona to zwyrodnienie struktur mózgu o nieznanej dotąd przyczynie. Częściej zapadają na nią mężczyźni. Schorzenie to polega na zaniku komórek wytwarzających dopaminę, co powoduje wystąpienie u chorych objawów, takich jak:

  • zaburzenia równowagi,
  • spowolnienie ruchowe,
  • ból barku (tzw. zamrożony bark),
  • sztywność mięśniowa,
  • pochylenie sylwetki do przodu,
  • drżenie ręki,
  • potykanie się o nierówności podłoża,
  • trudności z wykonywaniem codziennych czynności.

Charakterystyczny jest asymetryczny (jednostronny) początek objawów. Asymetria ta utrzymuje się do końca, nawet gdy objawy są już obustronne. Choroba jest dość trudna do wykrycia, a jej objawy narastają powoli i stopniowo w ciągu kilku lat.

Choroba Parkinsona – leczenie

Nie znamy przyczyn choroby Parkinsona. W związku z tym nie znamy również skutecznego leczenia przyczynowego tej choroby. Tym niemniej, stosowane środki farmakologiczne i leczenie chirurgiczne mogą złagodzić i opóźnić przebieg choroby.

Ważne jest wczesne rozpoznanie choroby, ponieważ to może poprawić rokowanie (ujawnienie się choroby powinno być początkiem jej leczenia).

Terapie koncentrują się na łagodzeniu objawów i spowalnianiu postępu procesu degeneracji komórek układu nerwowego.

Choroba Alzheimera – co ją powoduje i jakie są objawy?

Kolejną chorobą neurodegeneracyjną, charakterystyczną dla wieku podeszłego jest choroba Alzheimera, która prowadzi do otępienia. Objawia się stopniowo postępującą utratą pamięci, zdolności orientacji i zaburzeniami zachowania, które w konsekwencji prowadzą do zmniejszenia zdolności samodzielnego funkcjonowania. Dotyka głównie osoby po 65.

roku życia, a jej pierwsze objawy są często lekceważone i przypisywane obniżeniu sprawności umysłowej wynikającemu z wieku. Bywa utożsamiana z demencją starczą (otępieniem starczym), ale demencja jest tylko jej objawem. Przyczyny choroby nie są znane. Uważa się, że do jej rozwoju przyczyniają się zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe.

Wśród czynników środowiskowych wymienia się:

  • cukrzyce,
  • nadciśnienie,
  • nieprawidłowy tryb życia (palenie papierosów, nieodpowiednia dieta, brak aktywności fizycznej),
  • przewlekły stres.

Choroba Alzheimera – leczenie

Niestety mimo rozwoju medycyny i farmakologii choroba Alzheimera nadal pozostaje nieuleczalna. Sposoby leczenia są tutaj ograniczone. Na początkowym etapie choroby stosuje się leki zwiększające aktywność układu przywspółczulnego, co poprawia nieco pamięć pacjenta.

Choć nieznane jest leczenie przyczynowe, to jednak dysponujemy obecnie środkami farmakologicznymi, które działają objawowo poprzez poprawienie metabolizmu mózgu, wtórnego neuroprzekaźnictwa oraz hamowanie postępów degeneracyjnych w mózgu. Nie bez znaczenia jest także oddziaływanie psychologiczne np. terapia kognitywna (trening pamięci, orientacji w rzeczywistości).

Leczenie powinno być długoterminowe, ciągłe i wprowadzone jak najwcześniej. Pacjent powinien być pod stałym nadzorem lekarza.

CogniFit

Nasz mózg używa różnych jego części do zarządzania różnymi rodzajami pamięci. Dwa główne rodzaje pamięci to pamięć krótkotrwała i pamięć długotrwała. Możliwe jest posiadanie zmian lub utraty pamięci w obu tych rodzajach, ale skupimy się na deklaratywnej pamięci długotrwałej.

  • Pamięć krótkotrwała zachowuje ograniczoną ilość informacji w krótkim czasie, dając naszemu ciału czas konieczny do dostrzegania i analizy ifnormacji z zewnątrz.
  • Pamięć długotrwałą przechowuje dużą ilość złożonej informacji przez długi okres czasu. Pamięć długotrwała jest tym, co większość ludzi uważa za “pamięć” ogólnie. Jednakże, posiada ona swego rodzaju podklasyfikacje, dzieli się na: Pamięć Niedeklaratywną lub Niejawną (jazda na rowerze, prowadzenie pojazdu) i Pamięć Deklaratywną lub Jawną, która wykorzystuje osobiste doświadczenia do zrozumienia świata (imię członka rodziny, gdzie zostawiłem klucze, kim jest królowa Anglii, co zdarzyło się 5 miesięcy czy lat temu).

Gdy zapomnisz nazwiska lub czegoś, co wydarzyło się w danym dniu, nie widzisz naprawdę widzisz skutków “utraconej” pamięci, ale raczej to, że mózg nie może znaleźć odpowiedniej “ścieżki”, aby dostać się do pamięci. “Patologiczne” zapominanie nazywane jest amnezją. Niektóre objawy utraty pamięci mogą być następujące:

  • Częste utraty przedmiotów osobistych.
  • Kłopoty ze znajdowaniem właściwych słów.
  • Zadawanie tego samego pytania podczas dyskusji lub opowiadnie tej samej historii wiele razy.
  • Nie pamiętanie, czy coś zrobiłeś, jak np. czy wziąłeś tabletkę.
  • Dezorientacja i gubienie się w znajomych miejscach.
  • Zapominanie, jaki mamy dziś dzień tygodnia,
  • Trudności z pamiętaniem o spotkaniach czy imprezach.
  • Problemy ze śledzeniem instrukcji lub podejmowaniem decyzji.
Leia também:  Spastyczność mięśni – wzmożone napięcie mięśni – jakie są przyczyny?

Utrata pamięci może być tymczasowa lub stała.

  • Tymczasowa utrata pamięci to utrata informacji, które po pewnym czasie utraty pamięci wraca do normy. Na przykład, jeśli nie jesteś w stanie przypomnieć sobie nazwy filmu po południu, a następnie wieczorem przypominasz ją sobie, albo jeśli bierzesz leki, które powodują “zamroczenia”, to możesz cierpieć na tymczasową utratę pamięci.
  • Stała utrata pamięci pojawia się, kiedy tracisz pamięć, której nie jesteś w stanie odbudować. Jeśli nie jesteś w stanie przypomnieć sobie gdzie, nawet jeśli ktoś Ci o tym przypomniał, zostawiłeś klucze od domu, to możliwe jest, że doświadczasz stałej utraty pamięci.

Istnieje wiele czynników, które mogą powodować mimowolną utratę pamięci zarówno u dzieci i dorosłych.

  • Utrata pamięci z powodu problemów zdrowotnych jest w wielu przypadkach uleczalna: Wtórne skutki niektórych leków i diety ubogiej w witaminy B6, B9 i B12 mogą spowodować tymczasową utratę pamięci, tak samo jak nadużywanie alkoholu, problemy z tarczycą, nerkami, zaburzenia czynności wątroby, brak tlenu do mózgu (udar mózgu), uszkodzenia mózgu, leczenie (chemioterapia lub radioterapia), guzy mózgu lub infekcje, problemy emocjonalne (np. depresja) i różnego rodzaju lęki.
  • Utrata pamięci spowodowana stresem, lękami lub innymi problemami emocjonalnymi.: Oprócz stresu, lęk i intensywne emocje, jak gniew czy wściekłość, mogą spowodować utratę pamięci. Jeśli miałeś wypadek samochodowy po południu, stres związany z wypadkiem może spowodować, iż zapomnisz o tym, co robiłeś rano. Jednakże, wydaje się, że te zaniki pamięci są spowodowane przez skupienie całej uwagi na pontencjalnie niebezpiecznych zagrożeniach. Byłbyś w stanie zapamiętać, co spowodowało te intensywne uczucia, ale nie będziesz w stanie zidentyfikować niczego oprócz wypadku.
  • Utrata pamięci ze względu na wiek i starzenie się: O ile utrata pamięci oraz problemy z nią związane nie dotyczą tylko osób starszych, to jednak ta grupa jest na nie najbardziej narażona. Z biegiem czasu, zdolność jednostki do nauki i jakość wspomnień mogą ulec pogorszeniu, bez obecności jakiejkolwiek patologii. Jednakże, kiedy te problemy zaczynają być widoczne bardziej, niż wcześniej, może to być przypadek łagodnych zaburzeń poznawczych lub demencji w ciężkich przypadkach.
  • Utrata pamięci związana z problemami emocjonalnymi u osób starszych: Starsi dorośli często czują się samotni po utracie bliskiej osoby lub po odejściu z pracy. Z tego rodzaju istotnymi zmianami w ich życiu to normalne, że część osób starszych cierpi na zaburzenia emocjonalne, jak np. depresję. Seniorzy z depresją mogą mieć zaniki pamięci, które mogą być mylone z objawami Alzheimera i innymi rodzajami demencji. Depresja może powodować poważne problemy z pamięcią zarówno u dorosłych, jak i dzieci, ale niezwykle ważne jest, aby to osoby starsze zostały poddane diagnostyce w celu odróżnienia objawów choroby Alzheimera. Podczas gdy problemy z pamięcią u osób z depresją mogą nie być tak oczywiste, jak w przypadku innych schorzeń, ważne jest, aby leczyć problemy emocjonalne tak szybko, jak to możliwe.
  • Utrata pamięci związana z Łagodnymi Zaburzeniami Poznawczymi: Łagodne zaburzenia poznawcze powodują utratę pamięci, ale nie powstrzymują pacjenta od wykonywania swoich codziennych czynności. Niektóre

Choroba Alzheimera – przyczyny, objawy i leczenie

Choroba Alzheimera ma charakter neurodegeneracyjny (stopniowa utrata komórek nerwowych) i jest najczęstszą przyczyną otępienia w wieku starszym.

Rozwija się przez wiele lat, powodując nieodwracalne zmiany w mózgu, przez co może prowadzić do niemożności samodzielnego funkcjonowania chorego. Chorobę można jednak opóźnić poprzez wczesną diagnozę i szybkie rozpoczęcie leczenia, które poprawia komfort życia chorego.

Początki choroby Alzheimera są często niezauważalne, zaburzenia pojawiają się powoli, stopniowo utrudniając codzienne funkcjonowanie. Wczesne objawy często trudno zweryfikować, ponieważ epizody zapominania mogą przytrafiać się również młodym ludziom.

Przebieg choroby może różnić się u każdego pacjenta, dlatego warto zwracać uwagę na wszystkie nietypowe zachowania osób starszych

Spis treści:

Objawy choroby Alzheimera

Pojawiającym się najwcześniej objawem choroby Alzheimera jest utrata pamięci epizodycznej. Osoby chore zapominają, co robiły danego dnia, ale doskonale pamiętają wydarzenia sprzed lat.

Tego rodzaju rozkład czasowy utrudnia zdefiniowanie natury zaburzeń pamięci. Chorym i ich rodzinom często wydaje się, że nic im nie jest, skoro są w stanie przypomnieć sobie to, co działo się wiele lat temu.

Lecz to właśnie utrata pamięci krótkotrwałej pomaga nam w diagnozie chorych z łagodnymi objawami choroby Alzheimera.

Wczesne objawy choroby Alzheimera

W początkowym okresie choroby zaburzenia poznawcze mogą wcale nie występować lub można zaobserwować jedynie nieznaczne pogorszenie pamięci.

Osoby chore mogą nie pamiętać ostatnich wykonywanych czynności lub nie mogą przypomnieć sobie dobrze znanych nazw, imion, albo gdzie położyli codziennie używane przedmioty. Z czasem może pogarszać się orientacja w aktualnych wydarzeniach.

Ubytki pamięci dotyczą szczególnie życia prywatnego chorego, zdąża się że osoby z początkami Alzheimera tracą poczucie czasu. Wczesnymi objawami mogą być również trudności w samodzielnym podróżowaniu a także zarządzaniu finansami.

W razie zauważenia u swoich bliskich podobnych problemów z pamięcią zaleca się zgłoszenie do lekarza. Odpowiednio wczesne wykrycie choroby daje możliwość zastosowania szybkiego leczenia.

Wczesna diagnostyka chorego jest również istotna dla potomstwa osoby chorej, ponieważ choroba Alzheimera może mieć uwarunkowania genetyczne. Może być dziedziczona szczególnie po rodzicach, w dużo mniejszym stopniu po dziadkach.

Wyróżnia się dwie postaci alzheimera: dziedziczną (rodzinną) oraz bardziej powszechną – sporadyczną, która pojawia się po 65. roku życia i nie występuje w najbliższej rodzinie. Natomiast dziedziczna postać choroby rozwija się przed ukończeniem 65 lat, nawet w wieku dwudziestu, trzydziestu lat.

Świadomość możliwości dziedziczenia (np.

wykonanie odpowiednich testów genetycznych) daje szansę na  zmniejszenie ryzyka choroby lub jej znacznego opóźnienia poprzez regularne ćwiczenia fizyczne, zaprzestania palenia tytoniu, spożywania alkoholu i przestrzeganie zdrowej diety oraz stymulowanie mózgu przez uczenie się nowych rzeczy i ćwiczenie pamięci.

W stronę diagnozy
Lekarz lub pracownik opieki zdrowotnej Lekarz-specjalista Diagnoza
Lekarz lub pracownik opieki zdrowotnej
Pacjent zgłasza pogorszenie się pamięci.
Lekarz lub pracownik opieki zdrowotnej przeprowadza wywiad lub wykonuje test MMSE i na podstawie wyniku kieruje pacjenta do odpowiedniego specjalisty.
Lekarz specjalista tworzy i bada historię choroby oraz przeprowadza badania neurologiczne.
Wykonywane są badania neuropsychologiczne i neuroobrazowanie mózgu.
Wykluczenie psychiatrycznych i nadających się do leczenia przyczyn demencji.
Postawienie diagnozy stadium rozwoju choroby Alzheimera na podstawie standardowych kryteriów.
Leia também:  Como alterar uma página para o modo paisagem no microsoft word no windows ou mac

Powyższy diagram pokazuje zwyczajową drogę, jaką przechodzi pacjent ze wczesnymi objawami choroby Alzheimera, zanim postawiona zostanie diagnoza. Proces rozpoczyna się, kiedy pacjent lub jego rodzina, zaniepokojeni utratą pamięci, zgłaszają się do lekarza.

Lekarz lub pracownik opieki zdrowotnej zadają im następnie pytania. Mogą też przeprowadzić testy z wykorzystaniem krótkiej skali oceny stanu psychicznego Mini-Mental State Examination (MMSE).

Na tej podstawie osoba przyjmująca pacjenta decyduje, czy skierować go na konsultacje z neurologiem lub innym lekarzem-specjalistą, który następnie przeprowadzi odpowiednie badania neurologiczne.

Przeprowadza się także testy neuropsychologiczne, mające na celu odkrycie, które obszary poznawcze pacjenta zostały uszkodzone.

Następnie na drodze obrazowego badania mózgu, najczęściej MRI (rezonans magnetyczny), identyfikuje się ewentualne zmiany w mózgu pacjenta.

Dzięki analizie otrzymanych wyników badań lekarz jest w stanie wykluczyć u diagnozowanego chorego przyczyny demencji inne niż choroba Alzheimera.

Różnice między chorobą Alzheimera a zwyczajnymi kłopotami z pamięcią

Wszyscy miewamy kłopoty z pamięcią, które pogłębiają się z wiekiem. Czasem ciężko ocenić, czy to, że zapominamy o różnych sprawach jest naturalnym elementem procesu starzenia się czy wskazuje na możliwą chorobę. Chorobę Alzheimera od zwyczajnych kłopotów z pamięcią odróżnia zakres utraty pamięci.

Osoba zdrowa, która zapomina o jakimś wydarzeniu, pamięta zazwyczaj inne elementy z tym wydarzeniem związane. Można na przykład zapomnieć jak dany sąsiad ma na imię, nie traci się jednak wiedzy o tym, że osoba z którą rozmawiamy jest naszym sąsiadem.

Chory cierpiący na chorobę Alzheimera zapomni nie tylko imię, lecz także nie będzie mógł przypomnieć sobie, skąd daną osobę zna.

Etapy choroby Alzheimera

Choroba Alzheimera to złożone schorzenie, które objawia się na wiele sposobów. Można w nim jednak wyróżnić poszczególne etapy, przez które przechodzić będzie większość chorych, a które związane są z wywołanymi chorobą uszkodzeniami mózgu.

Najwcześniej pojawia się postępująca z dnia na dzień utrata pamięci o codziennych wydarzeniach. Czasem określa się to mianem stadium amnezyjnego, ponieważ utracie pamięci nie muszą towarzyszyć inne objawy.

Następnie pojawiają się trudności w posługiwaniu się językiem i w komunikacji z innymi, chory traci część swojej wiedzy o świecie.

Pojawiają się także problemy z planowaniem i rozwiązywaniem problemów, co oznacza, że choroba zaczyna obejmować płat czołowy mózgu. Później mamy do czynienia ze zmianami nastrojów i zachowania. Osoby w opisanym tu etapie choroby mogą doświadczać trudności w wykonywaniu codziennych czynności i wymagać pomocy przy codziennych zajęciach.

Stadium łagodne

Jest to wczesna postać choroby. Dominują kłopoty z pamięcią w kwestiach życia codziennego, które objawiać się mogą tak łagodnie, że ciężko będzie odróżnić je od oznak naturalnego procesu starzenia się.

Do wczesnych objawów alarmujących nas, że możemy mieć do czynienia z chorobą Alzheimera należą:

  • gubienie lub przestawianie przedmiotów,
  • poczucie zagubienia w dobrze znanych miejscach,
  • wydłużony czas wykonywania codziennych zajęć,
  • wahania nastroju.

Stadium średnio zaawansowane

W tym stadium kłopoty z pamięcią pogłębiają się, choroba zaczyna także dotykać innych procesów poznawczych. Chorym zdarza się:

  • opowiadać ponownie te same historie lub zadawać w ciągle te same pytania,
  • mieć trudności z rozpoznawaniem przyjaciół i członków rodziny,
  • mieć trudności z doborem słów, mowa staje się mniej płynna,
  • zaniedbywać swój wygląd,
  • doświadczać zmian nastrojów, zmienia się także osobowość chorego.

Stadium zaawansowane

W tym stadium choroba obejmuje już większą część mózgu, mówi się o tzw. otępieniu lub demencji globalnej. Głębokie uszkodzenia dotyczą wszystkich funkcji poznawczych, pojawiają się także problemy z funkcjami fizycznymi organizmu. U chorych w tym stadium:

  • zdarza się niezdolność do rozpoznawania własnej twarzy lub członków najbliższej rodziny,
  • zdarza się nietrzymanie moczu i kału,
  • pojawiają się halucynacje wzrokowe lub słuchowe,
  • występują zachowania stereotypowe lub powtarzane rytualnie,
  • chorzy potrzebują pomocy przy najbardziej podstawowych czynnościach.

Wszystkie stadia choroby mogą mieć różną długość czasu trwania. Każdy etapy postępu degeneracji mózgu może trwać od kilku miesięcy do nawet kilku lat, w zależności od indywidualnych predyspozycji chorego.

Historia choroby Alzheimera i choroba Alzheimera w przyszłości

Po raz pierwszy chorobę Alzheimera zdiagnozowano u pięćdziesięciojednoletniej kobiety, Augusty D., u której w 1901 roku wykryto problemy z pamięcią, trudności w porozumiewaniu się i zmiany zachowania.

Chorą przeniesiono do szpitala, gdzie 5 lat później zmarła w wyniku stałej utraty zdolności umysłowych i pogłębiających się zmian behawioralnych.

Po śmierci chorej przeprowadzono sekcję jej mózgu, w którym odkryto nagromadzenia amyloidu i splątki neurofibrylarne, uważane dziś za podstawowe wyznaczniki choroby Alzheimera.

Dziś, po kilku dziesięcioleciach badań, znamy już objawy choroby i rozumiemy jej przebieg. Dziś wiemy, że u Augusty D. rozpoznano zaawansowane stadium choroby oraz że nie była ona przypadkiem typowym z racji swego młodego wieku.

W latach 70. odkryto, że u chorych na Alzheimera obniża się poziom acetylocholiny, neuroprzekaźnika związanego z procesami pamięciowymi. Okrycie to stanowiło prawdziwy przełom w badaniach nad lekami stosowanymi w chorobie Alzheimera.

Obecnie w leczeniu objawowym choroby Alzheimera stosuje się dwie klasy leków. Pierwszą grupą są inhibitory acetylocholinesterazy (AChE), które spowalniają rozkład acetylocholiny. Przepisuje się je głównie osobom we wczesnych stadiach choroby Alzheimera.

Do drugiej grupy należą antagoniści receptora NMDA (memantyna), czyli substancje mające wpływ na działanie układu glutaminianergicznego.

Niegdyś substancje te przepisywano głównie pacjentom w średniozaawansowanym stadium choroby, dziś jednak często podaje się memantynę w połączeniu z inhibitorami AChE także osobom w stadium łagodnym.

Na świecie żyje dziś ok. 50 milionów osób zmagających się z demencją, a każdego roku przybywa ok. 10 milionów nowych zachorowań [2]. Ich liczba ciągle rośnie. Najważniejszym czynnikiem ryzyka w chorobie Alzheimera jest wiek.

Większość chorych to osoby powyżej 65 roku życia, prawdopodobieństwo wystąpienia choroby rośnie z wiekiem. Predyspozycje genetyczne także odrywają pewną rolę, lecz dziedziczna choroba Alzheimera występuje u mniej niż 5% wszystkich chorych.

Wyróżnia się także wiele innych czynników ryzyka.

Należą do nich: czynniki mające związek z edukacją, płeć (kobiety są bardziej podatne na chorobę Alzheimera), urazy głowy, palenie tytoniu, spożywanie alkoholu, nadciśnienie tętnicze oraz stosowana dieta. Chociaż wiemy, że wszystkie wymienione czynniki mają wpływ na rozwój choroby, ich znaczenie i wkład w chorobę nie są nam jeszcze w pełni znane.

Bibliografia:

  1. Castellani R. and Perry G.: Molecular Pathology of Alzheimer’s Disease, Colloquium Series on Neurobiology of Alzheimer’s Disease. 2013 (1)1-91.

  2. Oficjalna strona Światowej Organizacji Zdrowia WHO: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia

  3. Gałecki. P., Szulc A.: Psychiatria, Wyd. Edra Urban& Partner, Wrocław 2018.

  4. Gaweł M., Potulska-Chromik A.: Choroby neurodegeneracyjne: choroba Alzheimera i Parkinsona. Postępy Nauk Medycznych, 2015 t. XXVIII, nr 7.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*