Tężec – przyczyny, objawy, leczenie, szczepionka, powikłania zakażenia

Półpasiec jest to ostra choroba zakaźna, która wywoływana jest przez ten sam wirus, który powoduje ospę wietrzną. Jej przebieg bywa różny, zależnie od kondycji organizmu osoby chorej. Objawia się najczęściej bardzo silnym bólem i zmianami skórnymi.

Leczenie odbywa się w domu, tylko w wyjątkowych, skrajnych przypadkach konieczne jest leczenie szpitalne.

Jak zaczyna się infekcja, jak przebiega i jak sobie z nią poradzić? Konieczna jest oczywiście wizyta u lekarza, który wskaże odpowiednie postępowanie i przekaże wskazówki dotyczące dalszego postępowania przy półpaściu.

Tężec – przyczyny, objawy, leczenie, szczepionka, powikłania zakażenia

Spis treści:

Co to jest półpasiec?

Półpasiec jest chorobą zakaźną, która wywoływana jest przez ten sam wirus, który powoduje występowanie ospy wietrznej. Jest to herpesvirus varicella zoster. Szczepienie daje odporność na całe życie. Dodatkową korzyścią, jest nie tylko uniknięcie zachorowania na ospę, ale również zredukowanie ryzyka zachorowania na półpasiec.

Prawdopodobnie w momencie, gdy organizm jest osłabiony, człowiek ma obniżoną odporność, półpasiec uaktywnia się. To zaś powoduje pojawienie się piekącego bólu. Dochodzi do zapalenia nerwu i unerwionej przez niego skóry. Wspomniany ból odczuwany jest wzdłuż całego zaatakowanego nerwu.

Czy półpasiec jest zaraźliwy?

Osoba dorosła, która nie przeszła w dzieciństwie ospy wietrznej, podczas kontaktu z dzieckiem chorującym na tę chorobę może zarazić się ospą. Trzeba więc pamiętać o szczepieniach, aby nie mieć w przyszłości ospy. Jest to szczególnie istotne, ponieważ wirus przenosi się drogą kropelkową. Wystarczy, że osoba chora kichnie lub zakaszle, i wirus może się przedostać do drugiego organizmu.

Niebezpieczne może być nawet przebywanie w jednym pomieszczeniu z chorym na ospę. Szczególną ostrożność powinny zachować w tym przypadku osoby o obniżonej odporności, jak chorzy na różnego rodzaju nowotwory (szczególnie chłoniaki), osoby w czasie chemioterapii, czy zarażeni wirusem HIV.

W przypadku półpaśca, wirusem można się zarazić głównie poprzez kontakt z płynem znajdującym się w pęcherzykach na skórze chorego.

Półpasiec objawy

Półpasiec daje objawy, takie jak zapalenie nerwu czuciowego i unerwionej przez niego skóry. Ból, który się wówczas pojawia jest ostry, piekący i bardzo silny. To pierwsze objawy sugerujące, że mamy do czynienia właśnie z półpaścem.

Po kilku dniach, w miejscu, gdzie wcześniej odczuwany był silny ból, pojawia się pęcherzykowata wysypka. Daje ona odczyn zapalny skóry. Miejsce jest zaczerwienione i bardzo swędzi.

Warto przy tym pamiętać, że powinno się zaniechać drapania nie tylko dlatego, że jest ono nieefektywne, ale również dlatego, że może dojść do podrażnienia skóry i dodatkowo zakażenia tego miejsca przez bakterie. To zaś będzie przyczyną dodatkowego bólu i spowoduje, że rany będą się trudniej goiły. W celu złagodzenia swędzenia poleca się czasem kąpiele w chłodnej wodzie i leki przeciwhistaminowe.

Przez około cztery dni przybywają nowe pęcherzyki, wskazujące na rozwój półpaśca. Z czasem przeobrażają się one w krostki. Te zaś po jakimś czasie, podobnie jak w przypadku ospy wietrznej, zasychają w strupki, które stopniowo odpadają.

Półpasiec manifestuje się przede wszystkim na tułowiu, rzadziej rozprzestrzenia się na okoliczne dermatomy. Charakterystyczne jest to, że wysypka występuje tylko na jednej połowie ciała. Stąd właśnie wzięła się jej nazwa – półpasiec.

Dodatkowe objawy współwystępujące w chorobie to:

  • ból głowy;
  • osłabienie;
  • zmęczenie.

Tężec – przyczyny, objawy, leczenie, szczepionka, powikłania zakażenia

Półpasiec czy ospa?

Jak wspomniano, zarówno półpasiec, jak i ospa wietrzna wywoływane są przez ten sam wirus.

Przede wszystkim trzeba sobie uświadomić, że obydwie te choroby są ze sobą ściśle powiązane. Pierwotne zarażenie wirusem powoduje ospę wietrzną. Po jej przechorowaniu wirus nie jest usuwany z organizmu, ale przechodzi w stan uśpienia w zwojach nerwowych. W sprzyjających dla niego okolicznościach, gdy organizm jest osłabiony, może się aktywować, wywołując półpaśca.

Jak wygląda półpasiec?

Półpasiec na pierwszy rzut oka wygląda jak choroba skóry. Pojawiające się na ciele pęcherzyki przypominają bardzo swoim wyglądem te, które powstają podczas ospy wietrznej. Podobnie, jak przy ospie, zmieniają się w grudki, a następnie w strupki. Skóra chorego jest intensywnie zaczerwieniona i podrażniona. Jest swędząca, ale może też być bolesna.

Wysypana jest jedna połowa ciała, głównie tułowia. Rzadko półpasiec przenosi się na jedną z rąk, jedną z nóg lub połowę twarzy. W takich sytuacjach, gdy krostki się rozprzestrzeniają, zajmują kończynę lub twarz, po tej samej stronie, po której został zaatakowany tułów.

W niektórych, bardzo nielicznych przypadkach półpasiec może przechodzić bez zmian skórnych. Trudniej go wówczas zdiagnozować, ponieważ najbardziej jednoznacznym wskazaniem jest właśnie obsypanie połowy ciała pęcherzykami.

Tężec – przyczyny, objawy, leczenie, szczepionka, powikłania zakażenia

Półpasiec – co zrobić, aby się nie zarazić?

Aby nie zarazić się półpaścem, przede wszystkim należy unikać bezpośredniego kontaktu z osobą chorą na ospę lub półpasiec. Ponieważ wirus roznosi się drogą kropelkową, wystarczy zaledwie kichnięcie lub kaszlnięcie, by przedostał się do drugiego organizmu i rozpoczął swoje działanie.

Jeżeli to możliwe należy zachować w miarę bezpieczną odległość. W przypadku osób, u których zarażenie grozi poważnymi powikłaniami, można dodatkowo zastosować maseczki ochronne, które stanowią swego rodzaju barierę dla wirusów. Dzieci i dorośli, którzy do tej pory nie chorowali na ospę powinni rozważyć szczepienie przeciwko ospie wietrznej.

Półpasiec leczenie

Leczenie półpaśca musi zlecić lekarz. W czasie leczenia rekomenduje się pozostanie w domu i przestrzeganie zasad higieny, uniemożliwiających rozprzestrzenianie się choroby. Wskazaniem do pozostania w domu jest również ogólne złe samopoczucie.

Lekarz ordynuje najczęściej leki przeciwbólowe i antywirusowe, których zadaniem jest łagodzenie objawów i zwalczanie przyczyny choroby. Ważne, by leki zostały podane jak najszybciej po wystąpieniu objawów. To znacznie zwiększa ich skuteczność.

Nie należy samodzielnie podejmować żadnych decyzji dotyczących leczenia półpaśca. Każde niepokojące objawy należy zgłaszać i konsultować z lekarzem prowadzącym leczenie.

Stosując się do zaleceń lekarza, po dwóch lub trzech tygodniach, pacjent powinien powrócić do pełni zdrowia, a choroba powinna minąć.

Może się jednak zdarzyć, że mimo wygojenia wysypki ból nadal się utrzymuje. Jest to tak zwana neuralgia półpaścowa. Dotyczy ona szczególnie osób starszych i może trwać kilka miesięcy.

W skrajnych przypadkach ból utrzymuje się przez lata.

Dostrzeżenie u siebie takich objawów powinno skłonić do kolejnej wizyty u lekarza, który zadecyduje o konieczności włączenia dodatkowej diagnostyki lub leczenia.

Zapobieganie półpaściowi nie jest łatwe, z uwagi na sposób jej rozprzestrzeniania, czyli drogę kropelkową. Można jednak skorzystać z dostępnych szczepionek, które budują odporność. W celu uzyskania odporności należy przyjąć dwie dawki szczepionki. Pierwszą można podać najwcześniej w 9 miesiącu życia dziecka, drugą po upływie co najmniej 6 tygodni.

Jeżeli osoba nie została zaszczepiona w dzieciństwie, powinna to zrobić również w wieku dorosłym. Chociażby dlatego, że ospa u osób starszych może mieć znacznie bardziej powikłany przebieg. 

Półpasiec powikłania

Zasadniczo półpasiec powinien minąć bez pozostawienia po sobie śladu, w wyjątkowych przypadkach mogą pozostać np. ślady po krostkach w postaci blizn lub przebarwień. Jeżeli pacjent jest w złym stanie ogólnym może dość do rozwoju szeregu powikłań, takich jak:

  • nadkażenie skóry,
  • rozwinięcie ocznej postaci półpaśca,
  • upośledzenie słuchu,
  • zapalenie opon mózgowo rdzeniowych,
  • zapalenie mózgu,
  • porażenie nerwów twarzy,
  • zajęcie organów wewnętrznych.

Powikłaniom półpaścia można zapobiec poprzez szczepienie przeciwko ospie (jeśli  pacjent dotychczas jej nie przechorował) oraz rzetelne stosowanie się do wskazań i zaleceń lekarskich, a w skrajnych przypadkach leczenie chorych w szpitalu, pod ciągłym nadzorem personelu medycznego.

Przyczyną zachorowania na półpaśca jest oczywiście wspomniany wirus herpesvirus varicella zoster. Jednakże może on być obecny w naszym organizmie przez wiele lat i pozostać w stanie uśpienia. Dopiero szczególne okoliczności powodują, że nagle się on uaktywnia dając objawy chorobowe.

Na zachorowanie narażone są szczególnie mocno osoby po 50 roku życia, i osoby, które z powodu leczenia (np. chemioterapii) mają osłabiony układ immunologiczny.

Półpasiec zagrożenia

Największe zagrożenia związane z półpaścem to poważne powikłania, jak:

  • nadkażenie skóry, 
  • upośledzenie słuchu, 
  • zapalenie opon mózgowo rdzeniowych, 
  • zapalenie mózgu. 

Bardzo ważne jest również to, by chory, już po przejściu choroby, stopniowo wracał do swojej normalnej aktywności.

Podsumowując, półpasiec jest chorobą zakaźną. Stanowi szczególne zagrożenie dla osób dorosłych, u których odporność jest znacznie obniżona. Dzieci również są na nią narażone, jednakże przy szybko podjętym działaniu mogą przejść ją bez poważniejszych komplikacji.

Choroba trwa około czterech tygodni. Niezwykle istotne jest szybkie wdrożenie leczenia, ponieważ powoduje złagodzenie przebiegu choroby i zmniejszenie ryzyka rozwoju powikłań.

Nie wolno jej lekceważyć, ponieważ powikłania mogą być znacznie poważniejsze niż sam półpasiec.

Dowiedz się więcej:

“Opryszczka, półpasiec – przebieg kliniczny, leczenie”

https://www.termedia.pl/Opryszczka-polpasiec-8211-przebieg-kliniczny-leczenie,8,1699,0,1.html

“Prevention of shingles by varicella zoster virus vaccination”

https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1586/14760584.5.4.431

“Effect of pain scrambler therapy on antineuralgic pain and quality of life after shingles”https://www.jstage.jst.go.jp/article/jpts/29/6/29_jpts-2017-064/_pdf/-char/ja

“Shingles as the underlying cause of orbital myositis in an adolescent: Acase report”https://reader.elsevier.com/reader/sd/pii/S2451993616301554

Leia também:  Świerzbiączka guzkowa Hyde – przyczyny, objawy, leczenie

“Dermatolog Warszawa | Gdzie do dermatologa w Warszawie?”https://www.medistore.com.pl/dermatolog-warszawa

Czym jest tężec? Dlaczego warto się na niego szczepić?

Na tężec narażony jest każdy z nas. Bakterie tężca są obecne w środowisku, dlatego o zakażenie nietrudno. Szczególne ryzyko podejmują jednak osoby nieszczepione, które mają kontakt z glebą czy zwierzętami.

Toksyny wydzielane przez bakterie tężca atakują układ nerwowy i powodują silne i bolesne skurcze mięśni, szczękościsk i wiele innych objawów prowadzących do kalectwa, a nawet śmierci. Dowiedz się, dlaczego tężec jest tak groźny.

Kto powinien zaszczepić się przeciwko bakteriom tężca?

Tężec to groźna choroba układu nerwowego o ostrym przebiegu. Tężec wywołuje neurotoksyna produkowana przez bakterie, która przedostaje się do strefy neuronów hamujących ośrodkowy układ nerwowy (rdzeń kręgowy, pień mózgu).

Toksyna nieodwracalnie blokuje wydzielanie neuroprzekaźników i sprawia, że przestają hamować napięcie mięśni szkieletowych.

Z tego powodu tężec charakteryzuje się zwiększonym napięciem i silnymi skurczami mięśni szkieletowych powodującymi charakterystyczne prężenie ciała.

Nieleczony tężec bardzo często prowadzi do zgonu. Nawet hospitalizacja nie gwarantuje wyleczenia, dlatego tak ważna jest profilaktyka w przypadku tej ciężkiej choroby.

Spis treści:

  • Objawy tężca
  • Leczenie tężca
  • Szczepienie przeciw tężcowi

Jak dochodzi do zarażenia bakteriami tężca? Laseczki tężca występują powszechnie w glebie, kurzu, wodzie i układzie pokarmowym zwierząt (wraz z odchodami bakterie wydalane są do środowiska).

Do zakażenia u ludzi dochodzi najczęściej w wyniku zranienia skóry i zabrudzenia rany ziemią czy zakażoną wodą.

Na zakażenie bakteriami narażeni są niemal wszyscy – od osób pracujących ze zwierzętami, w polu czy w ogrodzie, po dzieci bawiące się w piaskownicy. 

Wrotami zakażenia mogą być nawet drobne, ledwie widoczne rany, ale szczególnie duże ryzyko zakażenia występuje w przypadku ran miażdżonych czy postrzałowych, zawierających ciało obce i obficie zanieczyszczonych ziemią. 

Objawy tężca pojawiają się średnio od 3 dni do 3 tygodni po zarażeniu bakteriami (zazwyczaj występują po 7-8 dniach). Chory na tężec nie zaraża innych ludzi w swoim otoczeniu.

Objawy tężca

Objawy tężca rozpoczynają się od tzw. okresu zwiastunowego, który poprzedza pełnoobjawową chorobę. Wczesne objawy mogą przypominać grypę, obejmują bowiem uczucie rozbicia, problemy ze snem, bóle głowy, pocenie się, zdenerwowanie.

Postać uogólniona tężca występuje najczęściej.

Objawy choroby to przede wszystkim:

  • zwiększone napięcie mięśni;
  • skurcze mięśni, czasami tak silne, że prowadzą do łamania kości;
  • szczękościsk;
  • „uśmiech sardoniczny” (zwiększone napięcie mięśnia okrężnego ust);
  • zwiększone napięcie mięśni brzucha;
  • wygięcie tułowia w łuk;
  • napadowe, silne, bolesne skurcze mięśni wywoływane przez czynniki zewnętrzne, np. światło, dźwięki;
  • niedrożność dróg oddechowych, a nawet zatrzymanie oddychania (skurcz przepony).

Po kilku dnia dołączają inne objawy, głównie układu współczulnego, które stanowią częstą przyczynę śmierci chorych: nadciśnienie tętnicze i częstoskurcz na zmianę z hipotensją i bradykardią, arytmia, nagłe zatrzymanie krążenia, rozszerzenie źrenic, hipertermia, skurcz krtani i zatrzymanie moczu.

Rzadziej występuje postać miejscowa tężca, która dotyczy przede wszystkim sztywności mięśni wokół rany, co może być zwiastunem nadchodzących skurczy mięśni i zwiększonego napięcia mięśniowego (postać uogólniona).

Postać noworodkowa tężca to bardzo ciężka postać uogólniona choroby, która prowadzi najczęściej do śmierci dziecka. Występuje zwykle wtedy, gdy matka nie była uodporniona przeciwko tężcowi i nie przekazała dziecku odpowiednich przeciwciał. Tężec rozwija się zwykle po zakażeniu kikuta pępowiny. Sama choroba występuje głównie w krajach rozwijających się.

Leczenie tężca

Osobom zakażonym tężcem podaje się antytoksynę tężcową, która ma zdolność do zobojętniania toksyny tężcowej. Jednak w przypadku leczenia liczy się głównie czas. Im wcześniej antytoksyna zostanie podana, tym większe szanse na wyleczenie, a nawet przeżycie.

Chorzy na tężec przebywają w szpitalu na oddziale intensywnej terapii. Wymagają bowiem zazwyczaj specjalistycznej opieki, w tym leczenia z podtrzymywaniem podstawowych czynności życiowych.

Przechorowanie tężca nie chroni przed kolejnym zachorowaniem.

Powikłania po tężcu

Zachorowanie na tężca, nawet gdy chory przeżyje, łączy się niestety z występowaniem groźnych powikłań, takich jak:

  • zapalenie płuc;
  • krwiaki wewnątrzmięśniowe;
  • złamania kości;
  • zatorowość płucna;
  • odwodnienie;
  • niewydolność oddechowa;
  • zatrzymanie krążenia;
  • wtórne zakażenia bakteryjne;
  • rozpad mięśni;
  • mioglobinuria;
  • ciężkie zaburzenia psychiczne po przechorowaniu.

Rokowania w przypadku lekkiej i izolowanej postaci tężca są dobre. Natomiast w postaci uogólnionej o ciężkim przebiegu i noworodkowej bardzo złe. Śmiertelność, nawet w przypadku podjęcia szybkiej hospitalizacji, wciąż jest wysoka i sięga nawet 40-60 proc. u osób w  podeszłym wieku i 90 proc. w przypadku noworodków.

  • Zapobieganie tężcowi
  • Najskuteczniejszą metodą zapobiegania tężcowi są szczepienia – zarówno te prewencyjne, jak i te wykonane już po ekspozycji na bakterie.
  • Inną ważną kwestią jest utrzymywanie odpowiedniej higieny, a w szczególności odpowiednie i szybkie oczyszczanie ran i otarć, a także właściwe opracowanie chirurgiczne uszkodzeń skóry obejmujące usunięcie ciała obcego, martwych tkanek i ropnej wydzieliny.

Szczepienia przeciw tężcowi

Tężec występuje często w krajach rozwijających się, najczęściej w krajach afrykańskich, azjatyckich i południowoamerykańskich. Ocenia się, że ponad 80 proc. wszystkich zachorowań to tężec niemowlęcy, który prowadzi w większości przypadków do śmierci dzieci. Każdego roku z powodu tężca umiera ponad 140 000 nowo narodzonych dzieci i 30 000 matek.

W Polsce, dzięki wprowadzeniu szczepień ochronnych wśród dzieci i młodzieży, udało się ograniczyć zachorowanie na tężec. W tym momencie choroba u dzieci niemal nie występuje.

Na zachorowanie narażeni są jednak dorośli w wieku ponad 60 lat, od dawna nieszczepieni. U nich też tężec przebiega wyjątkowo ciężko, często prowadząc do zgonu. Każdego roku choruje kilkanaście osób, kilka umiera.

Szczepienie przeciw tężcowi w Polsce jest obowiązkowe dla dzieci i młodzieży do lat 19. Osobom dorosłym powyżej 19. roku życia (szczepionym podstawowo) zaleca się pojedyncze dawki przypominające – co 10 lat.

Co należy wiedzieć o szczepionce przeciw tężcowi? Przede wszystkim to, że należy do szczepionek inaktywowanych, czyli zawiera oczyszczoną nieaktywną toksynę tężcową.

Szczepienia realizowane są w postaci szczepionki skojarzonej przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTP/DTaP) lub w przypadku przeciwwskazań do szczepień przeciw krztuścowi szczepionką DT (przeciw błonicy i tężcowi), a także jako szczepionka monowalentna T (przeciw tężcowi).

Odporność po szczepieniu na tężec zmniejsza się z biegiem czasu, dlatego istotne jest przyjmowanie dawek przypominających.

Źródło: mp.pl/szczepienia;

________

zdrowie.radiozet.pl/nk

Tężec – objawy i zarażenie. Kiedy podać zastrzyk przeciwtężcowy?

Tężec jest chorobą bakteryjną wywoływaną przez laseczkę tężca (łac. Clostridium tetani). Bakteria bytuje głównie w przewodzie pokarmowym zwierząt hodowlanych, a do środowiska może przedostać się wraz z ich odchodami.

Laseczka tężca jest dla człowieka bardzo niebezpieczna, bowiem posiada dwie zdolności – wytwarzania specjalnej toksyny oraz przetrwalników odpornych na wysoką temperaturę i środki do dezynfekcji, które gwarantują im przeżycie.

W bakteria w nieaktywnej postaci przetrwalnikowej może pozostawać w ziemi przez długi czas. W sprzyjających warunkach postać przetrwalnikowa przeistacza się w postać aktywną – zaczyna się rozmnażać i produkować endotoksynę tzw. tetanospazminę.

Toksyna oddziałuje na układ nerwowy, zaburzając równowagę między skurczem a rozkurczem mięśni, doprowadzając tym samym do ich nadmiernego skurczu.

ZOBACZ TEŻ: Odra – choroba zakaźna, która powraca?

W jaki sposób można zarazić się tężcem?

Do zakażenia laseczką tężca może dojść podczas kontaktu skaleczonej skóry z ziemią nawożoną naturalnymi nawozami, z brudnymi narzędziami, podczas pracy z końmi i innymi zwierzętami gospodarskimi. Największe niebezpieczeństwo zakażenia występuje przy ranach głębokich, kłutych, miażdżonych, mocno zanieczyszczonych. Rany powierzchowne, zwłaszcza szybko opatrzone, odznaczają się dużo mniejszym ryzykiem.

ZOBACZ TEŻ: Meningokoki – jak uchronić swoje dziecko przed groźną infekcją?

Objawy tężca

Pierwsze objawy tężca pojawiają się w tzw. „okresie zwiastunowym” i są mało specyficzne. Zwykle to ból głowy i okolic zranionego miejsca, ogólne złe samopoczucie, uczucie niepokoju i bezsenność – i niestety rzadko są one kojarzone z zakażeniem rany. Kiedy towarzyszy im wzmożone napięcie mięśni, należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza.

Najczęściej  przeciągu dwóch tygodni od zakażenia rozwija się pełnoobjawowy tężec uogólniony – pojawiają się problemy z żuciem, szczękościsk, charakterystyczne łukowate wygięcie całego ciała oraz mięśni ust (tzw. „uśmiech sardoniczny”).

Dochodzą do tego niekontrolowane napady bolesnych, silnych skurczów różnych partii mięśni wyzwalane przez pewne bodźce takie, jak ostre światło czy hałas. Najbardziej niebezpieczne są skurcze mięśni biorących udział w oddychaniu (np. przepony), ponieważ mogą prowadzić do niedrożności układu oddechowego.

Dodatkowymi objawami tężca są przyspieszenie pracy serca i podwyższenie ciśnienia na zmianę z jego spadkiem, zatrzymanie moczu i hipertermia. Objawy te mogą doprowadzić nawet do śmierci chorego.

Niekiedy zdarzają się przypadki występowania jedynie tężca miejscowego – wtedy ból i sztywność pojawiają się tylko w okolicy rany. Pomimo, iż istnieje możliwość samoistnego ustąpienia objawów, nie należy ich bagatelizować, ponieważ często poprzedzają rozwinięcie postaci uogólnionej.

ZOBACZ TEŻ: W jaki sposób objawia się ospa? Profilaktyka i szczepienia

Leczenie tężca. Kiedy podać zastrzyk przeciwtężcowy?

Leczenie tężca należy wdrożyć jak najszybciej. Nie powinno się czekać na pojawienie się objawów, a bezpośrednio po ekspozycji rany na czynniki zagrażające zakażeniem zgłosić się do szpitala. Lekarz określa stan chorego na podstawie wywiadu i historii szczepień.

Leia também:  Zapalenie Korzonków Ile Trwa Leczenie?

Zwykle pacjentowi podaje się tzw. zastrzyk przeciwtężcowy, zawierający ludzką antytoksynę tężcową, która niweluje objawy choroby, ale nie niszczy bakterii.

W drugim etapie leczenia podaje się zastrzyki z antybiotykiem (zwykle metronidazolem, a w razie jego nietolerancji doksycykliną lub klindamycyną).

Leczenie tężca pełnoobjawowego ma miejsce na Oddziale Intensywnej Terapii. Przebiega w ten sam sposób, jest jednak wzbogacone o szybką reakcję na pojawiające się objawy – chirurgiczne oczyszczanie rany, intubację w razie problemu z oddychaniem, leki miorelaksacyjne (rozkurczające mięśnie – baklofen, pankuronium), uspokajające (diazepam, midazolam), normalizujące ciśnienie krwi i inne. 

W czasie rekonwalescencji po ciężkim przebyciu tężca może być konieczna fizjoterapia i psychoterapia.

ZOBACZ TEŻ: Dlaczego różyczka jest niebezpieczna?

Profilaktyka przeciwtężcowa

Najskuteczniejszą formą obrony przed tężcem są szczepienia. Szczepionka przeciwtężcowa zawiera powstałą w kontrolowanych warunkach, nieaktywną toksynę tężcową. Najczęściej podaje się szczepionkę skojarzoną (tężec i błonica, dodatkowo krztusiec lub krztusiec i polio).

Szczepienia przeciw tężcowi figurują w kalendarzu szczepień obowiązkowych w Polsce. Osoby dorosłe, które nie zostały zaszczepione jako dzieci, zwłaszcza, jeśli są narażone na ryzyko zakażenia np. podczas wypadku przy pracy, powinny zaszczepić się jak najszybciej.

Dodatkowo osobom dorosłym zaleca się szczepienie przypominające co 10 lat, także już po przebyciu choroby, ponieważ nie zapewnia ono odporności na ponowne zachorowanie.

Dostępność szczepionki przeciwtężcowej i innych preparatów w aptekach w Twojej okolicy sprawdzisz na portalu KtoMaLek.pl.

ZOBACZ TEŻ: Domowe sposoby na siniaki

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Tężec – objawy, przyczyny, leczenie, szczepionka

Laseczka tężca (Clostridium tetani) to bakteria, która wytwarza odpowiedzialną za wywoływanie choroby niezwykle groźną toksynę – tetanospazminę. To ona odpowiada za charakterystyczne dla tężca wzmożone napięcie oraz prężenie mięśni szkieletowych. Tzw.

prężenie tężcowe jest niezwykle charakterystyczne, wpisując w wyszukiwarce hasło “tężec objawy zdjęcia” wśród grafik pojawią się zdjęcia chorych opartych jedynie na potylicy i piętach.

Tak chorego na tężec uwiecznił na swoim obrazie Charles Bell, szkocki lekarz, który może pochwalić się bogatym dorobkiem naukowym z neurologii.

Do zakażenia bakterią tężca może dojść np. gdy do rany dostanie się ziemia, w której obecne są formy przetrwalnikowe laseczek tężca. Do rozwoju potrzebują one warunków beztlenowych, a w ranach zakażonych jednocześnie drobnoustrojami, które zużywają tlen do swojego rozwoju – są one wręcz idealne.

Laseczki tężca produkują jad tężcowy (wspomnianą już wcześniej tetanospazminę), która rozpoczyna wędrówkę po układzie nerwowym – przenosi się m.in. do komórek nerwowych pnia mózgu i rdzenia kręgowego, blokuje także fizjologiczne procesy hamowania (blokując inhibitory przekaźnikowe).

Tężec występuje na całym świecie, zakazić się nim mogą osoby, które nie są na tę chorobę uodpornione – dlatego tak ważna jest (w Polsce) obowiązkowa szczepionka na tężec.

Zazwyczaj okres wylęgania trwa od kilku do kilkunastu tygodni (najczęściej jest to około 14 dni). Objawy tężca nie pojawią się od razu po tym, gdy się zranimy – zanim zaobserwujemy objawy choroby rana może się już wygoić.

Najczęściej przebieg choroby jest łagodniejszy, im dłuższy okres wylęgania.

W związku z tym, że tetanospazmina wpływa na układ nerwowy, objawy tężca są niezwykle charakterystyczne. Obniżone samopoczucie czy uczucie napięcia mięśni bywają lekceważone, ale te typowe dla tej choroby ciężko zignorować.

Tężec – pierwsze objawy to przede wszystkim szczękościsk, spowodowany napięciem mięśni żucia, czyli żwaczy.

O ile inny pojawiający się wcześnie objaw – kurcze mięśni w okolicach rany można przegapić, to na pewno zorientujemy się, że coś się dzieje, gdy szczęka zacznie się zaciskać.

Jakie są objawy tężca?

  • ból i kurcze mięśni w okolicach miejsca zranienia
  • szczękościsk
  • bolesne i wzmożone napięcie różnych grup mięśniowych – w jego wyniku pojawia się m.in. charakterystyczny grymas twarzy (tzw. uśmiech sardoniczny) czy łukowate wygięcie ciała do którego dochodzi podczas tzw. prężenia tężcowego

Prężenie tężcowe jest niezwykle groźne – z czasem napady są coraz silniejsze, a przerwy między kolejnymi skracają się. Każdy atak związany jest z niedotlenieniem mózgu, może dojść także do zmiażdżenia kręgosłupa.

Podczas napadów osoba zakażona pozostaje świadoma.

Zakażenie tężcem – objawy na początku mogą nie być jednoznaczne, szczękościskiem może się też charakteryzować zapalenie stawu żuchwy, a prężenia mogą pojawić się przy zatruciu strychniną. Diagnozę potwierdzają badania laboratoryjne, niekiedy pobiera się wymaz i hoduje bakterie z rany.

Leczenie tężca odbywa się w warunkach szpitalnych, na oddziałach intensywnej terapii. Choremu podaje się antytoksynę tężcową lub ludzką imunoglobulinę tężcową oraz szczepionkę przeciwtężcową – anatoksynę.

Aby usunąć z organizmu wegetatywne postaci laseczki tężca chory otrzymuje także metronidazol lub penicylinę.

W zależności od tego, jak daleko posunięta jest choroba, stosuje się różne rozwiązania, które mają wyeliminować napady prężeń (m.in. głębokie uśpienie czy tracheostomię).

Chorują osoby nieuodpornione, dlatego tak ważne jest szczepienie na tężec. To najważniejsza forma profilaktyki antytężcowej. Należy także pamiętać, że każdą ranę należy przemyć i zdezynfekować.

Jeśli zachodzi ryzyko zakażenia tężcem, oprócz dokładnego oczyszczenia rany, należy podać antybiotyki, które wyeliminują formy przetrwalnikowe bakterii, a także – w zależności m.in.

od tego, kiedy pacjent przyjął ostatnią dawkę podstawowej szczepionki na tężec lub dawkę przypominającą – zastrzyku z surowicą zawierającą przeciwciała (antytoksynę), szczepionkę (anatoksynę) lub obie substancje jednocześnie.

Uodpornienie czynne to podanie anatoksyny (można z niego zrezygnować, jeśli ostatnia dawka szczepienia podstawowego na tężec lub dawka przypominająca została podana maksymalnie w ciągu dwunastu miesięcy przed zranieniem), natomiast uodpornienie czynno-bierne to zarówno szczepienie anatoksyną, jak i wstrzyknięcie antytoksyny. Jeśli od ostatniej dawki podstawowej szczepionki na tężec lub dawki przypominającej nie minął rok, nie należy podawać antytoksyny.

Uodpornienie czynno-bierne jest szczególnie ważne, gdy do możliwość zakażenia zachodzi u osoby, która nie była szczepiona na tężec w ogóle, nie przyjęła wszystkich dawek podstawowego szczepienia lub ostatnią dawkę otrzymała ponad osiem lat temu.

Ostatecznie o tym, jakie kroki zostaną podjęte, decyduje lekarz, wpływ na jego decyzje mogą mieć także inne przesłanki, niezwiązane ze szczepieniem na tężec.

Tężec – szczepionka jest obowiązkowa, znajduje się w kalendarzu szczepień. DTP (od nazw chorób, tj. Diphtheria, Tetanus, Pertussis – błonica, tężec, krztusiec) jest szczepionką skojarzoną. DTP jest szczepionką inaktywowaną (zabitą), zawiera całokomórkowy składnik krztuśca.

Szczepionka błonica, tężec, krztusiec podawana jest dziecku w kilku dawkach, pierwszą z nich niemowlę powinno otrzymać w drugim miesiącu życia. Kolejne podaje się:

  • między 3 a 4 miesiącem życia
  • między 5 a 6 miesiącem życia
  • między 16 a 18 miesiącem życia

Dawki przypominające:

Zaleca się przypominanie szczepienia co dziesięć lat, jednakże kolejne dawki nie są refundowane. Nie musimy wtedy szczepić się szczepionką skojarzoną, możemy zdecydować się jedynie zaszczepić się na tężec (szczepionką monowalentną T).

  • Szczepionka na tężec skutki uboczne
  • Po szczepieniu mogą pojawić się łagodne odczyny miejscowe, takie jak zaczerwienie, bolesny obrzęk czy ból w miejscu podania.
  • O ciężkich przypadkach niepożądanych odczynów poszczepiennych mówi się przy szczepionce na krztusiec – występują one raz na 10 000 podanych dawek szczepionki pełnokomórkowej.

Na tężec noworodkowy mogą zachorować dzieci, które przychodziły na świat w niesterylnych warunkach, a pępowina została przecięta brudnymi narzędziami. Zakażenie pępkowe jest niezwykle groźne, najczęściej zakażone dziecko umiera w ciągu kilku miesięcy.

Choroba może zostać także przeniesiona z matki na dziecko w trakcie akcji porodowej. Dlatego tak ważne jest szczepienie na tężec, które podane matce może uchronić jej dziecko przed tężcem noworodkowym.

Zaszczepiona kobieta przekazuje podczas ciąży odporność swojemu dziecku, dzięki czemu jest ono chronione podczas porodu w niehigienicznym otoczeniu.

  1. Tężec noworodkowy
  2. Tzw. tężec miejscowy – w tym przypadku zazwyczaj chory odczuwa wzmożone napięcie wokół rany, do prężeń dochodzi rzadko, jeśli pojawiają się, ograniczają się do jednej grupy mięśni znajdujących się w pobliżu miejsca zranienia, a prężenia całego ciała – uogólnione – nie mają miejsca
  3. Mózgowa postać tężca – ma miejsce gdy głębokie i zanieczyszczone rany znajdują się na głowie lub w uchu. Okres wylęgania jest zazwyczaj krótki, trwa kilka dni, a przebieg choroby ciężki
  1. Bibliografia:
  2. Choroby zakaźne i pasożytnicze, redakcja naukowa Zdzisław Dziubek, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, wydanie IV, str. 121-124
  3. Informacje dotyczące szczepieniu na tężec umieszczone na stronie internetowej  Państwowego Zakładu Higieny
  4. To także może cię zainteresować:
Leia também:  Zespół cri du chat (zespół kociego krzyku)

Tężec

Podsumowanie – Szczepionka przeciw tężcowi

O chorobie

Tężec jest chorobą układu nerwowego, spowodowaną działaniem toksyny tężcowej (neurotoksyny) wytwarzanej przez laseczki tężca (z łac. Clostridium tetani). Bakterie występują powszechnie w glebie, kurzu, wodzie oraz przewodzie pokarmowym zwierząt.

Wrotami zakażenia mogą być uszkodzenia ciała związane z przerwaniem ciągłości tkanek, w tym również drobne, prawie niewidoczne skaleczenia. Do zakażenia może prowadzić również poród lub poronienie przy nie zachowaniu zasad higieny.

Czynnikiem sprzyjającym rozwojowi zakażenia są warunki beztlenowe w ranie/skaleczeniu, gdzie bakterie się namnażają i wytwarzają toksynę tężcową, która blokuje zakończenia nerwowe. Objawy występują od 3 dni do 3 tygodni, średni czas to 8 dni.

Jest to przede wszystkim uczucie rozbicia, bezsenność, bóle głowy, zdenerwowanie pocenie, zaczerwienienie twarzy oraz skurcze mięśni prowadzące do szczękościsku, porażenia mimicznych mięśni twarzy oraz zaburzeń ciśnienie tętniczego krwi. Do powikłań zalicza się zapalenie płuc, krwiaki wewnątrzmięśniowe, złamania kręgów, zapalenie mięśnia sercowego  a w ostateczności zgon występujący u 30-50 na 100 chorych.

Pamiętaj, że:

  • Przechorowanie tężca nie chroni przed kolejnym zachorowaniem,
  • Każde zranienie niesie ryzyko zakażenia bakteriami tężca, zwłaszcza, gdy rana ulegnie zanieczyszczeniu brudem, ziemią lub odchodami zwierząt,
  • Każdy powinien być zaszczepiony po narażeniu, ponieważ zarodniki tężca występują powszechnie w przyrodzie,
  • Odporność po szczepieniu zmniejsza się z upływem czasu, dlatego potrzebne są dawki przypominające.

Tężec występuje bardzo często w Afryce, Azji i Ameryce Południowej. Ponad 80 proc. przypadków to tężec noworodków. Co 3 minuty na świecie z powodu tężca umiera dziecko. Każdego roku z powodu tężca umiera 213 000- 293 000 osób. Tężec odpowiada za 5-7% wszystkich zgonów noworodków i 5% zgonów matek w czasie porodu na świecie. W Europie tężec to choroba rzadka.

W Polsce dzięki obowiązkowym szczepieniom dzieci i młodzieży choroba ta została praktycznie wyeliminowana. Ostatni przypadek tężca noworodków  zarejestrowano w 1983 roku. Wśród chorych obecnie dominują dorośli w wieku ponad 60 lat, od dawna nieszczepieni. U nich też tężec przebiega wyjątkowo ciężko, często prowadząc do zgonu.

Każdego roku choruje kilkanaście osób, kilka umiera.

O szczepionce

Szczepionka przeciw tężcowi należy do szczepionek inaktywowanych, zawiera oczyszczoną nieaktywną toksynę (tzw. toksoid) tężcową. Obowiązkowe (bezpłatne) szczepienie przeciw tężcowi obejmuje dzieci i młodzież do ukończenia 19 r.ż.

  Szczepienie jest realizowane w postaci szczepionki skojarzonej przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTP/DTaP)  lub w przypadku przeciwwskazań do szczepień przeciw krztuścowi szczepionką DT (przeciw błonicy i tężcowi) lub jako szczepionka monowalentna T (przeciw tężcowi). Odporność przeciw tężcowi zmniejsza się z upływem czasu, dlatego osobom dorosłym zalecane są dawki przypominające szczepionki co 10 lat. Szczepienie przypominające może być wykonywane szczepionką przeciw tężcowi, szczepionką przeciw błonicy i tężcowi lub szczepionką przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi.

Szczepionka przeciw tężcowi jest bezpieczna. Może powodować łagodne odczyny miejscowe, tj. ból w miejscu podania, zaczerwienienie, bolesny obrzęk.

Ostatnia aktualizacja: 5 lipca 2021

Wścieklizna u psa – objawy, przebieg, szczepienia

Wścieklizna to wirusowa choroba zwierząt, która może zostać przeniesiona na człowieka. Jest najbardziej śmiertelną chorobą wirusową znaną na Ziemi, gdyż praktyczne 100% przypadków zachorowań kończy się śmiercią. Do zakażenia wirusem wścieklizny dochodzi poprzez kontakt śliny zakażonego zwierzęcia z otwartą raną lub śluzówką.

Najczęściej spotykane okoliczności, w których dochodzi do przeniesienia wirusa to pogryzienie (pokąsanie) i zadrapanie. Na wściekliznę mogą chorować wszystkie ssaki, jednak najczęściej zapadają na nią zwierzęta mięsożerne, w szczególności psy, lisy i jenoty.

Wścieklizna – wiedza w pigułce

  • Do tej pory nie został odkryty lek na wściekliznę.
  • Coroczne szczepienie psa przeciwko wściekliźnie jest w Polsce obowiązkowe!
  • Pierwsze szczepienie należy wykonać w ciągu 4. miesiąca życia szczeniaka. Zgodnie z przepisami prawa pies, który ukończył 4. miesiąc życia, musi już posiadać aktualne szczepienie.
  • Regularne szczepienie zwierzęcia chroni je przed zakażeniem wirusem wywołującym chorobę.
  • Regularne szczepienie psa chroni także przed ewentualną chorobą otaczających go ludzi.

W Polsce stale rejestruje się nowe, pojedyncze przypadki wścieklizny. Są to zachorowania zarówno zwierząt dzikich, jak i domowych.

Tylko dzięki regularnemu szczepieniu psów możemy trzymać tę chorobę w ryzach i minimalizować zagrożenie zarówno dla nas, ludzi, jak i dla naszych czworonożnych przyjaciół.

Objawy wścieklizny i przebieg choroby

Wirus odpowiedzialny za wystąpienie wścieklizny atakuje układ nerwowy, prowadząc do jego uszkodzenia.

Okres inkubacji tej choroby (od zakażenia do wystąpienia objawów klinicznych) u psów może trwać zaledwie kilka dni, ale czasem bywa stosunkowo długi i trwa nawet do 150 dni, najczęściej jednak wynosi około miesiąca.

Objawy wścieklizny to objawy neurologiczne, które mogą zaczynać się od osłabienia, braku apetytu, ale wraz z rozwojem choroby narastają w sposób stały i czasem bardzo szybki.

Wścieklizna może przybrać postać szałową lub porażenną.

W pierwszej dominują agresywne zachowania zwierzęcia (mogą wystąpić ataki szału – stąd nazwa choroby), natomiast w drugiej formie brak jest wprawdzie objawów pobudzenia, ale szybko pojawia się kolejna faza, czyli porażenie jednej lub kilku partii ciała (np. kończyn, języka, żuchwy, przełyku czy zadu). Charakterystyczna piana na pysku zwierząt chorych na wściekliznę wynika z porażenia gardła i braku możliwości połykania śliny.

Warto wiedzieć, że zanim dojdzie do fazy podniecenia i porażenia, pojawiają się objawy zwiastunowe, które powinny zaniepokoić opiekuna i skłonić do wizyty u lekarza weterynarii.

Jeśli zauważysz, że Twój pies jest niespokojny lub nadpobudliwy, nagle zmieniło się jego zachowanie, nie reaguje na polecenia, ma nierównomiernie rozszerzone źrenice albo podwyższoną temperaturę, nie czekaj, zgłoś się do specjalisty.

Pamiętaj, że w chorobie nie muszą występować wszystkie wymienione symptomy. Wścieklizna może przybrać formę utajoną i objawić się dopiero w fazie porażennej.

Eksperci podkreślają, że im później wścieklizna jest zdiagnozowana, tym większe zagrożenie stanowi chore zwierzę dla ludzi.

Dlatego, jeśli doszło do pogryzienia naszego psiego przyjaciela przez inne zwierzę (szczególnie dzikie), zawsze trzeba zasięgnąć opinii lekarza weterynarii i, jeśli istnieją wskazania, należy poddać psa obserwacji. Z kolei zwierzę, które pokąsało człowieka, musi zostać poddane 15-dniowej obserwacji.

Przedstawione przez opiekuna świadectwo szczepienia psa niestety nie wystarcza, aby wykluczyć u niego chorobę. Jeżeli chcesz znaleźć więcej informacji o zdrowiu swojego czworonoga, przeczytaj nasz artykuł: Robaki, pchły, świerzbowiec uszny u psa.

Szczepionka przeciw wściekliźnie – obowiązkowa?

  • Ochronne szczepienia psów przeciw wściekliźnie można zrobić w praktycznie każdym gabinecie weterynaryjnym.
  • Pierwsze szczepienie musi być wykonane w ciągu czwartego miesiąca życia szczeniaka.
  • Wścieklizna to groźna choroba zakaźna nieuchronnie prowadząca do śmierci!
  • Do zakażenia człowieka może dojść nie tylko poprzez pogryzienie (pokąsanie) przez chore zwierzę!

Kiedy decydujemy się na przyjęcie psa do swojego domu, powinniśmy skonsultować się z lekarzem weterynarii i zapytać, jakim zabiegom profilaktycznym powinien być regularnie poddawany nasz pupil. To konieczne, aby opieka nad psim przyjacielem była pełna i odpowiedzialna.

Jednym z najważniejszych punktów w kalendarzu profilaktyki jest szczepienie przeciwko wściekliźnie. Jest ono w Polsce OBOWIĄZKOWE. Właściciel otrzymuje zaświadczenie o przeprowadzeniu szczepienia, które powinien zachować do ewentualnej weryfikacji.

Zwykle jest to wpis do książeczki zdrowia psa. Zaświadczenie musi zawierać dane psa (imię, rasę, płeć, wiek, maść, znaki szczególne, numer identyfikacyjny – chip), a także dane posiadacza zwierzęcia (imię i nazwisko oraz adres).

Szczepienie musi być wykonywane co roku.

Dlaczego szczepionka przeciw wściekliźnie jest ważna?

Powód jest prosty. Wścieklizna to niebezpieczna, zakaźna i śmiertelna choroba zarówno dla psów, jak i dla ludzi.

Nie ma na nią lekarstwa i jedynym sposobem na zminimalizowanie ryzyka zachorowania jest niedopuszczanie do choroby u zwierząt w naszym otoczeniu. Można to osiągnąć dzięki regularnemu szczepieniu wszystkich psów.

Chociaż szczepienia przeciwko wściekliźnie są wykonywane w Polsce od dawna, nadal rejestruje się nowe, pojedyncze przypadki tej choroby.

Brak szczepienia psa na wściekliznę jest równoznaczne z narażaniem nas i naszych pupili na śmiertelne niebezpieczeństwo. Nie bez powodu pies, który został pokąsany przez dzikie zwierzę, jak również pies, który pogryzł człowieka, podlega bezwzględnej obserwacji.

Każdy taki przypadek MUSI być zgłaszany do lekarza weterynarii, który decyduje, jak należy z takim psem postąpić. Jeżeli po okresie kwarantanny zwierzę nie wykazuje objawów choroby, uznawane jest za zdrowe. Jeśli natomiast objawy pojawią się, pies musi zostać uśpiony; wykonuje się także odpowiednie badania, by potwierdzić chorobę.

Wszyscy ludzie, którzy mieli kontakt ze zwierzęciem chorym na wściekliznę, muszą zostać zaszczepieni.

W przypadku wścieklizny najważniejsza jest profilaktyka. Jeśli więc chcesz ochronić swego pupila przed dramatycznymi skutkami kontaktu z chorym zwierzęciem, wykonuj regularnie, każdego roku, profilaktyczne szczepienie przeciw wściekliźnie. I ciesz się zdrowiem swego ulubieńca.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*