Wypadanie płatka zastawki mitralnej – przyczyny, objawy, leczenie

Wypadanie płatka zastawki mitralnej – przyczyny, objawy, leczenie

Znajdź lekarza w okolicy

Wypadanie płatka zastawki mitralnej – przyczyny, objawy, leczenie

Wybierz termin i godzinę

Wypadanie płatka zastawki mitralnej – przyczyny, objawy, leczenie

Zarezerwuj wizytę

Wypadanie płatka zastawki mitralnej – przyczyny, objawy, leczenie

Przyjdź na wizytę

Umów się do lekarza na NFZ lub prywatnie.

Znajdź wolny termin wizyty teraz!

Zespół Barlowa to wada serca charakteryzująca przemieszczaniem się podczas skurczu płatka lub płatków zastawki mitralnej serca. Zastawka ta nazywana jest inaczej dwudzielną, która znajduje się między lewym przedsionkiem, a lewą komorą serca. Jej zadaniem jest zapobieganie cofania się krwi z komory lewej do przedsionka serca.

Wada ta powoduje nieszczelność zastawki. Nazwa zespołu pochodzi od lekarza Johna Barlowa, który opisał tę przypadłość. Wypadania płatka zastawki mitralnej przebiega zwykle łagodnie jednak powikłania niosą za sobą spore konsekwencje, które obejmują zapalenie wsierdzia, zerwanie zastawki czy zakrzepicę z zatorami.

 

ZOBACZ TEŻ: Zastawki serca − budowa i funkcje. Jakie są choroby zastawek serca?

Umów się do kardiologa

Zespół Barlowa – przyczyny

Wyróżnić możemy kilka przyczyn powstawania zespołu Barlowa. Może on być spowodowany zarówno przyczynami pierwotnymi jak i wtórnymi.

Przyczyny pierwotne:

  • nieprawidłowości w budowie płatków zastawki mitralnej;
  • nieprawidłowości w budowie strun ścięgnistych;
  • zwyrodnienie śluzowate;
  • zaburzenie proporcji miedzy lewą komorą serca, a zastawka mitralną;
  • choroby tkanki łącznej (zespół Marfana, zespół Ehlersa-Danlosa);
  • uwarunkowania genetyczne;
  • dysfunkcja mięśni brodawkowatych serca.

Przyczyny wtórne:

  • choroba wieńcowa serca;
  • nadczynność tarczycy;
  • ostre zapalenie wsierdzia.

Przypadłość ta może być spowodowana zwyrodnieniem spowodowanym przez śluz gromadzący się w okolicy zastawki mitralnej oraz akordów ścięgnistych. Wypadanie zastawki mitralnej często wykrywane jest u pacjentów cierpiących na chorobę Gravesa-Basedowa, niedokrwistość sierpowatą czy syndrom von Willebranda. 

ZOBACZ TEŻ: Kłucie serca − przyczyny, objawy, kiedy zgłosić się do lekarza?

Zespół Barlowa – objawy

Zespół Barlowa jest zazwyczaj wykrywany przypadkowo, podczas kontrolnego osłuchiwania pacjenta lub podczas wykonywania badania echokardiograficznego. Wyróżniamy kilka niepokojących objawów zespołu Barlowa do których należą:

  • palpitacje serca oraz kłucie w jego okolicy,
  • arytmie różnego typu,
  • uczucie duszności, omdlenia,
  • szybkie męczenie się,
  • drżenie dłoni,
  • niedokrwienie kończyn,
  • przyspieszone tętno,
  • kaszel o różnym nasileniu,
  • zawroty głowy oraz omdlenia – zazwyczaj są pierwszym objawem, które skłaniają pacjenta do wizyty u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.

Ponadto, może występować kaszel o różnym nasileniu oraz zaburzenia neurologiczne. Objawy często mogą uaktywniać się podczas wykonywania wysiłku fizycznego.

W trakcie osłuchiwania serca może być wyczuwalny szmer. Wykonywane USG serca ma decydujące znaczenie w wykryciu tego schorzenia. Jeśli występuje uczucie kołatania należy zgłosić się do lekarza kardiologa aby dokładnie zbadać przyczynę dolegliwości. 

Wizytę u wybranego specjalisty możesz zarezerwować online za pomocą portalu LekarzeBezKolejki.pl.

ZOBACZ TEŻ: Ablacja (leczenie arytmii serca) – wskazania, przeciwwskazania

Zespół Barlowa – leczenie

Wadę tę można leczyć za pomocą preparatów argininy oraz leków beta-adrenolitycznych.

Zespół Barlowa zazwyczaj nie powoduje zaburzeń w krążeniu krwi dlatego zwykle nie wymaga leczenia. W przypadku gdy występują istotne zmiany w tym zakresie konieczna jest operacja wymiany zastawki mitralnej. U pozostałych pacjentów zaleca się okresowe kontrole u kardiologa.

Warto pamiętać o tym, aby osoby ze stwierdzonym zespołem Barlowa, u których obserwuje się niskie nasilenie objawów prowadziły normalny, spokojny i zdrowy styl życia. Leczenie powinno obejmować odpowiednio zbilansowaną zdrową dietę, rezygnację z używek oraz wysiłek fizyczny dostosowany do osobniczych możliwości.

Osoby te powinny zrezygnować z sportów ekstremalnych. 

Wypadanie zastawki mitralnej zdarza się stosunkowo często. Rozwija się zwykle po okresie pokwitania. Procentowa zapadalność wśród zdrowych osób wynosi 1-5%. Powszechnie szacuje się, że zespół ten może występować u większej liczby osób. Częstotliwość występowania tej przypadłości jest porównywalna zarówno u mężczyzn jak i kobiet.

ZOBACZ TEŻ: Choroby serca – przyczyny, charakterystyczne objawy, najczęstsze schorzenia

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Kategorie:  Kardiologia

Tagi:  zespół Barlowa przyczyny zespołu Barlowa jak leczyć zespół Barlowa

Więcej artykułów

Zespół wypadania płatka zastawki | CM Sedimed – prywatna opieka

Aparat zastawkowy serca może ulegać różnym wadom i nieprawidłowościom.  Jednym z takich problemów jest zespół wypadania płatka zastawki mitralnej, albo inaczej zespół Barlowa.

Jest to taka sytuacja, kiedy część albo cały płatek zastawki mitralnej niejako wpada do lewego przedsionka serca. Doprowadza to do powstania przerwy, pomiędzy płatkami budującymi zastawkę i cofania się krwi do lewego przedsionka.

Taka nieprawidłowość nazywana jest niedomykalnością.

Serce składa się z przedsionków i komór. Pomiędzy nimi natomiast znajduje się „otwór”, którym krew przedostaje się z jednej jamy do drugiej. Nie jest to jednak przepływ niczym nieograniczony. Ulokowane są tam bowiem zastawki, które regulują kierunek jej przepływu.

Są one zbudowane z płatków, które stykając się ze sobą, czasowo zamykają przepływ krwi. W sercu mamy cztery zastawki. Aortalna i pnia płucnego znajdują się kolejno pomiędzy lewą komorą i aortą, oraz prawą komorą i pniem płucnym.

Pomiędzy przedsionkiem, a komorą znajdują się natomiast zastawka mitralna, po lewej stronie serca i trójdzielna, zajmująca przestrzeń pomiędzy prawym przedsionkiem, a prawą komorą.

Wypadanie płatka zastawki mitralnej – przyczyny, objawy, leczenie

Jakie są przyczyny wady?

Zmiany zwyrodnieniowe typu śluzowatego są jednymi z przyczyn nieprawidłowości. Mogą występować rodzinnie, albo towarzyszyć chorobom genetycznym jak zespół Marfana.

Obejmują one aparat zastawkowy, na który oprócz wspomnianych już zastawek, składają się ich struny ścięgniste.

Sedno zmian polega na nieprawidłowym powstawaniu sprężystych włókienek, budujących wcześniej wspomniane elementy serca.

Innymi przyczynami problemów z zastawką mitralną mogą być ostre powikłania zawału, takie jak pękniecie mięśnia brodawkowatego. Do takiego samego skutku może doprowadzić infekcyjne zapalenie wsierdzia.

Jak objawia się problem wypadającej zastawki?

Dolegliwości mogą mieć bardzo różny stopień nasilenia, co ma oczywiście związek ze stopniem zaawansowania wady.

Objawy które występują, mogą nie mieć w zasadzie żadnego istotnego wpływu na naszą codzienną aktywność, są też jednak takie, które powodują różne powikłania i komplikacje zdrowotne.

To na co może skarżyć się pacjent to ból w okolicy serca i jego kołatania, zawroty głowy, a nawet zasłabnięcia z omdleniami.

Jeśli chodzi o nieprawidłowości, jakie w trakcie badania lekarz może znaleźć, to na pewno jest to szmer słyszalny nad sercem.

Jak zdiagnozować zespół wypadania płatka zastawki mitralnej?

W przypadku kardiologii, podstawowym badaniem jakie wykonuje się u pacjentów jest EKG. Można z niego odczytać wiele informacji, w tym również takie, które sugerują zaburzenia dotyczące zastawki mitralnej.

Z innych przydatnych metod diagnostycznych, można też wykonać RTG klatki piersiowej. Jednak podstawowym i najważniejszym badaniem, które daje stuprocentowe rozpoznanie wszelkich wad zastawkowych jest USG serca.

Pokazuje ono zarówno nieprawidłowości w budowie i pracy zastawki mitralnej, jak i nieprawidłowy kierunek przepływu przez nią krwi.

Jakie są dostępne metody leczenia i kto nam pomoże?

Osoby bez dolegliwości, które wpływają na ich funkcjonowanie nie muszą poddawać się żadnej terapii. Zaleca się w tym przypadku codzienny tryb życia i podejmowanie regularnej aktywności fizycznej. Mimo to ważne jest, aby osoby takie co 3-5 lat pokazywały się u kardiologa, w celu weryfikacji ich stanu.

Leia também:  Lakowanie zębów u dziecka – kiedy i jak lakować zęby u dzieci

Zalecone leczenie farmakologiczne skupia się na zwalczaniu objawów. W przypadku kołatań serca i bólów w klatce piersiowej, lekarz może zalecić leki z grupy beta-blokerów, które zmniejszą częstość jego pracy.

Gdy pojawiają się omdlenia, pomocne może okazać się zwiększenie podaży płynów i soli, natomiast w cięższych sytuacjach stosować można również mineralokortykosteroidy.

W niektórych przypadkach niezbędne jest przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia udaru lub zawału.

Jeżeli jest taka konieczność, u pacjenta wykonuje się operację. Polega ona albo na naprawie własnej zastawki, albo jej wymianie na inną.

Pomoc lekarska w tym przypadku powinna być udzielona przez specjalistę kardiologa. To właśnie on w najpewniejszy sposób zdiagnozuje problem i zaleci najwłaściwsze leczenie.

W celu uzyskania większej ilości informacji polecamy stronę Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego oraz Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego lub zasięgnięcie porady u naszych specjalistów.

Wypadanie płatka – choroba czy odmienna uroda?

Odpowiada dr Katarzyna Cybulska, kardiolog, kierownik Centrum Kardiologii Allenort w Warszawie.

– Mówiąc o konsekwencjach wypadania płatka zastawki mitralnej, trzeba wyróżnić dwie postaci tej wady. Jedną z nich jest postać klasyczna, w której stwierdzamy pogrubienie płatków zastawki o co najmniej 5 mm, a ich wpuklanie się do lewego przedsionka przekracza linię pierścienia zastawki o co najmniej 2 mm.

Pogrubiałe płatki zastawki wykazują cechy zwyrodnienia śluzakowatego i w tej postaci częściej zdarza się jej istotna niedomykalność. U pacjentów z postacią klasyczną częściej dochodzi do rozwoju poważnej wady serca, niewydolności mięśnia sercowego i groźnych zaburzeń rytmu.

Drugą odmianą choroby jest postać nieklasyczna, w której także stwierdza się wpuklanie płatków do lewego przedsionka o co najmniej 2 mm, jednak pogrubienie płatków jest mniejsze i nie przekracza 5 mm.

Ta postać wypadania płatka, bez towarzyszącej istotnej niedomykalność zastawki, ma charakter łagodny i zazwyczaj nie wymaga szczególnej kontroli.

W jaki sposób diagnozuje się wypadanie płatka zastawki mitralnej?

– U osób z wypadaniem płatka zastawki mitralnej często występują różne, nierzadko bardzo uciążliwe objawy sugerujące poważną chorobę serca. Chorzy skarżą się na nietypowe bóle w klatce piersiowej, duszności i kołatania serca. Często jest im słabo, mają skłonność do zawrotów głowy i omdleń.

Dość typowa jest także nadpobudliwość emocjonalna i napady lęku. Dlatego właśnie osoby z wypadaniem płatka na ogół poszukują porady lekarskiej. Lekarz stara się oczywiście wyjaśnić przyczynę złego samopoczucia.

Podejrzenie zespołu wypadania płatka nasuwa już sam opis objawów, a czasem także charakterystyczny wygląd chorego; wypadanie płatka częściej dotyczy osób wysokich, szczupłych, o smukłych dłoniach i palcach. Kolejnym tropem prowadzącym w kierunku rozpoznania tej choroby jest osłuchiwanie klatki piersiowej stetoskopem.

Osłuchowo lekarz stwierdza charakterystyczny klik śródskurczowy, a następnie, głównie u chorych z niedomykalnością zastawki, szmer późnoskurczowy. Zapis EKG może być prawidłowy, ale mogą też występować niespecyficzne zmiany odcinka określanego jako ST-T oraz zaburzenia rytmu.

O rozpoznaniu przesądza przede wszystkim badanie echokardiograficzne, w którym stwierdzamy skurczowe wypadanie jednego lub dwóch płatków zastawki mitralnej do lewego przedsionka (objaw hamaka) oraz cofanie się krwi z lewej komory do lewego przedsionka (najlepiej jest to widoczne w kolorowym badaniu dopplerowskim).

Kiedy objawy związane z tą wadą wymagają leczenia?

Wśród osób z wypadaniem płatka zastawki mitralnej należy przede wszystkim wyodrębnić grupę pacjentów, zagrożonych wystąpieniem groźnych powikłań takich jak: niewydolność serca, zagrażające życiu zaburzenia rytmu, infekcyjne zapalenie wsierdzia i przemijające niedokrwienie mózgu. Są to głównie osoby z klasycznym wypadaniem płatka i istotną niedomykalnością zastawki.

Osoby te wymagają systematycznej kontroli lekarskiej i powinny być traktowane jak pacjenci z wadą serca. Takich chorych jest jednak stosunkowo niewielu, ponieważ wymienione zmiany stwierdza się jedynie u około 20% wszystkich osób z wypadaniem płatka.

U pozostałych osób ryzyko wystąpienia powikłań jest niewielkie i wymagają oni pomocy lekarskiej jedynie wtedy, gdy występują u nich dokuczliwe objawy ze strony serca (bóle w klatce piersiowej, duszności, kołatanie serca, omdlenia, niepokój). U takich osób skuteczne może być doustne podawanie preparatów magnezu.

Warto tutaj powiedzieć, że prawidłowy wynik oznaczenia stężenia magnezu we krwi nie wyklucza wewnątrzkomórkowego niedoboru tego pierwiastka, dlatego zawsze warto ocenić kliniczny efekt leczenia magnezem. U części chorych dobre efekty przynosi stosowanie leków z grupy beta-blokerów. Leki te są szczególnie skuteczne u osób z przyśpieszoną czynnością serca i zaburzeniami rytmu.

U chorych z dużym poziomem lęku często zaleca się leki uspokajające. Ze względu na ryzyko uzależnienia, osobiście unikam długotrwałego stosowania leków z tej grupy, zwłaszcza silnych specyfików, przepisywanych na receptę. Pomocne mogą być preparaty słabsze, dostępne bez recepty.

– Co Pani Doktor mogłaby poradzić osobom dotkniętym wypadaniem płatka?

– Zachęcam przede wszystkim do kontaktu z lekarzem i do badań diagnostycznych. Najgorsze jest podsycanie lęku, który nie ma wyjaśnionej przyczyny. Ci chorzy po prostu powinni się przebadać.

Podejrzenie wypadania płatka musi być potwierdzone badaniem echokardiograficznym, które umożliwi ocenę zmian w obrębie płatków zastawki oraz nasilenia jej niedomykalności.

Inne badania diagnostyczne, jak EKG, badanie holtera, badania krwi, a czasami także test wysiłkowy, umożliwią ocenę występowania zaburzeń rytmu serca, a także wykluczenie innych chorób, które mogą być przyczyną podobnych dolegliwości.

Po wykonaniu tych badań lekarz będzie mógł w sposób obiektywny ocenić ryzyko wystąpienia powikłań i zaplanować odpowiednie postępowanie.

Chciałabym podkreślić, że u większości osób wypadanie płatka ma przebieg łagodny, a występujące dolegliwości mogą być skutecznie łagodzone poprzez regularne przyjmowanie preparatów magnezu i(lub) stosowanie beta-blokerów.

Osoby skłonne do omdleń powinny pamiętać o wypijaniu odpowiedniej ilości płynów (1,5 – 2 litry na dobę) oraz unikaniu gwałtownych zmian pozycji ciała. U osób z wypadaniem płatka bez towarzyszącej istotnej niedomykalności zastawki nie ma wskazań do ograniczania aktywności fizycznej. Jednak, podobnie jak w przypadku innych pacjentów kardiologicznych, zalecałabym rozpoczynanie od wysiłków o mniejszej intensywności i stopniowe jej zwiększanie w miarę poprawy wydolności fizycznej. Korzystne mogą być także ćwiczenia relaksacyjne, joga, tai-chi, czy medytacja.

Tekst: Barbara Skrzypińska

  • Jak korzystać z opieki medycznej w dobie koronawirusa? Szybkie rozprzestrzenianie się koronawirusa COVID-19 oraz wprowadzenie szeregu obostrzeń w kraju spowodowały, że placówki medyczne również musiały przeorganizować…
  • Zastawki serca – budowa, funkcje i wady zastawek serca Zastawki serca odpowiadają za prawidłowy przepływ krwi przez serce. Zastawki zamykają się i otwierają nieprzerwanie przez 24 godziny na dobę, pompując krew do… Ewelina Hen
  • Szmery w sercu Szmery w sercu to zjawiska dźwiękowe, które można usłyszeć podczas osłuchiwania serca stetoskopem. Nie muszą one oznaczać choroby, szczególnie gdy występują u…
  • Budowa serca – co należy o niej wiedzieć? Serce jest niezbędną do życia pompą tłoczącą krew. Budowa serca jest skonstruowana tak, że możliwe jest przepompowanie około 6 litrów na minutę, co daje 7 tysięcy…
  • Badanie Holtera – wskazania, przebieg, interpretacja wyników. Holter ciśnieniowy Badanie Holtera to inaczej badanie pracy serca. Trwa ono całą dobę, dzięki czemu uzyskane pomiary są wiarygodne. Metoda jest bezbolesna i nie wymaga szczególnego…
  • Z sercem dla… serca Ponieważ choroby sercowo-naczyniowe są wciąż główną przyczyną zgonów Polaków, musimy im zapobiegać, zanim nas dopadną. Maria Janiszewska
  • Choroby serca – choroby cywilizacyjne Kardiologia jest jedną z najbardziej prężnie rozwijających się dziedzin medycyny. Właściwie nie da się porównać stanu wiedzy sprzed 50 lat z tym, co wiemy i…
  • Niedomykalność zastawki aortalnej Niedomykalność zastawki aortalnej to dolegliwość, dla której charakterystyczny jest wsteczny przepływ krwi z aorty do lewej komory. Dzieje się tak najczęściej z…
  • Nerwica serca Nerwica serca to dolegliwość wywołana zaburzeniami aktualnego stanu psychicznego. Jest to zaburzenie pracy mięśnia sercowego wywołujące ostry ból w klatce… Kazimierz Janicki
Leia também:  Jak leczyć ostrogi piętowe?

Zespół Barlowa – czym jest, przyczyny, leczenie

Jeśli jakiejś osobie dokucza kołatanie serca albo czuje ból w klatce piersiowej, powinien zgłosić się do lekarza. Może być to objawem wypadania płatka zastawki mitralnej, czyli zespołu Barlowa.

1. Zespół Barlowa – czym jest?

Zespół Barlowa, inaczej nazywany zespołem wypadania płatka zastawki mitralnej, czyli dwudzielnej, polega na wpukleniu jednego tudzież dwu płatków zastawki do przedsionka lewego. Dzieje się to podczas skurczu serca. Objawy zespołu Barlowa są na tyle delikatne, iż pacjent zwykle nie jest go świadomy. Najpewniej dowie się o nim przypadkiem, podczas którejś z kolei wizyty u lekarza.

Zespół Barlowa jest schorzeniem dotykającym pracy serca.

Zespół Barlowa charakteryzuje się tym, i to powinien zauważyć specjalista podczas osłuchiwania pacjenta, że usłyszy dwie nieprawidłowości. Po pierwsze śródskurcz, czyli tak zwany klik, po drugie późnoskurcz, brzmiący jak szmer.

Zjawiska te następują po sobie. Dźwięki, które słychać przy diagnozowanie zespołu Barlowa nie są bez znaczenia. Pierwszy wywołany jest faktem, iż zastawki mijają się i wznoszą ponad swoje miejsce. Drugi natomiast oznacza, że krew się cofa z komory lewej do przedsionka po tej samej stornie.

Działanie to umożliwia nieszczelna zastawka.

Badanie USG powinno rozwiać wszelkie wątpliwości: potwierdzić lub zaprzeczyć wystapienie u pacjenta zespołu Barlowa.

2. Zespół Barlowa – przyczyny

Przyczyn zapadnięcia na zespół Barlowa specjaliści upatrują w niedoborze karnityny w organizmie. Zbyt niski poziom magnezu również pozytywnie wpływa na rozwój tego schorzenia. Może również okazać się, iż zespół Barlowa powstał na skutek wrodzonych wad genetycznych serca.

Ponadto wypadanie płatka zastawki może być powodowane innymi chorobami, na przykład chorobą niedokrwienną serca, chorobą Gravesa-Basedowa czy reumatyczną chorobą serca.

3. Zespól Barlowa – leczenie

Najciekawsze jest to, że specjaliści prowadzą spór o to, czy zespół Barlowa leczyć, czy też nie. Ci, którzy uważają, że nie jest to konieczne, ale tylko przy łagodnym wariancie schorzenia, apelują o dbanie o siebie. Według nich zdrowy tryb życia, odpowiednia dieta, wysiłek fizyczny i sen w zupełności wystarczą, by zespół Barlowa w ogóle nie dawał o sobie znać.

Zwracają szczególną uwagę na rolę, jaką odgrywa stres – jest bardzo wyniszczający dla całego organizmu, a zwłaszcza dla serca, zatem ci, którzy mają kłopot z wypadaniem płatków zastawki nie powinni w ogóle się denerwować. Za to wskazane jest, by planowali czas na relaks każdego dnia i pozwalali wyciszyć się organizmowi.

Przestrzegani tych zasad uchroni chorego od nasilenia się objawów.

Nieprzestrzeganie tych zasad i nie podejmowanie leczenia może być groźne dla życia. Wówczas zespół Barlowa może doświadczać niebezpiecznego częstoskurczu komorowego, a także migotania komór. Jest to objaw niezwykle rzadki, częściej pojawiający się przy zapaleniu mięśnia sercowego.

Leczenie zespołu Barlowa bezwzględnie podejmuje się wtedy, kiedy chory utyskuje na częste kołatanie serca, którym mogą towarzyszyć zawroty głowy.

Wówczas stosuje się odpowiednie medykamenty w celu złagodzenia choroby. Dość niebezpieczne jest cofanie się krwi, o którym była mowa wcześniej.

W takiej sytuacji antybiotykoterapia jest bezsprzecznie potrzebna, by zapobiec bakteryjnemu zapaleniu wsierdzia. 

Skorzystaj z usług medycznych bez kolejek. Umów wizytę u specjalisty z e-receptą i e-zwolnieniem lub badanie na abcZdrowie Znajdź lekarza.

Zespół wypadania płatka zastawki mitralnej

Klinika Wad Wrodzonych Serca, Instytut Kardiologii w Warszawie

Adres do korespondencji: prof. dr hab. n. med. Piotr Hoffman, Klinika Wad Wrodzonych Serca, Instytut Kardiologii, ul. Alpejska 42, 04-628 Warszawa

Wypadanie płatka stanowi najczęstszą przyczynę niedomykalności zastawki mitralnej, która może prowadzić do licznych powikłań. Objawy zespołu wypadania płatka zastawki mitralnej zwykle są nietypowe. Terapia opiera się na leczeniu objawowym i zmianie trybu życia.

  • CELE ARTYKUŁU
  • Po przeczytaniu artykułu Czytelnik powinien umieć:
  • • rozpoznać objawy mogące wskazywać na zespół wypadania płatka zastawki mitralnej
  • • wdrożyć podstawową diagnostykę w kierunku zespołu wypadania płatka zastawki mitralnej
  • • opisać strategię postępowania terapeutycznego u chorego z zespołem wypadania płatka zastawki mitralnej

Wypadanie płatka zastawki mitralnej (MVP – mitral valve prolapse), będące wynikiem wrodzonego zwyrodnienia tkanki, jest najczęstszą przyczyną jej niedomykalności.

Zespół wypadania płatka zastawki mitralnej jest pojęciem szerszym, które obejmuje zespół niespecyficznych objawów niezwiązanych zwykle z czynnościowymi następstwami niedomykalności zastawki.

 O ile niedomykalność mitralna jest dobrze zdefiniowaną chorobą, o tyle objawy zespołu są liczne i zróżnicowane, mają zwykle łagodny charakter i nie stanowią zagrożenia dla życia. W przeszłości sformułowano wiele opinii o ich istotności i niebezpieczeństwie, które w świetle współczesnych danych wymagają weryfikacji i są przedmiotem dalszych badań.

Dawniej częstość występowania MVP szacowano nawet do 35% w ogólnej populacji. Wynikało to z nieprzestrzegania kryteriów rozpoznania choroby oraz opierania się na szerokiej definicji patologii wykorzystywanej w echokardiografii jednowymiarowej.

Po uwzględnieniu restrykcyjnej definicji echokardiograficznej występowanie MVP w populacji szacuje się na 0,6-2,4%.1,2 Ustalono również, że częstość występowania tej zmiany, wbrew wcześniejszym ustaleniom, u kobiet i mężczyzn jest podobna.

Powikłania związane z MVP zestawiono w tabeli 1.

Najistotniejszym powikłaniem wypadania płatka zastawki mitralnej jest niedomykalność tej zastawki. Jej ciężka postać występuje u 2-7% chorych z MVP.1,3,4 Znaczenie innych zestawionych w tabeli powikłań zostanie omówione w dalszej części niniejszego opracowania.

Wypadanie płatka mitralnego może być pierwotne i wtórne. Wypadanie pierwotne charakteryzuje się śluzakowatym zwyrodnieniem płatków i aparatu podzastawkowego, może występować rodzinnie – u krewnych I° nawet u połowy z nich.5 W tych przypadkach opisuje się dziedziczenie dominujące z niepełną penetracją.

6 MVP można też stwierdzić w przebiegu chorób tkanki łącznej, najczęściej zespołu Marfana.

Do przyczyn, które mogą prowadzić do wtórnego MVP, zalicza się: chorobę niedokrwienną serca, chorobę reumatyczną oraz zmniejszenie objętości jamy lewej komory na tle zawężającej kardiomiopatii przerostowej, ubytku przegrody międzyprzedsionkowej, odwodnienia i ciężkiego nadciśnienia płucnego.7

Zespół wypadania płatka zastawki mitralnej

  • Wykonywanie pomiarów ciśnienia tętniczego w gabinecie lekarskim i poza nim. Podsumowanie wytycznych European Society of Hypertension 2021 Autorzy przedstawiają aktualne zalecenia ESH dotyczące wykonywania pomiarów ciśnienia tętniczego: klinicznych, domowych i rejestracji całodobowej.
  • Diagnostyka i leczenie zaburzeń lipidowych u osób z zaburzeniami endokrynnymi Podsumowanie wytycznych The Endocrine Society 2020 z odniesieniem do wytycznych European Society of Cardiology (2019) i zaleceń Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego i Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce.
  • Nadciśnienie tętnicze u pacjenta w podeszłym wieku Patofizjologia i ważne w praktyce elementy oceny pacjenta na podstawie rozdziału Nadciśnienie tętnicze podręcznika Geriatria. Wybrane zagadnienia pod redakcją Jerzego Gąsowskiego i Karoliny Piotrowicz.
  • Ostre zespoły wieńcowe Najważniejszym wydarzeniem 2020 roku w wymiarze nie tylko medycznym, ale też społecznym i gospodarczym była pandemia COVID-19. Odnotowano w tym okresie wyraźne zmniejszenie liczby procedur diagnostycznych i leczniczych, także u chorych z ostrymi zespołami wieńcowymi.
  • Postępowanie w wadach wrodzonych serca u dorosłych. Podsumowanie wytycznych European Society of Cardiology 2020 W artykule przedstawiono opracowane przez ekspertów European Society of Cardiology wytyczne postępowania w wadach wrodzonych serca u osób dorosłych.
  • Rozpoznawanie i leczenie otyłości. Omówienie zasad postępowania zgodnie z aktualnymi wytycznymi W artykule przedstawiono czynniki ryzyka, przyczyny i konsekwencje zdrowotne otyłości oraz omówiono aktualne wytyczne europejskie, kanadyjskie i amerykańskie dotyczących postępowania diagnostycznego i terapeutycznego w otyłości.
  • Postępowanie w migotaniu przedsionków. Podsumowanie wytycznych European Society of Cardiology 2020 W artykule przedstawiono aktualne zalecenia ESC dotyczące migotania przedsionków, w tym: definicje, klasyfikację i epidemiologię oraz zalecenia dotyczące rozpoznawania tej arytmii, zapobiegania incydentom zakrzepowo zatorowym, wyboru strategii leczenia, metod kontroli częstotliwości rytmu komór i kontroli rytmu serca oraz postępowania w sytuacjach szczególnych, tj. u chorych z niestabilnością hemodynamiczną, chorobą niedokrwienną serca, przebytym udarem mózgu, wadą zastawkową lub wrodzoną serca i u kobiet w ciąży.
Leia também:  Do czego prowadzi siedzący tryb życia?

Wypadanie płatka zastawki mitralnej (łac. Prolapsus valvulae mitralis)

Wypadanie płatka zastawki mitralnej  (Prolapsus valvulae mitralis)
Synonimy 

Prolaps płatka zastawki mitralnej, zastawka mitralna prolaptyczna, zespół Barlowa

Powrót  Opis 

Jest to dość częsta i zwykle niegroźna dysfunkcja jednego lub obu płatków zastawki dwudzielnej (mitralnej). W czasie skurczu lewej komory jeden lub oba płatki wpuklają się do lewego przedsionka (to wpuklanie nazywane jest właśnie wypadaniem).

Dochodzi wówczas do niepełnego zwarcia płatków zastawki i niewielkiego przecieku krwi zwrotnego z lewej komory do lewego przedsionka serca. Przeciek ten daje charakterystyczny szmer nad sercem słyszalny słuchawką, poprzedzony cichym kliknięciem.

Wada ta dotyczy zwykle młodych ludzi, w szczególności kobiet.

Powrót  Objawy  Wypadanie płatka zastawki mitralnej przebiega najczęściej bez jakichkolwiek objawów, a wadę stwierdza się przypadkowo podczas rutynowego badania lekarskiego. Objawy są mało charakterystyczne i mogą przypominać objawy innych chorób układu krążenia. Są to:

  • Ból w klatce piersiowej
  • Nadmierne zmęczenie, duszność
  • Zawroty głowy, szczególnie przy nagłym wstaniu z pozycji leżącej lub siedzącej
  • Niepokój
  • Nieregularna akcja serca
  • Omdlenia
  • Kontaktu z lekarzem wymaga:

  • Pojawienie się powyższych objawów u osób młodych, dotychczas nie chorujących
  • Dołączenie się nowych objawów do dotychczas występujących, u osób ze zdiagnozowanym wypadaniem płatka zastawki mitralnej
  • Szybkiego kontaktu z lekarzem wymaga:

  • Pojawienie się przedłużającej się gorączki lub stanu podgorączkowego u pacjentów z wypadaniem płatka zastawki mitralnej, szczególnie jeśli wystąpienie gorączki było poprzedzone procedurami medycznymi, w czasie których doszło do naruszenia ciągłości powłok (np. wyrwanie zęba, zabiegi chirurgiczne, gastroskopia)
  • Pojawienie się zaburzeń rytmu serca, jeśli towarzyszą im inne objawy, jak duszność czy ból za mostkiem
  • Powrót  Przyczyny 

    Uważa się, że przyczyną choroby jest zbyt duża wielkość płatka lub płatków zastawki mitralnej w porównaniu ze średnicą samej zastawki.

    Płatki zastawki nie mieszczą się w jej pierścieniu, co doprowadza do wybrzuszania się części płatka do lewego przedsionka serca podczas zamykania się zastawki mitralnej, w czasie skurczu lewej komory serca.

    Nie wiadomo jednak co doprowadza do tej „niewymiarowości” w budowie zastawki. Zaburzenie to może być skojarzone z innymi chorobami, jak np. zespół Turnera lub zespół Marfana.

    Powrót  Zapobieganie 

    Nie są znane metody zapobiegające wystąpieniu tej wady.

    Powrót  Przebieg 

    Jest to wada serca, która nie pogłębia się, nie ogranicza zwykłej aktywności życiowej i nie skraca przewidywanego czasu życia człowieka.

    Powrót  Powikłania 

  • Zapalenie wsierdzia, szczególnie zlokalizowane na zastawce mitralnej, z powodu osadzenia się na niej bakterii. Bakterie mogą pojawić się we krwi po wszystkich procedurach medycznych, w czasie których dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek, np. wyrwanie zęba, operacje chirurgiczne itp.
  • Udar niedokrwienny mózgu – spowodowany zaczopowaniem tętnic mózgowych przez materiał zakrzepowy powstały na płatkach zastawki mitralnej (bardzo rzadko)
  • Niewydolność krążenia
  • Zaburzenia rytmu serca
  • Powrót  Badania 

    Badaniem w pełni diagnozującym i oceniającym zaawansowanie wady jest echokardiografia.

    Powrót  Cel leczenia  Celem leczenia jest przede wszystkim uspokojenie i zapewnienie pacjenta o łagodnym charakterze wady i małym jej wpływie na ogólną jakość życia. Dodatkowym celem leczenia jest zapobieganie wystąpieniu zapalenia wsierdzia. Powrót  Leczenie  Zalecenia ogólne Wada wymaga kontroli lekarskich w odstępach 2-3 lat (jeśli nie pojawiają się dodatkowe objawy). Aktywność fizyczna zwykle nie musi być ograniczana. Wyczynowe uprawianie sportu może być niewskazane. W diecie należy ograniczyć ilość spożywanej kawy, mocnej herbaty, alkoholu i napojów chłodzących zawierających kofeinę.

    Leczenie farmakologiczne

    Zwykle nie ma potrzeby stosowania żadnych leków. W przypadku nasilonych objawów, szczególnie przy zaburzeniach rytmu serca stosuje się beta-blokery (np. propranolol). Dobre efekty daje też uzupełnianie poziomu magnezu we krwi. W przypadku wspomnianych wcześniej zabiegów dentystycznych lub chirurgicznych należy zastosować profilaktykę antybiotykową w celu zapobiegania zapaleniu wsierdzia. Powrót  Leczenie operacyjne 

    Chirurgiczna korekta wady może okazać się konieczna w przypadku innych współwystępujących chorób układu krążenia, którym może towarzyszyć lub które może nasilać wypadanie płatka zastawki mitralnej.

    Powrót  Podpis 

    Opracowałlek. med. Wiktor Kuliczkowski

    Powrót  Zobacz także  Powrót 

    Wypadanie płatka zastawki mitralnej

    Schorzenie to, jest jedną z najczęściej występujących wad serca. Szacuje się, że cierpi na nią blisko 3 proc. populacji. W większości przypadków nie daje żadnych objawów i nie wymaga leczenia.

    Wypadanie płatka zastawki mitralnej charakteryzuje się przemieszczaniem jednego lub kilku płatków zastawki dwudzielnej w czasie skurczu z lewego przedsionka do komory serca. Sporadycznie towarzyszy mu niedomykalność mitralna.

    U niemal połowy chorych obserwuje się wypadanie płatka zastawki trójdzielnej.

    Płatki mitralne są zbyt duże, w porównaniu ze średnicą samej zastawki. W czasie skurczu lewej komory, gdy zamykana jest zastawka, płatki przesuwają się do lewego przedsionka. Najczęściej wypadniecie płatka zastawki mitralnej nie daje żadnych objawów. Jednak gdy się pojawiają bardzo często mylone są z objawami zupełnie innej choroby układu krążenia i są to:

    • – zawroty głowy przy wstawaniu
    • – omdlenia
    • – kłucie i palpitacje serca
    • – bezsenność , wysokie tętno
    • – uczucie zmęczenia i duszności
    • – niedokrwienność kończyn, drżenie rąk

    Przyczyn występowania tej wady jest kilka.

    Może być spowodowana nieprawidłową budową płatków zastawki mitralnej i strun ścięgnistych (łączą mięsień brodawkowaty z zastawką mitralną), zaburzeniem proporcji między lewą komorą a zastawką mitralną lub objawem różnego typu chorób tkanki łącznej m.in. zespołu Marfana . Zdarza się, że ma podłoże genetyczne lub wywołane jest dysfunkcją mięśni brodawkowatych (mięsień znajdujący się w komorze serca).

    Zespół Barlowa można rozpoznać już w czasie osłuchiwania. U niektórych pacjentów słyszalny jest charakterystyczny późnoskurczowy szmer lub śródskurczowy klik. Ostateczną diagnozę opiera się jednak na badaniu USG . Pozwala ono wykryć nieprawidłowe położenie zastawki, a tym samym jej niedomykanie.

    Wypadanie płatka zastawki mitralnej w większości przypadków nie prowadzi do poważniejszych chorób układu krążenia i nie podlega leczeniu.

    Gdy u chorych pojawia się ból w klatce piersiowej, zawroty głowy, uczucie zmęczenia oraz inne charakterystyczne objawy stosuje się argininę oraz leki beta-adrenolityczne (najczęściej stosowane farmaceutyki przy schorzeniach układu krążenia).

    Jedynie w przypadku poważniejszych zaburzeń konieczne jest leczenie operacyjne, czyli wymiana zastawki mitralnej.

    Nieleczony zespół Barlowa może prowadzić do zapalenia wsierdzia, zawału serca i bardzo rzadko do tzw. zgonu serca.

    Seja o primeiro a comentar

    Faça um comentário

    Seu e-mail não será publicado.


    *