Wole guzowate (guzkowe) tarczycy toksyczne – przyczyny, objawy, leczenie

Wole guzowate (guzkowe) tarczycy toksyczne – przyczyny, objawy, leczenie

Czym jest wole guzkowe toksyczne?

Terminu „wole guzkowe” lekarze używają w dwóch sytuacjach:

  • kiedy tarczyca jest powiększona, a w jej miąższu podczas badania USG wykrywanych jest jedna bądź więcej zmian ogniskowych (guzków),
  • kiedy tarczyca jest prawidłowej wielkości, ale dotykiem można wyczuć choćby jeden guzek.

W warunkach prawidłowych produkcja hormonów przez tarczycę odbywa się pod kontrolą wytwarzanego w przysadce mózgowej hormonu – TSH.

Określenie „toksyczne” w odniesieniu do wola guzkowego oznacza, że guzki tarczycy wydzielają hormony samodzielnie, bez kontroli ze strony przysadki – dochodzi do rozwoju nadczynności tarczycy, czyli produkcji „toksycznych ilości” hormonów.

Czytaj również: Jak objawia się nadczynność tarczycy?

Skąd się bierze choroba i kto najczęściej na nią zapada?

Za większość przypadków wola guzkowego toksycznego odpowiada niedobór jodu w pożywieniu. Choroba zwykle rozwija się powoli, długo nie dając objawów. Jej symptomy najczęściej pojawiają się w wieku 40 – 50 lat. Większość zachorowań dotyczy kobiet.

  • Jakie są objawy wola guzkowego toksycznego?
  • Objawy choroby mogą wynikać z zaburzeń hormonalnych (nadczynności tarczycy) bądź też z mechanicznego ucisku powiększonego gruczołu na wrażliwe struktury szyi bezpośrednio do niego przylegające.
  • Podstawowe objawy nadczynności tarczycy to: utrata masy ciała, osłabienie, nerwowość, stałe uczucie ciepła, kołatania serca, biegunki i szereg innych dolegliwości.
  • Objawy związane z powiększeniem tarczycy:
  • powiększenie obwodu szyi i związane z tym uczucie dyskomfortu (dotychczasowy rozmiar kołnierzyka staje się za mały, zaczynają przeszkadzać golfy),
  • duszność związana z uciskiem na drogi oddechowe,
  • problemy z połykaniem – przy znacznym powiększeniu gruczołu.

Jakie badania zleca lekarz w diagnostyce choroby?

Aby rozpoznać wole guzkowe nadczynne konieczne jest przeprowadzenie badania USG tarczycy, oznaczenie stężeń TSH oraz hormonów tarczycy, a także wykonanie scyntygrafii tarczycy (ujawniającej tzw. guzki gorące).

Jeśli guzki tarczycy są duże – ich największy wymiar w badaniu USG przekracza 1 cm, to konieczne jest wykonanie biopsji tarczycy.

Na czym polega leczenie?

Leczenie objawów nadczynności tarczycy opiera się przede wszystkim na podawaniu leków ograniczających niekorzystny wpływ nadmiaru hormonów tarczycy na serce. Pozwala to zmniejszyć takie dolegliwości jak kołatania serca, czy uczucie przyspieszonej jego czynności. Leczenie takie nie prowadzi oczywiście do wyleczenia choroby, jest jedynie leczeniem objawowym.

Radykalne leczenie, pozwalające na trwałe ustąpienie dolegliwości, polega na stosowaniu terapii jodem promieniotwórczym (radiojodem) oraz na leczeniu operacyjnym.

Wybierając metodę leczenia należy uwzględnić takie czynniki, jak:

  1. wielkość wola – duży gruczoł, powodujący dolegliwości (np. duszność) zwykle wymaga operacji,
  2. wygląd guzków tarczycy w USG oraz wynik biopsji – decyzja o operacji podejmowana jest również, gdy istnieje podejrzenie istnienia ogniska nowotworu złośliwego w obrębie wola.

Zobacz też: Biopsja cienkoigłowa tarczycy – kiedy wykonać?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Wole (tarczyca) – Wikipedia, wolna encyklopedia

Ten artykuł od 2009-06 zawiera treści, przy których brakuje odnośników do źródeł.Należy dodać przypisy do treści niemających odnośników do wiarygodnych źródeł.(Dodanie listy źródeł bibliograficznych lub linków zewnętrznych nie jest wystarczające). Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.
Niedoczynność tarczycy z powodu niedoboru jodu i pokrewnych przyczyn

ICD-10

E01

E01.0

Rozlane (endemiczne) wole z powodu niedoboru jodu

E01.1

Wieloguzkowe (endemiczne) wole z powodu niedoboru jodu

E01.2

Wole z powodu niedoboru jodu (endemiczne), nie określone

Kobieta z wolem

Wole (łac. struma) – powiększenie tarczycy (objętość tarczycy większa niż 18 ml u kobiet lub 25 ml u mężczyzn) o różnej etiologii[1]. Nie jest ono chorobą samą w sobie, a jedynie objawem klinicznym[2]. Wole są powszechnie spotykane w populacji ogólnej[2].

Definicja

Termin „wole” (tarczycy) nie jest jednoznaczny. Może odnosić się do[3]:

  • powiększenia tarczycy (przekroczenia górnej normy objętości właściwej do wieku, płci i populacji);
  • obecności wyczuwalnych w badaniu fizykalnym guzków tarczycy lub obecności potwierdzonych w badaniu obrazowym zmian ogniskowych o średnicy ponad 1 cm – bez względu na objętość gruczołu – mówi się wówczas o tzw. wolu guzowatym lub wolu guzkowatym;
  • obecności tkanki tarczycowej w miejscu niefizjologicznym, bez względu na obecność prawidłowego gruczołu w położeniu prawidłowym – np. wole zamostkowe, wole językowe, wole sercowe, wole jajnikowe.

Podział

Umiejscowienie

  • szyjne – zlokalizowane w obrębie szyi;
  • zamostkowe – wyczuwalne na szyi, schodzi dolnymi biegunami za mostek;
  • śródpiersiowe – dolnymi biegunami sięga do śródpiersia, może się mieścić zarówno w śródpiersiu przednim jak i tylnym.

Czynność

  • obojętne – (łac. struma neutralis, ang. nontoxic goiter) wydzielanie hormonów tarczycy nie ulega większemu zaburzeniu;
  • nadczynne – (łac. struma toxica, ang. toxic goiter) hormony tarczycy wydzielane są w nadmiarze;
  • niedoczynne – występuje niedobór hormonów tarczycy.

Budowa makroskopowa

  • miąższowe – utworzone przez miąższ tarczycy;
  • guzkowe – wyczuwalne guzki w gruczole;
  • miąższowo-guzkowe – wyczuwalne guzki oraz powiększony miąższ.

Wielkość

Skala wielkości gruczołu tarczowego (WHO):

  • I stopień – tarczyca niewidoczna przy normalnym ustawieniu szyi, uwidacznia się dopiero po odchyleniu głowy do tyłu;
  • II stopień – tarczyca widoczna przy normalnym ustawieniu głowy, nie deformuje bocznych zarysów szyi, widoczne uwypuklenie szyi przy oglądaniu z profilu;
  • III stopień – tarczyca bardzo duża, widoczna z daleka, deformuje boczne zarysy szyi, mogą wystąpić objawy uciskowe, np. trudności w oddychaniu, ucisk na tchawicę i przełyk, ochrypły głos (ucisk na nerw krtaniowy wsteczny).
Leia também:  Jakie Objawy Zakrzepicy Po Szczepieniu?

Patogeneza

Wole obojętne oraz wole niedoczynne

Przyczyną rozrostu tarczycy jest jej odpowiedź na nadmierne pobudzanie przez hormon tyreotropowy (TSH) wytwarzany przez przysadkę. Nadmierna produkcja TSH jest zazwyczaj skutkiem obniżonego poziomu hormonów tarczycy we krwi.

Najczęstszą przyczyną niewystarczającej produkcji hormonów tarczycy jest niedobór jodu, pierwiastka będącego ich głównym składnikiem. Inne przyczyny to działanie substancji wolotwórczych, obniżających produkcję hormonów tarczycy, np.: tolbutamid, sulfadiazyna, PAS, rodanki, jod podawany przez długi czas.

Zwiększone zapotrzebowanie organizmu na hormony tarczycy (dojrzewanie, ciąża, stres).

Wole endemiczne jest to występowanie wola obojętnego lub niedoczynnego u więcej niż 10% dorosłych mieszkańców danego terenu (więcej niż 5% dzieci w wieku 6–14 lat). Wywołane jest chronicznym niedoborem jodu w pokarmach. Wole endemiczne spotykane było często na terenie Polski. Obecnie praktycznie nie występuje.

Wole nadczynne

Występuje w przypadku trzech jednostek chorobowych: choroba Gravesa-Basedowa, wole guzkowe nadczynne, gruczolak toksyczny.

Wole guzkowe nadczynne (łac. struma nodosa toxica) występuje najczęściej u osób, które przez lata posiadały wole guzkowe obojętne. Można stwierdzić występowanie guzków nadczynnych, obojętnych jak i guzków nieaktywnych. Tarczyca jest twarda, nierówna. Nie stwierdza się szmeru naczyniowego.

Gruczolak toksyczny (łac. adenoma toxicum) to najczęściej pojedynczy guzek, który wymknął się spod kontroli układu podwzgórze – przysadka – tarczyca. Jest to tzw. guzek „gorący”. Wychwytuje on prawie cały jod i na skutek sprzężenia zwrotnego hamuje aktywność pozostałej części gruczołu.

Wole guzowate

5 różnych scyntygramów gruczołu tarczowego. A) Prawidłowa tarczyca, B) Choroba Gravesa-Basedowa, C) Wole guzkowe toksyczne (choroba Plummera), D) Gruczolak toksyczny, E) Zapalenie tarczycy
Wole guzkowe u młodej kobiety

Charakterystyczne dla tego rodzaju wola jest występowanie wyczuwalnych bądź też mniejszych
guzków rozsianych w miąższu tarczycy. Jodochwytność ocenia się w badaniu scyntygraficznym, w którym to przy pomocy gammakamery bada się rozmieszczenie, podanego wcześniej pierwiastka promieniotwórczego, jodu 131. Klasyfikacja guzków opiera się na ich jodochwytności.

Wyróżnia się:

  • guzki „zimne” – nie wychwytują jodu (torbiel, martwica, krwiak, rak);
  • guzki „ciepłe” – wychwytują jod w ilości zbliżonej do wychwytu całego miąższu tarczycy;
  • guzki „gorące” – wychwytują większość jodu, wytwarzając duże ilości hormonów, hamują wydzielanie TSH w przysadce, powodując zablokowanie wychwytu jodu i wydzielanie hormonów przez pozostałą część miąższu.

Niekiedy powiększenie tarczycy jest tak znaczne, że powoduje ucisk narządów sąsiednich, np. tchawicy.

Leczenie

Wole leczy się farmakologiczne i operacyjnie.

Zachowawcze

W przypadku wola niedoczynnego wywołanego niedoborem jodu stosuje się uzupełnianie diety w ten pierwiastek.

Wole nadczynne leczy się lekami przeciwtarczycowymi lub za pomocą jodu promieniotwórczego.

Operacyjne

Wskazania do leczenia operacyjnego:

  • rak tarczycy;
  • wole guzkowe nadczynne;
  • wole zamostkowe;
  • wole śródpiersiowe;
  • duże wole na szyi dające objawy ucisku;
  • nawroty choroby w leczeniu zachowawczym;
  • oporność na leczenie zachowawcze;
  • nadczynność tarczycy w pierwszych miesiącach ciąży.

Przed przystąpieniem do zabiegu operacyjnego, należy zlikwidować nadczynność jeżeli taka istnieje i doprowadzić chorego do stanu eutyreozy, czyli prawidłowego poziomu hormonów tarczycy. Najcięższym powikłaniem zabiegu operacyjnego, występującym w przypadku wola nadczynnego jest tzw. przełom tyreotoksyczny.

Przełom tyreotoksyczny (łac. crisis thyreotoxica) jest zespołem objawiającym się zaburzeniami wielonarządowymi wynikającym z nagłej zmiany stężenia hormonów tarczycy. Występuje bardzo wysoka gorączka, pobudzenie, niepokój, tachykardia, wymioty, biegunka. Może pojawić się niewydolność krążenia. W późniejszym okresie pobudzenie przechodzi w apatię.

Zobacz też

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:Wole (tarczyca)

  • Wole jajnikowe
  1. ↑ Jean-LouisJ.L. Wémeau Jean-LouisJ.L., [Management of goiters], „Presse Medicale (Paris, France: 1983)”, 40 (12 Pt 1), 2011, s. 1147–1154, DOI: 10.1016/j.lpm.2011.10.

    005, ISSN 2213-0276, PMID: 22088619 [dostęp 2018-03-23] .

  2. ↑ a b DagmarD. Führer DagmarD., AndreasA. Bockisch AndreasA., Kurt WernerK.W. Schmid Kurt WernerK.W., Euthyroid Goiter With and Without Nodules—Diagnosis and Treatment, „Deutsches Ärzteblatt International”, 109 (29-30), 2012, s. 506–516, DOI: 10.3238/arztebl.

    2012.0506, ISSN 1866-0452, PMID: 23008749, PMCID: PMC3441105 [dostęp 2018-03-23] .

  3. ↑ Magdalena Kochman, Helena Jastrzębska. Powiększenie tarczycy. „Medycyna po dyplomie”. 23 (10 (223)), s. 37–38, październik 2014. ISSN 1231-1812.

     

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

Kontrola autorytatywna (thyroid gland disease):

  • LCCN: sh85055684
  • BnF: 11971246d
  • BNCF: 43611

Encyklopedia internetowa:

  • Uppslagsverket Finland: Struma
  • Britannica: science/goitre

Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wole_(tarczyca)&oldid=63874811”

Choroby tarczycy

Choroby tarczycy Choroby gruczołu tarczowego możemy podzielić na trzy podgrupy, przebiegające z hiper-, hipo- i eutyreozą.

W grupie chorób przebiegających z nadczynnością tarczycy należy wymienić wole guzkowe toksyczne, chorobę Gravesa i Basedowa, guzek autonomiczny pojedynczy, przejściową nadczynność w pierwszej fazie niektórych zapaleń tarczycy, a także w przypadku guzów przysadki produkujących TSH oraz niektóre guzy jajnika wytwarzające hormony tarczycy (potworniaki).

Choroba Gravesa i Basedowa jest najczęstszą przyczyną hipertyreozy w krajach o dużej podaży jodu. W Polsce w związku z niedoborem jodu pod koniec XX wieku ok. 30-40 % przypadków nadczynności tarczycy to choroba Plummera, czyli wole guzkowe toksyczne. Choroba Gravesa i Basedowa (łac.

morbus Basedowi) jest autoimmunologicznych schorzeniem tarczycy. Autoantygenem w tej chorobie jest receptor TSH znajdujący się w prawidłowych komórkach tarczycy. Wytwarzanie przeciwciał przeciwko temu receptorowi (anty-TSHR) powoduje pobudzenie komórek pęcherzykowych, co z kolei prowadzi do nadczynnej produkcji hormonów.

Patomechanizm prowadzący do pojawienia się anty-TSHR nie jest znana.

Wśród czynników mających udział w patogenezie choroby należy wymienić predyspozycje genetyczne (rodzinne występowanie wg dostępnych danych występuje >50% chorych), stres, żeńskie hormony-estrogeny, niektóre leki, terapię radiojodem oraz palenie tytoniu (w świetle wielu badań i doniesień zwiększa ryzyko zachorowania na nadczynność tarczycy 2-krotnie i około 7-8 krotnie większe ryzyko jawnej orbitopatii w przebiegu choroby Gravesa i Basedowa). Choroba występuje najczęściej w wieku 20-50 lat i przebiega z okresami zaostrzeń i remisji. Rozpoznanie ułatwia obecność tzw. triady merseburskiej, czyli wytrzeszczu, tachykardii i wola. Inne charakterystyczne dla tej choroby objawy tj. obrzęk przedgoleniowy i akropachia tarczycowa występują rzadko.

Choroba Plummera  Inną chorobą przebiegającą z hipertyreozą jest choroba Plummera (łac. morbus Plummeri), czyli wole guzkowe toksyczne (łac. struma nodosa toxica). W tym schorzeniu nadczynność gruczołu tarczowego rozwija się w ramach guzkowego rozrostu tarczycy.

Charakterystyczna jest obecność autonomicznych guzków wydzielających hormony tarczycy niezależnie od sprzężeń regulujących tą czynność.

Choroba jest końcowym stadium rozwojowym wola guzkowego i spowodowana jest zbyt niską podażą jodu, a zatem występuje na terenach endemicznych, gdzie w diecie populacji brakowało tego pierwiastka. Ma to miejsce w Europie, a jednym z krajów o wzrastającej zachorowalności jest Polska.

Wiąże się to z niedoborem jodu na naszych terenach w latach 80-tych XX wieku. Częściej chorują kobiety, a choroba rozwija się powoli, ujawniając się najczęściej w wieku 40-50 lat. Nagłe wystąpienie hipertyroezy w postaci jeszcze nieobjawowej może wyzwolić duża dawka jodu np.

w trakcie badania radiologicznego z kontrastem, po spożyciu leku (amiodaronu), a także po zastosowaniu środków miejscowo odkażających zawierających w składzie jod. Objawy choroby są typowe tj. opisane powyżej w przypadku nadczynności tarczycy.

Choroba Hashimoto  Stanami tarczycy przebiegającymi z jej niedoczynnością są przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy (choroba Hashimoto) oraz inne zapalenia tarczycy (podostre zapalenie tarczycy, ciche zapalenie tarczycy, poporodowe zapalenie tarczycy), stany po usunięciu gruczołu tarczowego, stan po leczeniu radiojodem, nadmierne spożycie jodków, napromienianie okolicy szyi, terapia amiodaronem, przedawkowanie leków tyreostatycznych, stosowanie niektórych leków tj. lit, nitroprusydek sodu czy fenytoina oraz przewlekła ekspozycja na goitrogeny (substancje wolotwórcze-goitryna występująca w rzepaku, kapuście oraz maniok). Są to pierwotne przyczyny niedoczynności gruczołu tarczowego. Do objawów braku hormonów tarczycy może jednak dojść także z przyczyn drugorzędowych, czyli wtórnych oraz trzeciorzędowych. Pierwsza grupa dotyczy zaburzeń przysadki mózgowej i jej niedoczynności, a druga to najczęściej guzy podwzgórza czy sarkoidoza. Najczęstszymi schorzeniami powodującymi zaburzenia w funkcjonowaniu gruczołu i mniejszą produkcję hormonów są zapalenia tarczycy, a najczęstsze z nich autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, czyli choroba Hashimoto. Schorzenie spowodowane jest występowaniem przeciwciał przeciw tyreoperoksydazie (anty-TPO) i tyreoglobulinie (anty-Tg) oraz współistniejącym naciekiem limfocytowym w tarczycy. Występuje głównie u kobiet (do 95%), może się pojawić w każdym wieku, ale ryzyko zachorowania rośnie wraz z wiekiem zwłaszcza po 60 roku życia. Zapadalność szacowana jest na 0,3-1,5 przypadków/1000/rok. Według dostępnych danych występuje u ok. 5% kobiet i 1% mężczyzn. Występowanie innych schorzeń autoimmunologicznych (cukrzyca typu 1, niedokrwistość Addisona i Biermera, celiakia, RZS) wiążę się z częstszym występowaniem. Choroba przewlekle rozwija się, a w pierwszym etapie mogą wystąpić objawy nadczynności tarczycy (Hashitoxicosis), jednak dalej wraz z postępem stwierdza się kliniczne symptomy związane z brakiem hormonów gruczołu.

Choroba Riedla Innym typem zapalenia tarczycy jest choroba Riedla, inaczej wole Riedla czy wole drewniane (łac. struna lignosa). Swoją nazwę zawdzięcza strukturze, która powstaje z tarczycy pod wpływem włóknienia, jest ona bardzo twarda. Według wielu autorów jest ostatnim stadium choroby Hashimoto.

Schorzenie charakteryzuje się przewlekłym zapaleniem z intensywnym włóknieniem gruczołu tarczowego i otaczających tkanek. Proces chorobowy obejmuje cały narząd i jego okolice. Objawy są zależne od zaawansowania tego procesu i zajętych tkanek. Może to być duszność, zespół Hornera czy niedoczynność przytarczyc.

W przypadku ucisku na tchawicę konieczne jest leczenie operacyjne.

Wole guzkowe nietoksyczne Powyższe schorzenia przebiegają z dysfunkcją czynności gruczołu tarczowego i z zaburzeniem wydzielania hormonów. Jednak nie każde powiększenie tarczycy wiąże się z wystąpieniem objawów hiper- lub hipotyreozy.

U dużej grupy chorych powstałe guzki na gruczole nie powodują zaburzeń w wydzielaniu tych substancji endogennych. Wówczas mówimy o stanie eutyreozy. Najlepszym przykładem jest wole guzkowe nietoksyczne (łac.

struna nodosa non-toxica), które związane jest z zaburzeniami w budowie tarczycy wynikającymi z rozrostu, zwłóknienia oraz zmian degeneracyjnych narządu. Według danych w populacji choruje ok.

6% kobiet i 1% mężczyzn, a w badaniach przeprowadzonych w latach 90-tych XX wieku wykazano, że cechy wola guzkowego może mieć nawet około miliona kobiet. Choroba powstaje w wyniku współdziałania wielu czynników. Jednoznaczna przyczyna jej wystąpienia nie jest poznana.

Do czynników predysponujących zalicza się niedobór jodu, predyspozycje genetyczne, hormony płciowe, przebyte zapalenia tarczycy, a także ekspozycja na substancje wolotwórcze. W Polsce największy wpływ na występowanie schorzenia ma niedobór jodu pod koniec XX wieku. W tym przypadku wole guzkowe rozwija się na podłożu wola rozlanego związanego bezpośrednio z niedoborem tego pierwiastka.

Badania diagnozujące choroby tarczycy. Rozpoznanie schorzeń gruczołu tarczowego stawiane jest na podstawie wnikliwego badania podmiotowego i przedmiotowego pacjenta. Następnie po tym etapie wykonuje się dodatkowe badania laboratoryjne i obrazowe.

Wśród badań laboratoryjnych oceniających czynność tarczycy najczulszą metodą jest pomiar tyreotropiny (TSH) w surowicy.

Badanie to ma charakter przesiewowy, które wykonuje się w pierwszej kolejności przy podejrzeniu jakichkolwiek zaburzeń w funkcjonowaniu gruczołu tarczowego. Następnie oznacza się wolne hormony tarczycy (FT3 i FT4), głównie FT4.

Przy podejrzeniu raka rdzeniastego tarczycy bada się kalcytoninę. Gdy objawy skłaniają ku rozpoznaniu chorób autoimmunologicznych oznacza się przeciwciała przeciwtarczycowe (anty-TSHR, anty-TPO, anty-Tg).

Badania przed operacją tarczycy: podstawowe badania laboratoryjne (morfologia krwi, poziom elektrolitów, parametry układu krzepnięcia, mocznik, kreatynina, badanie ogólne moczu, oznaczenie grupy krwi), badania laboratoryjne oceniające funkcję gruczołu tarczowego (poziom wolnych hormonów tarczycy FT3, FT4 i kalcytoninę, poziom tyreotropiny w surowicy), oznaczenie przeciwciał przeciwtarczycowych (anty-TSHR, anty-TPO, anty-Tg), USG gruczołu tarczowego, Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BAC), RTG klatki piersiowej, Badanie scyntygraficzne tarczycy, Tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny. Ostateczny pakiet zleconych badań może się różnić w zależności od rozpoznanej choroby oraz zależy od lekarza prowadzącego i wykonującego zabieg. Kluczowym badaniem w schorzeniach tarczycy jest USG gruczołu tarczowego stanowiące podstawę obrazowania tego narządu. Podczas tego badania określane jest położenie tarczycy, jej wielkość i kształt, echogeniczność jej miąższu oraz ewentualną obecność guzków (ich lokalizację, wielkość, echogeniczność, granice, obecność zwapnień, ukrwienie miąższu i zmian ogniskowych). Na podstawie obrazu ultrasonograficznego może zostać wysnute podejrzenie odnośnie diagnozy, jednak ostatecznie rozpoznanie i zakwalifikowanie zmiany nastąpi po badaniu histopatologicznym. W przypadku wystąpienia odpowiednich wskazań może zostać zlecone wykonanie biopsji cienkoigłowej (BAC) pod kontrolą USG. Tymi wskazaniami może być obraz USG świadczący o możliwości wystąpienia zmiany nowotworowej. W obrazie tym mogą być widoczne cechy przerzutów do węzłów chłonnych, obecność mikrozwapnień w ognisku zmiany oraz cechy nacieku torebki tarczycy bądź okolicznych narządów. Są to tzw. cechy o dużej wartości predykcyjnej raka tarczycy. W celu oceny przemieszczenia i ucisku tchawicy przez wole wykonywane jest RTG klatki piersiowej. Badanie pozwala również rozpoznać wole zamostkowe. Inne badania obrazowe, tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny stosowane są głównie w ocenie stopnia zaawansowania raka tarczycy. Innym badaniem oceniającym funkcjonowanie gruczołu jest scyntygrafia tarczycy. Polega ono na gromadzeniu promieniotwórczego znacznika w narządzie opierający się na jego transporcie do wnętrza tyreocytu. Scyntygrafia służy do oceny wielkości i morfologii budowy tarczycy. Dzięki niej można wykryć pojedynczy guzek autonomiczny powodujący nadczynność tarczycy, pomocna jest również w rozpoznaniu wola zamostkowego.

Sposoby leczenia chorób tarczycy. Leczenie schorzeń tarczycy zróżnicowane jest na podstawie jednostek chorobowych, stanu ich zaawansowania, a także od preferencji pacjenta.

Zazwyczaj istnieją trzy możliwości odpowiedniej terapii, a mianowicie: Farmakoterapia – w przypadku nadczynności tarczycy może być główną terapią lub przygotowywać chorego do leczenia radykalnego. W terapii stosowane są leki przeciwtarczycowe (tyreostatyki) z grupy tionamidów.

Najczęściej stosowanym lekiem w terapii jest tiamazol, który jest lekiem pierwszego wyboru w przypadku hipertyreozy. Ze względu na swoje możliwe działania niepożądane, rzadziej stosowany bywa propylotiouracyl.

Innymi lekami dostępnymi w terapii, zmniejszającymi stężenie hormonów tarczycy są glikokortykosteroidy, nadchloran sodu, węglan litu, jod w jodku potasu (płyn Lugola) oraz beta-blokery stosowane w leczeniu uzupełniającym. W przypadku niedoczynności gruczołu stosuje się terapię substytucyjną, gdzie lekiem z wyboru jest lewotyroksyna.

Decyzja o zastosowanej farmakoterapii, indywidualnym doborze dawki pozostaje w gestii lekarza prowadzącego. Leczenie radiojodem (131I) – jest metodą leczenia radykalnego. W tej terapii wykorzystywane jest promieniowanie beta i gamma, które w sposób nieodwracalny niszczy komórki tarczycy.

Jest metodą z wyboru w leczeniu nadczynności tarczycy w przebiegu choroby Gravesa i Basedowa. Leczenie operacyjne – tyreoidektomia, należy również do terapii radykalnej. Może być wykonana pod postacią częściowego lub inaczej subtotalnego wycięcia gruczołu tarczowego, całkowitej tyreoidektomii, wycięcia samego płata tarczycy oraz całkowitego usunięcia gruczołu metodą endoskopową.

Wskazania do zabiegu chirurgicznego. Istnieje szereg różnych wskazań do leczenia chirurgicznego chorób tarczycy. Trzeba je jednak rozpatrywać indywidualnie do każdej z chorób. W przypadku wola guzkowego wskazaniem do radykalnej terapii jest duże wole o objętości powyżej 60 ml, które uciska drogi oddechowe, podejrzenie raka tarczycy lub zmiany o niepewnym pochodzeniu.

Wole zamostkowe samo w sobie jest zawsze wskazaniem do leczenia chirurgicznego bez względu na występowanie objawów w postaci ucisku na drogi oddechowe. W przypadku wola guzkowego wskazania do leczenia możemy podzielić na pilne i planowe.

Do pierwszych należą objawy związane z uciskiem tchawicy, symptomy zespołu żyły głównej górnej oraz dysfagia, czyli zaburzenia w połykaniu spowodowane uciskiem przełyku.

Wśród planowych wskazań bezwzględnych wymienić należy wole śródpiersiowe, wole odszczepione, wykryte komórki nowotworowe w badaniu biopsyjnym oraz występowanie wielu czynników ryzyka zezłośliwienia zmiany w wolu guzkowym, a także wysokie stężenie kalcytoniny w surowicy, zespół MEN-2 lub mutacja genu RET wykryta w badaniach genetycznych.

Ponadto istnieją także wskazania względne do leczenia radykalnego w przypadku wola guzkowego. Do tych najważniejszych należy wole III stopnia, progresja zmian guzkowych mimo leczenia zachowawczego, istniejące przeciwwskazania do leczenia tyroksyną (głównie z powodów kardiologicznych) oraz względy kosmetyczne.

W przypadku nadczynności tarczycy wskazania do leczenia chirurgicznego wyglądają podobnie do tych opisanych wyżej dotyczących wola guzkowego.

Dodatkowo należy uwzględnić występowanie zimnych guzków w badaniu scyntygraficznym, ciąże i okres karmienia szczególnie to wskazanie dotyczy ciężarnych chorych na Gravesa i Basedowa oraz świadome życzenie pacjenta (najczęściej ze względów estetycznych). W każdym zabiegu analiza wskazań i kwalifikacja do operacji powinna być przeprowadzana indywidualnie do każdego pacjenta w oparciu o doświadczenie, aktualne wytyczne i wiedzę lekarza. Przechodząc na koniec do zaburzeń wywołanych brakiem lub zbyt małym poziomem hormonów tarczycy, wskazania do leczenia operacyjnego ograniczają się do podejrzenia choroby nowotworowej, objawów uciskowych oraz znanych już względów kosmetycznych. Wskazaniem do zabiegu jest także wole Riedla przebiegające ze zwłóknieniem okolicznych tkanek.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*