Porażenie nerwu strzałkowego – jakie są objawy, leczenie i rehabilitacja?

Porażenie nerwu strzałkowego – jakie są objawy, leczenie i rehabilitacja? 21 listopada 2019OrtezyOrtopedia

Opadanie stopy stanowi zwykle objaw porażenia nerwu strzałkowego. Pacjenci zgłaszają często opadanie stopy od kręgosłupa, np. w przebiegu dyskopatii, jednak problem może pojawić się też po urazie. Jak rozpoznać opadającą stopę oraz jak wygląda jej leczenie i rehabilitacja?

Opadająca stopa – przyczyny

Zaburzenie fizjologicznych funkcji stopy negatywnie wpływa na kondycję całego układu kostno-stawowego. Anomalie w obrębie któregokolwiek z elementów budujących stopę, w tym nieprawidłowości w przewodnictwie nerwowym, wywołują dolegliwości bólowe i trudności ze sprawnym poruszaniem się.

Opadanie stopy jest jednym z częściej występujących objawów dotyczących tej części kończyny dolnej. Ustalenie przyczyny niedowładu i rozpoczęcie odpowiedniego leczenia jest konieczne dla przywrócenia prawidłowej postawy ciała.

Opadająca stopa podczas chodzenia wymusza tzw. chód bociani (brodzący) – stawiając kroki, chory przenosi ciężar ciała z palców na piętę, czyli odwrotnie niż ma to miejsce u osoby zdrowej.

Typowe jest również wysokie unoszenie stopy i nadmierne zgnanie stawu kolanowego, co pozwala uniknąć zaczepiania palcami o podłoże. Zgłaszając się do lekarza, pacjenci określają to jako „człapanie nogą”.

Czy wiesz, jak wyglądają badania stóp?

Porażenie nerwu strzałkowego a opadanie stopy

Kiedy stopa opada, przyczynę w pierwszej kolejności upatruje się w porażeniu nerwu strzałkowego. Nerw strzałkowy to gałąź nerwu kulszowego, który unerwia mięśnie odpowiedzialne za grzbietowe zginanie stopy.

Powodem porażenia są zwykle przewlekłe neuropatie, czyli uszkodzenia nerwów obwodowych. Mogą one być efektem zmian zwyrodnieniowych w lędźwiowo-krzyżowej części kręgosłupa, chorób metabolicznych (np. cukrzycy) czy zalegania złogów miażdżycowych upośledzających prawidłowe krążenie. Nierzadkim problemem jest opadająca stopa po udarze.

Należy pamiętać, że opadanie stopy może wskazywać na znacznie poważniejsze problemy zdrowotne, np. guzy nowotworowe, stwardnienie rozsiane czy dystrofię mięśniową, dlatego objawu nigdy nie należy ignorować.

Opadanie stopy po urazie

Do uszkodzenia nerwu strzałkowego z następczym opadaniem stopy często dochodzi na skutek upadku lub uderzenia w okolicę uda bądź goleni. Ze względu na niezbyt głębokie położenie, nerw ten jest podatny na urazy. O ile w przypadku zaburzeń neurologicznych objaw rozwija się powoli, opadanie stopy po wypadku następuje od razu.

Warto wiedzieć, że struktura nerwu strzałkowego może zostać naruszona również podczas niektórych zabiegów medycznych, np. w obrębie stawu biodrowego i kolanowego.

Jak objawia się stopa opadająca?

W przypadku opadania stopy objawy są dość charakterystyczne. U pacjentów mogą wystąpić:

  • utrudnione lub niemożliwe zgięcie grzbietowe stopy;
  • mrowienie, drętwienie, ból stopy;
  • zaniki mięśniowe i zaniki czucia w miejscu przebiegu nerwu;
  • opadanie bocznego brzegu stopy;
  • brak możliwości chodzenia i stania na pięcie;
  • przykurcze mięśni prowadzące do powstania stopy końsko-szpotawej.

Sprawdź, jakie są objawy płaskostopia poprzecznego 

Diagnostyka opadającej stopy – jakie badania wykonać?

Proces rozpoznania opadającej stopy rozpoczyna wywiad z pacjentem i zapoznanie się w historią jego chorób. Następnie lekarz przeprowadza badanie fizykalne, ocenia jakość chodu i zakres zgięcia grzbietowego stóp, sprawdza czucie oraz nasilenie objawów zależnie od przyjętej pozycji ciała.

Zleca też badania obrazowe, takie jak RTG lub USG, które pozwalają ustalić, w którym miejscu doszło do potencjalnego uszkodzenia nerwu. Cennym narzędziem diagnostycznym jest także elektromiografia, sprawdzająca funkcje nerwów i mięśni.

Leczenie opadającej stopy

Leczenie opadania stopy ukierunkowane jest na eliminację podstawowej przyczyny występowania dysfunkcji. Niezwykle ważne jest, by zostało ono rozpoczęte jak najwcześniej – im szybciej zgłosimy specjaliście niepokojące objawy, tym większe mamy szanse na powodzenie podjętej terapii.

Czy da się wyleczyć opadającą stopę?

W większości przypadków opadanie stopy można wyleczyć lub znacznie ograniczyć patologiczny odruch i przywrócić ułożenie kończyny zbliżone do naturalnego. Zdarza się jednak – np. w przypadku przerwania ciągłości nerwu – że nie jest to możliwe.

Porażenie nerwu strzałkowego – jakie są objawy, leczenie i rehabilitacja?

Ćwiczenia i rehabilitacja opadającej stopy

Rehabilitacja opadającej stopy jest niezbędna na każdym etapie leczenia, niezależnie od stopnia zaawansowania zmian. Ćwiczenia na opadającą stopę mają na celu przywrócenie prawidłowej siły mięśniowej.

Fizjoterapia dąży do regeneracji uszkodzonego nerwu, polepszenia sprawności ruchowej, zniwelowania przykurczów, poprawy elastyczności mięśni i stawów.

Zastosowanie znajdują zabiegi ciepłolecznicze oraz elektrostymulacja.

To, ile trwa regeneracja nerwu strzałkowego, zależy m.in. od wieku pacjenta. Osoby młodsze mają większe szanse na szybszy powrót do sprawności.

Sprawdź, jak wybrać wkładki ortopedyczne

Orteza na opadającą stopę

Ważnym elementem leczenia stopy opadającej jest noszenie odpowiednio dobranej ortezy. Stabilizator na kostkę utrwala prawidłowe ułożenie stopy. Zwiększa bezpieczeństwo poruszania się – wspomaga unoszenie stopy podczas chodu i przeciwdziała zahaczaniu palcami o podłoże, co chroni przed upadkiem.

Łuska na opadającą stopę to rodzaj sztywnej ortezy, która podpiera stopę na całej jej powierzchni. Z kolei orteza dynamiczna jest zaprojektowana w taki sposób, by umożliwić płynne przetaczanie stopy w czasie chodu. Do dyspozycji mamy również unoszące podbicie podciągi.

Opadanie stopy – leczenie operacyjne

Operację opadającej stopy przeprowadza się w stanach wyjątkowych, m.in. kiedy konieczne jest połączenie elementów zerwanego nerwu lub gdy istnieje potrzeba udrożnienia kanału, przez który przechodzi.

Bibliografia:

  1. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/foot-drop/diagnosis-treatment/drc-20372633
  2. https://www.webmd.com/a-to-z-guides/foot-drop-causes-symptoms-treatments
  3. https://www.rehab.pl/blog/zapalenie-nerwu-kulszowego/

Uszkodzenie nerwu strzałkowego

Sierpień 05, 2019 Porażenie nerwu strzałkowego – jakie są objawy, leczenie i rehabilitacja?

Organizm człowieka zbudowany jest z wielu bardzo ważnych układów i narządów, a ich harmonijna praca zapewnia właściwe funkcjonowanie człowieka w życiu codziennym. Jednym z najważniejszych układów człowieka jest układ nerwowy.

Jest on zbudowany z różnego rodzaju wyspecjalizowanych komórek. Odpowiada on w dużej mierze za sterowanie aktywnością organizmu. Układ nerwowy jest w stanie precyzyjnie wykryć niepokojące zmiany zachodzące w otoczeniu i wywołać w związku z tym właściwą reakcję organizmu.

Układ nerwowy składa się z :

  • Ośrodkowego układu nerwowego w skład, którego wchodzi: mózg i rdzeń kręgowy,
  • Obwodowego układu nerwowego w skład, którego wchodzą nerwy obwodowe.

Anatomia nerwu strzałkowego

Nerw strzałkowy wspólny – druga końcowa gałąź nerwu kulszowego, jest mniej więcej o połowę cieńszy  od gałęzi pierwszej – nerwu piszczelowego; powstaje on z nerwów L4 – S2.

  Nerw strzałkowy wspólny zstępuje przez dół podkolanowy skośnie ku dołowi i do boku wzdłuż brzegu przyśrodkowego mięśnia dwugłowego uda, a potem między jego ścięgnem a głową boczną mięśnia brzuchatego łydki dochodzi do powierzchni tylnej głowy strzałki.

Następnie kieruje się on do przodu, owijając się łukowato wokół bocznego obwodu szyjki strzałki.

W tym miejscu nerw leży powierzchownie pod skórą bezpośrednio na kości i może być wyczuwalny czy uszkodzony; tutaj też w przejściu przez szczelinę między obu częściami początkowymi mięśnia strzałkowego długiego dzieli się on na gałęzie: nerw strzałkowy powierzchowny i głęboki.

Podział nerwu strzałkowego:

  • Nerw strzałkowy powierzchowny – jak już nazwa wskazuje przebiega bardziej powierzchownie niż nerw strzałkowy głęboki i w przeciwieństwie do niego jest nerwem przeważnie czuciowym. Rozpoczyna się on między dwiema częściami przyczepów początkowych mięśnia strzałkowego długiego, następnie biegnie ku dołowi przylegając do zewnętrznej powierzchni mięśnia strzałkowego krótkiego, przykryty przez mięsień strzałkowy długi. W bliższej części podudzia nerw dostaje się pod powięź goleni; leży on tu między mięśniami strzałkowymi a mięśniem prostownikiem długim palców; w dalszej części podudzia przebija powięź goleni i dzieli się na dwie skórne gałęzie końcowe: nerw skórny grzbietowy przyśrodkowy i nerw skórny grzbietowy pośredni,
  • Nerw strzałkowy głęboki – jest nerwem przeważnie ruchowym. Wspólnie z nerwem strzałkowym powierzchownym rozpoczyna się w szczelinie między przyczepami początkowymi nerwu strzałkowego długiego. Początkowo przylega bezpośrednio do bocznego obwodu szyjki strzałki i przez przegrodę międzymięśniową przednia przechodzi do komory prostowników goleni. Następnie biegnie skośnie ku dołowi przyśrodkowo od mięśnia prostownika długiego palców i dołącza się do naczyń piszczelowych przednich, wzdłuż których kieruje się na przedniej powierzchni błony międzykostnej goleni między mięśniem piszczelowym przednim a mięśniem prostownikiem długim palców w górnej części podudzia, w części dolnej zaś między mięśniem prostownikiem długim paluch a mięśniem prostownikiem długim palców. W dolnym odcinku goleni przechodzi pod troczkiem górnym prostowników do przodu od stawu skokowo – goleniowego, krzyżuje od tyłu ścięgno mięśnia prostownika długiego palucha i wydostaje się na grzbiet stopy. Tutaj między długim a krótkim prostownikiem palucha dochodzi do pierwszej przestrzeni międzykostnej śródstopia, gdzie rozdziela się na dwa nerwy grzbietowe palców.

Od nerwu strzałkowego wspólnego odchodzą:

  • Gałęzie stawowe – do stawu kolanowego, piszczelowo – strzałkowego i do okostnej kości udowej,
  • Nerw skośny boczny łydki – nerw ten zaopatruje skórę bocznej powierzchni podudzia od kolana do kostki bocznej,
  • Nerw strzałkowy powierzchowny,
  • Nerw strzałkowy głęboki.

Przyczyny uszkodzenia nerwu strzałkowego

  • Złamania – nerw strzałkowy zawija się na swoim brzegu dookoła szyjki strzałki i w tym właśnie miejscu leży najbardziej powierzchownie. W takim ułożeniu dotyka kości przez co jest najbardziej narażony na różnego rodzaju uszkodzenia mechaniczne np. złamanie szyjki kości strzałkowej,
  • Ucisk pomiędzy głowami mięśnia strzałkowego długiego,
  • Urazy stawu kolanowego np. zwichnięcie,
  • Guz kości,
  • Niewłaściwe (zbyt ciasne) założenie opatrunku gipsowego,
  • Nieprawidłowe wykonanie określonego ruchu np. zbyt gwałtowne wstanie,
  • Neuropatie

Objawy uszkodzenia nerwu strzałkowego

  • Brak możliwości zginania grzbietowego stopy i palców (porażenie mięśni prostowników),
  • Opadnięcie brzegu bocznego stopy (porażenie mięśni strzałkowych),
  • Niewłaściwy chód np. ptasi,
  • Zaburzenie czucia np. powierzchni grzbietowej stopy i palców oraz czasem na powierzchni bocznej podudzia,
  • Brak możliwości chodu na piętach.
Leia também:  Sercowy zespół X – co to jest, jak się leczy, jakie są rokowania?

Leczenie

Leczenie różnego rodzaju uszkodzeń nerwów strzałkowych nie jest procesem łatwym, wymaga dużego doświadczenia. W pierwszej kolejności wykonuje się dokładne badanie lekarskie potwierdzające wstępną diagnozę. W dalszym procesie leczenia zlecane jest badanie elektromiograficzne.

Elektromiografia jest podstawowym badaniem służącym do precyzyjnego a zarazem dokładnego rozpoznawania chorób obwodowego układu nerwowego oraz mięśni. Omawiane badanie pozwala ustalić precyzyjnie lokalizację i charakter zmian patologicznych w mięśniach, oraz  ocenić zaawansowanie i dynamikę procesu chorobowego.

W tym konkretnym przypadku umożliwia sprawdzenie czynności bioelektrycznej mięśni unerwionych przez nerw strzałkowy a zarazem pozwala ocenić stopień uszkodzenia określonego nerwu.

Porażenie nerwu strzałkowego – jakie są objawy, leczenie i rehabilitacja?

Wyróżnia się leczenie:

  • Operacyjne – wówczas kiedy nerw jest całkowicie przerwany. Wykonuje się wówczas precyzyjne zeszycie jego obu uszkodzonych odcinków po uprzednim dokładnym oczyszczeniu jego końców z różnego rodzaju tkanek,
  • Fizjoterapeutyczne – stosuje się różnorodne zabiegi z zakresu fizykoterapii i kinezyterapii,
  • Farmakologiczne – stosuje się zastrzyki z różnorodnych preparatów hamujących enzym cholinoesterazę.

W ewentualnym rokowaniu pomyślności określonego typu leczenia ma znaczenie nie tylko stopień uszkodzenia nerwu ale przede wszystkim wiek pacjenta.

Regeneracja włókien mięśniowych trwa niezwykle długo, jednak należy pamiętać, że szybciej regenerują się włókna nerwowe u osób młodych, dobrze odżywionych niż u osób w podeszłym wieku i wyniszczonych.

W skuteczności leczenia o wiele lepiej rokują uszkodzenia proksymalne (bliższego odcinka nerwu) niż dystalne (dalszego odcinka nerwu).

Rehabilitacja po uszkodzeniu nerwu strzałkowego

Główne cele rehabilitacji po uszkodzeniu nerwu strzałkowego to między innymi:

  • Kompleksowe zapobieganie powstaniu ewentualnych przykurczy mięśniowych,
  • Utrzymanie optymalnego zakresu ruchu w stawie skokowym, kolanowym i biodrowym,
  • Właściwe zapobieganie powstania zaników mięśniowych całej kończyny dolnej,
  • Zachowanie właściwej trofiki tkanek.

Odpowiednie postępowanie usprawniające należy wprowadzić możliwie jak najszybciej, najlepiej zaraz po postawieniu właściwej diagnozy.

W czasie trwania całego procesu rehabilitacji należy utrzymywać podwyższoną temperaturę miejsca uszkodzenia (wskazane jest zakładanie ciepłej skarpety), ponieważ podwyższona temperatura przyczynia się w dużym stopniu do przyspieszenia procesów regeneracyjnych.

W bardzo ważne jest także utrzymanie stopy w pozycji fizjologicznej za pomocą specjalistycznej szyny lub obuwia ortopedycznego. Stopa niewłaściwie ustabilizowana może doprowadzić do nienaturalnego rozciągnięcia struktur wewnętrznych zapewniających w prawidłowych warunkach odpowiednią stabilizację.

W początkowym etapie usprawniania stosujemy zabiegi z szeroko pojętej fizykoterapii. Skuteczne w przypadku opisywanego schorzenia jest zastosowanie laseroterapii, elektrostymulacji oraz lampy sollux. Wszystkie przytaczane zabiegi maja na celu przyspieszenie regeneracji.

W dalszej kolejności wprowadzamy kinezyterapię, która zawiera delikatne ćwiczenia izometryczne, bierne, czynno – bierne, wspomagane, oporowe. Stosuje się również specjalne metody fizjoterapeutyczne takie jak np. PNF oraz masaż. Podczas prowadzenia procesu usprawniającego należy zapewnić pacjentowi również odpowiednią opiekę psychologiczną, ponieważ ograniczenie aktywności szczególnie u osób ruchliwych może doprowadzić do huśtawki nastroju co w perspektywie czasu zaburza a nawet spowalnia proces rehabilitacyjny.

Autor: dr n. med. Kamil Klupiński,fizjoterapeuta sportowy, kierownik poradni rehabilitacyjnej

Piśmiennictwo:

  • Bochenek A, Reicher M: Anatomia człowieka. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 1990, Tom I.

Porażenie nerwu strzałkowego – przyczyny, objaw, leczenie. MobileMed

Porażenie nerwu strzałkowego – jakie są objawy, leczenie i rehabilitacja?

Stopa opada, podczas chodu nie można jej podnieść do góry, palce zaczepiają o podłoże. Chód przypomina marsz bociana po łące (wysoko podnoszone kolano do góry, aby nie zaczepić o podłoże), lub ruch kosy koszącej zboże (noga wyrzucana w bok). To właśnie objawy porażenia nerwu strzałkowego. Porażenia, czyli mówiąc potocznie uszkodzenia nerwu uniemożliwiającego jego funkcję. Dolegliwości przykre, niestety mogą spotkać każdego z nas.

Porażenie nerwu strzałkowego objawy

Nerw kulszowy dzieli się na wysokości kolana na dwie gałęzi – jedną z nich jest właśnie nerw strzałkowy.

Nerw strzałkowy wspólny rozpoczyna się w dole podkolanowym i biegnie aż do stopy. Człowiek ma dwa nerwy strzałkowe – po jednym w kończynie dolnej.

Nerw strzałkowy przechodząc na stopę z podudzia owija się dookoła głowy strzałki – jest to miejsce, w którym leży on najbardziej powierzchownie.

Nerw strzałkowy jest nerwem czuciowo – ruchowym, co oznacza, że jest odpowiedzialny zarówno za ruch mięśni oraz za czucie dotyku.

Objawy uszkodzenia nerwu strzałkowego związane są z pełnioną prze ten nerw funkcją. Z jednej strony tak jak napisaliśmy powyżej dotyczą problemów z pracą mięśni, z drugiej zaburzeń czuciowych.

Objawy porażenia nerwu strzałkowego

  • Brak możliwości zginania grzbietowego stopy i palców – porażenie mięśni prostowników
  • Opadanie brzegu bocznego stopy – porażenie mięśni strzałkowych
  • Pojawienie się tzw. bocianiego lub koszącego,
  • Zaburzenie czucia powierzchni grzbietowej stopy i palców.
  • Wtórny przykurcz  mięśni zginaczy powoduje powstanie tzw. stopy końsko-szpotawej (pes equinovarus).

Porażenie nerwu strzałkowego -przyczyny

  • Przyczyny w wyniku których dochodzi do porażenia nerwu strzałkowego można podzielić na te urazowe oraz na te związane z chorobami układu nerwowego.
  • Do uszkodzenia najczęściej dochodzi na wysokości głowy strzałki, gdzie tak jak pisaliśmy powyżej nerw leży blisko powierzchni skóry i łatwo uszkodzić go mechanicznie.
  • Porażenie może nastąpić w wyniku przecięcia nerwu, silnego stłuczenia go – do takich zdarzeń może dojść podczas wypadku samochodowego.

Nerwy „nie lubią” też długotrwałego ucisku – w wyniku takiego dojść może również do ich uszkodzenia. Taki ucisk na nerw strzałkowy następuje podczas długotrwałego przybierania pozycji w kucki – np.

podczas pracy w polu (zbierania truskawek, wyrywaniu chwastów itp.).

Porażenie nerwu strzałkowego może towarzyszyć złamaniom kości strzałkowej lub piszczelowej z przemieszczeniem odłamów które to w wyniku przemieszczenia uszkadzają gałązkę nerwową.

Porażenie nerwu strzałkowego – leczenie

W przypadku całkowitego zerwania nerwu konieczna jest operacja neurochirurgiczna polegająca na zszyciu nerwu. Po przeprowadzonym zabiegu pacjent poddawany jest zabiegom jak w przypadku leczenia zachowawczego.

W przypadku porażenia nerwu w wyniku ucisku mechanicznego lub innego urazu leczenie ma charakter zachowawczy – pacjentom zaleca się farmakoterapię wspomagającą regenerację tkanki nerwowej, ochronę okolicy uszkodzenia nerwu (nienarażanie na wychłodzenie). Najważniejszym elementem leczenia porażenia nerwu strzałkowego jest rehabilitacja.

Rehabilitacja obejmująca elektrostymulację porażonego nerwu, zabiegi z zakresu fizykoterapii takie jak laseroterapia czy ultraforeza.

Równolegle z fizykoterapią pacjent odbywa terapię ruchową obejmującą zarówno ćwiczenia jak i terapię indywidualną np. prowadzoną metodą PNF.

Nieodłącznym elementem życia pacjenta z porażeniem nerwu strzałkowego jest zaopatrzenie ortopedyczne – może być to specjalna łuska/szyna lub obuwie ortopedyczne zapobiegające opadaniu stopy.

Porażenie nerwu strzałkowego – objawy i leczenie

Porażenie nerwu strzałkowego to jedna z częstych przypadłości, która wywołuje znaczne pogorszenie funkcji ruchowych stopy lub całej kończyny. Przez to pacjent ma problemy z poruszaniem się i cierpi na tzw. uciekającą stopę. Jakie są objawy i metody leczenia tego schorzenia?

Porażenie nerwu strzałkowego – jakie są objawy, leczenie i rehabilitacja?

Porażenie nerwu strzałkowego – przyczyny

Porażenie nerwu strzałkowego może mieć kilka przyczyn i do najczęściej występujących należą:

  • naciągnięcie nerwu, np. wskutek długotrwałego przebywania w pozycji kucania
  • przecięcie włókien
  • zakażenia bakteryjne, które uszkadzają tkankę nerwową
  • guzy i torbiele
  • zwichnięcie stawu kolanowego
  • szybkie uniesienie ciała z pozycji kucznej
  • choroby naczyniowe
  • złamanie szyjki kości strzałkowej
  • uderzenie w okolicy głowy strzałki

Porażenie nerwu strzałkowego – objawy

Porażenie nerwu strzałkowego wywołuje wiele objawów. Należą do nich:

  • problem  z wykonaniem ruchu stopą w kierunku zewnętrznym i w górę
  • ograniczenie zakresu zgięcia grzbietowego stopy, a także palców
  • chód brodzący lub bociani
  • osłabienie i zanik mięśni strzałkowych oraz z przedniej grupy piszczeli i mięśnia prostownika krótkiego palców
  • opadanie stopy
  • zmniejszone czucie skóry na zewnętrznej stronie podudzia i stopy
  • niemożność stania na pięcie

Porażenie nerwu strzałkowego – leczenie

Porażenie nerwu strzałkowego leczone jest za pomocą różnych metod. W przypadku przerwania włókien, konieczna jest operacja, podczas której zostają zszyte odcinki nerwu. Kluczową rolę po zabiegu, jak i w przypadku leczenia pozostałych stopni porażenia nerwu strzałkowego pełni fizjoterapia. Jej celem jest:

  • przyspieszenie regeneracji uszkodzonego nerwu
  • wzmocnienie mięśni oraz zapobieganie ich zanikom
  • zachowanie prawidłowego zakresu ruchu porażonej kończyny

Jednym z zabiegów jest terapia ciepłem, w celu przyspieszenia regeneracji tkanek. Pomocniczo stosowana jest elektroterapia. Natomiast dobry efekt przynoszą ćwiczenia wzmacniające włókna mięśniowe. Należą do nich: ćwiczenia czynne, czynno-bierne, samo wspomagane oraz oporowe. Stosuje się również specjalne metody fizjoterapeutyczne takie jak np. PNF oraz terapię manualną.

Uszkodzenie nerwu strzałkowego

Uszkodzenie nerwu strzałkowego zdarza się stosunkowo często, a sam nerw strzałkowy jest najczęściej kontuzjowanym nerwem kończyny dolnej.

Leia também:  Nadpotliwość pach – co zrobić żeby się nie pocić pod pachami?

Porażenie nerwu strzałkowego – jakie są objawy, leczenie i rehabilitacja?

Podział uszkodzeń nerwów obwodowych

Główny model podziału uszkodzeń nerwów obwodowych utworzył Seddon. Wyróżnia od 3 typy:

  • neuropraksję – wynik łagodnego urazu z zajęciem włókien ruchowych i w mniejszym stopniu włókien czuciowych. Polega na uszkodzeniu osłonki mielinowej przy zachowaniu ciągłości aksonu. Nie obserwuje się uszkodzenia wallerowskiego, a przewodnictwo w odcinku dystalnym jest prawidłowe;
  • aksonotmesis – wynik uderzenia, zmiażdżenia, naciągnięcia. Uszkodzeniu ulega głównie akson. Ponadto dochodzi do zwyrodnienia wallerowskiego, przy czym struktury otaczające nerw pozostają całkowicie lub częściowo zachowane;
  • neurotmesis – całkowite uszkodzenie nerwu wraz z otaczającymi go strukturami.

Nerw strzałkowy wspólny często ulega uszkodzeniu na poziomie szyjki kości strzałkowej, co wiąże się z jego powierzchownym przebiegiem na tym obszarze. Leży on bowiem bezpośrednio na kości, przykryty jedynie skórą i tkanką podskórną.

Gałąź głęboka

Gałąź głęboka tego nerwu może być uwięźnięta na kilku poziomach:

  • górnych lub dolnych troczków ścięgien prostowników, pod którymi przebiega;
  • w miejscu skrzyżowania ze ścięgnem mięśnia prostownika długiego palucha;
  • na poziomie skrzyżowania z brzuścem mięśnia prostownika krótkiego palucha (rzadziej).

W badaniu nie można także przeoczyć zmian wytwórczych zwyrodnieniowych krawędzi kostnych stawów stępu czy śródstopia, które mogą drażnić ten nerw.

Gałąź powierzchowna

Bywa najczęściej usidlona w miejscu przebicia powięzi podudzia. Przyczyną tej neuropatii mogą być nawet patologie samej powięzi, np. jej zmiany bliznowate czy przepukliny.

Podobnie jak w przypadku wcześniejszym, podczas badania poszukuje się cech obrzęku nerwu proksymalnie od miejsca jego ucisku.

Przyczyny

Wśród przyczyn neuropatii jatrogennych (w mechanizmie kompresji i niedokrwienia pnia nerwu strzałkowego) może znaleźć się:

  • źle założony opatrunek gipsowy;
  • długotrwale utrzymywana nieprawidłowa pozycja (głównie u pacjentów nieprzytomnych, np. na oddziałach OIOM).

Nerw strzałkowy niekiedy bywa drażniony przez gangliony wywodzące się ze stawu piszczelowo-strzałkowego.

Uszkodzenie nerwu może mieć charakter neuropraksji. Wówczas przyczyną często jest gwałtowne i nadmierne zgięcie podeszwowe stopy. Może być też wynikiem kompresji na skutek kopnięcia grzbietem stopy przedmiotu czy przewlekłego drażnienia przez źle dobrane obuwie (zwłaszcza u kobiet).

Pozostałe przyczyny:

  • złamanie szyjki kości strzałkowej;
  • uderzenia w okolicy głowy strzałki;
  • częste zakładanie nogi na nogę;
  • naciągnięcie nerwu – długotrwałe przyjmowanie pozycji kucznej, np. podczas zbiorów owoców, nagłe powstanie w wymienionej pozycji lub nieprawidłowo ćwiczona joga.

Na końcu należy wspomnieć, że przyczyną patologii nerwu strzałkowego bywa skręcenie stawu skokowego przebiegające z nadmiernym zgięciem podeszwowym stopy i jej inwersją.

Objawy

Uszkodzenie nerwu strzałkowego może objawiać się zmianami wstecznymi w obrębie mięśnia prostownika długiego palucha i palców, mięśnia piszczelowego przedniego oraz mięśnia prostownika krótkiego palców. Oczywiście liczba objętych zmianami mięśni będzie wynikać z poziomu patologii nerwu.

Nerw strzałkowy wspólny unerwia ruchowo mięśnie:

  • strzałkowe: długi i krótki;
  • grupy przedniej podudzia i grzbietu stopy.

Z kolei czuciowo mięśnie:

  • przednio-bocznej powierzchni goleni;
  • grzbietu stopy i palców.

Jeśli dojdzie do uszkodzenia nerwu można zaobserwować zaburzenia czucia na obszarze unerwianym ruchowo, a także analogicznie zaburzenia ruchowe na obszarze unerwianym czuciowo. Zaburzenia ruchowe objawiają się niemożnością zgięcia grzbietowego stopy czy palców i nawracania stopy. W efekcie stopa opada bezwładnie i charakterystyczny jest chód koguci.

Badanie nerwu strzałkowego

Pień tego nerwu jest tak duży, że w przypadku podejrzenia jakiejkolwiek patologii należy oznaczyć pole jego przekroju, porównać ze stroną przeciwną oraz z poziomem powyżej miejsca ocenianego. Dowodem neuropatii będzie zwiększenie jego wartości zaburzenia lub nawet zniesienie rysunku pęczkowego i przekrwienie nerwu.

Często wykonuje się badanie USG polegające na analizie jej obrysów i echostruktury pęczkowej. W efekcie, w miejscu patologii nerw będzie wykazywał cechy obrzęku, co przejawi się gwałtowną zmianą jego średnicy.

Uszkodzenie nerwu strzałkowego – leczenie

Leczenie patologii nerwowych uzależnione jest od przyczyny oraz stopnia uszkodzenia. Jeśli uszkodzenie wiąże się z noszeniem nieodpowiednich butów, należy zmienić obuwie, jeśli powodem jest złamanie kości, w pierwszej kolejności należy zająć się jego gojeniem, itd.

Ucisk na nerw strzałkowy wspólny może być spowodowany uciskiem tkanek miękkich. Wówczas warto zastosować techniki manualne, np. masaż tkanek głębokich. W przypadku uwięźnięcia omawianego nerwu należy opracować okolicę strzałki oraz mięśnie strzałkowe i przejście nerwu przez powięź podudzia.

Pacjenci zgłaszający się z urazami nerwu strzałkowego często wykazują osłabienie ważnych grup mięśniowych, dlatego warto do planu terapii wprowadzić także ćwiczenia wzmacniające. Zabiegi z zakresu ciepłolecznictwa przyspieszają gojenie się nerwu i powrót jego funkcji.

Niektóre rodzaje uszkodzenia wymagają leczenia operacyjnego. Co ważne, im wcześniej podjęte postępowanie chirurgiczne, tym lepsze rokowania pacjenta.

Neuromobilizacja

Metodę neuromobilizacji można zastosować wówczas, gdy zmniejszy się zdolność do przesuwania tkanki nerwowej względem struktur ją otaczających. W efekcie tej patologii zmniejsza się zdolność nerwu do rozciągania. Podstawą neuromobilizacji jest wykonywanie bierno-czynnych ruchów celem zmniejszenia skutków powstałej patologii.

Uwaga na porażenie nerwu strzałkowego

Pracownicy części pediatrycznej Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kielcach zwracają się z apelem do plantatorów truskawek, by informowali zatrudnione przy zbiorach owoców dzieci o konieczności zmiany pozycji ciała. W trakcie pracy nie wolno lekceważyć takich zaburzeń, jak drętwienie i ból stopy. Dolegliwości takie mogą bowiem sugerować poważny problem, a w konsekwencji konieczność pobytu w szpitalu i późniejsze długie leczenie.

Porażenie nerwu strzałkowego – jakie są objawy, leczenie i rehabilitacja?
Fot. pixabay

– Zwracamy się z sugestią, aby plantatorzy truskawek koniecznie edukowali swoich młodych pracowników.

Ostrzeżenia powinny być przekazywane ustnie, w chwili zatrudnienia oraz w widocznym miejscu musi być umieszczony komunikat o konieczności zmieniania pozycji w trakcie zbierania owoców, unikania siadu klęcznego ze stopami ustawionymi w dół, szczególnie w ułożeniu skrzyżowanym.

W razie wystąpienia dolegliwości zbierający powinni poinformować o problemie plantatora oraz zgłosić się do lekarza – podkreśla doktor Wojciech Kiebzak, kierownik Działu Fizjoterapii Świętokrzyskiego Centrum Pediatrii Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kielcach, konsultant wojewódzki w dziedzinie fizjoterapii.

Specjalista dodaje, że każdego roku do placówki trafiają nastolatki z porażeniem nerwu strzałkowego, tzw. opadającą stopą. Bezpośrednią przyczyną tego stanu jest wspominane już przyjmowanie w trakcie zbierania truskawek tylko jednej, wymuszonej pozycji.

W czasie siadu klęcznego przyciskana jest przednia część podudzia i stopy.

W efekcie dochodzi do ucisku pnia nerwu strzałkowego i/lub jego rozciągnięcia, które to czynniki mogą powodować zaburzenia ukrwienia nerwu, przewodnictwa nerwowego oraz zaburzenia transportu aksonalnego, czego skutkiem jest: ból, drętwienie, opadanie stopy.

– U nastolatków zbierających truskawki mogą wystąpić dwa typy uszkodzeń nerwu tj.

przejściowe zablokowanie, bądź zniesienie czynności nerwu na kilka dni, bez zmian strukturalnych, albo bardziej niebezpieczna forma, kiedy dłuższy ucisk nerwu, może spowodować zmiany we włóknie osiowym – dodaje Wojciech Kiebzak i podkreśla, że leczenie tych dolegliwości może wymagać pobytu w szpitalu, a w ekstremalnych przypadkach, ambulatoryjna opieka jest konieczna nawet przez wiele tygodni.

– Część młodych pacjentów z takimi problemami, w naszej ocenie, trafia zbyt późno do lekarzy. Należy reagować jak najszybciej, nie dopuszczać aby dziecko, jeśli zaobserwuje u siebie niepokojące objawy, dalej zbierało truskawki.

Jeśli dolegliwości nie ustępują, należy jak najszybciej zgłosić się do specjalisty, inaczej objawy mogą utrzymywać się długo i bardzo powoli ustępować – dodaje doktor Barbara Szczepańska, zastępca kierownika I Kliniki Pediatrii WSzZ.

Nerw strzałkowy – anatomia. Leczenie porażenia i ćwiczenia

Do uszkodzenia nerwu strzałkowego może doprowadzić wiele czynników, m.in. złamanie kości strzałkowej, zwichnięcie stawu kolanowego, a także uraz mechaniczny (taki jak np. zmiażdżenie, czy ucisk nerwu strzałkowego). Jak leczy się porażenie nerwu strzałkowego? Czy operacja stanowi jedyne rozwiązanie w przypadku tego rodzaju urazu?

źródło:123RF

Nerw strzałkowystanowi jedną z dwóch końcowych odnóg nerwu kulszowego.

Zwykle biegnie od dołu podkolanowego, dalej po przyśrodkowym brzegu mięśnia dwugłowego uda, następnie owija się dookoła szyjki strzałki i lokuje się pomiędzy przyczepami mięśnia strzałkowego długiego.

Nerw strzałkowy kończy się rozgałęzieniem na nerw strzałkowy głęboki nerw strzałkowy powierzchowny

Nerw strzałkowy wspólnyjest zbudowany z włókien wyodrębnionych z nerwów rdzeniowych: L4, L5, S1 i S2. 

Nerw strzałkowy odpowiada za unerwienie ruchowe, stymulując grupę boczną podudzia oraz grupę przednią mięśni podudzia i grzbietu stopy. Ponadto jego rolą jest także prawidłowe unerwienie czuciowe powierzchni bocznej podudzia, powierzchni grzbietowej stopy oraz powierzchni grzbietowej palców. 

Odbiegają od niego:

  • gałęzie stawowe, 
  • nerw skórny boczny łydki, 
  • nerw strzałkowy powierzchowny,
  • nerw strzałkowy głęboki. 

Niestety nierzadko ma miejsce uszkodzenie nerwu strzałkowego, które może być zapoczątkowane np. złamaniem kości piszczelowej.

Leia também:  Como brincar de telefone sem fio com os amigos: 12 passos

Skurcze mięśni – uda, nóg. Przyczyny i zapobieganie

Przeczytaj artykuł

Porażenie nerwu strzałkowegomożna rozpoznać po zaburzeniach czucia oraz ruchomości, obserwowanych głównie w obrębie stopy.

W przebiegu takiego uszkodzenia może się okazać, że zgięcie stopy w obrębie jej grzbietu będzie niewykonalne. Podobnie może wyglądać sytuacja ze zginaniem palców stóp oraz nawracaniem stopy.

Stopa wygląda jakby opadała, co określa się właśnie jako symptom opadającej stopy. 

Uszkodzony nerw strzałkowypowoduje, że trudno jest „normalnie” stawiać stopę. Osoba, która cierpi na ten rodzaj urazu układa stopę od palców, często nie mogąc odłożyć jej na piętę.

Obserwuje się u niej tzw. chód ptasi lub koguci.

Taki pacjent najpierw zgina nogę w kolanie, unosi ją wysoko, a potem odstawia stopę na palce, potem na boczną część stopy, a na końcu – na piętę (o ile w ogóle jest to możliwe). 

Poza tym porażony nerw strzałkowy uwidacznia się końsko-szpotawym ustawieniem stopy. Ponadto osoba z takim rodzajem porażenia nerwowego zauważa mniejsze lub ograniczone czucie skóry na zewnętrznej stronie podudzia oraz stopy, a także zmiany skórne, czy umiejscowione w rejonie paznokci, a niekiedy owrzodzenia podudzia.

Przyczyny uszkodzenia nerwu strzałkowego

Uszkodzenie nerwu strzałkowego może stanowić wynik urazu mechanicznego, którym może być np. 

  • ucisk na nerw strzałkowy (może do niego dojść m.in. przez zakładanie nogi na nogę, czy zbyt ciasne założenie opatrunku gipsowego), 
  • zmiażdżenie, 
  •  przesadne rozciągnięcie, 
  • przecięcie. 

Poza tym mogą go uszkodzić takie czynniki jak np. zakażenia, guzy, choroby lub składniki toksyczne. 

Za porażenie może odpowiadać m.in.:

  • złamanie kości strzałkowej, czy piszczelowej, 
  • zwichnięcie kolana, 
  •  inny uraz w stawie kolanowym, 
  •  naciągnięcie nerwu (np. w wyniku długotrwałego klęczenia, kucania, czy przebywania w pozycji siadu skrzyżnego), 
  •  za szybka zmiana pozycji (np. podniesienie się z kucek),
  • nieprawidłowe ułożenie ciała (co odnosi się również do niewłaściwego ułożenia nieprzytomnej osoby).

Uszkodzony nerw strzałkowy może także mieć swój początek w różnego typu neuropatiach (neuropatia nerwu strzałkowego) oraz w toksycznym urazie nerwów. 

Jakie jest postępowanie kiedy uszkodzenie obejmuje nerw strzałkowy? Leczenie rozpoczyna się od przeprowadzenia badania elektromiograficznego, po to by ustalić przyczynę oraz stopień uszkodzenia nerwu strzałkowego. Wówczas można dobrać odpowiedni rodzaj terapii. 

Co najczęściej proponują lekarze na porażony nerw strzałkowy? Elektrostymulacja to jedna z form kuracji.

Ponadto poza leczeniem różnego typu prądami na nerw strzałkowy fizjoterapia w innych odmianach jest także skuteczna.

Zmierza ona do przyspieszenia regeneracji nerwu, przeciwdziałania zanikom oraz przykurczom mięśniowym, a także przywrócenia właściwego zakresu ruchu w chorej stopie. 

Chodzi tutaj m.in.:

  • ciepłolecznictwo, 
  • masaże, 
  • laseroterapię, 
  • ultradźwięki, 
  • różnego rodzaju ćwiczenia indywidualnie dobrane do konkretnego pacjenta. 

Dodatkowo zaleca się stosowanie ortezy (buta ortopedycznego lub szyny), aby utrzymać stopę oraz cały staw w fizjologicznym położeniu. Niekiedy konieczna będzie interwencja chirurgiczna, polegająca na zszyciu obu końców porażonego nerwu. 

Ćwiczenia na porażony nerw strzałkowy

Jeśli porażenie nie jest znaczne i niezbyt uszkodzony nerw strzałkowy, ćwiczenia rehabilitacyjne mogą wystarczyć, by wyleczyć uszkodzenie w tym rejonie. Oczywiście pacjent powinien ustalić przebieg leczenia z lekarzem właściwej specjalizacji lub/i fizjoterapeutą. 

Przeważnie postępowanie zmierzające do usprawnienia stopy i przywrócenia funkcji w nerwie strzałkowym obejmuje ćwiczenia:

  • izometryczne, 
  • bierne, 
  • czynno-bierne, 
  • wspomagane,
  • oporowe. 

Ponadto wykorzystuje się także takie metody jak terapia PNF, czyli torowanie nerwowo-mięśniowe oraz techniki FDM (praca z powięzią). 

Ile trwa regeneracja nerwu strzałkowego? To zależy od stopnia uszkodzenia nerwu. Jeśli nie jest on znaczny, rokowania są dobre i powrót do sprawności nie zabiera dużo czasu.

Jeśli jednak dochodzi do całkowitego przerwania ciągłości nerwu strzałkowego, leczenie z pewnością potrwa dłużej i nie zawsze będzie ono zwieńczone sukcesem. Ponadto w tym przypadku istotny jest oczywiście wiek.

Im młodszy pacjent, z mniej wyniszczonym organizmem, tym lepsze rokowania.

Czytaj też:

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

Opadająca stopa – przyczyny, objawy, leczenie

Cały czas czekamy na podpisanie umowy z NFZ w sprawie programu “Profilaktyka 40 plus”. Na obecną chwilę nie prowadzimy zapisów w celu wykonania skierowań. Jak to będzie możliwe od razu poinformujemy. Szanowni Pacjenci, w dniu 4 czerwca przychodnia czynna będzie w godzinach 8.00-17.00. Punkt pobrań będzie zamknięty.

UWAGA! od teraz osoby chcące wykonać test na Covid-19 wchodzą na stronę gov.pl/dom i wypełniają formularz na podstawie którego kierowane są na test

Brak możliwości podniesienia stopy występuje często w związku z osłabieniem albo paraliżem mięśnia łydkowego przedniego, który odpowiada za podnoszenie stopy.

  Zazwyczaj wynika ono z urazu dotykającego nerw strzałkowy, który jest wrażliwy na uszkodzenie na całej swojej długości. Zaczyna się on w splocie lędźwiowo-krzyżowym, dokładnie z korzeni L4, L5, S1, S2. Razem z nerwem piszczelowym tworzą razem nerw kulszowy.

Nerw strzałkowy głęboki unerwia mięsień przedni łydki, który jest odpowiedzialny za zginanie grzbietowe stopy.

Opadająca stopa – jakie są przyczyny?

Teka przypadłość jak opadanie stopy może wystąpić na przykład w związku z osłabieniem siły mięśni położonych na przedniej powierzchni podudzia (między innymi wskutek porażenia nerwu strzałkowego). Niekiedy jednak bywa to objaw niektórych groźnych schorzeń, takich jak:

  • guz nerwu,
  • udar,
  • uszkodzenie nerwu,
  • uraz rdzenia kręgowego.

Jakie są objawy porażenia nerwu strzałkowego?

Z racji zakresu unerwienia nerwu strzałkowego objawy jego porażenia obejmują zarówno zaburzenia czucia jak i ruchomości.
Występuje porażenie mięśni prostowników co uniemożliwia zgięcie grzbietowe stopy i palców oraz ruch nawracania stopy. Porażone są również mięśnie strzałkowe, co powoduje opadnięcie bocznego brzegu stopy.

Jest to tak zwany objaw stopy opadającej. Objaw ten widoczny jest szczególnie podczas chodzenia. Chory ma trudności w stawianiu kroków. Pacjenci nadmiernie zginają kończynę w stawie kolanowym i unoszą ją wysoko a następnie opuszczają ją na palce podobnie jak przy brodzeniu w wodzie.

Objaw ten nazywa się chodem ptasim lub kogucim. Dodatkowo pacjent z porażeniem nerwu strzałkowego nie może stanąć ani chodzić na pięcie. Porażone mięśnie z czasem ulegają zanikowi.

Mięśnie zginacze z kolei wtórnie ulegają przykurczowi co prowadzi do powstania tak zwanej stopy końsko-szpotawej, polegającej na przywiedzeniu przodostopia i utrwalonym zgięciu podeszwowym stopy.

Dolegliwości bólowe w przypadku samego uszkodzenia nerwu strzałkowego nie są mocno nasilone. Występują natomiast zaburzenia czucia (osłabienie lub nawet zniesienie czucia) na skórze powierzchni grzbietowej stopy i palców oraz czasem powierzchni bocznej podudzia.

Jak wygląda diagnoza i leczenie opadania stopy?

Ocenę stopnia uszkodzenia nerwu strzałkowego wykonuje się dzięki badaniu elektromiograficznemu (EMG). Badanie to, poprzez sprawdzenie czynności bioelektrycznej mięśnia, pozwala ocenić stopień jego uszkodzenia. W przypadku przerwania ciągłości nerwu, konieczna jest interwencja chirurgiczna, która polega na zbliżeniu do siebie i zszyciu obu odcinków uszkodzonego nerwu.

Należy również usunąć bliznę, która jest przeszkodą dla wyrastających włókien.
W przypadku mniejszych uszkodzeń, stosuje się szeroko pojętą rehabilitację. Proces regeneracji nerwów zachodzi znacznie szybciej u ludzi młodych niż u ludzi starszych i wyniszczonych.

Im uszkodzenie znajduje się bliżej ośrodkowego układu nerwowego, tym prawdopodobieństwo procesu regeneracji nerwu jest mniejsze.

Fizjoterapia w uszkodzeniu nerwy strzałkowego ma na celu:

  • przyspieszenie regeneracji nerwu,
  • zapobieganie zanikom mięśniowym,
  • utrzymanie prawidłowego zakresu ruchu w stawie kończyny porażonej,
  • zapobieganie przykurczom mięśniowym.

Wykorzystuje się w tym przypadku szczególnie ciepłolecznictwo, z racji tego, że ciepło wpływa pozytywnie i przyspiesza w znacznym stopniu regenerację nerwów. Pomocne jest również stosowanie elektrostymulacji oraz prądów różnego rodzaju.

Dodatkowo wykonuje się masaże, ćwiczenia czynne, czynno-bierne, samo wspomagane oraz oporowe.

Uzupełnieniem wszystkiego jest zastosowanie ortezy, która ma na celu utrzymanie stopy i stawu w prawidłowym (fizjologicznym) ustawieniu, dzięki czemu zapobiega między innymi podwichnięciom w stawie.

W celu umówienia się na konsultację u neurologa, ortopedy skontaktuj się z placówką Onkolmed Lecznica Onkologiczna pod numerem telefonu: +48222902337

Szanowni Pacjenci,

Przed zapisem do onkologa bardzo prosimy o dokładne zapoznanie się z zakresem działalności danego lekarza (każdy lekarz onkolog leczy inną część ciała).

W przypadku problemu z wyborem właściwego specjalisty onkologa, prosimy o kontakt z Recepcją Onkolmed. Chętnie służymy pomocą. W celu prawidłowego zapisu do specjalisty, przeprowadzamy wywiad z Pacjentem.

Mając tę wiedzę łatwiej jest nam zaoferować konkretną pomoc i wybór odpowiedniego lekarza.

Ze względu na długą listę oczekujących w przypadku rezygnacji z wizyty prosimy o wcześniejsze jej odwołanie. 

Szanujmy się wzajemnie.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*