Wirus coxsackie – objawy zakażenia i leczenie u dzieci i dorosłych

Bostonka to choroba zakaźna wywoływana przez enterowirusy, najczęściej wirusa Coxsackie A16. Dotyka głównie dzieci do 5. roku życia, choć mogą na nią zachorować także dorośli.

Nazywana jest chorobą dłoni, stóp i jamy ustnej (HFMD), ponieważ jej najbardziej charakterystycznym objawami są wykwity skórne (bolesne, nieswędzące pęcherzyki) występujące na podeszwach stóp, dłoniach oraz na błonie śluzowej jamy ustnej. Sprawdź, jak można się zarazić oraz jak leczy się chorobę bostońską.

Bostonka to potoczna nazwa dla choroby dłoni, stóp i jamy ustnej (Hand, Foot and Mouth Disease), która wywoływana jest przez enterowirusy, w tym należące do nich wirusy Coxsackie. Charakteryzuje się występowaniem wykwitów pęcherzykowych i plamisto-grudkowych właśnie w tych rejonach.

Zazwyczaj dotyczy małych dzieci, przebywających w skupiskach (żłobki, przedszkola). Szczyt zachorowań występuje w sezonie letnim.

Bostonka u dzieci

HFMD występuje u najczęściej u dzieci do 10. roku życia (głównie poniżej 5. roku życia). Zazwyczaj przebieg bostonki jest łagodny, samoograniczający się. Cięższy przebieg obserwowano w zakażeniach o etiologii Coxsackie typu A17 oraz enterowirusa 71 wśród dzieci z krajów azjatyckich. Okres wylęgania wynosi ok. 3-6 dni. 

Bostonka u dorosłych

HMFD rzadko dotyka osób dorosłych, zazwyczaj po kontakcie z chorym dzieckiem. Dorośli szczególnie podatni na zachorowanie to osoby z zaburzeniami odporności. U osób immunokompetentnych przebieg bostonki jest łagodny.  

Bostonka – jak można się zarazić?

Wirus wywołujący bostonkę obecny jest w kale, ślinie chorego, wydzielinie z pęcherzyków. Człowiek jest jedynym rezerwuarem wirusa i zaraża się drogą fekalno-oralną, kropelkową, poprzez bezpośredni i pośredni kontakt z wydalinami chorego (ręczniki, zabawki i inne przedmioty osobiste, skażona woda, jedzenie itd.). 

Bostonka – objawy. Bostonka a ospa wietrzna

W dalszym etapie wirus zajmuje skórę – w okolicy stóp i rąk widoczne są zmiany rumieniowo-grudkowe oraz pęcherzyki wypełnione przezroczystym płynem. U niektórych mogą zajmować większe obszary (w tym tułów, okolicę narządów płciowych) lub przyjmować postać plamicy i wybroczyn (częściej u starszych dzieci). Objawy te ustępują w przeciągu 7-10 dni. 

U chorych na bostonkę obserwuje się także charakterystyczne zmiany w obrębie paznokci – linie Beau (poprzeczne bruzdowanie paznokcia) i złuszczanie się płytki paznokciowej, występujące średnio 40 dni po przebytej infekcji.

U dzieci z AZS choroba dłoni, stóp i jamy ustnej może przypominać zakażenie wirusem opryszczki, jako tzw. „eczema coxsackium”.

Ciężki przebieg (zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, porażenie ogniskowe) zazwyczaj związany jest z zakażeniem enterowirusem 71 oraz niedoborami odporności. 

HFMD należy w pierwszej kolejności różnicować z ospą wietrzną – w przebiegu zakażenia wirusem VZV zmiany są polimorficzne (w różnym stadium zaawansowania), rozsiane, mogą zajmować skórę owłosioną głowy, towarzyszy im świąd. Inne choroby przypominające bostonkę to opryszczka, wykwity alergiczne, wyprysk potnicowy, świerzb, a zmiany ograniczone do jamy ustnej wymagają różnicowania z aftami, herpanginą, anginą i pleśniawkami. 

Bostonka – leczenie

Leczenie choroby dłoni, stóp i jamy ustnej jest objawowe – podstawą jest leczenie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe oraz pielęgnacja skóry. Z powodu występowania bolesnych zmian w jamie ustnej dziecko często odmawia jedzenia i picia, więc w przypadku odwodnienia może wymagać nawadniania dożylnego.

Należy unikać ostrych i kwaśnych potraw, gorących posiłków. Preparatów znieczulających (np. benzokaina, lidokaina w żelu) nie powinno się podawać niemowlętom ze względu na ryzyko połknięcia dużej ilości leku, co sprzyja zaburzeniom połykania i zakrztuszeniom.

Krótki okres działania tego typ leku sprzyja także częstszej podaży (wbrew zaleceniom ulotki) i przedawkowaniu.

W przypadku nadżerek konieczne może być zastosowanie wodnego roztworu pioktaniny mającej działanie przeciwbakteryjne. Miejsca po pękniętych pęcherzykach na skórze można odkażać roztworem oktenidyny, nie wolno jednak stosować żadnych pudrów, kremów, maści cynkowych itp., ponieważ mogą sprzyjać nadkażeniom bakteryjnym. 

Bostonka – powikłania

Najczęstszym powikłaniem HFMD są nadkażenia bakteryjne wykwitów. Sprzyja temu łatwe pękanie pęcherzyków oraz drapanie się. W przypadku ciężkiego przebiegu może wystąpić zajęcie układu OUN, co może grozić wystąpieniem trwałych ubytków neurologicznych – na szczęście występują one bardzo rzadko.

Bostonka – profilaktyka

Podstawą profilaktyki bostonki jest izolacja chorego do czasu zniknięcia zmian skórnych oraz odpowiednia higiena – częste mycie rąk, unikanie korzystania z przedmiotów osobistych osób zakażonych, dezynfekcja skażonych powierzchni i przedmiotów. Wirus może być wydalany w kale jeszcze przez kilka tygodni po przechorowaniu. Jak dotąd, nie ma dostępnych na rynku szczepionek zapewniających odporność swoistą. 

wróć do bloga czytaj kolejny

  1. M. Marczyńska, J. Popielska, Wysypki pęcherzykowe w infekcjach wirusowych, „Pediatria po Dyplomie” 2017, nr 2.
  2. C. Nassef, C. Ziemer, D. S. Morrell, Hand-foot-and-mouth disease: a new look at a classic viral rash, “Current Opinion in Pediatrics” 2015, nr 27(4), s. 486–491.
  3. C. Omaña‑Cepeda, A. Martinez-Valverde, M. del Mar Sabater–Recolons i in., A literature review and case report of hand, foot and mouth disease in an immunocompetent adult, ”BMC Res Notes” 2016, nr 9, s.165, DOI 10.1186/s13104-016-1973-y.
  • Wirus coxsackie – objawy zakażenia i leczenie u dzieci i dorosłych aerozol, spray, podrażnienie, otarcia, rana, zadrapania, skaleczenie, bez alkoholu 15.99 zł
  • Wirus coxsackie – objawy zakażenia i leczenie u dzieci i dorosłych paracetamol, krople, gorączka, ząbkowanie, ból 15.49 zł
  • Wirus coxsackie – objawy zakażenia i leczenie u dzieci i dorosłych paracetamol, zawiesina, grypa, przeziębienie, gorączka 17.99 zł
  • Wirus coxsackie – objawy zakażenia i leczenie u dzieci i dorosłych paracetamol, czopki, gorączka, ząbkowanie 7.49 zł

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

  • Wirus coxsackie – objawy zakażenia i leczenie u dzieci i dorosłych Katar u niemowlaka może mieć różne przyczyny, najczęstszą z nich są niegroźne infekcje wirusowe. Duża ilość zalegającej wydzieliny powoduje trudności z oddychaniem, a to z kolei wywołuje rozdrażnienie dziecka, uniemożliwia spokojny sen, utrudnia karmienie. Wśród sposobów walki z katarem u niemowlęcia znajdują się m.in. stosowanie wody morskiej do nosa, kropli do nosa, plastrów do aromaterapii czy inhalacje. 
  • Wirus coxsackie – objawy zakażenia i leczenie u dzieci i dorosłych Refluks u noworodka czy niemowlaka często bywa przez rodziców mylony z ulewaniem. Jednak regurgitacje to zjawisko fizjologiczne i jeśli nie towarzyszą mu dodatkowe objawy, nie wymaga interwencji lekarskiej. Jeżeli natomiast cofaniu się treści żołądkowej do jamy ustnej dziecka towarzyszą wymioty, nawracające infekcje dróg oddechowych, problemy z karmieniem, snem czy przybieraniem na wadze przez malucha, należy podejrzewać refluks żołądkowo-przełykowy. Należy także pamiętać, że refluksowi może w ogóle nie towarzyszyć ulewanie, a jedynymi symptomami schorzenia są płacz czy prężenie się i odginanie głowy podczas karmienia (zespół Sandifera).
  • Wirus coxsackie – objawy zakażenia i leczenie u dzieci i dorosłych Zaburzenia łaknienia u dzieci, objawiające się obniżonym apetytem lub wybiórczością pokarmową, mogą mieć rozmaite przyczyny. Mogą być stanem fizjologicznym, niewymagającym leczenia (często dotyczy to dzieci w wieku od 1 do 5 lat), lecz mogą również być objawem choroby (np. schorzeń układu pokarmowego, oddechowego, nerwowego). Problemy z apetytem nierzadko towarzyszą dzieciom z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, mogą mieć także podłoże emocjonalne. Zaburzenia łaknienia często wymagają wielospecjalistycznego podejścia – współpracy pediatry, lekarzy specjalistów, logopedy, psychologa.
  • Dysplazja stawu biodrowego to najczęściej występująca wada wrodzona wykrywana u noworodków, która pogłębia się wraz z rozwojem dziecka. Częściej dotyczy dziewczynek niż chłopców, może być jednostronna lub dwustronna, a nieleczona może prowadzić do poważnych zmian zwyrodnieniowych oraz do przewlekłego bólu i problemów z poruszaniem się. Dysplazja biodra, jeśli jest wcześnie wykryta, rokuje całkowity powrót do zdrowia.  Jak rozpoznać dysplazję stawów biodrowych?
  • Wizyta patronażowa pediatry ma miejsce między 1. a. 4 tygodniem życia dziecka. W trakcie wizyty lekarz bada najważniejsze parametry noworodka, które służą do oceny, czy dziecko prawidłowo adaptuje się do życia pozałonowego. Co warto wiedzieć o wizycie patronażowej pediatry? 
  • Badanie stawów biodrowych u niemowląt (badanie preluksacyjne) jest nieinwazyjną, bezbolesną, łatwo dostępną i szybką metodą obrazowej oceny jamy stawu biodrowego i okolicznych tkanek miękkich za pomocą ultradźwięków. Ma ono za zadanie wykrycie ewentualnego występowania dysplazji stawów biodrowych. Najczęściej zaleca jego wykonanie w okolicach 6. tygodniu życia dziecka (nie później niż po ukończeniu 12 tygodni). Dowiedz się, jak przebiega badanie USG bioderek u niemowląt.
  • Od dawna wiadomo, że mleko matki zawiera przeciwciała chroniące niemowlę przed licznymi infekcjami. Wyniki najnowszych badań dowiodły, że nie tylko kobiety, które przeszły infekcję COVID-19, ale także te, które zaszczepiły się przeciwko wirusowi SARS-CoV-2, przekazują przeciwciała swoim dzieciom podczas karmienia ich piersią.
  • Szczepionka Pfizer/BioNTech jest obecnie zatwierdzona dla dzieci, które ukończyły 12. rok życia i starszych. Producent wydał oświadczenie, że produkt jest bezpieczny i generuje silną odpowiedź immunologiczną także u dzieci w wieku od 5 do 11 lat, o czym świadczą wyniki najnowszych badań klinicznych. Kiedy ruszą szczepienia dla kolejnej grupy wiekowej?
Leia também:  Jakie Sa Objawy Grzybicy Gardla?

Wirus Coxsackie – jakie wywołuje choroby? Jak wygląda leczenie?

Wirus coxsackie – objawy zakażenia i leczenie u dzieci i dorosłych

Fot. vladans / Getty Images

Wirus Coxsackie wywołuje różnego rodzaju choroby i objawy zakażenia. Jest bardzo rozpowszechniony. Rozprzestrzenia się przede wszystkim drogą fekalno-oralną przez brudne ręce. Leczenie jest objawowe, z reguły objawy ustępują samoistnie.

Wirusy Coxsackie dzieli się na dwie grupy – A i B – różniące się chorobotwórczością. Może wywołać wiele chorób, w tym choroby układu oddechowego, zapalenie mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, choroby gorączkowe. Grupa B może atakować mięsień sercowy i osierdzie, a grupa A częściej wywołuje zapalenia gardła czy spojówek.

Jest to wirus rozpowszechniony na całym świecie, choć przede wszystkim znaczną ilość zachorowań odnotowuje się w krajach rozwijających się, gdzie warunki sanitarno-epidemiologiczne są złe. Szczególnie często wirusy Coxsackie wywołują zakażenia wśród niemowląt i dzieci, które wydalają je z kałem i są źródłem zakażenia dla innych.

Wirus Coxsackie – charakterystyka

Wirusy Coxsackie to małe wirusy należące do większej, złożonej grupy enterowirusów. Stanowią drugi po rynowirusach czynnik etiologiczny zakażeń wirusowych u człowieka.

Wśród enterowirusów doszukać się można wielu rodzajów wirusów, w tym 23 serotypy wirusa Coxsackie A i 6 serotypów Coxsackie B. Wirus Coxsackie zawiera genom złożony z pojedynczej nici RNA, która jest otoczona kapsydem zawierającym cztery białka wirusowe.

Nie ma lipidowej otoczki, jest oporny na działanie kwasów, w tym kwasu żołądkowego. Może przetrwać w temperaturze pokojowej przez długi czas.

Źródłami zakażenia są nosiciele bądź osoby chore. Istnieje również ryzyko zakażenia wirusem w sposób pośredni, czyli przez kontakt z zakażonymi przedmiotami. Uznaje się go za chorobę brudnych rąk.

Zanieczyszczony pokarm czy woda również mogą stanowić źródło inwazji wirusa. Droga wziewna jest istotna jedynie dla Coxsackie wywołującego choroby dróg oddechowych.

Wirus Coxsackie jest niebezpieczny dla kobiet w ciąży, ponieważ przechodzi do płodu przez łożysko i jest przyczyną zakażeń matczyno-płodowych.

Najczęściej do zakażeń wirusem Coxsackie dochodzi latem. Większa jest też zapadalność w krajach o klimacie tropikalnym.

Objawy zakażenia wirusem Coxsackie

Zazwyczaj zakażenia wirusem Coxsackie mają postać bezobjawową bądź charakter nieokreślonej choroby gorączkowej. Objawy poszczególnych typów zakażeń są następujące:

  • Choroba gorączkowa, inaczej określana mianem letniej grypy. Jest to najczęstsza forma zakażenia. Okres wylęgania trwa do 6 dni, następnie pojawiają się gorączka, uogólnione złe samopoczucie, ból głowy. Bardzo rzadko występują objawy zakażenia układu oddechowego. Choroba ustępuje samoistnie w ciągu 4 dni;
  • Choroba noworodków, występująca w pierwszych dobach po porodzie, choć na ciężkie postacie zakażenia narażone są dzieci do ukończenia 3. miesiąca. Objawy choroby przypominają posocznicę bakteryjną. Pojawiają się gorączka, drażliwość, senność. W badaniach laboratoryjnych można wykazać wysoki poziom leukocytów, małopłytkowość, wzrost aktywności enzymów wątrobowych, zwiększoną komórkowość w płynie mózgowo-rdzeniowym. Choroba może przejść w zapalenie wątroby, mięśnia sercowego, mózgu i płuc, stanowiąc poważne zagrożenie dla życia noworodka;
  • Zapalenie mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych może rozwinąć się zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych ma nagły początek, objawia się gorączką, dreszczami, bólem głowy, a także światłowstrętem. W badaniu fizykalnym stwierdza się dodatnie objawy oponowe, ponadto chory zazwyczaj jest senny i drażliwy. Z reguły przechodzi krótki okres gorączkowy, a po kilku dniach przerwy występują u niego kolejne objawy;
  • Choroba Bornholmska, czyli tzw. diabelska grypa, obejmuje gorączkę, kłucie w klatce piersiowej (częściej u dorosłych), ból w górnej części brzucha (częściej u dzieci). Napady bólu są bardzo silne i przypominają nawet „dźganie” nożem. Trwają po 15 minut. Wraz z bólem narasta gorączka, która ustępuje wraz z napadem. Można powiedzieć, że choroba przypomina zawał serca. Objawy ustępują w ciągu kilku dni. Choroba ma najczęściej epidemiczny charakter;
  • Herpangina, czyli opryszczkowe zapalenie gardła, daje objawy w postaci gorączki, bólu gardła, problemów z połykaniem, pęcherzyków na błonach śluzowych jamy ustnej i gardła. Z czasem pęcherzyki przekształcają się w nadżerki;
  • Zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia występuje częściej u noworodków i małych dzieci niż u dorosłych. Pojawiają się m.in. gorączka, duszność; 
  • Wysypki o różnorodnym charakterze i lokalizacji.

Rozpoznanie i leczenie wirusa Coxsackie

Niektóre jednostki chorobowe wywołane przez wirusa Coxsackie można rozpoznać już na podstawie wywiadu chorobowego i badania fizykalnego.

W przypadku podejrzenia zakażenia opon mózgowo-rdzeniowych konieczne jest wykonanie badania płynu mózgowo-rdzeniowego. Materiał na posiew powinno pobierać się z kilku miejsc, np.

z płynu mózgowo-rdzeniowego, z krwi i kału. Coraz częściej wykorzystuje się metody reakcji polimerazy łańcuchowej (PCR).

Nie ma swoistej metody leczenia zakażeń Coxsackie. Choroba ustępuje samoistnie, nie wywołując trwałych powikłań.

Stosuje się leki przeciwbólowe, przeciwgorączkowe, często konieczna jest hospitalizacja, szczególnie w przypadku noworodków, niemowląt i małych dzieci.

U noworodków oraz osób z zaburzeniami odporności w ciężkich zakażeniach można podać preparaty immunoglobulin z wysokimi mianami przeciwciał przeciw wirusowi wywołującemu chorobę.


Czy artykuł okazał się pomocny?

Enterowirusy – objawy, diagnostyka i leczenie

Enterowirusy stanowią grupę wirusów wywołujących szereg chorób zakaźnych, zwykle o łagodnym przebiegu. Jednakże w niektórych przypadkach, szczególnie gdy dojdzie do zakażenia centralnego układu nerwowego, mogą rozwinąć się poważne choroby.

Głównymi przedstawicielami enterowirusów są wirusy ECHO (ang. enteric cytopathogenic human orphan viruses) oraz wirusy Coxsackie (inaczej enterowirus koksaki).

Enterowirusy są przyczyną polio (choroba Heinego-Medina), wirusowego zapalenia wątroby typu A (żółtaczka pokarmowa) oraz choroby dłoni, stóp i jamy ustnej (HFMD, ang. hand, foot and mouth disease).

Uważa się, że enterowirusy to najbardziej rozpowszechnione wirusy na świecie i rocznie zainfekowanych może być nimi nawet 1 miliard ludzi. Enterowirusy zaliczane są do rodziny pikornawirusów (Picornaviridae).

Przyczyny zakażeń enterowirusami

Enterowirusy mogą się rozprzestrzeniać drogą kropelkową oraz drogą oralno-fekalną. Do zakażenia się enterowirusami może dojść na skutek kontaktu z osobą zainfekowaną, która kicha lub kaszle. Nośnikiem enterowirusów mogą być również zanieczyszczone nimi powierzchnie (np. blat stołu), czy też skażona woda (w tym woda w kąpieliskach i na basenach).

Stąd, aby ustrzec się przed zakażeniem wywołanym przez enterowirusy należy przestrzegać zasad higieny (w tym przede wszystkim należy zadbać o częste i dokładne mycie rąk oraz dezynfekcję często dotykanych powierzchni).

Jest to istotne, ponieważ dotychczas nie wynaleziono szczepionek chroniących przed enterowirusami innymi, niż polio i wirusowe zapalenie wątroby typu A.

Enterowirusy – objawy

Szacuje się, że większość osób zakażonych enterowirusami nie ma żadnych objawów lub objawy te nie są specyficzne (np. nagła gorączka). Wśród najczęstszych symptomów infekcji wirusowej można wymienić też zaburzenia żołądkowo-jelitowe, objawy grypopodobne przebiegające z gorączką i bólami mięśni, a także wysypkę.

Wirus coxsackie – objawy zakażenia i leczenie u dzieci i dorosłych

Jak wcześniej wspomniano, większość chorób wywołanych przez enterowirusy ma łagodny przebieg, ale u niektórych osób mogą rozwinąć się ciężkie choroby, w tym choroby mózgu i serca (np. zapalenie mózgu, zapalenie serca i osierdzia), zapalenie płuc, a także zapalenie wątroby. Należy wiedzieć, że wirusy te mogą przenosić się na różne narządy (np. na śledzionę, szpik kostny, serce, wątrobę).

Leia também:  Skręcenie Nadgarstka Ile Trwa Leczenie?

Jednym ze skutków infekcji może być enterowirusowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Jednakże występuje ono stosunkowo rzadko. Osoby zmagające się z tym problemem zwykle skarżą się na takie objawy, jak: bóle głowy i gałek ocznych, światłowstręt, bóle mięśni, wysoka gorączka.

Diagnostyka enterowirusów

Rozpoznanie infekcji enterowirusem następuje zazwyczaj podczas wywiadu medycznego z osobą chorą, na podstawie zaobserwowanych objawów. Ze względu na dużą różnorodność wirusów z tej grupy, nie ma idealnych badań diagnostycznych. W niektórych przypadkach stosuje się testy genetyczne (np. test PCR).

Enterowirusy – leczenie

Infekcje enterowirusami zwykle ustępują samoistnie (najczęściej bez powikłań) w ciągu kilku dni i nie wymagają leczenia. Zakażenia o cięższym przebiegu mogą trwać około tygodnia lub dłużej. Obecnie nie ma dostępnych leków antywirusowych przeciwko enterowirusom.

Zazwyczaj, jeżeli to konieczne, wprowadza się leczenie objawowe polegające na stosowaniu środków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych. Jednakże w przypadku niektórych powikłań niezbędna jest hospitalizacja. Niestety ze względu na wcześniej wspomniane duże zróżnicowanie tej grupy wirusów, po przebyciu infekcji możemy ponownie zakazić się enterowirusem.

Odporność uzyskujemy wyłącznie na jeden, konkretny szczep wirusa. A w przyrodzie jest ich bardzo wiele.

Enterowirusy a ciąża

W przypadku zakażenia się kobiety ciężarnej enterowirusem istnieje ryzyko, że infekcja ta przeniesie się również na dziecko. Jednakże na obecną chwilę nie ma wyraźnych dowodów na to, że zakażenie enterowirusami (innymi, niż polio) podczas ciąży zwiększa ryzyko poważnych powikłań, w tym wad wrodzonych, poronienia, czy też urodzenia martwego dziecka.

Literatura

1. Nikonov OS. i wsp.: Enteroviruses: classification, diseases they cause, and approaches to development of antiviral drugs. Biochemistry, 2017, 82, 13, 1615-1631. 2. Lugo D. i wsp.: Enteroviruses in the early 21st century: new manifestations and challenges. Curr Opin Pediatr, 2016, 28, 1, 107-113. 3. Rajtar B. i wsp.

: Enteroviruses in water environment–a potential threat to public health. Ann Agric Environ Med., 2008, 15, 2, 199-203. 4. Stalkup JR. i wsp.: Enterovirus infections: a review of clinical presentation, diagnosis, and treatment. Dermatol Clin., 2002, 20, 2, 217-223. 5. Pons-Salort M. i wsp.

: The epidemiology of non-polio enteroviruses: recent advances and outstanding questions. Curr Opin Infect Dis., 2015, 28, 5, 479-487.

Zakażenia wirusem Coxsackie

Zakażenie tym wirusem należy do jednej z bardziej licznych rodzin wirusów Picornaviridae, czyli wirusów o bardzo małej wielkości, które powodują bardzo wiele chorób dotyczących dużej ilości narządów – głównie układu pokarmowego, układu nerwowego, skóry i błon śluzowych.

Wirusy Coxsackie są wydalane przez człowieka wraz ze stolcem. Z uwagi na odporność na różne czynniki chemiczne są w stanie przetrwać w ściekach, skąd są izolowane. Przenoszone są drogą pokarmową lub kropelkową od zakażonej osoby lub za pośrednictwem wody. Czynnikiem ryzyka zakażenia są:

  1. przebywanie w zamkniętych zbiorowiskach, np. koszarach, domach starości lub internacie,

  2. korzystanie z publicznych basenów.

  • Rodzaje wirusa Coxsackie
  • Wyróżnia się wiele odmian tego wirusa, które ogólnie dzieli się na dwie grupy:- Coxsackie A – wpływające na powstawanie chorób dróg oddechowych i serca
  • – Coxsackie B – będące przyczyną dolegliwości układu nerwowego.
  • Poniższe choroby wywoływane są przez wirusa Coxsackie:
  1. zapalenie gardła,

  2. choroby przeziębieniowe

  3. wrzodziejące zapalenie jamy ustnej i gardła

  4. angina herpetica (herpangina) z pęcherzykami na podniebieniu, gorączką, bólem głowy i niekiedy z biegunką, wymiotami,

  5. choroba bornholmska (mialgia epidemica),

  6. diabelska grypa – z wysoką temperaturą i bólami mięśniowymi w okolicybrzucha, klatki piersiowej, kończyn, którą może wikłać wirusowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,

  7. choroba bostońska (dłoni, stóp i ust) – towarzyszą jej czerwone plamy nakończynach oraz bolesne pęcherze na dłoniach i stopach oraz w gardle, występuje często z z gorączką i niekiedy biegunką; jest bardzo zaraźliwa, czasami wymaga jednak tylko leczenia objawowego (zbijania gorączki) – samoistnie ustępuje,

  8. zapalenie opłucnej,

  9. zapalenie jąder,

  10. letnie biegunki niemowląt,

  11. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, rzadziej z zajęciem mózgu, częściej z zapaleniem rdzenia kręgowego – zazwyczaj ma dość łagodny przebieg, często dwufazowy, wówczas choroba rozpoczyna się wysoką temperaturą, bólami mięśni i stawów oraz brzucha, potem na chwilę pozwala pozornie ozdrowieć, by następnie znów być powodem sztywnego karku, którego nie można zgiąć, sztywnych kolan, które zgięte nie dają się wyprostować, bólu głowy,

  12. zapalenie mięśnia sercowego,

  13. ostre zapalenie trzustki

  14. spontaniczne poronienia u zakażonych kobiet będących w ciąży,

  15. zakażenia okresu okołoporodowego, czyli takie, do których może dojść w wyniku zakażenia wewnątrzmacicznego (w brzuchu matki), podczasporodu lub niedługo po.

    Nowo narodzone dziecko może na pozór wydawać się zupełnie zdrowe, zaś skutki zakażenia pojawią się później w postaci ciężkich chorób tj.

    : zapalenia mózgu i mięśnia sercowego noworodków z gwałtownym przebiegiem, kończące się zgonem w ciągu kilkunastu godzin; zapalenie wątroby z żółtaczką czy zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu.

Naukowe zdobycze – Coxsackie a cukrzyca

Zakażenie wirusem Coxsackie jest również uważane za prawdopodobny czynnik sprzyjający powstaniu cukrzycy typy 1. Według tej teorii wirus miałby niszczyć komórki beta wysp trzustkowych, które produkują insulinę i w ten sposób prowadzić do rozwoju choroby.

Ze względu na podobne objawy do zakażenia wywołanego przez inne czynniki chorobotwórcze, sam obraz kliniczny (objawy choroby) zakażenia wirusem Coxsackie nie zawsze jest wystarczający do postawienia właściwej diagnozy.

Czasami lekarz może wykonać badanie wirusologiczne, które pozwala na wyizolowanie i rozpoznanie rodzaju wirusa. W tym celu w zależności od wywołanej choroby może być pobrany płyn mózgowo – rdzeniowy, wymaz z odbytu lub gardła.

W chorobach o ciężkim przebiegu stosuje się dożylnie leki przeciwwirusowe.

Treści z serwisu medonet.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny.

Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.

Internista – umów się na wizytę

  • zakażenie wirusem Coxsackie
  • wirus Coxsackie
  • Coraz więcej osób z objawami grypy. Rosną kolejki do lekarzy Z meldunków epidemiologicznych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego-Państwowego Zakładu Higieny wynika, że na dobre rozpoczął się sezon grypowy. W sierpniu… Paweł Radny
  • Jak teraz przebiega COVID-19? Wirus “ścina” w ekspresowym tempie Minister zdrowia powiedział, jak obecnie przebiega zakażenie koronawirusem. – Pacjentów z COVID-19 w szpitalach jest mniej, ale przebieg kliniczny jest inny. W… PAP
  • Naukowcy znaleźli wirusa podobnego do SARS-CoV-2 już dekadę temu Naukowcy wciąż usiłują ustalić pochodzenie wirusa SARS-CoV-2. Zbierają próbki od nietoperzy z Kambodży, bo to właśnie tam dziesięć lat temu u zwierząt znaleziono…
  • COVID-19 w Wuhan: Zachorowali rok temu, do dziś mają objawy wirusa. “Brak tchu i depresja” Chińczycy, którzy zostali wypisani ze szpitali wiosną ubiegłego roku, do dziś skarżą się na dolegliwości, głównie ogólne osłabienie i brak tchu. “Długi COVID”…
  • Gorączka krwotoczna wykryta pierwszy raz od 25 lat. Ten kraj był wolny od wirusa Dwa miesiące temu w Gwinei ogłoszono koniec epidemii gorączki krwotocznej. Kraj ten był najmocniej dotknięty przez wirus Ebola w historii, z 2 tys. 500 ofiarami…
  • W cieniu COVID-19 szerzy się inny wirus. Atakuje małe dzieci Szpitale w Wielkiej Brytanii odnotowują wzrost liczby dzieci chorujących na ciężkie infekcje dróg oddechowych. Część to jedno- i dwumiesięczne niemowlaki…
  • Pięć najgroźniejszych dla małych dzieci i seniorów wirusów. Jak uniknąć zachorowania? Infekcje wirusowe są w szczególności niebezpieczne dla niemowląt i seniorów. W tym pierwszym przypadku układ odpornościowy nie jest jeszcze w pełni wykształcony,…
  • Ekspert: “Wirus i pandemia już z nami będą”. Najbardziej boi się o grupę 30 i 40+ “Zdecydowanie wolałbym o tym zapomnieć, ale chciałbym podkreślić, że niebezpieczeństwo nie znika, bo są znoszone obostrzenia sanitarne” – przyznał w rozmowie z… PAP
  • Ozdrowieńcy mają problem z potencją? Niepokojące wyniki badań Badanie naukowców ze Szkoły Medycznej Millera na Uniwersytecie Miami rzuca nowe światło na kwestię długoterminowych skutków choroby wywołanej przez koronawirusa…. Redakacja Medonet
  • Czy indyjski wariant wirusa jest groźniejszy? Ekspert wyjaśnia
Leia também:  Kiedy Wystepuja Pierwsze Objawy Ciazy I Jakie?

Enterowirusy – objawy, leczenie, diagnostyka

Patogeny z rodzaju Enterovirus są główną przyczyną chorób wirusowych u ludzi, szczególnie u niemowląt i małych dzieci.

Każdego roku zakażenie dotyka nawet kilkudziesięciu milionów pacjentów na świecie, a statystyki wydają się wciąż bardzo niedoszacowane.

Infekcje mogą przebiegać bezobjawowo lub obejmować ostre stany skutkujące wysoką gorączką, zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych, zapaleniem wsierdzia, zapaleniem wątroby oraz ostrym wiotkim zapaleniem rdzenia kręgowego. 

W ujęciu taksonomicznym enterowirusy (Enterovirus) są przedstawicielami rodziny Picornaviridae, która należy z kolei do rzędu Picornavirales. Dotychczas opisano około 300 różnych ludzkich enterowirusów.

W swej cząsteczce zawierają jednoniciowe, dodatnio spolaryzowane RNA i charakteryzują się jednymi z najmniejszych rozmiarów wśród wszystkich wirusów.

Mimo mikroskopijnej średnicy powodują u ludzi szeroki zakres chorób i zaburzeń wielonarządowych.

Do enterowirusów zaliczamy między innymi: 

  • wirusy Coxsackie A (koksakiwirus A),  
  • wirusy Coxsackie B (koksakiwirus B),  
  • wirusy ECHO (echowirusy), 
  • enterowirusy 68, 69, 70, 71 (EV 68, 69, 70, 71), 
  • wirusy polio (PV), 
  • rinowirusy, 
  • wirusy powodujące wirusowe zapalenie wątroby typu A.

Choć występowanie enterowirusów jest powszechne na całym świecie, ich poszczególne odmiany mogą być charakterystyczne dla określonych regionów, np. w ciągu ostatniej dekady wiele przypadków zapalenia mózgu w Europie było spowodowanych echowirusami, podczas gdy enterowirus A71 (EV-A71) był odpowiedzialny za wiele schorzeń neurologicznych w regionie Azji i Pacyfiku.  

W jaki sposób dochodzi do zakażenia enterowirusami? 

Enterowirusami można zarazić się drogą fekalno-oralną lub kropelkową. Źródłem zakażenia mogą być przede wszystkim: 

  • osoby chore,  
  • bezobjawowi  nosiciele,  
  • skażona woda i pokarm, 
  • skażone kąpieliska i baseny,  
  • możliwe są zakażenia w łonie matki, gdyż enterowirusy przenikają przez łożysko.  

Ze względu na drogę rozpowszechniania wirusa najważniejszymi czynnikami profilaktycznymi są: 

  • dezynfekcja często używanych przedmiotów i skażonych powierzchni,  
  • odpowiednia higiena i częste mycie rąk, 
  • noszenie masek ochronnych, 
  • unikanie dużych skupisk ludzkich, 
  • unikanie dzikich kąpielisk i miejsc, gdzie nie ma kontroli nad czystością wody.  

Dotychczas nie wyprodukowano uniwersalnej szczepionki chroniącej przed enterowirusami, ale możliwa jest ochrona przed niektórymi patogenami należącymi do tej grupy. Przykładem jest wirus polio, który dzięki szczepieniom ochronnym został prawie całkowicie wyeliminowany w krajach wysoko rozwiniętych. 

Przeczytaj również:Czy choroba Heinego-Medina jest nadal niebezpieczna?Czy szczepienie przeciwko polio jest obowiązkowe?Czym jest zespół post-polio?

Enterowirus – objawy 

Choroby wywołane przez enterowirusy mają charakter sezonowy i najczęściej spotykane są w okresie letniojesiennym. W przypadku łagodnych infekcji możemy zaobserwować następujące objawy: 

  • gorączkę, 
  • osłabienie,  
  • wysypkę skórną, 
  • ból gardła. 

Powyższe symptomy najczęściej ustępują samoistnie w ciągu tygodnia, a pacjent w pełni wraca do zdrowia.  

Zachowajmy jednak szczególną ostrożność w przypadku odnotowania objawów mogących świadczyć o ostrym przebiegu zakażenia enterowirusami. Należą do nich między innymi: 

  • ból głowy, 
  • bóle mięśniowe, 
  • ból gałek ocznych,  
  • światłowstręt, 
  • duszność,  
  • nudności i wymioty, 
  • sztywność karku, 
  • ból i uczucie kłucia w klatce piersiowej, 
  • zaburzenia rytmu serca, 
  • przyspieszona akcja serca. 

Zakażenia enterowirusami – diagnostyka i leczenie 

Do rozpoznania infekcji enterowirusowej najczęściej dochodzi na podstawie występujących objawów i wywiadu z pacjentem. W niektórych przypadkach pomocne mogą być: 

  • pobranie wymazów (np. z gardła), 
  • wykonanie badań serologicznych, 
  • przeprowadzenie punkcji lędźwiowej, 
  • wykorzystanie metod genetycznych (np. PCR).  

Leczenie ma zwykle charakter objawowy, polegający na podawaniu środków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, jednak u pacjentów z ciężkim przebiegiem zakażenia konieczna jest hospitalizacja. Podczas infekcji należy dbać o odpoczynek i prawidłową gospodarkę wodno-elektrolitową pacjenta.  

Dla kogo enterowirusy są niebezpieczne? 

Enterowirusy są szczególnie niebezpieczne dla niemowląt i małych dzieci, które nie mają jeszcze ukształtowanego układu odpornościowego.  

W grupie ryzyka znajdują się też: 

  • osoby z obniżoną odpornością i przyjmujące leki immunosupresyjne,  
  • osoby z chorobami przewlekłymi, 
  • pacjenci ze zdiagnozowaną agammaglobulinemią (wrodzony niedobór przeciwciał klasy IgG), 
  • zakażenie enterowirusami może być niebezpieczne podczas ciąży, gdyż istnieje ryzyko poronienia lub powstania wad rozwojowych u płodu. 

Infekcje enterowirusowe są rzadko diagnozowane u osób dorosłych, co może tłumaczyć fakt, że przebyta w dzieciństwie infekcja zapewnia długotrwałą odporność. Należy jednak pamiętać, że enterowirusy nie są jednorodną grupą, dlatego możliwe jest wielokrotne zachorowanie spowodowane różnymi szczepami tych patogenów.   

Jakie są skutki zakażenia enterowirusami? 

Zakażenie enterowirusami może przebiegać bezobjawowo lub łagodnie, np. w postaci wysypki lub chorób układu oddechowego (np. ostre zapalenie gardła, czyli herpangina). Zdarzają się także wylewy podspojówkowe, które skutkują rozwojem krwotocznego zapalenia spojówek.  

Często obserwowana jest tzw. choroba dłoni, stóp i jamy ustnej (ang. hand, foot and mouth disease, HFMD), która jest efektem zakażenia głównie wirusami Coxsackie A oraz enterowirusem 71.

Objawy choroby obejmują między innymi gorączkę oraz wysypkę enterowirusową, czyli występowanie pęcherzy i grudkowo-plamistych zmian skórnych, umiejscowionych na śluzówce jamy ustnej, stopach, dłoniach, pośladkach i pachwinach.  

Przeczytaj również:Bostonka (choroba bostońska) – co to jest, jak zaraża i jak długo trwa? 

Niestety zdarza się, że skutki infekcji są dużo poważniejsze i obejmują między innymi: 

  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, 
  • ostre wiotkie zapalenie rdzenia kręgowego (ang. acute flaccid myelitis,  AFM),  
  • zapalenie mięśnia sercowego,  
  • zapalenie mózgu, 
  • zapalenie trzustki,  
  • zapalenie wątroby,  
  • w skrajnych przypadkach także śmierć. 

Pamiętamy, że enterowirusy stanowią istotny problem i element zdrowia publicznego, szczególnie w przypadku niemowląt i dzieci.

Choć większość infekcji enterowirusowych ma charakter łagodny, warto sięgnąć po poradę lekarską.

Jest to szczególnie wskazane ze względu na diagnostykę różnicową innych chorób i ewentualne wykluczenie poważnych skutków zakażenia, takich jak zapalenie mięśnia sercowego czy zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. 

Źródła: 

  • Malinkiewicz, W., & Pawlak, A. (2018). Infekcyjne zapalenie mięśnia sercowego a szerokość geograficzna. Kardiologia Inwazyjna, 13(2), 14-22. 
  • Pons-Salort, M., & Grassly, N. C. (2018). Serotype-specific immunity explains the incidence of diseases caused by human enteroviruses. Science, 361(6404), 800-803. 
  • Siegel, K., Cook, A. R., & La, H. (2017). The impact of hand, foot and mouth disease control policies in Singapore: A qualitative analysis of public perceptions. Journal of public health policy, 38(2), 271-287. 
  • Suresh, S., Rawlinson, W. D., Andrews, P. I., & Stelzer‐Braid, S. (2020). Global epidemiology of nonpolio enteroviruses causing severe neurological complications: A systematic review and meta‐analysis. Reviews in medical virology, 30(1), e2082. 
  • Wells, A. I., & Coyne, C. B. (2019). Enteroviruses: a gut-wrenching game of entry, detection, and evasion. Viruses, 11(5), 460. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*