Porażenie nerwu twarzowego (Bella) – przyczyny, leczenie, objawy, rehabilitacja

Nerw twarzowy (n. facialis) VII jest jednym z dwunastu par nerwów czaszkowych, w skład którego wchodzą włókna ruchowe, czuciowe i przywspółczulne.

Nerw ten dzieli się na gałęzie skroniową, jarzmową, policzkową, brzeżną żuchwy i szyi. Unerwia mięśnie twarzy, ślinianki, błonę węchową nosa, dwie trzecie przednie języka.

Mięśnie podniebienia miękkiego i twardego, a także małżowinę uszną i obszar za uchem.

Przyczyny – porażenie nerwu twarzowego

Porażenie nerwu twarzowego występuje jest zespołem chorobowym o złożonej i często niejasnej etiologii. Najczęściej występuje jako porażenie jednostronne. Najczęstszą [75%] postacią kliniczną uszkodzenia nerwu twarzowego jest tzw. obwodowe uszkodzenie typu Bella. Zwykle nie ma ustalonych przyczyn i występuje niezależnie od wieku i płci.

Porażenie może dotyczyć wszystkich mięśni zaopatrywanych przez ten nerw lub tylko określonych grup mięśniowych, znacznie je osłabiając i zaburzając czucie po tej stronie. Przyczyna wystąpienia obwodowego (porażenie nerwu twarzowego) może być związana z obrzękiem, uciskiem nerwu w wąskim kanale kości skroniowej.

Towarzyszy mu niedokrwienie, niedotlenienie oraz uszkodzenie osłonki włókna nerwowego, a następnie włókna osiowego. Objawy obwodowego porażenia nerwu twarzowego pojawiają się nagle, dając w ciągu kilku godzin pełen obraz chorobowy.

Porażenie wtórne może być powikłaniem w następstwie toczących się procesów patologicznych w obrębie przebiegu tego nerwu (nowotwory podstawy czaszki, zapalenie ucha środkowego, guzy tzw. kąta mózgowo-móżdżkowego).

Porażenie nerwu twarzowego (Bella) – przyczyny, leczenie, objawy, rehabilitacjaNerw twarzowy

Objawy – porażenie nerwu twarzowego

Tempo narastania objawów stanowi kryterium, które pozwala odróżnić porażenie Bella od innych dolegliwości. Przy jednostronnym porażeniu nerwu twarzowego symptomy nasilają się w ciągu kilku dni. Przy pozostałych mogą być rozciągnięte od kilku tygodni do kilku miesięcy.

Porażenie nerwu twarzowego jest różnicowane m.in. z nowotworem gruczołów przyusznych, cukrzycą, boreliozą i HIV.
Czasami zapowiedzią porażenia Bella jest ból w pobliżu ucha, który pojawia się dzień lub dwa przed porażeniem.

Jednym z pierwszych objawów (porażenie nerwu twarzowego) może być gromadzenie resztek jedzenia pomiędzy policzkiem a dziąsłami. Do słabo wyrażonych symptomów zalicza się także zmniejszone mruganie powiekami, nieznacznie upośledzone wydzielanie łez lub łzawienie.

Pogorszenie czucia smaku, nadwrażliwość na dźwięki, zmniejszone wydzielanie śliny. Silniejsze objawy obejmują: unieruchomienie połowy twarzy, asymetrię połowy twarzy, niedomykanie powieki. Ponadto obniżenie kącika ust po stronie uszkodzenia, opadanie powiek, wygładzenie czoła.

Osłabienie funkcji języka, spłycenie bruzdy nosowo-wargowej. Dodatkowymi objawami mogą być: ból ucha, jednostronne upośledzenia czucia smaku, nadwrażliwość na bodźce słuchowe, upośledzenie wydzielania łez.

Porażenie nerwu twarzowego (Bella) – przyczyny, leczenie, objawy, rehabilitacjaKobieta z porażeniem Bella – brak możliwości poruszania prawą częścią twarzy
Porażenie nerwu twarzowego (Bella) – przyczyny, leczenie, objawy, rehabilitacjaKobieta z porażeniem nerwu twarzowego – „krzyczy” tylko połową twarzy

Leczenie – porażenie nerwu twarzowego

W porażeniu kluczową kwestią jest czas reakcji – leczenie powinno być podjęte w najkrótszym możliwym czasie.

Jeśli na etapie diagnostyki wykluczone zostanie przerwanie ciągłości nerwu jako przyczyna dysfunkcji, zalecane jest leczenie zachowawcze oparte na fizjoterapii i przyjmowaniu leków.

Pacjentowi należy stworzyć jak najbardziej komfortowe warunki terapii z zastosowaniem bezpiecznych i skutecznych metod. Celem fizjoterapii jest stworzenie korzystnych warunków do regeneracji nerwu oraz utrzymanie możliwie największej masy mięśniowej do czasu powrotu unerwienia.

Dużą skuteczność w łagodzeniu paraliżu twarzy wykazują zabiegi fizykalne. Powinny wspomagać etapy gojenia, pobudzać naturalny przebieg procesu w celu maksymalizowania jego wydajności. Należy stosować takie zabiegi fizykalne, które wykazują działanie regeneracyjne, przeciwbólowe, poprawiające krążenie obwodowe.

Procesy chorobowe zmieniają potencjał elektryczny uszkodzonych tkanek. W komórkach objętych procesem patologicznym (np. zapalnym) wzrasta opór elektryczny, uniemożliwiający normalizację procesów metabolicznych komórki oraz jej regenerację. Impulsy elektryczne z tkanki nerwowej, których zadaniem jest harmonizowanie procesu regeneracji, nie docierają do chorobowo zmienionych tkanek.

Fizykoterapia a porażenie nerwu twarzowego

W przypadku porażenia Bella, najszybciej jak to jest możliwe można stosować następujące nowoczesne zabiegi fizykalne: terapia energotonowa, magnetostymulacja, magnetoledoterapią, światło widzialne spolaryzowane, mikroprądy a po około 2-3 tygodniach również BMS [biomechaniczna stymulacja mięśni].

Terapia energotonowa – zastosowanie w leczeniu porażenia Bella

Terapia energotonowa opiera się na założeniu, iż zmianom elektrycznym w tkankach towarzyszą zmiany biochemiczne. Główne efekty działania polegają na wprowadzeniu energii do ciała, co aktywuje komórki i witalizuje organizm.

Ponadto wywołują rezonans w celu pobudzenia komórek i ich struktur do drgań, usprawnienia to procesy metaboliczne i zmniejszenie bólu. W związku z powyższym zwiększa się proces dyfuzji w tkankach żywych, normalizuje się aktywność wewnątrzkomórkowego transportu substancji (np. cAMP).

Usprawnia się współdziałanie i komunikacja pomiędzy komórkami dla utrzymania i reprodukcji wymaganych struktur i funkcji tkanek, poprawia się działanie enzymów. Zwiększa się także wydajność miejscowego ukrwienia oraz ilość i rozmiar mitochondriów, zwanych energetycznymi „stacjami mocy”.

W konsekwencji przyspiesza procesy zdrowienia.

Porażenie nerwu twarzowego (Bella) – przyczyny, leczenie, objawy, rehabilitacjaUrządzenie do terapii energotonowej HiTop 4 Touch

Magnetostymulacja

Celem magnetostymulacji jest wspomaganie fizjologicznego funkcjonowania organizmu poprzez stymulację naturalnych procesów życiowych. Biologiczne działanie zmiennego pola magnetycznego generowanego przez Viofor JPS jest następstwem elektrodynamicznego oddziaływania tego pola na prądy jonowe w organizmie.

Magnetomechanicznego oddziaływania pola magnetycznego na cząstki z nieskompensowanymi spinami magnetycznymi. Jonowego rezonansu cyklotronowego kationów i anionów płynów ustrojowych organizmu.

W magnetostymulacji, ze względu na bardzo niskie wartości indukcji magnetycznej najistotniejsze są efekty: bioelektryczny, biochemiczny i bioenergetyczny.
Efekt bioelektryczny powoduje normalizację potencjału błony komórkowej.

Biochemiczny polega na zwiększeniu aktywności enzymatycznej oraz procesów oksydoredukcyjnych związanych z ATP. B
Bioenergetyczny jest czynnikiem stymulującym odżywianie i wzrost komórek oraz regulującym procesy międzykomórkowe prowadzące do regeneracji organizmu.

Synergistyczne działanie ledoterapii i magnetostymulacji działa wyjątkowo korzystnie w aspekcie leczenia: analgetycznego, wazodilatacyjnego spazmolitycznego, stabilizującego błony komórkowe neuronów i pobudzającego procesy plastyczności mózgu, co jest szczególnie istotne w terapii z uszkodzeniem ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego.

Światło widzialne a porażenie nerwu twarzowego

Światło widzialne [380-780nm], mimo że zajmuje niewielki zakres widma promieniowania elektromagnetycznego, jest bardzo istotnym czynnikiem dla wszystkich istot żywych, stanowiącym impuls dla wielu procesów życiowych.

Widzialne światło spolaryzowane pochłonięte przez skórę, jest zamieniane przez organizm ludzki w energię elektrochemiczną.

Powoduje to uruchomienie wewnątrz komórek łańcucha biochemicznych reakcji stymulujących prawidłową przemianę materii, procesy regeneracyjne organizmu i wspomaga jego homeostazę.

Mikroprądy

Mikroprąd, czyli przerywany prąd stały o niskim natężeniu (10-900µA ) naśladuje procesy bioelektryczne w tkance nerwowej. Prąd mikroamperowy przywraca równowagę bioelektryczną uszkodzonych komórek, normalizując ruch jonów i rodników.

Zwiększa się synteza ATP- nośnika energii w metabolizmie komórkowym, białek oraz aktywny transport aminokwasów. Procesy te charakteryzują się silnym działaniem analgetycznym w leczeniu wielu zespołów bólowych.

Pobudzeniem procesów regeneracji tkanek oraz przyspieszeniem procesów gojenia się ran i owrzodzeń.

Porażenie nerwu twarzowego (Bella) – przyczyny, leczenie, objawy, rehabilitacjaPhysioGo 701I generujący mikroprądy

Stymulacja BMS

BMS – biomechaniczna stymulacja mięśni jest to terapia przy użyciu skośnej (diagonalnej) wibracji o częstotliwości 20-30 Hz. Aplikowana lokalnie na obszar schorzenia.

Rytmiczna fala drgań prowadzi do silnej wewnętrznej stymulacji neuromięśniowej. W wyniku terapii następuje redukcja bólu, normalizacja napięć mięśniowych.

Wzrost wrażliwości receptorów, przyspieszenie metabolizmu na poziomie komórkowym oraz usprawnienie przepływu krwi i limfy.

Porażenie nerwu twarzowego rehabilitacja, objawy, przyczyny występowania – Osteo-MED Centrum Rehabilitacji i Osteopatii – rehabilitacja warszawa

Nerw twarzowy

Nerw twarzowy to siódmy z dwunastu nerwów czaszkowych. Składa się z włókien czuciowych, włókien ruchowych i włókien przywspółczulnych. Nerw twarzowy unerwia ruchowo mięśnie mimiczne oraz mięśnie szyi, mięśnie wewnętrzne ucha, skórę małżowiny usznej oraz skórę za uszami. Dodatkowo nerw twarzowy steruje wydzielaniem śliny i łez.

Porażenie nerwu twarzowego to jedno z najpowszechniejszych porażeń nerwów czaszkowych. W jego przebiegu głównie dochodzi do dysfunkcji mięśni mimicznych twarzy. Prowadzi to do np.

trudności w unoszeniu brwi, zamykaniu oczu, zmarszczenia czoła. Porażenie nerwu twarzowego może być jednostronne lub, rzadziej występujące, obustronne.

Wyróżnia się dwa rodzaje porażeń nerwu twarzowego: obwodowe i ośrodkowe.

Porażenie nerwu twarzowego – rodzaje

O obwodowym porażeniu nerwu twarzowego mówimy wtedy, gdy występuje ono w okolicy samych włókien nerwu twarzowego, a objawy widoczne są po tej stronie twarzy, po której uszkodzony jest nerw.

Ośrodkowe porażenie nerwu twarzowego wynika z uszkodzenia jądra nerwu twarzowego w mózgowiu. Objawy pojawiają się w dolnej części twarzy, po stronie nieuszkodzonej jej części.

Porażenie nerwu twarzowego typu Bella jest jednym z częściej występujących. W przebiegu schorzenia dochodzi do paraliżu twarzy, który objawia się defektami w obrębie mięśni mimicznych. Pacjent doświadcza zaburzeń czucia, unieruchomienia twarzy. Ponadto występuję ślinotok, a także obniżenie kącika ust. Pacjenci skarżą się także na nadwrażliwość słuchową.

Porażenie nerwu twarzowego typu Bella- objawy

Do głównych objawów zaliczamy m.in.:

  • ślinotok
  • trudności z przyjmowaniem pokarmów i płynów
  • niezdolność zamykania oka
Leia também:  Jak Długo Po Szczepieniu Moga Wystapic Objawy?

Ponadto pacjent dotknięty problemem skarży się również na:

  • zaburzenia czucia twarzy
  • deformacje w obrębie twarzy, niezdolność do unoszenia brwi, marszczenia czoła
  • częściowo ograniczona zdolność do odczuwania smaków

Przyczyny występowania porażenia nerwu twarzowego

Porażenie nerwu twarzowego może pojawić się nagle, bez wyraźnej przyczyny. Może być spowodowane np. Ochłodzeniem czy tak zwanym przewianiem. Wśród innych przyczyn wymienia się m.in.:

– wrodzone porażenie nerwu twarzowego, które może być spowodowane wadami  genetycznymi lub porodem przeprowadzonym przy pomocy kleszczy

  • borelioza
  • ropne zapalenie ślinianki przyusznej
  • zapalenie ucha środkowego
  • półpasiec
  • sarkoidoza
  • udar mózgu
  • zespół Moebiusa
  • aktywna infekcja wirusem opryszczki
  • dystrofia miotoniczna
  • cukrzyca

Ponadto, do innych czynników predysponujących do występowania porażenia nerwu twarzowego należy:

  • zapalenie ucha
  • monoukleoza
  • ciąża
  • nadczynność tarczycy
  • niedobór witaminy A
  • zatrucia
  • nadużywanie alkoholu
  • miastenia
  • urazy głowy
  • stwardnienie rozsiane
  • zespół Millarda-Gublera
  • zespół Guillain-Barrego

Porażenie nerwu twarzowego rehabilitacja

Rehabilitację przy porażeniu nerwu twarzowego należy podjąć niezwłocznie. Wcześnie podjęte leczenie jest kluczowe w szybkim powrocie do zdrowia.

 Zdarza się, że zgłaszają się do nas pacjenci, u których porażenie nerwu twarzowego wystapiło np. miesiąc wcześniej.

Podczas wywiadu zdrowotnego okazuje się, że poza ćwiczeniami wykonywanymi w domu pacjenci tacy nie mieli wykonywanych żadnych innych zabiegów.

  • Program rehabilitacji może składac się z:
  • -> terapii manualnej, masaże, trening mięśni
  • -> wspomagająco fizykoterapia w tym elektrostymulacja, pole magnetyczne
  • -> kinesiotaping czyli aplikacja specjalnych, elastycznych taśm
  • -> regularne ćwiczenia mięśni mimicznych

Porażenie nerwu twarzowego (Bella) – przyczyny, leczenie, objawy, rehabilitacjaW przypadku porażenia nerwu twarzowego rehabilitacja powinna zostać podjęta natychmiast. Dzięki temu proces leczenia będzie krótszy.

Koszty leczenia porażenia nerwu twarzowego

Trudno jest jednoznacznie wskazać koszty związane z rehabilitacją po porażaniu nerwu twarzowego.

Ilość wizyt wynika ze stopnia porażenia, odstępu czasu jaki upłynął od wystąpienia incydentu do podjęcia rehabilitacji a także zdeterminowania pacjenta do samodzielnej pracy z domu (ćwiczenia mięśni mimicznych).

Im wcześniej zostanie podjęta rehabilitacja tym większe szanse na szybki powrót do zdrowia. Dlatego też już w momencie zaobserwowania pierwszych objawów pacjent powinien zgłosić się na rehabilitację.

Koszt terapii manualnej 30 minut wynosi 100 zł. Zabieg elektrostymulacji= 40 zł. Pozostała fizykoterapia: 20 zł. W naszym centrum obowiązują również pakiety promocyjne. Zapraszamy do kontaktu pod numerem 506-459-870. Chętnie udzielimy wszelkich informacji.

Porażenie nerwu twarzowego gdzie szukać pomocy?

W Centrum Rehabilitacji i Osteopatii Osteo-Med oferujemy Państwu kompleksową rehabilitację wraz z odpowiednią fizykoterapią. Zajmujemy się różnymi przypadkami i dolegliwościami w tym również problemami wynikającymi z porażenia nerwu twarzowego. Jesteśmy czynni od poniedziałku do piątku w godz. 8.00-20.00 dlatego też jesteśmy w stanie zaoferować codziennie w razie potrzeby.

Nasze centrum mieści się przy ul. Romera 10, kl. D domofon 106 Warszawa Ursynów Tel. +48 506 459 870

Samoistne porażenie nerwu twarzowego (Samoistne porażenie nerwu..

Najczęstszym rodzajem porażenia nerwu twarzowego (siódmego nerwu czaszkowego) jest właśnie samoistne  porażenie. Lekarze uważają, że do porażenia przyczynia się zapalenie nerwu twarzowego, które powoduje jego obrzęk. Kiedy nerw pęcznieje, napotyka na twardą powierzchnię czaszki. Z tego powodu dochodzi do ucisku i niedokrwienia. Nie wiadomo jednak, co powoduje obrzęk nerwu.

Takie porażenie może zdarzyć się każdemu, nawet osobom całkowicie zdrowym. Wydaje się jednak, że częściej występuje u kobiet w ciąży, chorych na cukrzycę, grypę, przeziębienie lub po ekstrakcji korzenia zęba. Część środowiska naukowego podnosi również temat potencjalnego powiązania między samoistnym porażeniem nerwu twarzowego a zarażeniem wirusem opryszczki.

Dolegliwość występuje rocznie u około 20 osób na 100 000, przy czym wraz z wiekiem ryzyko wystąpienia porażenia rośnie.

Samoistne porażenie nerwu twarzowego – objawy

Objawy porażenia Bella zazwyczaj pojawiają się nagle. Niektórzy chorzy skarżą się na ból w uchu 1-2 dni przed wystąpieniem paraliżu. Część osób twierdzi również, że w ostatnich dniach przed porażeniem wszelkie dźwięki wydawały im się dużo głośniejsze niż zwykle.  

Objawy samoistnego porażenia nerwu twarzy zazwyczaj występują tylko po jednej stronie twarzy

  • chory nie może zamknąć powieki ani mrugnąć okiem lub powieka opada
  • chory nie może unieść brwi
  • chory nie może zmarszczyć czoła
  • chory nie może odsunąć warg i pokazać zębów
  • chory nie może zagwizdać
  • łzawienie oka
  • ślinienie się
  • trudności z przeżuwaniem
  • upośledzone wyczuwanie smaków
  • drżenie mięśni twarzy
  • ból lub drętwienie za uchem

Podczas diagnozowania porażenia Bella należy w pierwszej kolejności wykluczyć inne przyczyny porażenia w szczególności uraz, cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, rzucawkę, zakażenie wirusem ospy wietrznej, boreliozę, choroby nowotworowe i inne.

Jeśli po wykonaniu badań diagnostycznych przyczyna porażenia nadal pozostaje nieustalona, można przyjąć, że chory cierpi na porażenie Bella.

Porażenie nerwu twarzowego (Bella) – przyczyny, leczenie, objawy, rehabilitacja

Jak długo trwa porażenie nerwu twarzowego?

Osłabienie mięśni twarzy nasila się przez 1-2 dni, wtedy można zauważyć największe zniekształcenia na twarzy. Po tym czasie porażenie powoli zaczyna ustępować, a chory z dnia na dzień czuje się coraz lepiej. Objawy całkowicie ustępują zazwyczaj w ciągu 3 miesięcy, choć u niektórych obserwuje się dłuższy okres regeneracji. W bardzo rzadkich przypadkach objawy mogą pozostać na stałe.

Leczenie samoistnego porażenie nerwu twarzowego 

Porażenie Bella, tak jak zaczyna się samoistnie, tak zwykle ma charakter przejściowy i samoistnie się kończy.

Leczenie kortykosteroidami

U niektórych chorych dotkniętych porażeniem możliwe jest leczenie kortykosteroidami. Zwłaszcza w przypadku chorych, u których w obrazie rezonansu magnetycznego widoczny jest obrzęk nerwu.

O włączeniu do leczenia kortykosteroidów każdorazowo decyduje lekarz, należy jednak zaznaczyć, że aby leczenie tą metodą przyniosło najlepsze efekty należy je włączyć do 72 godzin po wystąpieniu pierwszych objawów porażenia.

Acyklowir

Ze względu na potencjalny związek między wystąpieniem objawów porażenia a zakażenia wirusem opryszczki, w terapii chorych stosuje się także acyklowir. Dodatkowo pacjentom podaje się preparaty witaminowe, które zwiększają przewodnictwo nerwowe, tym samym łagodząc objawy porażenia.

Leczenie objawowe

W przypadku części chorych, u których objawy samoistnie ustępują, stosuje się jedynie leczenie objawowe, na które składa się szczególna dbałość o kondycję skóry twarzy oraz nawilżanie oczu.

W przypadku, kiedy na skutek porażenia u pacjenta występuje problem z zamykaniem powieki, oko należy zabezpieczyć przed wysychaniem – aplikując krople nawilżające i opatrując powiekę jałowym gazikiem.

 

Dodatkowym sposobem na łagodzenie objawów jest masaż mięśni twarzy. W bardzo rzadkich przypadkach, jeśli objawy nie ustępują przez długi czas – lekarz może zalecić operację, aby zmniejszyć nacisk na nerw twarzowy. W przypadkach, kiedy terapia nie przynosi efektu, możliwe jest wykonanie zabiegu rekonstrukcyjnego, którego celem jest przywrócenie funkcji nerwów.  

Źródła: 

Porażenie nerwu twarzowego – przyczyny, objawy, rehabilitacja

Skwaszona mina nie zawsze musi być oznaką naszej dezaprobaty lub niezadowolenia w trakcie rozmowy.

Porażenie nerwu twarzowego, struktury zaopatrującej naszą twarz czuciowo i ruchowo, bardzo często prowadzi do pojawienia się objawów w postaci niesymetrycznego zaburzenia napięcia mięśniowego.

Ponownie bierzemy pod lupę jedną z jednostek chorobowych z którymi mamy do czynienia w naszej codziennej praktyce rehabilitacyjnej.

Nerw twarzowy wchodzi w skład dwunastu par nerwów czaszkowych, będących elementem obwodowego układu nerwowego. Sam nerw określany jest nr VII, natomiast pod względem funkcjonalności zaliczany jest do grona nerwów mieszanych.

Powodem jest jego budowa, w której należy wyróżnić trzy typy włókien: czuciowe (sensoryczne), wydzielnicze (stanowiące część przywspółczulnego układu nerwowego), a także ruchowe (motoryczne, dominujące w budowie funkcjonalno-strukturalnej nerwu twarzowego).

Wiązki sensoryczne gwarantują człowiekowi odbiór bodźców czuciowych z zewnętrznej części przewodu słuchowego, a także uczucia smaku z przednich 2/3 połowy języka.

Wspomniane włókna wydzielnicze zaopatrują nasze gruczoły łzowe, ślinowe (zarówno podjęzykowe, jak i podżuchwowe) i śluzowe. Ta część nerwu twarzowego bierze bezpośredni udział w kontroli wydzielania łez, śliny i śluzu.

Ostatnie, dominujące liczebnością włókna ruchowe, posiadają szeroki zakres unerwienia motorycznego.

Zgodnie z nazwą, nerw twarzowy obejmuje mięśnie mimiczne twarzy (przyczyniając się do możliwości wykonywania ekspresji, grymasów, a także ruchów ust czy powiek) oraz najmniejszą strukturę mięśniową naszego ciała, czyli mięsień strzemiączkowy. Skurcz tego ostatniego pozwala modulować poziom słyszanego hałasu, dostosowując wrażliwość na odbierany dźwięk.

Lokalizacja, poziom uszkodzenia, ma istotne znaczenie dla całego mechanizmu patologii i determinuje obraz kliniczny chorego. Podobnie jest w przypadku nerwu twarzowego, także wyróżniamy dwa modele dysfunkcji, które mogą obejmować tę strukturę.

Pierwszą z nich są uszkodzenia typu ośrodkowego, mowa o nich wówczas gdy uszkodzenie dotyczy dróg korowo-jądrowych ponad jądrem nerwu VII. Zadaniem tych połączeń jest unerwienie mięśni twarzoczaszki, obszaru szyi oraz część mięśnia czworobocznego (popularnie nazywanego kapturowym).

Leia também:  Grzybica Jamy Ustnej Ile Trwa Leczenie?

Porażenie ośrodkowe również należy podzielić na dwa pomniejsze typy:

W sytuacji zaburzenia o pierwszym typie pacjent nie będzie zdolny do wykonywania żadnych ruchów w obrębie dolnej części twarzy. Zostaje jednak zachowana ruchomość warunkująca wyrażanie emocji na naszej twarzy.

Gdy mamy styczność z patologią natury podkorowej, spontaniczna ruchomość emocjonalna także zostaje zniesiona. W każdym z przypadków zmysł smaku nie zostaje naruszony.

Lekarze i specjaliści wśród najczęstszych przyczyn ośrodkowego porażenia nerwu twarzowego wymieniają: udary mózgu, stwardnienie rozsiane oraz pierwotne i przerzutowe choroby nowotworowe.

Drugi model upośledzenia pracy nerwu twarzowego ma charakter obwodowy, a ściślej rzecz biorąc, dotyczy uszkodzeń w obrębie jego jąder i (lub) pnia. Tutaj również należy scharakteryzować kilka rodzajów porażenia nerwu VII, które różnią się od siebie rodzajem i wielkością występujących deficytów.

Przegląd wspomnianych modeli należy rozpocząć od najbardziej klasycznej sytuacji, polegającej na bezpośrednim uszkodzeniu jąder nerwu twarzowego.

Pacjent charakteryzuje się bilateralnym niedowładem obwodowym wspomnianego nerwu i przeciwstronnym porażeniem połowiczym mięśni twarzy w stosunku do lokalizacji przyczyny, którym może też towarzyszyć uszkodzenie nerwu VI (odwodzącego), w mniejszym stopniu par V (trójdzielnych) i VIII (przedsionkowo-ślimakowych).

Poszkodowany często przejawia częściowe, a nawet i całkowite zniesienie zmysłu smaku. Ten model porażenia obwodowego jest zwykle podyktowany przez udary mózgowe, upośledzenia o charakterze demielinizacyjnym, jakie znamy ze stwardnienia rozsianego czy guzy jąder nerwów twarzowych.

Warto też wspomnieć o kilku zespołach naczyniowych, których obecność może skutkować porażeniem nerwu VII, jak chociażby Brissauda, Foville’a, Gaspariniego czy Millarda-Gublera.

Kolejny model obwodowego niedowładu nerwu twarzowego jest zwykle odnotowywany w przypadku zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych bądź toczących się w nich zmian o charakterze rakowatości. W tej sytuacji uszkodzenie nerwu VII następuje w miejscu jego wyjścia z mostu Varola, będącego elementem pnia mózgu.

Opisywany stan zwykle prowadzi do pojawienia się symetrycznych deficytów czuciowo-ruchowych, którym może towarzyszyć uszkodzenie pozostałych nerwów czaszkowych. Uczeni potwierdzają, że zwykle dotyczy to par nr III, V, VI, VIII, IX, X i XII.

Niejednokrotnie chorzy mogą przejawiać obecność objawu Marcusa Gunna bądź zespołu Marina Amata.

Fachowa literatura wymienia jeszcze dwa istotne modele uszkodzenia nerwu twarzowego, które wpisują się do grona urazów o charakterze obwodowym. Mowa tu o naruszeniu struktury fragmentu nerwu VII znajdującej się w jego kanale lub obszarze przewodu słuchowego wewnętrznego.

Taki stan oprócz typowych objawów dla uszkodzeń obwodowych odznacza się upośledzeniem odbierania dźwięków o charakterze nadmiernej wrażliwości.

W sytuacji, gdy porażenie nerwu twarzowego w jego kanale i to wraz ze struną bębenkową, oprócz klasycznych symptomów porażenia pacjent odznacza się nieprawidłowościami w odbieraniu smaku na przednich 2/3 ipsilateralnej połowy języka oraz wydzielania śliny.

Czynniki przyczyniające się do problemu zwanego porażeniem nerwu twarzowego są nierozerwalnie związane z samym typem niedowładu. W temacie ośrodkowych uszkodzeń fachowcy wskazują na wcześniej wymienione jednostki chorobowe tj.

różnego rodzaju udary mózgu, stwardnienie rozsiane, a także guzy i stany zapalne w obrębie komórek mózgowych. Mnoga liczba odnotowanych przypadków potwierdziła, że ten model zaburzeń jest najczęściej diagnozowany w trakcie historii chorego.

Sytuacja wygląda zgoła inaczej dla uszkodzeń obwodowych, które wykazują bardziej indywidualny charakter. Blisko 70% zgłaszanych przypadków patologii nerwu twarzowego o podłożu obwodowym wykazuje symptomy charakterystyczne dla tzw. Porażenia Bella.

Model ten zaliczany jest do grona porażeń idiopatycznych, samoistnych i bez uchwytnej przyczyny, dlatego też nauka bazuje jedynie na przypuszczeniach co do mechanizmu jego powstawania. Za najczęstszy czynniki przyczyniający się do występowania porażenia Bella lekarze podają infekcję wirusem opryszczki.

Idiopatyczne porażenie nerwu twarzowego (VII) przejawia się odczuwalną asymetrię napięcia mięśni mimicznych twarzy o charakterze sztywności i zaburzenie funkcji podyktowanych tymi strukturami (m.in.

niedomykanie jednej z powiek, obniżenie kącika ust po stronie patologii, mimowolny wypływ śliny, gładkie czoło), bóle okolicy ucha, zaburzenie wydzielania łez, upośledzone odczuwanie zmysłu smaku o charakterze połowiczym, a także wspomniana już nadwrażliwość na bodźce słuchowe.

Obwodowe uszkodzenia nerwu twarzowego mogą mieć jednak nieco bardziej sprecyzowaną i zarazem poznaną przyczynę swojej obecności.

Obecna kondycja medycyny oraz wieloletnie badania nad zgłębieniem tej jednostki chorobowej pozwolił jednak na określenie, kilku istotnych czynników, które mogą mieć niezwykle istotne znaczenie w procesie powstawania porażenia nerwu VII. Lekarze wymieniają wśród nich m.in.

zespół Ramsaya Hunta, neuropatie będące konsekwencją boreliozy, niektóre choroby metaboliczne (np.

cukrzyca, zaburzenia pracy tarczycy o charakterze niedoczynności), infekcje o charakterze miejscowym i ogólnym, patologie o podłożu autoimmunologicznym, a także choroby nowotworowe, niektóre zabiegi operacyjne w obrębie ucha i przebiegu samego nerwu czy bezpośrednie urazy mechaniczne w obrębie kości skroniowej.

Badanie neurologiczne pacjenta składa się oczywiście z dwóch części: podmiotowej i przedmiotowej.

Pierwsza część stanowi klasyczny wywiad w trakcie którego specjalista stara się ustalić ewentualne przyczyny, jakie mogły doprowadzić do powstania obecnego stanu, a także określić występujące objawy główne i współtowarzyszące.

Druga i zarazem istotniejsza część badania dotyczy już bezpośrednio nerwu twarzowego, a ściślej rzecz biorąc jego czuciowo-ruchowo-wydzielniczych właściwości. Lekarze powinni dokonać oceny następujących aspektów:

  • Spoczynkowa i motoryczna symetria twarzy – wstępne określenie modelu (ośrodkowego/obwodowego) dysfunkcji. W tym celu warto posiłkować się skalą Housa i Brackmanna bądź testem Pietruskiego,
  • Występowanie ruchów nieprawidłowych – sprawdzenie obecności m.in. synkinez, mioklonii, miokimii, blefarospazmu czy dystonii segmentalnej,
  • Jakość i sposób wykonywania reakcji zamierzonych – przeanalizowanie stanu poszczególnych gałęzi nerwu twarzowego, terapeuci polecają pacjentom wykonanie takich czynności jak np. marszczenie czoła i nosa, zaciskanie powiek, wysunięcie brody w przód, próba gwizdania, szczerzenie zębów i uśmiech. Badanie wykonywane jest jedno- i obustronnie,
  • Stan czucia – sprawdzenie odbierania bodźców słuchowych i smakowych, które mogą zostać zaburzone w przebiegu uszkodzenia,
  • Czynności autonomicznych – badanie funkcji wydzielniczych gruczołów łzowych (tzw. Test Schirmera) i ślinowych.

Badanie diagnostyczne chorego powinno być dodatkowo uzupełnione przez inne narzędzia badawcze, które pozwolą na maksymalne sprecyzowanie aktualnego stanu pacjenta.

Oprócz typowych metod obrazowych jak EMG, ENG czy TK kości skroniowych, warto też zwrócić uwagę na wyniki głównych badań laboratoryjnych jak np. morfologii krwi, poziomu glukozy, TSH czy stężenia witaminy B12.

Anomalie w zakresie wartości tych czynników mogą być z aktualnym stanem pacjenta i dać wskazówkę, gdzie należy szukać przyczyny występującego problemu.

Leczenie porażeń nerwu twarzowego ma ścisły związek z lokalizacją problemu, a także jego charakterem.

Przedstawiony powyżej obraz kliniczny dla poszczególnych typów tego modelu patologii pozwala też przygotować zupełnie różne postępowania terapeutyczne.

My oczywiście skupimy się na tym, w jaki sposób powinna wyglądać kompleksowa fizjoterapia pacjentów z tą dolegliwością.

Rehabilitacja neurologiczna w przypadku porażeń nerwu twarzowego polega na umiejętnym połączeniu ćwiczeń ruchowych wraz z leczniczymi i proregeneracyjnymi właściwościami niektórych zabiegów fizykalnych.

Kinezyterapia uszkodzonego nerwu VII bazuje na wieloetapowej gimnastyce mięśni mimicznych twarzy, których tonus mięśniowy został zaburzony. Trening mimiki powinien przewidywać m.in.

marszczenie czoła, próby gwizdania, ruchy warg, próby szczerzenia zębów oraz inne czynności pozwalające wyrazić emocje czy zachowania. Dużym ułatwieniem dla poszkodowanego będzie wykorzystanie lustra.

Dzięki odbiciu pacjent zyskuje świetną pomoc w kontroli ruchowej podczas treningu, dodatkowe bodźce wzrokowe (w myśl zasady neuroplastyczności mózgu) przyczynią się do szybszego odzyskania sprawności.

Dobrym uzupełnieniem terapii będzie natomiast skorzystanie z kinesiotapingu, pozwalającego znormalizować zaburzone napięcie mięśniowe, zmniejszyć odczuwalne dolegliwości bólowe, a także znacząco ułatwić choremu wykonywanie niektórych czynności. Warto też pamiętać o stymulacji czucia głębokiego twarzy, co może być uzyskane przez specjalistyczne metody terapeutyczne jak np. PNF, Castillo-Morales czy Vojty.

Fizykoterapia pacjentów z uszkodzonym nerwem twarzowym jest ukierunkowana na ograniczenie bólu, wyrównanie patologicznego tonusu mięśniowego, a także przyśpieszenie regeneracji poprzez stymulację ich odżywiania. Stan naszej skóry także ulega poprawie.

Leia também:  Po Operacji Biodra Jak Długa Rehabilitacja?

Zabiegi fizykalne jak naświetlanie lampami Sollux, okłady borowinowe, EMS (elektrostymulacja mięśniowa), biostymulacja laserowa czy magnetoterapia pozwalają na bezpieczne uzyskanie satysfakcjonującego efektu terapeutycznego.

Część specjalistów wykorzystuje też fono i jonoforezę, którzy przy wykorzystaniu leczniczych właściwości prądu lub ultradźwięków, dodatkowo wprowadzają leki przeciwzapalne w miejsce problemu.

Porażenie nerwu twarzowego

Porażenie nerwu twarzowego (tzw. porażenie Bell’a) jest samoistnym porażeniem mięśni połowy twarzy. Twarz unerwiona jest przez dwa nerwy twarzowe (VII nerw czaszkowy). Lewy zaopatruje lewą połowę twarzy, a prawy – prawą połowę twarzy. Porażenie nerwu twarzowego pojawia się często bez konkretnej przyczyny u osób w każdym wieku . Porażenie Bell’a dotyczy jednego nerwu.

Jakie są przyczyny porażenia nerwu twarzowego?

Porażenie Bella jest wynikiem uszkodzenia jądra nerwu twarzowego w pniu mózgu lub jego włókien.

  • zespół Moebiusa, rzadki zespół wad wrodzonych , na którego obraz kliniczny składa się szereg zaburzeń neurologicznych. Ludzie z tą chorobą nie mogą się uśmiechać, marszczyć brwi, mrużyć oczu i poruszać nimi.
  • sarkoidoza,
  • udar mózgu,
  • borelioza,
  • aktywna infekcja wirusem opryszczki,
  • zapalenie ucha,
  • cukrzyca,
  • dystrofia miotoniczna,
  • zespół Guillaina Barego,
  • stwardnienie rozsiane,
  • cukrzyca,
  • miastenia,
  • niedobór witaminy A,
  • nowotwory ośrodkowego układu nerwowego.

Rodzaje porażenia nerwu twarzowego

  • 1) Obwodowe porażenie nerwu twarzowego – występuje wtedy, gdy porażenie zlokalizowany jest w obrębie samych włókien nerwu twarzowego, objawy dotyczą całej jednej strony twarzy po stronie uszkodzenia nerwu.
  • 2) Ośrodkowe porażenie nerwu twarzowego – związane jest ono z uszkodzeniem jądra nerwu twarzowego, w jego przebiegu dolegliwości dotyczą przeciwnej co do uszkodzenia strony twarzy, a do tego porażenie dotyczy tylko mięśni dolnej połowy twarzy.
  • Jakie są objawy porażenia nerwu twarzowego?
  • asymetria twarzy – połowa twarzy jest opadnięta, kącik ust oraz oka jest obniżony, chory odczuwa sztywność połowy twarzy nie mogąc wykonać żadnych ruchów mimicznych,
  • niedomknięta powieka przez co chory nie może zamknąć oka oraz pojawia się łzawienie,
  • obniżenie kącika ust po stronie uszkodzenia, co przypomina stan po udarze. Chory nie może wyszczerzyć zębów, gwizdać, nadmuchać policzka. Z kącika ust może wypływać ślina,
  • wygładzenie czoła, chory nie może go zmarszczyć,
  • spłycenie bruzdy nosowo-wargowej,
  • jednostronne zaburzenie czucia smaku.

Jak diagnozować porażenie nerwu twarzowego ?

Podstawowymi narzędziami diagnostycznymi w przypadku porażeń nerwu VII są przede wszystkim wywiad i badanie przedmiotowe.

Aby prawidłowo zdiagnozować porażenie nerwu twarzowego oprócz pojawienia się wspomnianych objawów należy wykonać kilka badań . Podstawowymi badaniami jest elektroneurografia oraz elektromiografia.

Pierwsze ocenia stan nerwów obwodowych, a drugie ocenia cechy odnerwienia mięśni. Można dodatkowo wykonać tomografie komputerową kości skroniowych.

Rehabilitacja nerwu twarzowego

Leczenie uszkodzenia nerwu twarzowego powinno być zróżnicowane ze względu na przyczynę. Zazwyczaj sprowadza się ono do terapii przyczynowej i rehabilitacji (leczenie trombolityczne w udarach niedokrwiennych mózgu, leki immunomodulujące w SM, operacje guzów, antybiotyki w boreliozie).

Aby pobudzić nerw twarzowy należy wykonywać kilka razy dziennie ćwiczenia mimiczne oraz wykonywać specjalne techniki masażu. W przypadku idiopatycznego porażenia nerwu twarzowego, czyli tzw.

porażenia Bella (stanowi ok 90%) aktualnie zalecanym postępowaniem jest włączenie leczenia steroidami .

Z reguły rehabilitacja trwa od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy w zależności od stopnia uszkodzenia nerwu twarzowego.

Porażenie nerwu twarzowego – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja

Nerw twarzowy jest przede wszystkim nerwem ruchowym, który odpowiada za mięśnie mimiczne twarzy.

Kiedy w wyniku ostrego zapalenia nerwu, dochodzi do jego porażenia, mówi się o samoistnym obwodowym porażeniu nerwu twarzowego, czyli tzw. porażeniu Bella.

Odpowiada ono za około 75 procent obwodowych uszkodzeń nerwu twarzowego. Może do niego dojść w wyniku zwykłego przewiania. Inne potencjalne przyczyny to:

  • zakażenia wirusowe
  • alergie
  • urazy
  • nowotwory czaszki

Porażenie zaczyna się nagle, a objawy występują szybko, zazwyczaj po jednej stronie twarzy (porażenie jednostronne). Na początku chory może odczuwać bóle za uchem, a wkrótce nie kontroluje mięśni mimicznych. Nie może zamknąć oka, zmarszczyć czoła ani wyszczerzyć zębów.

Kącik wargi jest opadnięty, twarz ulega wygładzeniu. Upośledzone jest wydzielanie łez. Do tego dochodzą zaburzenia smaku oraz obniżona wrażliwość na zapachy. Przy stawianiu diagnozy pomocne jest stwierdzenie objawu Bella, czyli zwracania się gałki ocznej do góry i na zewnątrz. Inne objawy praktycznie nie występują.

Poza nimi chory może czuć się całkiem normalnie.

Porażenie nerwu twarzowego dla większości osób jest całkowicie wyleczalne, jednak pełny powrót do zdrowia może trwać od kilku tygodniu do kilku miesięcy. U około połowy chorych objawy znikają samoistnie w ciągu 6 miesięcy.

Możliwe jest także wystąpienie pojedynczych drobnych defektów jak np. przymykanie oka przy uśmiechu. U części chorych porażenie nie ustępuje. Najbardziej narażone są na to osoby powyżej 60 roku życia, cierpiące na cukrzycę lub nadciśnienie tętnicze.

W takich przypadkach należy rozważyć operacyjne możliwości rekonstrukcji nerwu twarzowego.

Terapia porażenia nerwu twarzowego opiera się na farmakoterapii oraz fizykoterapii. Środkami pierwszego wyboru są kortykosteroidy lub niesteroidowe środki przeciwzapalne.

Najlepsze efekty przynosi szybkie podanie leków, czyli w ciągu 48 godzin od wystąpienia porażenia.

Jeśli po dwóch tygodniach od rozpoczęcia leczenia nie widać żadnej poprawy, konieczne jest przeprowadzenie szczegółowej diagnostyki np. poprzez badanie EMG.

Interwencja chirurgiczna jest rozważana, jeśli w ciągu dwóch miesięcy leczenia zachowawczego nie widać poprawy.

Nieodłącznym elementem leczenia porażenia nerwu twarzowego jest rehabilitacja, w tym przede wszystkim fizykoterapia. Rehabilitacja powinna być rozpoczęta jak najwcześniej, ponieważ odnerwiony mięsień może zacząć zanikać.

W pierwszej fazie porażenia stosuje się przede wszystkim leczenie objawowe. Zacząć można od stymulacji ciepłem poprzez zabiegi rozgrzewające lub naświetlanie lampą. W tym okresie leczenia warto unikać przebywania w przeciągach oraz kurzu.

Należy także próbować spać wyłącznie na zdrowej stronie twarzy.

Istotnym elementem terapii jest prawidłowe dbanie o oczy. Ponieważ  chory nie panuje nad powiekami, oko jest narażone na nadmierne wysychanie, a nawet owrzodzenie. Aby temu zapobiec w ciągu dnia oko powinno być odpowiednio nawilżane. Pomóc może zakraplanie soli fizjologicznej lub tzw. sztuczne łzy. Na noc oko może być zaklejane.

W leczeniu porażenia nerwu twarzowego stosowane są także zabiegi elektrostymulacji oraz zmienne pole magnetyczne.

Niektóre czynności związane z rehabilitacją porażenia nerwu twarzowego można z powodzeniem wykonywać w domu. Przykładem są ćwiczenia mimiczne przed lustrem. Dla uzyskania efektów należy ćwiczyć systematycznie, kilka razy dziennie. Zestaw ćwiczeń powinien obejmować:

  • zamykanie oczu
  • marszczenie czoła
  • szczerzenie zębów
  • gwizdanie i dmuchanie

Dodatkowo można wykonywać ćwiczenia z zakresu stymulacji nerwowo-mięśniowej w tym delikatne masaże rozluźniające mięśnie. Najlepiej jeśli wykonywane są kilka razy dziennie w krótkich pięciominutowych seriach. Szczególną uwagę podczas masażu należy poświęcić okolicom oka oraz ust.

Porażenie nerwu twarzowego u dzieci ma najczęściej związek z ropnym zapaleniem ucha środkowego. Fizykoterapia i ćwiczenia mimiczne mogą mieć charakter zabawy.

  • Jeśli trudno wskazać konkretną przyczynę porażenia u osób młodych, może być pierwszym objawem stwardnienia rozsianego.
  • Bibliografia:
  • “Rehabilitacja w chorobach układu nerwowego”, red. Stanisław Grochmala, Stefania Zielińska-Charszewska, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1986

“Neurologia praktyczna”, prof. dr hab. med. Antoni Prusiński, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003

“Neurologia”, red. prof. dr hab. med. Wojciech Kozubski, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2014

“Propozycja rehabilitacji porażonego nerwu twarzowego”, dr n. kult. fiz. Jagoda Walowska, Rehabilitacja Neurologiczna 6/2014

Przeczytaj także:

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*