Rak szyjki macicy a wirus brodawczaka (HPV)

Wirusy brodawczaka ludzkiego HPV (ang. Human Papillomavirus) to liczna rodzina (poznano około 100 typów) wirusów DNA powszechnie występujących w populacji, u osób obu płci. Szacuje się, że w ciągu życia kontakt z nosicielem wirusa HPV ma około 80% ludzi.

Rak szyjki macicy a wirus brodawczaka (HPV) Spis treści:

HPV objawy

Infekcja wirusem HPV może przebiegać na wiele sposobów. Bardzo często są to incydentalne zakażenia HPV, które albo nie dają objawów, albo dają objawy przemijające, niezbyt niepokojące i niegroźne (np. w postaci brodawek na skórze).

Jeśli zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego HPV nie zostanie samoistnie pokonane przez organizm w ciągu kilku miesięcy (do dwóch lat), wówczas mamy do czynienia z zakażeniem przewlekłym.

Infekcje przewlekłe mogą doprowadzić do poważnych konsekwencji, włącznie z rozwinięciem się raka prącia (u mężczyzn), nowotworów złośliwych szyjki macicy (u kobiet) lub głowy i gardła (u wszystkich, bez względu na płeć).

Zakażenie HPV, jak się zabezpieczyć?

Zakażenie HPV ma miejsce w wyniku bezpośredniego kontaktu, głównie przez wszelkiego rodzaju kontakty seksualne. Większość osób zaraża się HPV wkrótce po rozpoczęciu aktywności seksualnej. Podstawową metodą przeciwdziałania zarażeniu się wirusem HPV jest zatem unikanie ryzykownych zachowań seksualnych, zwłaszcza z wieloma partnerami.

Ryzyko zarażenia wirusem zmniejsza stosowanie prezerwatyw. Równie ważne jest mycie rąk przed i po skorzystaniu z toalety. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko przeniesienia wirusa HPV z dłoni (którą mogliśmy dotknąć zakażonej osoby lub zanieczyszczonych przedmiotów) na własne okolice intymne.

Ponadto należy pamiętać, aby nie korzystać z tych samych przedmiotów do higieny intymnej (ręczniki, gąbki).

Pomocna jest także profilaktyka wirusa, a dokładnie testy na obecność wirusa brodawczaka ludzkiego w organizmie.

Zakażenie wirusem HPV należącym do grupy wysoko- lub niskoonkogennych jest wskazaniem do dalszych, regularnie powtarzanych badań profilaktycznych.

Średnio od zakażenia HPV do rozwinięcia raka szyjki macicy mija około 13 lat, można więc w tym czasie rozpoznać wczesne zmiany, zwiększając szanse na wdrożenie skutecznego leczenia.

Istnieją także metody laboratoryjne umożliwiające potwierdzenie, że proces nowotworowy już się rozpoczął, nawet jeśli nie ma jeszcze wyraźnych objawów.

Rak szyjki macicy a wirus brodawczaka (HPV)

HPV leczenie

Nie istnieje uniwersalna, skuteczna metoda leczenia zakażeń wszystkimi typami wirusa HPV (brodawczaka ludzkiego). Leczenie zazwyczaj ma charakter immunomodulacyjny i polega na wspomaganiu organizmu w taki sposób, żeby zwiększyć jego odporność i ułatwić mu uporanie się z wirusem. Niektóre typy wirusa brodawczaka ludzkiego (np.

wywołujące zwykłe brodawki skóry) są podatne na stosowanie pewnych leków dermatologicznych, w innych przypadkach całkowite pozbycie się wirusa z organizmu jest bardzo trudne lub wręcz niemożliwe. Chorobę wywołaną przez wirusy leczy się z nadzieją, że ich liczba w organizmie znacząco zmaleje po usunięciu ogniska choroby.

W chorobach nowotworowych łączy się leczenie chirurgiczne z radioterapią i chemioterapią.

Wirus HPV u mężczyzn

Wirus HPV wywołuje wiele chorób. U mężczyzn do najgroźniejszych należą nowotwory złośliwe głowy i szyi. Większość infekcji u mężczyzn przebiega bezobjawowo, do momentu rozwinięcia się choroby.

Powszechne są zakażenia odmianami wirusa HPV powodującymi: brodawki dróg oddechowych oraz raka , jamy ustnej, ślinianek, spojówek, krtani,przełyku i raka odbytu.

W okolicach narządów płciowych mogą się pojawiać kłykciny kończyste i płaskie, kłykciny olbrzymie i rak prącia. 

Mężczyźni należący do grup ryzyka zakażenia wirusem HPV
  • mieli wiele partnerek seksualnych,
  • obniżona odporność
  • palenie papierosów
  • zmiany chorobowe w okolicy narządów płciowych lub w okolicy odbytu,
  • wykrycie wirusa HPV u partnerki/partnera
  • przewlekłe zapalenia cewki moczowej i żołędzi,
  • inne objawy zakażenia wirusem HPV

Wirus HPV u kobiet

O wirusie HPV mówi się najczęściej w kontekście raka szyjki macicy.

Rzeczywiście, z długoterminowych obserwacji wynika, że prawie 100% rozpoznanych przypadków tego raka ma związek z infekcją wysokoonkogennymi odmianami wirusa HPV.

Wirus HPV u kobiet wywołuje także raka sromu i pochwy. Niezależnie od tego, kobiety są także narażone na wszystkie pozostałe choroby wywoływane przez wirusy z rodziny HPV.

Czynniki ryzyka zakażenia wirusem HPV w przypadku kobiet
  • rozpoczęcie współżycia w młodym wieku,
  • kilku lub wielu partnerów seksualnych,
  • obniżona odporność,
  • palenie papierosów,
  • współtowarzyszące inne choroby przenoszone drogą płciową, takie jak rzeżączka, chlamydioza i opryszczka pospolita,
  • liczba urodzonych dzieci i młody wiek przy pierwszym dziecku,
  • przewlekłe infekcje lub zmiany skórne miejsc intymnych.

HPV szczepionka

Nie ma szczepionki chroniącej przed zachorowaniem na wszystkie odmiany wirusa HPV. Istnieją natomiast szczepionki skuteczne w profilaktyce zakażeń odmianami wysokoonkogennymi i niskoonkogennymi.

Czynnikiem pobudzającym organizm do wytwarzania przeciwciał anty-HPV nie są żywe lub unieszkodliwione wirusy, ale uzyskane metodą rekombinacji genów elementy „otoczki” wirusa, które nie zawierają jego kodu DNA, zatem należy podkreślić, że szczepionka nie może wywołać zachorowania na chorobę.

Zaleca się szczepienie zwłaszcza dziewczynek i młodych kobiet, które jeszcze nie rozpoczęły współżycia. Korzystne jest jednak także szczepienie kobiet w późniejszym czasie.

Szczepienie mężczyzn ma niewielkie znaczenie dla nich samych, ale również jest wskazane, ponieważ dzięki niemu przerywa się łańcuch przekazywania wirusa. Szczepienia przeciw HPV są drogie, a w Polsce nie są refundowane.

HPV test DNA

Wirus HPV można podzielić na dwa rodzaje:

  • niskoonkogenne (niskiego ryzyka): HPV typ 6, 11
  • i wysokoonkogenne (wysokiego ryzyka): HPV typ 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58 i 59.

Za rozwój raka szyjki macicy odpowiadają typy: 16 i 18, oraz 31, 33, 45. Typ 16 powoduje ponad połowę wystąpień raka płaskonabłonkowego. W profilaktyce i leczeniu zakażeń HPV pomocne są badania genetyczne, które wykrywają zakażenie wirusem HPV. Badania przeznaczone są do samodzielnego wykonania w domu.

Testy DNA badające różne typy wirusa można kupić w sklepie Medistore. Zestaw pobraniowy w bezpieczny sposób jest dostarczany do pacjenta przez kuriera. Pacjent pobiera wymaz zgodnie z instrukcją znajdującą się przy badaniu. Dodatni wynik testu oznacza obecność wirusa. Wynik badania zawiera także informację o wykrytym typie wirusa.

Wynik ujemny oznacza, że nie wykryto żadnego z badanych typów HPV.

Rak szyjki macicy a wirus brodawczaka (HPV)

W przypadku testu dla kobiet, personel medyczny (lekarz ginekolog lub położna) podczas cyklicznej wizyty ginekologicznej pobiera wymaz z szyjki macicy. Pacjentka przesyła wymaz do laboratorium i oczekuje na wynik.

Wirus HPV badanie dla kobiet obejmuje najszerszy wachlarz, bo aż 28, badanych typów HPV (6, 11, 16, 18, 26, 31, 33, 35, 39, 40, 42, 43, 44, 45, 51, 52, 53, 54, 56, 58, 59, 61, 66, 68, 69, 70, 73, 82).

Szczegółowe instrukcje jak należy przygotować się do badania zawarte są w przesyłce z badaniem.

Rak szyjki macicy a wirus brodawczaka (HPV)

W przypadku badania dla mężczyzn, pacjent po zapoznaniu się z instrukcją samodzielnie pobiera z prącia lub cewki moczowej materiał do badania genetycznego, przesyła do laboratorium i oczekuje na wynik testu. Wirus HPV badanie dla mężczyzn obejmuje 28 typów HPV (6, 11, 16, 18, 26, 31, 33, 35, 39, 40, 42, 43, 44, 45, 51, 52, 53, 54, 56, 58, 59, 61, 66, 68, 69, 70, 73, 82).

Rak szyjki macicy a wirus brodawczaka (HPV)

Zmiany w jamie ustnej jak: brodawczaki, kłykciny kończyste, ogniskowy przerost nabłonka lub zwykłe brodawki mogą być związane z obecnością wirusa HPV w jamie ustnej. W przypadku takiego podejrzenia należy wykonać badanie Wirus HPV test z jamy ustnej. Niezdiagnozowany i nieleczony wirus może powodować nowotwory jamy ustnej i gardła.

 Test genetyczny obejmuje zarówno typy wirusa niskiego jak i wysokiego ryzyka wywołania nowotworu – łącznie aż 28 typów HPV (6, 11, 16, 18, 26, 31, 33, 35, 39, 40, 42, 43, 44, 45, 51, 52, 53, 54, 56, 58, 59, 61, 66, 68, 69, 70, 73, 82). Pacjent samodzielnie pobiera próbkę wymazu z policzka i odsyła ją do laboratorium.

W przypadku wyniku dodatniego pacjent powinien skontaktować się ze swoim lekarzem.

Rak szyjki macicy a wirus brodawczaka (HPV)

Dowiedz się więcej:

“Clinical applications of HPV testing: A summary of meta-analyses”https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0264410X06007225

“Benefits and Costs of Using HPV Testing to Screen for Cervical Cancer”https://jamanetwork.com/journals/jama/article-abstract/194902

“Overview of the European and North American studies on HPV testing in primary cervical cancer screening.”https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/ijc.21955

Infekcja HPV a rak szyjki macicy – czy można zapobiec chorobie?

Każdego roku w Polsce ponad 3 tysiące kobiet słyszy diagnozę raka szyjki macicy. W przeciwieństwie do innych rodzajów nowotworów, na jego powstawanie praktycznie nie wpływają wrodzone predyspozycje genetyczne.

Rak szyjki macicy a wirus brodawczaka (HPV)

Wirus brodawczaka ludzkiego – dlaczego nam zagraża?

Za rozwój zdecydowanej większości (90-99 %) przypadków raka szyjki macicy, odpowiada wirus brodawczaka ludzkiego, czyli HPV (Human Papilloma Virus).

Spośród kilkuset istniejących typów tego wirusa, kilka z nich wykazuje działanie wysoko onkogenne, czyli prowadzące do powstawania zmian nowotworowych, które mogą być zlokalizowane w obrębie szyjki macicy, ale też odbytu, prącia, głowy, szyi i krtani.

Wirusy HPV typu 16 i 18, które są najczęściej wykrywane u polskich pacjentek, odpowiadają za około 70% z wszystkich przypadków raka szyjki macicy.

Ryzyko wystąpienia nowotworu można znacznie zmniejszyć poprzez szczepienia przeciwko wysoko onkogennym typom HPV i regularne wykonywanie badań cytologicznych.

Niestety w Polsce wciąż szczepiony jest jedynie niewielki odsetek dziewcząt i chłopców, a nosicielstwo wirusów HPV pozostaje powszechne, szczególnie w młodszych grupach wiekowych.

Leia também:  Jakie Są Objawy Choroby Krztusiec?

Szacuje się, że w ciągu całego życia nawet 80 % populacji może mieć kontakt z co najmniej jednym z typów wirusa.

W jaki sposób dochodzi do zarażenia wirusem HPV?

Wirus brodawczaka ludzkiego jest przekazywany przede wszystkim na drodze kontaktów seksualnych, a infekcja HPV należy do najczęściej diagnozowanych zakażeń przenoszonych drogą płciową.

Problem jest o tyle większy, że stosowanie prezerwatywy, choć chroni przed zarażeniem się wirusem HIV i innymi infekcjami, w przypadku wirusa HPV nie jest wystarczające.

Wiriony, czyli pojedyncze cząsteczki tego wirusa, są bowiem na tyle małe, że są w stanie przedostawać się przez prezerwatywę.

Do zakażenia HPV może również dochodzić w wyniku kontaktu ze skórą osoby chorej lub osoby, będącej bezobjawowym nosicielem wirusa, w tym także kontaktu pośredniego, np. poprzez stosowanie tego samego ręcznika, bielizny czy korzystanie ze wspólnego prysznica. Dzieci matek zakażonych HPV mogą zarazić się od nich w trakcie ciąży lub porodu, choć ryzyko to jest niewielkie.

Czynnikami, które zwiększają ryzyko zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego są przede wszystkim:

  • wczesny wiek inicjacji seksualnej
  • duża liczba partnerów/partnerek seksualnych
  • współistnienie innych zakażeń przenoszonych drogą płciową
  • palenie tytoniu
  • stosowanie antykoncepcji hormonalnej,
  • stany obniżonej odporności (np. na skutek zarażenia wirusem HIV lub stosowania leków wpływających na odporność).

Kiedy wirus HPV dostanie się już do organizmu, może przez wiele lat w nim bytować, nie wywołując objawów infekcji i ujawnić się dopiero kilkanaście lat po zarażeniu, np. na skutek stanów obniżonej odporności.

Czy wszystkie przypadki infekcji HPV są groźne dla zdrowia i życia?

Większość infekcji, wywołanych przez HPV, przebiega bezobjawowo i wygasza się samoistnie w ciągu 1-2 lat od zarażenia.

W niektórych przypadkach zdarza się jednak, że wirus jest w stanie przetrwać w organizmie człowieka wiele lat, prowadząc do stopniowego rozwoju niekorzystnych zmian w komórkach nabłonka, czego konsekwencją jest m. in.

powstawanie niegroźnych brodawek, tzw. kłykcin kończystych, jak również raka szyjki macicy.

Obecnie zidentyfikowano już ponad 100 typów wirusów HPV wywołujących różnego rodzaju zakażenia w obrębie skóry i błon śluzowych, w tym ok. 40, odpowiadających za zakażenia układu moczowo-płciowego, z czego co najmniej 13 należy do typów wysoko onkogennych.

W populacji europejskiej szczególne znaczenie ma 8 z nich: 16, 18, 31, 33, 35, 45, 56 i 58, a dwa pierwsze typy – 16 i 18 – są odpowiedzialne za ok. 70 % wszystkich przypadków raka szyjki macicy. Zakażenia tymi wirusami mogą prowadzić również do innych nowotworów, w tym m.in. odbytu, prącia, sromu, jamy ustnej i krtani.

Rozwój nowotworu, będącego skutkiem zakażenia wirusem HPV, przebiega powoli i trwa zazwyczaj co najmniej kilkanaście lat- średnio jest to ok. 20-25 lat. Najczęściej, zanim dojdzie do powstania komórek nowotworowych, w nabłonku szyjki macicy pojawiają się komórki z cechami dysplazji, które można wykryć w trakcie badania cytologicznego.

W grupie największego ryzyka zachorowania na raka szyjki macicy znajdują się więc głównie te kobiety, które nie robią cytologii, nie zgłaszają się regularnie na badania ginekologiczne i nie są zaszczepione przeciwko HPV.

Jakie objawy mogą wskazywać na zakażenie wirusem HPV lub raka szyjki macicy?

Zakażenie wirusem HPV w większości przypadków przebiega niestety bezobjawowo lub też daje objawy niespecyficzne, o niedużym nasileniu, takie jak np. upławy, świąd lub pieczenie w okolicach intymnych, czy pojawienie się tam brodawek, które powstają zazwyczaj dopiero w momencie pełnego rozwoju zakażenia.

Rak szyjki macicy, przez długi czas, może również nie dawać żadnych, charakterystycznych objawów klinicznych. U części kobiet pojawiają się jednak:

  • upławy i krwawienia z dróg rodnych
  • bóle podbrzusza lub okolicy krzyżowej
  • bóle po stosunku lub badaniu ginekologicznym
  • obfitsze niż zazwyczaj krwawienia miesiączkowe

W przypadku zaobserwowania któregokolwiek z wymienionych objawów, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza ginekologa i wykonać badania diagnostyczne, przede wszystkim badanie cytologiczne i molekularne w kierunku zakażenia HPV i pozostałych infekcji urogenitalnych (czyli zakażeń układu moczowo-płciowego).

Dlaczego większość kobiet tak późno zauważa objawy raka szyjki macicy?

Niestety, duża część kobiet zapomina o badaniach profilaktycznych i przez długi czas ignoruje sygnały ostrzegawcze, które wysyła ich organizm.

Codzienny pęd, dziesiątki zadań do wykonania, troska o pozostałych członków rodziny, czy skupienie na obowiązkach zawodowych, sprawia, że ciężko im znaleźć czas, aby zadbać o siebie i swoje zdrowie.

Tymczasem, odpowiednia profilaktyka i wczesne wykrywanie raka szyjki macicy, mogą znacząco zwiększyć ich szanse na długie życie, w pełni sił i zdrowia.

W jaki sposób można uchronić się przed infekcją HPV i rakiem szyjki macicy?

Aby zminimalizować ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy, należy przede wszystkim chronić się przed zakażeniem wirusem HPV.

Najlepszym sposobem na to są szczepienia ochronne, skierowane przeciwko wysoko onkogennym typom wirusa, które przynoszą największą skuteczność, jeśli są wykonane u młodzieży w wieku ok. 11-13 lat. Wiele krajów refunduje te szczepienia w ramach państwowych programów zdrowotnych.

I już po kilku latach odnotowują znaczny spadek nowych zakażeń, szczególnie wśród młodych ludzi. W Polsce szczepionka nie jest jeszcze refundowana, można ją jednak kupić na własną rękę.

Osoby zaszczepione, podobnie jak pozostałe kobiety, nie powinny jednak zapominać o regularnych badania profilaktycznych- szczepionka nie chroni bowiem przed wszystkimi możliwymi typami wirusa. Oprócz standardowego badania cytologicznego, warto wykonywać również testy w kierunku zakażenia HPV, szczególnie między 30 a 65 rokiem życia.

Choć zidentyfikowanie obecności wirusa w drogach rodnych kobiety nie wiąże się z wprowadzeniem leczenia, to dzięki wynikowi badania pacjentka zyskuje cenną informację o zwiększonym ryzyku choroby i potrzebie częstszych badań kontrolnych.

Daje to dużą szansę, na uniknięcie raka szyjki macicy w przyszłości lub wprowadzenie odpowiedniego leczenia we wczesnym stadium, kiedy ma ono bardzo duże szanse na powodzenie.

Bibliografia:

  1. Davila C. et al., Non-sexual HPV transmission and role of vaccination for a better future (Review), EXPERIMENTAL AND THERAPEUTIC MEDICINE 2020, 20 (186).
  2. Szymonowicz K. A. et al., Biological and clinical aspects of HPV-related cancers, Cancer Biol Med 2020, 17 (4): 864-878.
  3. Yang A. et al., Perspectives for therapeutic HPV vaccine development, Journal of Biomedical Science, 2016, 23 (1): 75.

Wirus brodawczaka ludzkiego HPV

Wirus HPV (human papillomavirus) jest przenoszony głównie w trakcie stosunków płciowych lub przez bezpośredni kontakt ze skórą osoby zakażonej. Nowotwory głowy i szyi to bardzo szeroka grupa raków o zróżnicowanej lokalizacji pierwotnej w obrębie jamy ustnej, gardła i krtani.

Ich etiologia jest wieloczynnikowa, natomiast najczęściej łączymy je z paleniem papierosów, spożywaniem alkoholu czy nieodpowiednią dietę̨.

Gdy w roku 2013 znany amerykański aktor Michael Douglas ogłosił publicznie, że zachorował na nowotwór gardła wywołany przez wirusa, którym zaraził się uprawiając seks oralny, świat zwrócił uwagę na inny czynnik rozwoju raka w tym rejonie – wirusa brodawczaka ludzkiego HPV.

– W ostatnich latach odnotowuje się ogólny spadek liczby zachorowań na nowotwory głowy i szyi, jednak odsetek przypadków powodowanych przez wirusa brodawczaka ludzkiego HPV rośnie, szczególnie wśród młodych ludzi.

Przyczyn tego stanu upatruje się w zmianie zachowań społecznych – ogólnym spadku liczby osób palących papierosy i nadużywających alkohol, przy jednoczesnym zwiększeniu swobody seksualnej promującej transmisję wirusa brodawczaka ludzkiego HPV – tłumaczy mgr inż.

Joanna Cieśla z poznańskiego Centrum Badań DNA.

Wirus HPV rak szyjki macicy

Udział wirusa brodawczaka ludzkiego HPV w rozwoju nowotworów po raz pierwszy potwierdzono dla raka szyjki macicy. Nowotwór w tej lokalizacji powodowany jest w blisko 100% przez infekcję tym wirusem.

W ostatnich latach prowadzone są intensywne działania promujące szczepienia ochronne przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego HPV oraz regularne badania cytologiczne mające na celu prewencję raka szyjki macicy.

Dzięki temu liczba zachorowań, a także śmiertelność w grupie chorych kobiet, z roku na rok maleje.

Udział wirusa HPV w procesie nowotworzenia w obrębie jamy ustnej oraz ustnej części gardła po raz pierwszy zasugerowano w roku 1994 oraz 2005, co następnie zostało potwierdzone przez liczne grupy badawcze.

Częstość występowania HPV

Częstość występowania HPV-zależnych nowotworów głowy i szyi wykazuje dużą rozbieżność w zależności od geolokalizacji.

W Europie współczynniki te wahają się w szerokich granicach od 20 do 62%, natomiast w USA są one wyższe i wynoszą od 64 do 72%.

Tak duże różnice uwarunkowane są z jednej strony różnicami etniczno-geograficznymi, z drugiej zaś stosowaniem odmiennych metod diagnostycznych lub wykorzystywaniem innego materiału do badań.

Niezależnie od tego, w skali świata notuje się ogólny spadek zapadalności na nowotwory głowy i szyi, co wynika ze zmniejszenia ekspozycji społeczeństwa na tradycyjne czynniki ryzyka rozwoju nowotworów (palenie papierosów czy spożywanie alkoholu), wzrasta natomiast odsetek raków HPV-zależnych, szczególnie wśród pacjentów spośród młodszych grup wiekowych. Dane szacunkowe sugerują, że 6,7% pacjentów jest młodszych niż 45 lat, a 0,4-3,6% jest w wieku niższym niż 40 lat.

Rak szyjki macicy a wirus brodawczaka (HPV)

Wirus hpv czy to rak

Wszystkie wirusy brodawczaka należą do rodziny Papillomaviridae i mają zbliżony schemat organizacji genomu.

Leia também:  Skrecenie Kostki Ile Trwa Leczenie?

Do tej pory poznano pełne sekwencje genomowe ponad 150 typów wirusa brodawczaka ludzkiego, a każdy z nich przydzielono do jednej z pięciu grup taksonomicznych, tj.: alfa, beta, gamma, Mu lub Nu.

Grupy te są tworzone na podstawie analiz sekwencji DNA wirusowego, łączącego je pokrewieństwa, a także ich powiązań z odpowiednimi jednostkami chorobowymi.

Warto zwrócić uwagę, że większość typów wirusa brodawczaka ludzkiego HPV, w szczególności z grup gamma oraz beta, jest bardzo często identyfikowanych w wymazach skórnych pochodzących od zdrowych osób.

Powodują one jedynie niespecyficzne infekcje przy obniżonej odporności, między innymi powszechnie występujące brodawki skórne.

Największą grupę stanowią wirusy alfa, wśród których znajdują się typy przenoszone drogą płciową.

Ze względu na ich potencjał onkogenny, czyli możliwość rozwoju nowotworu, wirusy HPV z tej grupy można podzielić na wirusy wysokiego oraz niskiego ryzyka. Do pierwszej kategorii zalicza się 12 typów HPV (16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58 i 59), wśród których 5 typów (16, 18, 31, 33 i 45) związanych jest z przeszło 80% przypadków raka szyjki macicy.

W przypadku HPV-pozytywnych raków głowy i szyi dominuje typ 16, a jego obecność stwierdza się aż w 70% przypadków. Najpowszechniejszą lokalizacją pierwotną dla HPV-zależnych nowotworów głowy i szyi jest ustna część gardła. Ocenia się, że wirus brodawczaka ludzkiego HPV może odpowiadać nawet za 70% przypadków tej lokalizacji, z czego ponad 90% związanych jest z infekcją typem 16.

Tabela 1. Podobieństwa i różnice w epidemiologii raka szyjki macicy oraz raka ustnej części gardła.

CECHA rak szyjki macicy rak ustnej części gardła
Etiologia  
infekcja onkogennym typem HPV z/bez dodatkowych czynników ryzyka
 
wieloczynnikowa: wyroby tytoniowe, alkohol, HPV, i inne
Jakość i ilość zgromadzonych dowodów na rolę HPV  
duża ilość zróżnicowanych projektów badawczych
 
mniejsza ilość badań, o mniejszym stopniu spójności
Trendy  
spadek w większości krajów rozwiniętych
oraz rozwijających się
 
ostry wzrost (w USA i części krajów Europy Północnej), w kontraście do raków głowy i szyi powodowanych innymi czynnikami
Frakcja raków HPV-zależnych  
100%
 
do 70%
Udział wirusa brodawczaka ludzkiego HPV 16  
61%
 
90%
Udział wirusa brodawczaka ludzkiego HPV 18  
10%
 
2%
Udział HPV 16 i 18  
71%
 
92%
Udział innych typów wirusa brodawczaka ludzkiego HPV
 
każdy od 2 do 6%: 31, 33, 35, 39, 45, 52, 58 i inne
 

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) – Centrum Zdrowia Kobiety

Jaka jest częstość zakażenia narządów moczowo-płciowych wirusem HPV i kto jest narażony na takie zakażenie? Na całym świecie około 630 milionów ludzi jest zakażonych wirusem HPV.

W pewnym momencie swojego życia około połowa aktywnych seksualnie kobiet i mężczyzn zostaje zakażona wirusem HPV.

Zakażenie wirusem HPV najbardziej rozpowszechnione jest wśród młodych osób dorosłych w wieku 18-28 lat.

  • Większość zakażeń wirusem HPV przebiega bezobjawowo, a do transmisji wirusa (przeniesienia wirusa) możedojść nawet, gdy brak objawów zakażenia (brodawki lub inne widoczne zmiany).
  • Jakie mogą być skutki zakażenia wirusem HPV?

Większość zakażeń wirusami HPV ustępuje samoistnie w ciągu roku do dwóch lat dzięki naturalnej odpowiedzi immunologicznej organizmu.

Zakażenie wirusami “wysokiego ryzyka”, wśród których najgroźniejszesą typy HPV 16, 18, 31 i 45, jeśliprzetrwają, mogą prowadzić do rozwoju raka szyjki macicy lub innych nowotworów narządów moczowo-płciowych. Wirusy HPV 16 i 18 są odpowiedzialne za około 70% przypadków raka szyjki macicy.

Wirusy HPV “niskiego ryzyka” powodują powstawanie brodawek -zmian rozrostowych bez cech nowotworzenia – w okolicy narządów moczowo-płciowych. Wirusy HPV typ 6 i 11 są odpowiedzialne za około 90% przypadków brodawek narządów moczowo-płciowych.

W rzadkich przypadkach przeniesienie zakażenia wirusami HPV (typy 6 i 11) z matek na noworodki możepowodować rozwój zespołu “RRP”  – nawracającejbrodawczakowatości układu oddechowego – choroby, w której przebiegu pojawiają się łagodne zmiany w obrębie układu oddechowego powodującechrypkę oraz, w niektórych sytuacjach, utrudniają oddychanie.

W jaki sposób wirusy HPV prowadzą do rozwoju raka? W większości przypadków zakażenie wirusami HPV ustępuje samoistnie, ale w przypadkach zakażeń wirusami HPV wysokiego ryzyka możedojść do rozwoju raka szyjki macicy.

Zmiany w obrębie szyjki macicy powstałe z nieprawidłowych komórek na skutek zakażenia wirusem HPV są opisywane jako śródnabłonkowa zmiana nowotworowa (CIN). W zależności od typu wirusa HPV przebieg zakażeniaprowadzący do rozwoju raka szyjki macicy możebyć różny.

Zakażenia typami wirusa HPV niskiego ryzyka (HPV 6 lub 11) obciążonesą znikomym ryzykiem progresji zmian, ale mogą przejść w etap tzw. przetrwałego zakażenia. Reasumując, większość zakażeń wirusami HPV ustępuje samoistnie w ciągu 24 miesięcy [20].

Zakażenia typami wirusa HPV wysokiego ryzyka (typy HPV 16 i 18) są częstopowiązane z CIN 2 – zmianami bardziej zaawansowanymi.

Pomimo, że stany przedrakowe CIN spowodowane przez wirusy HPV mogą ustąpić bez potrzeby leczenia, to prawdopodobieństwo progresji nowotworowej jest tym wyższe im zmiany te są większe (CIN 2/3). CIN 2/3 – dysplazja średniego i dużego stopnia (uszkodzenie szyjki macicy znacznego stopnia lub stan przedrakowy).

CIN 1 – dysplazja małego stopnia, w stopniu tym opisywane są również brodawki narządów moczowo- płciowych.

Jak rozpoznać zakażenie wirusem HPV? Badanie cytologiczne (Test Pap), stosowane jako badanie przesiewowe zmian w obrębie szyjki macicy często pozwala na identyfikację zmian powodowanych przez wirusy HPV .

Badanie to nie jest specyficzne dla wirusów HPV, dlatego też wynik takiego testu nie może w jednoznaczny sposób świadczyć o istnieniu lub braku zakażenia .

Dla kobiet po 30 roku życia odkryto niedawno test molekularny, który pozwala na identyfikację zakażenia wirusem HPV w sposób bardziej wiarygodny i w połączeniu z wynikami cytologii jest on szczególnie użyteczny przy potwierdzaniu, czy zauważone zmiany są spowodowane zakażeniem HPV. W jaki sposób leczyć zakażenie wirusem HPV?

W chwili obecnej nie ma na rynku leków anty-wirusowych do leczenia zakażenia wirusami HPV. Jest wiele sposobów leczenia objawowego zmian powodowanych przez wirusy HPV – brodawek narządów moczowo-płciowych, zmian przedrakowych i raka szyjki macicy.

W jaki sposób zapobiegać zakażeniom wirusami HPV? Ryzyko zakażenia wirusami HPV możnaograniczyć, zarówno dla mężczyzn jak i dla kobiet, poprzez ograniczenie liczby partnerów seksualnych.

Prawidłowe używanie prezerwatyw również redukuje ryzyko zakażenia wirusami HPV. Jednakże całkowite zabezpieczenie za pomocą prezerwatyw nie zostało jeszcze dokładnie określone.

Należypamiętać o tym, żezakażenie wirusami HPV często przebiega bezobjawowo, tak więc nie można w sposób całkowicie pewny stwierdzić czy dana osoba jest zdrowa. Jedyną,

efektywną w 100% metodą uniknięciazakażenia wirusem HPV jest unikanie kontaktów seksualnych z osobami zakażonymi. Kobiety powinny prosić swoich lekarzy o regularne wykonywanie cytologii (test Pap), a następnierozmawiać o wynikach tych badań.

Źródło: www.hpv.pl

Szpital Specjalistyczny im. Świętej Rodziny SPZOZ

HPV (z ang. Human Papilloma virus) to wirus brodawczaka ludzkiego, który często odgrywa kluczową rolę w powstawaniu raka szyjki macicy.

Udało się zidentyfikować już ponad 200 podtypów wirusa, z czego tylko kilka odpowiedzialnych jest za powstawanie onkologicznych przekształceń w naszych komórkach. Za najgroźniejsze dla człowieka uważa się typy 16 i 18, ale jest też kilka innych, podobnie przez nas nie lubianych.

Do przeniesienia zakażenia najczęściej dochodzi podczas kontaktów seksualnych, lecz nie tylko. W przypadku, gdy zmiany wywołane przez HPV zlokalizowane są na zewnętrznych narządach płciowych istnieje możliwość przeniesienia zakażenia przez bieliznę, ręcznik lub palpacyjnie.

Aby doszło do zakażenia zazwyczaj musi dojść do uszkodzenia nabłonka, a wirusowi powinien towarzyszyć jakiś ‘pomocnik’ zwany kofaktorem.

Należy do nich m.in.:

  • Palenie papierosów – substancje smoliste zawarte w dymie tytoniowym tłumią odpowiedź immunologiczną i mają bezpośrednie działanie kancerogenne uszkadzając błony komórkowe nabłonków,
  • Duża liczba porodów (powyżej 7),
  • Długotrwała antykoncepcja hormonalna,
  • Inne zakażenia przenoszone drogą płciową, m.in. zakażenie wirusem opryszczki, HIV, Chlamydia trachomatis, przewlekłe stany zapalne,
  • Niedobory odporności,
  • Niedobór antyoksydantów w diecie,
  • Wczesna inicjacja seksualna,
  • Duża liczba partnerów.

Wirus HPV nie wnika do krwiobiegu, lecz zagnieżdża się w naszych nabłonkach infekując narządy moczowo-płciowe. Niektóre typy wirusa HPV mogą infekować szyjkę macicy i powodować zmiany w obrębie budujących ją komórek. W większości przypadków, zakażenie wirusem HPV mija samoistnie, jednak czasem wirus utrzymuje się i kontynuuje zmienianie komórek szyjki macicy.

Zakażenie HPV można podejrzewać u osób, u których występują nawracające i przewlekłe stany zapalne dróg rodnych. Upewnić się co do obecności wirusa w naszym organizmie możemy poprzez badania PCR, podobne do badania cytologicznego szyjki macicy.

Wykonanie testu w kierunku HPV DNA jest wskazane głównie w przypadku otrzymania niejasnego wyniku cytologicznego u kobiet. Wykonanie cytologii daje nam tylko częściowy obraz obecnego stanu zdrowia, pokazuje czy zaszły jakieś patologiczne zmiany w komórce.

Badanie cytologiczne nie jest jednak wystarczająco czułym testem do wykrycia zakażenia HPV i często zdarzają się fałszywie negatywne wyniki cytologiczne.

 Dzięki wykonaniu testu DNA HPV otrzymujemy bardzo dokładną informację o występowaniu zakażenia wirusem, jak również o tym, jakim typem wirusa jesteśmy zarażeni. Pozwala to na określenie predyspozycji do zachorowania na raka szyjki macicy.

Leia também:  Kiedy Pojawiaja Sie Objawy Hiv?

Wykonanie cytologii i testu HPV pozwala na postawienie najwłaściwszej diagnozy. Są kraje na świecie, gdzie wykonuje się równolegle badanie cytologiczne i w kierunku HPV DNA co 5 lat. W Polsce nadal jeszcze podstawowym badaniem skryningowym jest badanie cytologiczne.

Gdy wynik testu na obecność wirusa HPV jest pozytywny, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem i zastosować się do jego wskazań.  Przy podejmowaniu leczenia kobiety dobrze byłoby skontrolować partnera seksualnego, ponieważ zakażenie może dotyczyć pary i wtedy leczenie dotyczy ich obojga, co jest istotne, by uniknąć nawracania infekcji.

Jeśli dochodzi do infekcji o słabym nasileniu, zazwyczaj wystarczy obserwacja Pacjentki, czyli co 6 miesięcy wykonuje się badanie cytologiczne szyjki macicy poparte badaniem kolposkopowym, jeśli jest taka potrzeba.  Jeśli zmiana wywołana przez wirusa jest w stopniu średnim i/lub dużym to zazwyczaj Pacjentka wymaga leczenia zabiegowego.

Po wyleczeniu objawów wskazane jest ponowne przeprowadzenie badania cytologicznego – najlepiej po upływie 6 miesięcy.

Gdy wynik cytologii jest prawidłowy, obraz szyjki w badaniu kolposkopowym nie budzi zastrzeżeń a wynik testu na obecność wirusa HPV jest negatywny, można przyjąć, że szanse na rozwój zmian mogących spowodować raka szyjki macicy w najbliższym czasie jest bliska zeru. Nadal jednak może dojść do zakażenia wirusem HPV.

Istnieją na rynku polskim szczepionki przeciwko wirusowi HPV, zalecane zwłaszcza u młodych kobiet, jeszcze przed rozpoczęciem współżycia. 

Gabinet Chorób Szyjki Macicy w Szpitalu Specjalistycznym im. Św. Rodziny oferuje, m.in.:

  • cytologię – badanie mikroskopowe złuszczonych komórek nabłonka szyjki macicy (badanie pobiera położna po wcześniejszym ustaleniu terminu).
  • kolposkopię – ocena szyjki macicy po wybarwieniu jej specjalnym odczynnikiem w powiększeniu mikroskopowym. Metoda ta pozwala na wstępne postawienie diagnozy w trakcie pierwszej wizyty, kiedy Pacjentka zgłasza się z nieprawidłowym wynikiem badania cytologicznego.
  • Diagnostykę HPV – u Pacjentek z nieprawidłowymi wynikami cytologii, lub jako kontrolę po leczeniu zabiegowym.
  • krioterapię – metoda lecznicza polegająca na destrukcji bardzo niską temperaturą nieprawidłowej tkanki, takiej jak brodawki czy zmiany wirusowe w obrębie sromu, pochwy lub szyjki.
  • drobne zabiegi w znieczuleniu miejscowym lub bez niego (jeśli to możliwe) – pobieramy wycinki ze sromu, pochwy i szyjki macicy, ukręcamy polipy z tych samych miejsc, wycinamy brodawki i wykonujemy inne rzadsze zabiegi.
  • zabiegi w znieczuleniu ogólnym w obrębie ambulatoryjnego oddziału zabiegowego – wykonujemy wyłyżeczkowanie kanału szyjki i jamy macicy oraz leep lub elektronizacje, które pozwalają nam, po wycięciu patologicznych zmian w obrębie sromu, pochwy lub szyjki uzyskać materiał do badania histopatologicznego.

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV)

Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) jest zakażeniem wirusowym przenoszonym głównie drogą płciową przez kontakt bezpośredni z zakażoną osobą. Jest to najczęstsze na świecie zakażenie przenoszone drogą płciową.

Istnieje ponad sto typów wirusów HPV. Około 40 z nich może zakazić narządy płciowe. Co najmniej 14 typów HPV, sklasyfikowanych jako wirusy wysokiego ryzyka, może wywołać raka, np. raka szyjki macicy u kobiet.

Rak szyjki macicy to najczęstszy rodzaj raka po raku piersi dotykający kobiety w wieku 15–44 lat w Europie (1). Typy wirusów HPV wysokiego ryzyka mogą również wywołać raka odbytu i narządów płciowych oraz niektóre nowotwory głowy i szyi, zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet.

Typy wirusów HPV niskiego ryzyka mogą również wywołać brodawki narządów płciowych i odbytu.

W większości przypadków zakażenie HPV ustępuje samoistnie, nie wywołując żadnych widocznych objawów lub problemów. Jednak czasami zakażenie wirusem HPV może utrzymywać się i spowodować poniżej wymienione powikłania po paru latach.

Jakie są powikłania HPV?

Jeśli zakażenie HPV nie ustąpi, może spowodować:

  • raka szyjki macicy lub inne rodzaje raka (np. raka sromu, pochwy, odbytu i prącia, a także niektóre nowotwory głowy i szyi)
  • brodawki narządów płciowych i odbytu

 

HPV przenoszony jest przez bezpośredni kontakt, głównie seksualny, z nosicielem wirusa.

Kto jest narażony na ryzyko HPV?

Każda osoba seksualnie aktywna jest narażona na ryzyko zakażenia wirusem HPV.

Szczepienia dziewcząt i chłopców przeciw HPV mogą zapobiegać zakażeniom wirusem HPV, a tym samym chorobom związanym z zakażeniem HPV u obu płci, w tym brodawkom narządów płciowych i odbytu, rakowi szyjki macicy i innym rakom wywołanym wirusem HPV. Rutynowe szczepienie przeciw HPV ma zwykle miejsce w wieku 9–14 lat, zgodnie z krajowym schematem szczepień.

Stosowanie prezerwatyw nie zapobiega skutecznie w 100% zakażeniu wirusem. Wynika to z faktu, że wirus HPV może czasami zakazić skórę w okolicy niezabezpieczonej prezerwatywą.

Jak leczy się HPV?

Nie istnieje lek przeciw samemu wirusowi, ale problemy zdrowotne wywołane przez wirusa HPV można leczyć na różne sposoby. Brodawki narządów płciowych można leczyć za pomocą leków lub chirurgicznie. W celu uzyskania informacji o konkretnych opcjach leczenia należy zasięgnąć porady lekarza.

Raka szyjki macicy i tkankę w szyjce określaną jako „stan przedrakowy” można wcześnie rozpoznać i leczyć dzięki badaniom przesiewowym w kierunku raka szyjki macicy.

Badania takie wykonuje się u kobiet zgodnie z krajowymi zaleceniami.

Inne nowotwory związane z wirusem HPV są również łatwiejsze w leczeniu, gdy są wcześnie diagnozowane, ale nie ma dla nich specjalnych programów badań przesiewowych.

——————————————————————–

Referencje:

(1) GLOBOCAN – Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem – IARC: https://gco.iarc.fr/today/home (EN)

Uwaga: Celem niniejszej broszury jest udzielenie ogólnych informacji i nie powinna ona zastąpić profesjonalnej porady medycznej.

Jak związek ma wirus HPV z rakiem szyjki macicy?

Od wielu lat badacze podkreślali rolę infekcji wirusem HPV w rozwoju raka szyjki macicy. Aktualnie wiadomo, że 100% zachorowań na raka szyjki macicy wynika z zakażenia tym wirusem.

Co więcej, infekcja HPV może być czynnikiem ryzyka dla rozwoju innych nowotworów, np. raka odbytu, jamy ustnej, gardła czy pochwy.

Jak wirus może doprowadzić do rozwoju nowotworu i dlaczego prewencja zakażenia jest istotna? Na te i inne pytania odpowiadamy w poniższym artykule.

Wirus brodawczaka ludzkiego czyli HPV (z ang. Human Papilloma Virus) to powszechnie występujący patogen, który ma ponad 120 podtypów. Poszczególne szczepy wirusa są odpowiedzialne za różne zmiany, np. HPV-2 powoduje brodawki skórne, HPV-6 i HPV-11 odpowiadają za kłykciny kończyste.

W rodzinie wirusów brodawczaka ludzkiego wyróżnia się tak zwane szczepy onkogenne – infekcja tymi podtypami wiąże się z wysokim ryzykiem rozwojem raka szyjki macicy, szczególnie jeśli infekcja jest przetrwała lub nawracająca.

To tej grupy należą wirusy o typie 16, 18, 31, 33, 35, 39 i inne; podtyp HPV-16 jest najczęściej wykrywany wśród pacjentek chorych na raka szyjki macicy.

Wirusem HPV można się zakazić w przypadku tzw. „skin-to-skin contact” co oznacza, że wirus dostaje się do organizmu przez skórę i śluzówki (szczególne niebezpieczeństwo występuje gdy te tkanki są uszkodzone).

HPV powodujące raka szyjki macicy przekazywane jest drogą płciową, a więc w trakcie stosunku dopochwowego, analnego i oralnego.

Ponadto, kontakt skóry z kłykcinami kończystymi (zmiany łagodne, powodowane przez nieonkogenne szczepy HPV) mogą zwiększać ryzyko zakażeń.

Mechanizm działania wirusa jest złożony i polega w dużej mierze na ingerencji w DNA człowieka. HPV infekuje komórki w strefie przejściowej szyjki macicy, gdzie komórki są na etapie różnicowania. Kiedy już dojrzeją, wirus zaczyna wytwarzanie specyficznych białek: E6 i E7.

Białka te łączą się z naszymi genami supresorowymi; ich zadaniem jest kontrola cyklu komórkowego i chronienie przed nadmiernymi podziałami komórek. Geny supresorowe, na które wpływają białka wirusowe to p53 i Rb. Białka wirusa wiążą się z nimi i je dezaktywują, co doprowadza do utraty ochronnej funkcji genów supresorowych.

Komórki mogą się wtedy dzielić w niekontrolowany sposób, co sprawia, że prawdopodobieństwo rozwoju raka jest bardzo duże.

Wykrycie zakażenia jest możliwe w trakcie badania cytologicznego i w specjalnym teście na obecność HPV. W cytologii, komórki, które są zainfekowane mają charakterystyczny wygląd i nazywa się je koilocytami. W teście na obecność wirusa, wykrywa się go metodami molekularnymi z wymazu szyjkowego.

Ze względu na mechanizm działania wirusa brodawczaka ludzkiego i jego wpływ na rozwój nowotworów szyjki macicy, niezwykle istotna jest profilaktyka zakażenia. Prezerwatywychronią przed wieloma chorobami przenoszonymi drogą płciową,jednak nie zapewniają 100% ochrony przed HPV.

Najlepszą metodą profilaktyki jest szczepienie przeciwko HPV; przy wysokiej wyszczepialności można ograniczyć zachorowania na raka szyjki macicy do 90%.

Szczepionki są tworzone tak, by chronić przed zakażeniami najbardziej onkogennymi typami wirusa (16 i 18), jednak zależnie od producenta mogą uodparniać również na inne podtypy.

Choć wszystkie raki szyjki macicy są wywoływane przez wirusa brodawczaka ludzkiego to należy pamiętać, że nie każda infekcja doprowadzi do rozwoju nowotworu.

Zdarza się, że układ immunologiczny sam pozbędzie się zakażenia, a przy wczesnym wykryciu stanu przedrakowego szyjki macicy i odpowiednim leczeniu, szanse na rozwój raka są niewielkie.

Dzięki bezpiecznym zachowaniom seksualnym, szczepieniom przeciwko HPV i regularnie wykonywanym badaniom cytologicznym, można skutecznie zapobiec przetrwaniu infekcji HPV, a co za tym idzie, powstaniu raka szyjki macicy.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*