Rak endometrium – czynniki ryzyka, objawy, jak długo się rozwija, przerzuty, leczenie, rokowanie

Rak endometrium – czynniki ryzyka, objawy, jak długo się rozwija, przerzuty, leczenie, rokowanie

  • Dr nauk med. Barbara Rossochacka-Rostalska
  • specjalista w dziedzinie ginekologii onkologicznej specjalista w dziedzinie ginekologii i położnictwa Ordynator Oddziału Ginekologii Onkologicznej Dolnośląskiego Centrum Onkologii we Wrocławiu Wojewódzki Konsultant w Dziedzinie Ginekologii Onkologicznej Członek Towarzystw Onkologicznych Krajowych i Europejskich
  • specjalizuje się w leczeniu operacyjnym nowotworów narządu płciowego u kobiet

PubliczneCentraOnkologii.pl: Co oznacza określenie rak endometrium?

Rak endometrium (rak błony śluzowej trzonu macicy) jest drugim po raku szyjki macicy najczęściej wykrywanym nowotworem złośliwym żeńskich narządów płciowych i szóstym najczęstszym rakiem w populacji kobiet.

Największą zachorowalność na ten nowotwór odnotowuje się w Ameryce Północnej oraz Centralnej i Zachodniej części Europy, najniższe wskaźniki natomiast obserwuje się w Krajach Afryki Wschodniej i Ameryki Południowej. W 2008 r.

w Polsce raka endometrium wykryto u 4820 kobiet co stanowi 7,3 % wszystkich nowotworów, natomiast liczba zgonów w wyniku tej choroby wyniosła 952.

Rak endometrium – czynniki ryzyka, objawy, jak długo się rozwija, przerzuty, leczenie, rokowanie

PubliczneCentraOnkologii.pl: U jakich kobiet najczęściej występuje rak endometrium?

Szczyt zachorowalności na raka endometrium przypada na okres okołomenopauzalny, między 55 a 59 rokiem życia kobiety. Mniej niż 5% przypadków występuje u kobiet młodszych niż 40 lat .

Zwiększona zachorowalność w krajach wysoko rozwiniętych związana jest z występowaniem niskiej dzietności, znaczną otyłością i cukrzycą, preferowanym siedzącym trybem życia, wczesną menarche, późną menopauzą.

Otyłość przekraczająca prawidłową wagę ciała o 13-22 kg wiąże się z trzykrotnym wzrostem względnego ryzyka rozwoju  gruczolakoraka endometrium.

Do ważnych czynników ryzyka należą wymienione wyżej: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia miesiączkowania, terapia zastępcza samymi estrogenami, obecność atypowego rozrostu endometrium, stosowanie tamoksifenu. Istnieją także predyspozycje genetyczne sprzyjające powstawaniu raka endometrium tj. dziedziczny rak jelita grubego niezwiązany z polipowatością (tj. zespół Lyncha) oraz zespół Cowdena).

PubliczneCentraOnkologii.pl: Co zmniejsza ryzyko zachorowania na raka trzonu macicy?

Do czynników zmniejszających ryzyko rozwoju raka endometrium należy skuteczna walka z zespołami metabolicznymi, głównie otyłością  szczególnie w okresie pomenopauzalnym, ograniczenie dużej podaży mięsa, zastąpienie jej dietą bogatą w warzywa i owoce.

Badania epidemiologiczne pokazują, że nadmierne spożycie mięsa sprzyja powstawaniu wielu nowotworów, w tym raka jelita grubego i raka endometrium. Protekcyjne działanie ma również złożona doustna hormonalna antykoncepcja.

Istotnym ważnym czynnikiem ochronnym jest aktywność  fizyczna, która jak wykazały badania naukowe obniża o 30% ryzyko zachorowania. Rodność również jest uznawanym czynnikiem protekcyjnym.

Każda kolejna ciąża skraca czas całkowitej życiowej ekspozycji na działanie estrogenów, zmniejszając tym samym ryzyko zachorowania na raka błony śluzowej macicy.

PubliczneCentraOnkologii.pl: Jakie są objawy raka trzonu macicy?

U 90% chorych występują nieprawidłowe  krwawienia lub plamienia z narządu płciowego. Niektóre pacjentki mogą narzekać na podbarwione krwią, niekiedy ropne upławy.  Ze względu na wczesne objawy w postaci nieprawidłowych krwawień z dróg rodnych rak endometrium w 75-80% przypadków rozpoznawany jest w I stopniu zaawansowania (zmiana ograniczona do  macicy ).

PubliczneCentraOnkologii.pl: Jakie badania należy wykonać aby wykryć ten nowotwór?

Podstawą rozpoznania raka błony śluzowej trzonu macicy jest uzyskanie materiału histopatologicznego poprzez frakcjonowane wyłyżeczkowanie lub biopsję histeroskopową. Diagnostyka obrazowa obejmująca ultrasonografię, tomografię komputerową, rezonans magnetyczny, pozytonową tomografię emisyjną – PET pozwala prawidłowo zakwalifikować chorą do leczenia.

PubliczneCentraOnkologii.pl: Jak się leczy raka endometrium?

U chorej z rozpoznanym nowotworem złośliwym błony śluzowej trzonu macicy zasadniczą rolę w postępowaniu terapeutycznym odgrywa leczenie operacyjne. Dla wielu jednak chorych jest to postępowanie niewystarczające i kwalifikowane są do leczenia skojarzonego z zastosowaniem radioterapii i chemioterapii.

Kwalifikacja do leczenia uzupełniającego zależny od stopnia zaawansowania choroby  oraz stopnia zróznicowania nowotworu.

Należy również wspomnieć o leczeniu  hormonalnym – gestagenami w wybranych przypadkach nowotworu u kobiet w młodym wieku, mających plany prokreacyjne, które pozostawia cień nadziei na macierzyństwo, należy podkreślić że jest to leczenie stosowane w bardzo wyselekcjonowanych przypadkach.

PubliczneCentraOnkologii.pl: Jakie są rokowania w przypadku raka endometrium?

Można powiedzieć ogólnie, że rokowania są dobre z uwagi na wczesne wykrywanie tego nowotworu. Dość szybkie występowanie objawów klinicznych w postaci nieprawidłowych krwawień z narządu płciowego pozwala w ok. 75-80% przypadków na jego rozpoznanie we wczesnych etapach.

Odsetek 5-letnich przeżyć w tej grupie pacjentek jest wysoki i wynosi ponad 90%. Niestety, istnieje grupa kobiet o mniej pomyślnym przebiegu choroby, które wymagają intensywnego leczenia skojarzonego.

Niezbędna jest zatem znajomość czynników pozwalających na wyselekcjonowanie grup chorych cechujących się zarówno złym jak i dobrym rokowaniem.

Co oznacza dla kobiety rak endometrium (rak błony śluzowej trzonu macicy)? was last modified: grudzień 5th, 2017 by admin

Rak szyjki macicy – jak szybko się rozwija ten nowotwór?

Rak endometrium – czynniki ryzyka, objawy, jak długo się rozwija, przerzuty, leczenie, rokowanie

Zachorowalność na raka szyjki macicy w Polsce wynosi ok. 2,5 tys. kobiet rocznie, z czego umiera z nich ok. 1,6 tys. Obecnie rak szyjki macicy stanowi siódmą przyczynę zgonów nowotworowych kobiet w naszym kraju, a choroba ta dotyka najczęściej kobiet młodych, aktywnych zawodowo.

Warto pamiętać, że u kobiet dbających o regularne badania profilaktyczne takie jak cytologia dość rzadko dochodzi do rozwoju raka inwazyjnego albowiem wczesna diagnostyka pozwala na ogół rozpoznać chorobę w stadium przedrakowym. Jeżeli dojdzie już  do inwazji nowotworowej, to w przypadku pacjentek z pierwszym stopniem zaawansowania, rozpoznanie to daje to ponad 90% szans na wyleczenie. 

Czynnikami rozwoju tego typu nowotworu są przede wszystkim wirusy brodawczaka ludzkiego (HPV), który przenoszony jest drogą płciową jak również wczesne rozpoczęcie współżycia płciowego, duża liczba partnerów seksualnych, palenie papierosów czy stosowanie doustnej antykoncepcji hormonalnej.

Dodatkowo rozwojowi raka szyjki macicy sprzyjają częste infekcje narządów rodnych takie jak chlamydioza, rzeżączka, wirus cytomegalii czy opryszczki jak również czynniki genetyczne czyli występowanie tego nowotworu u członków najbliższej rodziny.

Jak rozwija się rak szyjki
macicy?

Rak szyjki macicy to nowotwór, którego rozwój wynosi od 3 do nawet 13 lat. Przez wiele lat choroba rozwija się niemal bezobjawowo, powodując niekontrolowany rozrost komórek szyjki macicy.

Na samym początku choroby zmiany przedrakowe powodują powstanie komórek, które w badaniu cytologicznym określa się jako „komórki atypowe”.

W praktyce oznacza to, że komórki nabłonka szyjki macicy wyglądają odmiennie niż te prawidłowe.

Warto pamiętać, że pojawienie się „komórek atypowych” może być oznaką stanu  przedrakowego jak również może świadczyć  o infekcji lub podrażnieniu nabłonka szyjki.

W miarę upływu czasu nieleczone komórki atypowe mogą zacząć przybierać coraz bardziej nieprawidłowy wygląd, co zwiększa ryzyko rozwoju zmiany nowotworowej. W opisie  cytologii zmiany te określa się jako  zmiany dysplastyczne małego lub dużego stopnia.

To właśnie na podłożu zmian dysplastycznych zaczyna rozwijać się nowotwór, który w początkowym stopniu zaawansowania choroby jest ograniczony wyłącznie do nabłonka szyjki lub gruczołów produkujących śluz szyjkowy, w tym przypadku mówimy o tzw. raku in situ.

Rak in situ to inaczej rak przedinwazyjny, czyli  o zerowym stopniu zaawansowania klinicznego, co oznacza postać nowotworu ograniczoną wyłącznie do tkanki szyjki macicy, nie przekraczającą jej granicy.

Nieleczony rak szyjki macicy w miarę upływu może przybrać postać inwazyjną, co oznacza, że komórki nowotworowe zaczynają naciekać inne tkanki szyjki macicy jak również mogą dawać przerzuty do innych narządów.

Najczęściej dochodzi do naciekania pozostałej części macicy, odbytnicy, ścian jamy brzusznej i pęcherza moczowego, a  przerzuty lokalizują się głównie w obrębie okolicznych węzłów chłonnych i narządów odległych takich jak wątroba, płuca, kości i mózg.

Warto pamiętać, że 80-90%  nowotworów szyjki macicy to raki wywodzące się z komórek nabłonka płaskiego, pokrywającego zewnętrzną część szyjki tzw. raki płaskonabłonkowe.

Pozostałą formę złośliwych nowotworów szyjki macicy stanowią najczęściej gruczolakoraki, czyli nowotwory, które rozwijają się z komórek położonych są w kanale szyjki a dokładnie z gruczołów odpowiadających za  produkcję śluzu szyjkowego. Nieliczną grupę raka szyjki macicy stanowią nowotwory rozwijające się z obu typów wspomnianych wcześniej komórek. 

Leia também:  Co To Jest Leczenie Odwykowe Niestacjonarne?

Rak trzonu macicy – objawy, leczenie, rokowania

Rak trzonu macicy (rak endometrium) to czwarty pod względem zachorowań nowotwór złośliwy u kobiet, a zarazem najczęstszy nowotwór ginekologiczny.

Dzięki dużej skuteczności leczenia i często niskim stopniu zaawansowania choroby w momencie jej wykrycia, nowotwór zajmuje dość odległą pozycję wśród przyczyn umieralności wśród kobiet.

Jak podkreślają eksperci, obecnie obserwujemy tendencję do wzrostu liczby zachorowań na raka endometrium w Polsce.

Rak błony śluzowej trzonu macicy – przyczyny

Rak błony śluzowej trzonu macicy występuje przede wszystkim po menopauzie, a 25% przypadków zdarza się u kobiet przed menopauzą. Najważniejszy wpływ na rozwój raka trzonu macicy wywiera długotrwałe pobudzenie endometrium przez estrogeny, szczególnie przy jednoczesnym niedoborze progestagenów.

Do czynników ryzyka raka trzonu macicy należą:

  • otyłość w wieku 50-59 lat,
  • brak potomstwa i niepłodność
  • stosowanie leków o działaniu agonistycznym wobec receptora estrogenowego
  • wczesna pierwsza miesiączka
  • późna ostatnia miesiączka,
  • występowanie cykli bezowulacyjnych,
  • cukrzyca,
  • nadciśnienie,
  • przerost endometrium,
  • obciążenia rodzinne,
  • zespół Lyncha

Rak trzonu macicy objawy

Objawy raka trzonu macicy mają najczęściej charakter nieregularnych i obfitych ropnych upławów, plamień i krwawień u kobiet przed menopauzą, a u kobiet starszych niepokojącym symptomem mogą być krwawienia w terminie 6 miesięcy do kilku lat po ustąpieniu miesiączki.

Krwawienie może być związane z rakiem trzonu macicy, ale również z patologicznym rozrostem endometrium.

Zaawansowany rak trzonu macicy objawia się bólami w podbrzuszu, okolicy krzyżowej oraz krwisto podbarwionymi upławami. Choć charakterystycznych objawów wczesnego raka endometrium jest niewiele, to ich występowanie jest dość częste. Pacjentki z rakiem trzonu macicy skarżą się również na uczucie pełności w miednicy.

Aż 90% kobiet przed menopauzą zgłasza nieprawidłową wydzielinę z pochwy, a 80% niepokojące krwawienia.

Objawy związane z zaawansowaną fazą guza nowotworowego trzonu to uczucie pełności w miednicy, symptomy wtórne do powiększenia się narządu oraz szerzenia się raka poza jego zakres.

W badaniu ginekologicznym wraz z badaniem per rectum stwierdza się cechy krwawienia z dróg rodnych. W celach diagnostycznych bardzo przydatna jest ultrasonografia przezpochwowa. Gdy grubość endometrium przekroczy 12 cm zachodzi podejrzenie nowotworu lub stanu przednowotworowego. Jest to wskazanie do wyłyżeczkowania.

Szczegółowe rozpoznanie groźnej choroby jaką jest rak endometrium może zostać potwierdzone przez wynik badania histopatologicznego materiału uzyskanego po wyłyżeczkowaniu kanału szyjki i jamy macicy.

Objawy raka trzonu macicy mogą być zbliżone do symptomów jakie daj rak szyjki macicy, rak jajnika lub inne nowotwory ginekologiczne. Badania obrazowe oraz laboratoryjne nie odgrywają dużego znaczenia w diagnostyce raka endometrium.

Rak endometrium – czynniki ryzyka, objawy, jak długo się rozwija, przerzuty, leczenie, rokowanie

Rak trzonu macicy – leczenie

O metodzie leczenia guza trzonu macicy decyduje stopień zaawansowania nowotworu oraz jego typ. W leczeniu raka trzonu macicy stosuje się metody chirurgiczne (obejmuje 90% chorych), radioterapię i brachyterapię oraz leczenie skojarzone (chemioterapia i hormonoterapia).

Leczenie chirurgiczne jest podstawową metodą leczenia raka trzonu macicy. Operacja polega na całkowitym wycięciu macicy z przydatkami (drogą brzuszną, laparoskopowo lub z wykorzystaniem robota da Vinci). U pacjentek ze zmianami umiejscowionym także poza macią celem leczenia operacyjnego jest próba całkowitej cytoredukcji.

Radioterapia raka trzonu macicy jest elementem postępowania uzupełniającego zabieg operacyjny lub może stanowić samodzielną metodę leczenia

Leczenie systemowe (chemioterapia) wykorzystuje się w przypadku rozsiewu choroby w jamie brzusznej lub nawrotu raka trzonu macicy. W terapii stosuje się chemioterapię składającą się z karboplatyny oraz paklitakselu. Możliwości leczenia drugiego rzutu są ograniczone. W przypadku wznowy opcją leczenia raka endometrium jest terapia gestagenami.
 

ZOBACZ: RAK ENDOMETRIUM

Rak trzonu macicy rokowania

Rak trzonu macicy cechuje się generalnie dość dobrym rokowaniem, które zależy głównie od stopnia zaawansowania choroby oraz wieku i ogólnego stanu zdrowia pacjentki. Im wcześniej wykryty nowotwór, tym większa szansa na trwałe wyleczenie, zastosowanie mniej obciążającej terapii oraz lepsze rokowania.

Ogólny odsetek pięcioletnich przeżyć w raku trzonu macicy w I stopniu zaawansowania wynosi 90%. W II stopniu zaawansowania raka endometrium odsetek wynosi 80%. Rokowanie raka trzonu macicy w stopniu III to 48-60%, a w stopniu IVA – 57% pięcioletnich przeżyć. W stopniu IVB rokowanie dotyczące odsetka pięcioletnich przeżyć wynosi 16%.

ZOBACZ: RAK SZYJKI MACICY

Rak trzonu macicy

Co to jest rak trzonu macicy?

Macica jest narządem o gruszkowatym kształcie, w którym kobieta w ciąży nosi dziecko. Rak trzonu macicy (nazywany również rakiem endometrium) to nowotwór rozwijający się w błonie śluzowej wyściełającej jamę macicy, zwanej „endometrium”. 

Rak trzonu macicy jest jednym z najczęstszych nowotworów u kobiet. W 2018 r. rozpoznano go u ponad 380 tys. pacjentek. Rozwija się głównie u kobiet po menopauzie, przy czym najczęściej rozpoznaje się go po 40 roku życia.

Jakie są czynniki ryzyka raka trzonu macicy?

Nie wiadomo dokładnie, dlaczego rak trzonu macicy rozwija się u niektórych kobiet. Istnieją jednak pewne czynniki, o których wiadomo, że zwiększają prawdopodobieństwo rozwinięcia się tej choroby, zwane „czynnikami ryzyka”. Występowanie czynnika ryzyka u kobiety nie oznacza, że choroba na pewno się u niej rozwinie. Do czynników ryzyka raka trzonu macicy należą m.in.: 

  • wiek ponad 40 lat
  • przebycie menopauzy
  • zwiększone stężenie hormonu zwanego estrogenem
  • więcej lat krwawień miesiączkowych, np. ich rozpoczęcie w młodszym wieku lub przebycie menopauzy w późniejszym wieku
  • brak przebytych ciąż
  • nadwaga
  • stosowanie tamoksyfenu w ramach leczenia raka piersi
  • cukrzyca
  • występowanie choroby genetycznej zwanej zespołem Lyncha (określanym również jako dziedziczny rak jelita grubego niezwiązany z polipowatością, ang. skrót HNPCC)


Jakie są objawy raka trzonu macicy?

Najczęstszym objawem raka trzonu macicy są nietypowe krwawienia z pochwy. Wszelkie krwawienia z pochwy są nietypowe u kobiet, które przebyły menopauzę, natomiast u kobiet przed menopauzą mogą występować bardziej nasilone krwawienia lub krwawienia międzymiesiączkowe. Innymi mniej częstymi objawami, na które należy zwracać uwagę, są na przykład: 

  • ból brzucha
  • ból w trakcie stosunku
  • ból pleców, nóg lub w obrębie miednicy
  • utrata apetytu
  • uczucie zmęczenia
  • nudności


Jak się rozpoznaje raka trzonu macicy?

W przypadku podejrzenia raka trzonu macicy lekarz wykonuje najpierw badanie fizykalne, a następnie kieruje pacjentkę na badania diagnostyczne, które mogą obejmować: 

  • badania krwi lub moczu
  • wewnętrzne badanie ginekologiczne wykonywane przez pochwę
  • USG macicy
  • biopsję – pobranie próbki tkankowej z macicy w celu sprawdzenia, czy nie znajdują się w niej komórki nowotworowe

Po potwierdzeniu rozpoznania mogą zostać zlecone badania obrazowe (np. metodą rezonansu magnetycznego lub tomografii komputerowej, pozwalające na uzyskanie szczegółowych obrazów wnętrza organizmu) lub prześwietlenie klatki piersiowej, aby pomóc lekarzom w ustaleniu rodzaju, stadium zaawansowania i stopnia złośliwości raka trzonu macicy (więcej informacji na ten temat podano poniżej). 


Jakie są rodzaje raka trzonu macicy?

Istnieje wiele różnych rodzajów raka trzonu macicy, jednak najczęstszym jest gruczolakorak (stanowi on 95 na 100 przypadków tego nowotworu).

Gruczolakorak oznacza, że nowotwór wywodzi się z gruczołów błony śluzowej wyściełającej macicę.

Rak trzonu macicy badany pod mikroskopem może się bardzo różnić wyglądem u różnych pacjentek, w związku z czym lekarze niekiedy dzielą go na 2 następujące typy: 

  • typ 1 – należą do niego najczęstsze rodzaje raka endometrium (takie jak gruczolakorak), które są zazwyczaj powodowane przez zbyt dużą zawartość w organizmie hormonu zwanego estrogenem; nowotwory typu 1 rosną powoli i rzadziej ulegają rozsiewowi
  • typ 2 – należą do niego rodzaje raka endometrium, które nie są powodowane przez estrogen; nowotwory typu 2 rosną szybciej i częściej ulegają rozsiewowi
Leia também:  Jakie Sa Objawy Cukrzycy U Mezczyzn?


Jakie są stadia zaawansowania raka trzonu macicy?

Stadium zaawansowania nowotworu trzonu macicy opisuje, gdzie on się znajduje i jak daleko rozprzestrzenił się na pobliskie tkanki i/lub w całym organizmie. 

  • Stadium 1 – rak znajduje się tylko w obrębie macicy i nie doszło do jego rozsiewu.
  • Stadium 2 – rak znajduje się w obrębie macicy i nacieka jej szyjkę.
  • Stadium 3 – doszło do rozsiewu nowotworu do pochwy, jajników lub węzłów chłonnych.
  • Stadium 4 – rak rozprzestrzenił się do pobliskich narządów, takich jak pęcherz moczowy lub odbytnica, bądź też do innych narządów, takich jak płuca lub kości.


Jakie są stopnie złośliwości raka trzonu macicy?

Stopień złośliwości raka trzonu macicy opisuje, jak szybko będzie prawdopodobnie rosnąć i rozprzestrzeniać się po organizmie.

  • Stopień 1 – komórki nowotworowe wyglądają podobnie do zdrowych komórek i istnieje mniejsze prawdopodobieństwo, że powrócą po leczeniu.
  • Stopień 2 – komórki nowotworowe wyglądają inaczej niż zdrowe komórki i istnieje większe prawdopodobieństwo, że powrócą po leczeniu.
  • Stopień 3 – komórki nowotworowe bardzo się różnią od zdrowych komórek i istnieje największe prawdopodobieństwo, że powrócą po leczeniu.


Jakie są dostępne możliwości leczenia raka trzonu macicy?

Najczęściej stosowanymi metodami leczenia raka trzonu macicy są operacja chirurgiczna (w celu usunięcia jak największej ilości tkanki nowotworowej), radioterapia i chemioterapia (mające na celu zabicie komórek nowotworowych). Leczenie różni się w zależności od rodzaju, stadium zaawansowania i stopnia złośliwości nowotworu, przy czym w różnych krajach są zatwierdzone trochę inne zasady postępowania. 


Operacja chirurgiczna

W trakcie operacji chirurgicznej chirurdzy starają się usunąć jak najwięcej tkanki nowotworowej, aby zapewnić jak najlepsze rokowanie i zmniejszyć prawdopodobieństwo nawrotu raka po leczeniu.

Może to obejmować usunięcie niektórych narządów rozrodczych, w tym jajników, jajowodów, macicy i szyjki macicy.

W przypadku rozsiewu nowotworu sprawdzą oni również możliwość usunięcia jak największej ilości tkanki nowotworowej również z tych narządów. 


Radioterapia

Po operacji może zostać zastosowana radioterapia w celu zabicia wszelkich pozostałych komórek nowotworowych, których nie udało się usunąć w trakcie operacji. Radioterapia może mieć charakter zewnętrzny (źródło promieniowania znajduje się na zewnątrz ciała) lub wewnętrzny (źródło promieniowania jest wprowadzane do organizmu).  

  • Radioterapia zewnętrzna – polega na zastosowaniu promieniowania radioaktywnego skierowanego na nowotwór ze źródła na zewnątrz ciała. W celu poddania się temu leczeniu konieczne będzie przychodzenie do miejscowego szpitala przez 5 dni w tygodniu w okresie kilku tygodni, jednak każda sesja napromieniania trwa zazwyczaj tylko kilka minut. O dokładnych terminach wizyt decyduje lekarz.
  • Radioterapia wewnętrzna (brachyterapia) – ten rodzaj leczenia polega na umieszczeniu urządzenia emitującego promieniowanie wewnątrz ciała w sklepieniu pochwy, w pobliżu szyjki macicy, aby mogło oddziaływać bezpośrednio na guz nowotworowy. Urządzenie to zostaje wprowadzone z zastosowaniem znieczulenia (jest to albo znieczulenie ogólne [uśpienie], albo znieczulenie pozbawiające czucia od pasa w dół). Może zostać zastosowanych kilka sesji terapeutycznych w ciągu 1–2 dni (urządzenie emitujące promieniowanie pozostawia się wówczas wewnątrz ciała) lub w kilkudniowych odstępach (urządzenie usuwa się wówczas z ciała na zakończenie każdej sesji). O dokładnych terminach wizyt decyduje lekarz.


Chemioterapia

Chemioterapia polega na podawaniu leków, które mają powstrzymać wzrost komórek nowotworowych. Niekiedy chemioterapia jest podawana razem z radioterapią, co pozwala uzyskać lepsze efekty. Nazywa się to chemioradioterapią.

Chemioterapia może polegać na podawaniu zestawu różnych leków, ponieważ czasem lepiej to działa niż podanie pojedynczego leku. Chemioterapia jest podawana w postaci kroplówki dożylnej, która trwa kilka godzin.

Wymaga to regularnego zgłaszania się do szpitala lub poradni, przy czym o dokładnych terminach wizyt decyduje lekarz. 


Terapia hormonalna

W zależności od rodzaju raka trzonu macicy lekarz może zlecić leczenie hormonalne. Pomaga ono spowolnić lub zatrzymać rozrost komórek nowotworowych poprzez wyeliminowanie lub obniżenie stężenia pewnych hormonów w organizmie.

Obecnie są opracowywane nowe metody leczenia raka trzonu macicy. Są prowadzone badania kliniczne oceniające nowe leki i porównujące je z tymi, które są dostępne i aktualnie stosowane.

Osoby zainteresowane tematyką badań klinicznych lub wzięciem udziału w takim badaniu prosimy o kontakt z lekarzem lub zapraszamy na stronę dotyczącą badań klinicznych na platformie Roche Wiedza Pacjenta (https://wiedzapacjenta.roche.pl/pl/faq/what-is-a-clinical-trial.html). 


Jakie jest rokowanie u osoby z rakiem trzonu macicy?

Rokowanie w raku trzonu macicy zależy od jego rodzaju, stadium zaawansowania i stopnia złośliwości w chwili rozpoznania. Informację na temat rokowania w indywidualnym przypadku można uzyskać od lekarza.

Przygotowane na podstawie ogólnodostępnych treści, aktualnych na dzień tworzenia materiałów.

Rak endometrium atakuje kobiety. Co go powoduje i jakie daje objawy?

Nowotwory kobiece to jedna z częstszych przyczyn przedwczesnego zgonu mieszkanek Polski i świata. Dzieje się tak z kilku powodów, a jednym z nich, jest bagatelizowanie niepokojących objawów.

Nadal zbyt mało kobiet systematycznie odwiedza ginekologa i z własnej woli poddaje się badaniom przesiewowym.

Rak endometrium nie jest wyrokiem, jednak o tym, czy choroba zostanie wyleczona, decyduje stadium jej zaawansowania.

Nowotwory macicy

W obrębie macicy mogą rozwijać się różne rodzaje raka. Rak endometrium, czyli rak trzonu macicy, to jedna z chorób o podłożu nowotworowym, które diagnozowane są u płci pięknej.

Równie częsty jest rak szyjki macicy; nieco rzadziej diagnozowane są mięsaki i mięsoraki macicy, jednak w przypadku mięsoraka zachodzi podejrzenie, że jest on wyjątkowo złośliwą odmianą raka endometrium. Nowotwory rozwijające się w macicy dotyczą przede wszystkim kobiet po 50. roku życia.

Ma to związek ze zmianami hormonalnymi w okresie menopauzy. Rak endometrium i inne nowotwory macicy mogą dotyczyć także kobiet w wieku reprodukcyjnym.

Endometrium – co to jest?

Rak endometrium wywodzi się z komórek wyściełających macicę. Endometrium to błona śluzowa macicy, która w zależności od wieku kobiety ma inną grubość. W wieku reprodukcyjnym endometrium systematycznie przyrasta w celu zapewnienia odpowiedniego środowiska dla rozwijającego się zarodka oraz złuszcza się, co powoduje krwawienie menstruacyjne.

Nadmierny przerost endometrium oraz wędrowanie śluzówki macicy poza jej jamę, to stany patologiczne, które wymagają leczenia. Przerost endometrium może wskazywać na zmiany o podłożu nowotworowym. Największy przyrost endometrium występuje w drugiej fazie cyklu, wynosząc około 15 mm.

Po menstruacji grubość endometrium zmniejsza się do około 9 mm. Warstwa błony śluzowej macicy w okresie menopauzy nie powinna przekraczać 12 mm. Chorobą, która powoduje wydostawanie się błony śluzowej macicy poza jej jamę, jest endometrioza. Nie należy ona do grupy schorzeń nowotworowych.

Rak endometrium – przyczyny

W przypadku raka endometrium trudno mówić o przyczynach choroby, bo nie zostały one nadal poznane. Jak w przypadku innych chorób nowotworowych, istnieją jednak pewne czynniki, które mogą zwiększać ryzyko zachorowania. Zostały one wyodrębnione na podstawie badań oraz obserwacji pacjentek. Do potencjalnych przyczyn rozwoju raka trzonu macicy, zaliczyć możemy m.in.:

  • wiek powyżej 50. roku życia,
  • brak ciąży,
  • zaburzenia hormonalne,
  • bardzo wczesne rozpoczęcie miesiączkowania,
  • częste i regularne miesiączki (krótki cykl menstruacyjny),
  • niektóre choroby przewlekłe (otyłość, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze),
  • przypadki raka endometrium w rodzinie,
  • geny zwiększające ryzyko raka okrężnicy,
  • przypadki raka piersi w rodzinie,
  • niektóre choroby układu rozrodczego,
  • atypowy rozrost endometrium,
  • stosowanie używek,
  • siedzący tryb życia.

Ryzyko zachorowania na raka endometrium jest znacznie wyższe w przypadku kobiet, które nigdy nie zaszły w ciążę i nie urodziły dziecka. Zmniejsza się na skutek każdej z kolejnych ciąż.

Sporadycznie rak trzonu macicy diagnozowany jest u wieloródek. Mniejsze ryzyko rozwoju tego typu nowotworu występuje także w przypadku kobiet stosujących tabletki antykoncepcyjne.

Leia também:  Jak Długo Trwa Rehabilitacja Po Operacji Kolana?

Badania dowiodły, że największy wpływ na rozwój raka trzonu macicy ma nieprawidłowe, nadmierne wydzielanie estrogenów.

Jakie objawy daje rak endometrium?

Rak endometrium nie jest wykrywany podczas przesiewowej cytologii. Badanie to pozwala wykryć raka szyjki macicy. W przypadku raka endometrium podstawowe badania wykonywane są po zaobserwowaniu niepokojących objawów.

Najczęściej choroba ta diagnozowana jest z powodu występowania krwawień po menopauzie oraz krwawień pomiędzy miesiączkami. Zaniepokoić powinny także obfite krwiste lub ropno-krwiste upławy o brzydkim zapachu.

Chora może uskarżać się także na ból podbrzusza, jamy brzusznej, a nawet kręgosłupa w odcinku lędźwiowo-krzyżowym.

Rak endometrium – rokowania

W przypadku raka endometrium I stopnia rokowania są bardzo pomyślne. 5-letnia przeżywalność dotyczy aż 90% pacjentek. Zaawansowany rak trzonu macicy zmniejsza szansę na wyzdrowienie i wiąże się z ryzykiem wystąpienia przerzutów.

Czytaj też:Mammografia pozwala wykryć raka piersi. Kiedy zrobić badanie? 8 alarmujących przesłanek

Stopień złośliwości histologicznej nowotworu

Czym jest stopień złośliwości histologicznej nowotworu ?

 Stopień złośliwości histologicznej nowotworu charakteryzuje nowotwór  poprzez wygląd jego komórek i tkanek pod mikroskopem oraz w oparciu o  ich podobieństwo do zdrowych, niezmienionych nowotworowo struktur. Jest to wskaźnik, który określa prawdopodobieństwo tego, jak szybko nowotwór może się rozwinąć i rozsiać na inne tkanki.

Jeżeli komórki nowotworowe i struktura tkanki nowotworowej jest podobna do komórek i tkanki niezmienionej nowotworowo, to nowotwór jest określany jako ,,dobrze zróżnicowany’’.

Takie nowotwory zwykle rozwijają i rozsiewają się wolniej, niż nowotwory ,,niezróżnicowane’’ lub ,,słabo zróżnicowane’’, w których może dochodzić do braku normalnych struktur tkankowych, a komórki mają nienormalny wygląd.

Na podstawie tych i innych różnic obserwowanych pod mikroskopem, lekarze przypisują  liczbowy stopień złośliwości histologicznej nowotworu do większości chorób nowotworowych. Czynniki użyte do określenia stopnia złośliwości histologicznej mogą się  zmieniać dla różnych typów nowotworów.

Stopień złośliwości histologicznej nowotworu nie jest tym samym, co stopień zaawansowania choroby nowotworowej.

Z kolei ten miernik odwołuje się do wielkości i/lub do obszaru, zajmowanego przez pierwotny nowotwór, oraz tego, czy komórki nowotworowe rozsiały się po organizmie.

Stopień zaawansowania choroby nowotworowej jest oparty na takich czynnikach, jak: lokalizacja pierwotnego nowotworu, jego wielkość i rozszerzenie się (rozsiewanie się) na pobliskie węzły chłonne oraz liczba ognisk nowotworowych, obecnych w organizmie.

W jaki sposób jest wyznaczany stopień złośliwości histologicznej nowotworu?

Jeżeli istnieje podejrzenie, że nowotwór jest złośliwy, to lekarz usuwa część lub całość tej tkanki podczas zabiegu zwanego biopsją.

  Wtedy patolog (lekarz, który diagnozuje zmiany chorobowe na podstawie oglądania komórek i tkanek pod mikroskopem) bada pobraną tkankę i określa czy nowotwór jest łagodny czy też złośliwy.

Patolog określa również stopień zaawansowania nowotworu i  rozpoznaje jego inne, specyficzne cechy.

W jaki sposób są klasyfikowane stopnie złośliwości histologicznej nowotworów?

Systemy stopnia złośliwości histologicznej różnią się w zależności od typu nowotworu. Generalnie nowotworom przypisuje się  stopień złośliwości: 1, 2 ,3 lub 4, w zależności od znaczenia nieprawidłowości, obecnych w pobranej próbce. Dla nowotworów ze stopniem złośliwości histologicznej 1, komórki nowotworowe i struktura tkanki wyglądają prawie jak normalne.

Takie nowotwory zwykle rozwijają i rozsiewają się wolno. Natomiast  dla nowotworów ze stopniem złośliwości histologicznej 3 i 4 wygląd komórek i tkanek  nie przypomina normalnych komórek i tkanek.

Nowotwory ze stopniem złośliwości histologicznej 3 i 4 mają większą skłonność do szybkiego wzrostu i rozsiewu j niż nowotwory z mniejszym stopniem złośliwości histologicznej.

Jeżeli system  stopnia złośliwości histologicznej dla danego typu nie jest określony, to zazwyczaj jest stosowany poniższy schemat (1):

  • GX:  stopień złośliwości histologicznej nie może być oszacowany (nieokreślony stopień złośliwości),
  • G1: dobrze zróżnicowany (niski stopień złośliwości),
  • G2: umiarkowanie zróżnicowany (pośredni stopień złośliwości),
  • G3: słabo zróżnicowany (wysoki stopień złośliwości),
  • G4: niezróżnicowany (wysoki stopień złośliwości).

 Jakie są niektóre z systemów stopnia złośliwości histologicznej dla konkretnego typu nowotworu?

Rak piersi i prostaty są najczęściej wstępującymi typami nowotworów, posiadającymi swój własny system klasyfikacji stopnia złośliwości histologicznej.

Rak piersi. Lekarze najczęściej używają systemu klasyfikacyjnego Nottingham’a (także nazywanym modyfikacją Elston – Ellis’a systemu klasyfikacyjnego Scarff – Bloom –Richardson’a) dla nowotworów piersi (1). Ten system klasyfikuje raka piersi na podstawie poniższych cech charakterystycznych:

  • formowanie kanalików wskazuje jaka ilość tkanki nowotworowej formuje przewody piersiowe (mleczne) z prawidłową dla nich strukturą,
  • stopień atypii jądrowej określa wielkość i kształt jądra w komórkach nowotworowych,
  • tempo podziałów mitotycznych: wskazuje jak wiele komórek jest w trakcie podziału w danej chwili; jest to miernik tego, jak szybko komórki nowotworowe rosną i dzielą się.

Każdej z cech przypisuje się wartość  od 1 do 3; gdzie ,,1’’ oznacza, że komórki i tkanka nowotworowa wyglądają jak większość niezmienionych nowotworowo struktur , a wynik ,,3’’ oznacza, że komórki i tkanka wyglądają zupełnie nieprawidłowo.

  • wynik całkowity w zakresie od 3 do 5: G1 ( niski stopień złośliwości histologicznej lub nowotwór dobrze zróżnicowany),
  • wynik całkowity w zakresie od 6 do7: G2 (pośredni stopień złośliwości histologicznej lub nowotwór umiarkowanie zróżnicowany),
  • wynik całkowity w zakresie od 8 do 9: G3 (wysoki stopień złośliwości histologicznej nowotwór słabo zróżnicowany).

Rak prostaty. System punktacji Gleason’a jest używany do  klasyfikacji raka prostaty (1). Punktacja Gleason’a jest oparta na próbkach biopsji, pobranych z prostaty czyli gruczołu krokowego.

Patolog sprawdza próbki, żeby zobaczyć jak podobna jest tkanka nowotworowa do normalnej tkanki gruczołu krokowego. Rozpoznane zostają wzorce organizacji tkanki, występujące w pierwszej i drugiej kolejności.

Pierwsza kolejność określa wzorzec najczęściej występujący w badanej próbce , a druga kolejność – wzorzec o kolejnej częstości występowania.

Każdemu ze wzorców organizacji tkanki jest przydzielana ocena od 1 do 5; z „1”, wyglądającym najbardziej podobnie do zdrowej tkanki gruczołu krokowego, i z „5”, wyglądającym najbardziej nieprawidłowo. Oceny z obydwu  wzorców organizacji są następnie dodawane by otrzymać wskaźnik Gleason’a. Amerykański Wspólny Komitet Raka zaleca poniższą klasyfikację tego wyniku:

  • Gleason X: wskaźnik Gleason’ a nie może być określony,
  • Gleason w zakresie od 2 do 6: tkanka nowotworowa jest dobrze zróżnicowana,
  • Gleason 7: tkanka nowotworowa jest umiarkowanie zróżnicowana,
  • Gleason w zakresie od 8 do 10: tkanka nowotworowa jest słabo zróżnicowana lub jest niezróżnicowana.

Jak stopień złośliwości histologicznej nowotworu wpływa na wybór ścieżki leczenia pacjenta?

Lekarze używają stopnia złośliwości histologicznej oraz innych czynników takich, jak: ocena zaawansowania anatomicznego choroby nowotworowej, wiek pacjenta i jego ogólny stan zdrowia, by opracować plan leczenia i określić rokowanie pacjenta (prawdopodobny rezultat oraz przebieg choroby; szansę wyzdrowienia lub nawrotu choroby). Ogólnie rzecz biorąc, niższy stopień złośliwości histologicznej nowotworu wskazuje na lepsze rokowanie. Nowotwór o wyższym stopniu złośliwości histologicznej może rosnąć i rozsiewać się znacznie szybciej i może wymagać natychmiastowego i bardziej  agresywnego leczenia.

  • Znaczenie  stopnia złośliwości histologicznej nowotworu w planowaniu leczenia i określaniu rokowania pacjenta jest większe dla poszczególnych typów nowotworów takich jak: mięsaki tkanek miękkich, pierwotne guzy mózgu, rak piersi lub prostaty.
  • Pacjent powinien porozmawiać ze swoim lekarzem by otrzymać więcej informacji o stopniu złośliwości histologicznej nowotworu i powiązaniu tego miernika z własnym leczeniem i rokowaniem.
  • Literatura
  1. Amerykański Wspólny Komitet Raka. AJCC (American Joint Committee on Cancer) Cancer Staging Manual. 7th ed. New York, NY: Springer; 2010.

Tłumaczenia treści strony internetowej http://www.cancer.gov/about-cancer/diagnosis-staging/prognosis/tumor-grade-fact-sheet z portalu National Cancer Institute dokonała Zuzanna Osica – studentka kierunku lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Wróć do listy haseł

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*