Pierwsze objawy menopauzy – fizyczne i psychiczne

Pierwsze objawy menopauzy – fizyczne i psychiczne

Menopauzę definiuje się jako ostatnią w życiu kobiety miesiączkę. Ewolucjoniści zastanawiają się, jakie korzyści odnoszą kobiety z utraty możliwości reprodukcji. Tracą przecież wtedy szansę na przekazanie swoich genów. „Hipoteza matki” próbuje wyjaśnić to zjawisko.

Opiera się na założeniu, że większe profity można odnieść wkładając wysiłek w opiekę nad istniejącym już potomstwem (nosicielami połowy genów rodzica) niż rodząc ponownie. Wraz z wiekiem wzrasta ryzyko komplikacji okołoporodowych, kobieta ryzykuje więc własnym życiem.

Menopauza to naturalny etap życia każdej kobiety mający miejsce między 45. a 55. rokiem życia (czasem wcześniej). Wiąże się ze znacznym obniżeniem produkcji hormonów przez jajniki. Zmniejszenie aktywności jajników następuje po 40.

roku życia – już wtedy pojawiają się cykle bezowulacyjne, wydłuża się czas ich trwania. Po menopauzie zmniejsza się wytwarzanie estrogenów, ustają miesiączki i zdolności reprodukcyjne.

Choć menopauza to proces fizjologiczny niejednokrotnie jest najtrudniejszym okresem w życiu kobiety.

Objawy menopauzy

Najczęstszymi objawami dotykającymi do 80% kobiet w trakcie i po menopauzie są tzw. objawy naczynioruchowe, czyli uderzenia gorąca i napadowe pocenie się. Uczucie gorąca pojawia się w okolicy klatki piersiowej wędrując wyżej, towarzyszy temu najczęściej zaczerwienienie twarzy.

Nie wiadomo do tej pory, jaka jest bezpośrednia przyczyna. Wystąpieniu tych objawów sprzyjają: stres, kawa, alkohol, otyłość. Oprócz wyżej wymienionych do tzw.

„zespołu klimakterycznego” zalicza się także: kołatanie serca, bóle i zawroty głowy, bezsenność, trudności w koncentracji, przygnębienie.

Ze względu na obniżenie poziomu estrogenów zanikowi ulega tkanka łączna, spada napięcie mięśni. Dochodzi do zaniku błon śluzowych – jamy ustnej, spojówek oraz pochwy. Sytuacja taka prowadzi do zwiększonego ryzyka infekcji oraz nieprzyjemnego odczucia suchości. Ponadto może dojść także do rozwoju osteoporozy.

Estrogeny naturalnie hamują procesy degradacji tkanki kostnej i sprzyjają jej budowaniu. Niestety – w okresie menopauzy zwiększa się resorpcja wapnia z kości, zmniejsza się ich gęstość i wzrasta ryzyko złamań. Okres menopauzy wiąże się też ze zmianami metabolicznymi.

Bardzo często wzrasta poziom cholesterolu całkowitego oraz jego niekorzystnej frakcji (hormonalna terapia zastępcza pomaga w wyrównaniu profilu lipidowego). Dodatkowo u kobiet w fazie przekwitania często trzustka wydziela mniej insuliny.

Choć wydzielanie jest mniejsze to stężenie insuliny we krwi bardzo często przekracza górną granicę normy – pojawia się hiperinsulinemia. Wynika to z faktu, że hormon ten jest wolniej degradowany w wątrobie. Paradoksalnie pomimo mniejszego wytwarzania insuliny, pojawia się insulinooporność mogąca prowadzić do rozwoju cukrzycy.

Oczywiście występowanie cukrzycy czy osteoporozy nie jest regułą i nie jest powiedziane, że schorzenia te dotykają każdą kobietę, jednak ryzyko na tym etapie życia znacznie wzrasta. Niestety charakterystyczne dla menopauzy są także znacznie obniżające jakość życia objawy psychiczne.

Objawy psychiczne menopauzy

Objawy natury psychicznej w menopauzie wiążą się z niedoborem estrogenów. Hormony te naturalnie zwiększają działanie serotoniny – jednego z neurotrasmiterów odpowiadających m.in. za nastrój.

Niezależnie od kontynentu objawy menopauzy są podobne u kobiet każdej rasy. Charakterystyczne są zmiany nastroju, poczucie beznadziejności, drażliwość, bezsenność, spadek libido, koncentracji.

Przekwitanie można podzielić na 2 okresy:

  • premenopauza – okres kilku lat przed menopauzą
  • postmeopauza – okres po roku od menopauzy

Dieta przy menopauzie

W okresach menopauzy i postmenopauzalnym dochodzi do pewnych zmian w metabolizmie, co sprawia, że dieta staje się szczególnie ważnym aspektem.

Profil lipidowy pogarsza się – najczęściej podnosi się stężenie niekorzystnej frakcji cholesterolu i triglicerydów, zwiększa się ryzyko cukrzycy ze względu na zaburzenia wydzielania insuliny.

Tłuszcz zaczyna odkładać się w okolicy brzucha, co jest wyjątkowo niekorzystne jeśli chodzi o prawidłowe działanie insuliny (zmniejsza wrażliwość tkanek na jej działanie). W Polsce nawet do 2/3 kobiet w okresie pomenopauzalnym ma nadwagę lub jest otyła.

Tłuszcz zlokalizowany w okolicy brzucha jest metabolicznie czynny, to znaczy wytwarza wiele substancji zaburzających funkcjonowanie organizmu. U kobiet po menopauzie zaobserwowano wysokie stężenie leptyny w stosunku do adiponektyny (hormon „chroniący” przed cukrzycą i nadwagą), co sprzyja rozwojowi cukrzycy.  Aby nie doprowadzić do przyrostu masy ciała  należy zadbać o odpowiednio zbilansowaną dietę. 

  1. Spożywaj min. 4 posiłki w ciągu dnia w regularnych odstępach czasu. W porównaniu z osobami, które spożywają do 3 posiłków dziennie (bardziej obfitych), osoby jedzące częściej rzadziej cierpią na otyłość i cukrzycę typu drugiego.
  2. Unikaj cukru

Menopauza – objawy i etapy klimakterium – Czytelnia apteki Cefarm24

Pod pojęciem menopauzy należy rozumieć trwałe ustanie cykli miesiączkowych w następstwie niedoczynności jajników.

Zgodnie z definicją podawaną przez WHO (Światową Organizację Zdrowia), mianem menopauzy określa się ostatnią miesiączkę, po której przez co najmniej 12 miesięcy nie wystąpiło kolejne krwawienie.

Należy jednak podkreślić, że zatrzymanie krwawienia w przypadku menopauzy nie jest następstwem zabiegów chirurgicznych, chorób przewlekłych, leczenia farmakologicznego, okresu ciąży lub karmienia, czy też nagłej utraty masy ciała w krótkim czasie.

Pierwsze objawy menopauzy – fizyczne i psychiczne

Preparaty na menopauzę

Menopauza – w jakim wieku kobieta wchodzi w okres przekwitania?

Zazwyczaj okres przekwitania rozpoczyna się pomiędzy 40. a 60. rokiem życia, jednak pierwsze symptomy mogą pojawić się nawet kilkanaście lat wcześniej.

Chociaż u wielu kobiet słowo „menopauza” wywołuje duży niepokój, warto pamiętać, że jest to naturalny proces fizjologiczny, którego nie możemy w żaden sposób powstrzymać.

Wbrew temu, co powszechnie słyszymy, naturalne zatrzymanie miesiączki nie ma związku z tym, czy kobieta posiada dzieci i w jakim wieku je urodziła. Menopauzy nie opóźnia również długie karmienie piersią.

Polki wchodzą w wiek menopauzalny między 48. a 52. rokiem życia, jednak zdarza się, że klimakterium może rozpocząć się znacznie wcześniej, nawet przed 40. rokiem życia – mówimy wówczas o wczesnej menopauzie, na którą wpływ mają m.in.

przewlekły stres, predyspozycje genetyczne, choroby autoimmunologiczne oraz nieregularny tryb życia. Stwierdzono również korelację pomiędzy krótkimi cyklami menstruacyjnymi (poniżej 28 dni) i wczesnym rozpoczęciem miesiączkowania a szybszym pojawieniem się menopauzy.

Przydatne preparaty:-> Menopauza-> Zwiększenie libido

Ile trwa menopauza?

Przyjęło się uważać, że menopauza to całokształt procesów towarzyszących naturalnemu zanikowi miesiączki przez kobietę.

Warto jednak podkreślić, że jest to jedynie określenie momentu ostatniej miesiączki w życiu kobiety, natomiast etapy poprzedzające i następujące po tym wydarzeniu nazywa się klimakterium lub okresem przekwitania. Wyróżnia się trzy fazy tego procesu:

  • premenopauza – okres, który pojawia się czasami nawet na kilka lub kilkanaście lat przed wystąpieniem menopauzy. Charakterystycznymi objawami są tu zaburzenia miesiączkowania z możliwym pojawieniem się cykli bezowulacyjnych, jak również podwyższone stężenie gonadotropin przysadkowych w surowicy (hormonu FSH i LH). Okres premenopauzalny może trwać 4 lata, a u niektórych kobiet nawet do 10 lat;
  • perimenopauza – okres poprzedzający właściwą menopauzę, podczas którego u kobiety obserwuje się zmniejszoną liczbę pęcherzyków jajnikowych, spadek stężenia estrogenów i progesteronu we krwi, a także dalszy wzrost stężenia hormonu LH i FSH;
  • postmenopauza – etap ten określa się mianem menopauzy właściwej, która ma miejsce w momencie, gdy dochodzi do całkowitego zatrzymania krwawienia miesiączkowego. Okres ten także wiąże się ze znacznym wzrostem hormonu LH i FSH, jak również spadkiem stężenia estrogenów i progesteronu.

Statystycznie okres przekwitania trwa około 10 lat, jednak u niektórych kobiet może przeciągnąć się nawet do 12-14 lat.

Menopauza – objawy fizyczne i psychiczne

Zmiany w czynności hormonalnej jajników powodują widoczne zmiany w stanie zdrowia oraz samopoczucia kobiety. Jednym z pierwszych objawów, które zwiastują nadchodzącą menopauzę, są zatem zaburzenia cykli miesiączkowych.

Kobieta obserwuje wówczas nieregularne pojawianie się miesiączek, często zmienia się także ich przebieg – mogą być lżejsze i krótsze lub bardziej obfite i bolesne.

Kolejnym typowym objawem dla okresu przekwitania, którego doświadcza nawet do 80% kobiet, są pojawiające się uderzenia gorąca, odczuwalne głównie w okolicach głowy, szyi oraz dekoltu. Zmianom tym towarzyszyć może także kołatanie serca oraz nadmierna potliwość.

Podczas menopauzy kobietom często doskwierają także takie objawy jak:problemy ze snem i wczesne pobudki;

  • problemy ze snem i wczesne pobudki;
  • ból głowy oraz mięśni;
  • zwiększona częstotliwość oddawania moczu i nietrzymanie moczu;
  • świąd i atrofia pochwy;
  • ból podczas seksu związany ze spadkiem estrogenów;
  • spadek libido;
  • wypadanie włosów;
  • nieuzasadniony niepokój, napady płaczu, zaburzenia depresyjne;
  • przewlekłe zmęczenie i rozdrażnienie.

Wiele kobiet często zastanawia się, dlaczego boli je brzuch w menopauzie. Objaw ten, podobnie jak obrzęk i ból piersi, czy też ból pleców, związany jest z wahaniami hormonalnymi – niedoborem estrogenu oraz nadmiernym uwalnianiem gonadotropin przysadkowych. Często stanowi on jedną z pierwszych oznak zbliżającego się zaniku miesiączki.

Jak sprawdzić, czy to menopauza?

Większość kobiet jest w stanie samodzielnie ocenić, czy wkraczają w okres klimakterium, biorąc pod uwagę szereg objawów fizycznych i psychicznych.

Leia também:  Como arquivar documentos por ordem alfabética

Pomocne w postawieniu właściwej diagnozy są również testy paskowe na menopauzę, które opierają się na zbliżonej zasadzie działania co test ciążowy.

Ich skuteczność wynosi około 99%, jednak warto zaznaczyć, że w przypadku stosowania terapii hormonalnej wynik ten może nie być wiarygodny.

Chcąc mieć pewność, że symptomy te nie są związane z innymi chorobami (np. dysfunkcjami tarczycy), warto wykonać również szereg badań laboratoryjnych:

  • hormon folikulotropowego (FSH);
  • hormon luteotropowego (LH);
  • estradiol;
  • progesteron;
  • panel tarczycowy – TSH, fT3, fT4;
  • lipidogram – cholesterol całkowity, HDL LDL, TG;
  • poziom cukru we krwi.

Menopauza – leczenie farmakologiczne i naturalne

Chociaż objawy klimakterium są zbieżne dla większości kobiet, to przebieg tego okresu może wyglądać zupełnie inaczej u każdej z nich.

Według statystyk około 2/3 kobiet zmaga się z dolegliwościami typowymi dla okresu przekwitania, przy czym u połowy z nich są one nasilone w stopniu umiarkowanym, a u połowy w stopniu ciężkim.

Różny przebieg menopauzy determinuje moment, kiedy ustępują objawy menopauzy, jak również sposób leczenia zmian hormonalnych.

Kobiety, które zmagają się z bardzo nasilonymi objawami menopauzy, powinny zastanowić się nad wdrożeniem hormonalnej terapii zastępczej (HTZ), która ma na celu uzupełnić niedobory hormonów i utrzymać je na stałym poziomie. Co ważne, terapia ta może także zapobiec rozwojowi takich chorób jak miażdżyca, osteoporoza, czy też choroba wieńcowa. By leczenie przyniosło zamierzone efekty, powinno trwać minimum przez 5 lat.

Jeśli symptomy klimakterium nie doskwierają kobiecie, wystarczy łagodzić je domowymi sposobami, takimi jak np.:

  • picie naparów ziołowych na bazie niepokalanka pospolitego, dzięgla chińskiego, żeń-szenia syberyjskiego, czy też szałwii;
  • wysypianie się;
  • regularna aktywność fizyczna, w tym także ćwiczenie mięśni Kegla;
  • stosowanie zdrowej, zbilansowanej diety uzupełnionej o odpowiednie suplementy zawierające naturalne hormony, tzw. fitoestrogeny;
  • ograniczenie stresu;
  • stosowanie preparatów nawilżających do pochwy.

Menopauza to okres, który niejednokrotnie wiąże się z wieloma nieprzyjemnymi dolegliwościami ze strony kobiecego układu hormonalnego. Pamiętajmy jednak, że nie zawsze musi tak to wyglądać. Odpowiednio wczesne wdrożenie suplementacji homeopatycznej lub hormonalnej może znacząco poprawić jakość kobiecego życia i sprawić, że okres przekwitania stanie się wyjątkowym, późnym latem życia kobiety.

Autor artykułu:mgr farm. Paweł Konończuk

Klimakterium – objawy i zmiany fizyczne

Klimakterium – co to jest?

Klimakterium, inaczej okres przekwitania, definiowane jest jako trwałe ustanie menstruacji wskutek niedoczynności jajników. Nie jest następstwem: przeprowadzonego zabiegu chirurgicznego (usunięcie macicy, jajników – wówczas jest to menopauza chirurgiczna), choroby, leczenia farmakologicznego, dużej utraty masy ciała w krótkim czasie, ciąży ani karmienia.

Klimakterium – czy to to samo, co menopauza?

Zgodnie z terminologią medyczną menopauza to ostatnia miesiączka w życiu kobiety, a zatem jeden z etapów okresu przekwitania. Kończy ona okres rozrodczy. W powszechnym użyciu pojęcie menopauza funkcjonuje jako synonim okresu przekwitania, czyli klimakterium.

Menopauza i jej okresy

Menopauza dzieli się na cztery następujące po sobie kolejno podokresy. Pierwszy to premenopauza na kilka – kilkanaście lat poprzedzający wystąpienie menopauzy.

Charakteryzuje się pojawiającymi się zaburzeniami miesiączkowania oraz cyklami bezowulacyjnymi, nieznacznym podwyższeniem stężenia gonadotropin przysadkowych: hormonu folikulotropowego (FSH) i luteotropowego (LH) w surowicy. Kolejny okres to perimenopauza.

Obserwuje się zmniejszenie liczby pęcherzyków jajnikowych, obniżenie wrażliwości jajników na hormony podwzgórza, poza dalszym wzrostem stężenia FSH i LH, zmniejszenie stężenia estrogenów i progesteronu we krwi. Występują również w większości cykle bezowulacyjne.

Trzeci etap, czyli właściwa menopauza ma miejsce, gdy trwale ustaną krwawienia miesiączkowe. Ostatni okres – pomenopauzalny to znaczny wzrost stężenia zarówno FSH, jak i LH z jednoczesnym spadkiem stężenia estrogenów oraz progesteronu.

Menopauza – objawy

Wskutek obniżonej czynności hormonalnej jajników i zachodzących procesów inwolucyjnych u kobiet w okresie menopauzy obserwuje się zmiany w stanie zdrowia, samopoczuciu oraz jakości życia. Klimakterium charakteryzuje się szerokim zakresem dolegliwości zarówno somatycznych, jak i psychosomatycznych.

Szacuje się, że od 55 do 75% kobiet w okresie menopauzy doświadcza objawów naczynioruchowych, czyli uderzeń gorąca, a także depresji, zmian nastroju, zaburzeń snu, suchości pochwy oraz dolegliwości bólowych stawów.

Pozostałe symptomy to: nocne poty, nietrzymanie moczu, nawracające infekcje dróg moczowych, zatrzymywanie wody w organizmie, bezsenność, zaburzenia pamięci, spadek zdolności poznawczych, lęk, napięcie nerwowe, zmęczenie, bóle oraz zawroty głowy, a także zaburzenia seksualne.

Zmiany hormonalne, wzrost zawartości tkanki tłuszczowej, obniżenie przemiany materii przyczyniają się też do rozwoju wielu chorób. Badania wskazują na zwiększone ryzyko: chorób metabolicznych, sercowo – naczyniowych, osteoporozy i nowotworów piersi w okresie klimakterium.

Pierwsze objawy menopauzy – fizyczne i psychiczne

Źródła:

1. Brończyk – Puzoń A. Rola wybranych składników odżywczych diety u kobiet w okresie naturalnej menopauzy – przegląd piśmiennictwa. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2016; 22 (2): 83–88.

2. Pertyński T., Stachowiak G. Menopause — facts and controversies. Endokrynol Pol 2006; 5 (57): 525–534.

Jak rozpoznać objawy menopauzy?

Żyjemy w czasach, gdy codziennością jest lawirowanie między tematami dopuszczalnymi a tematami tabu, jednak o niektórych kwestiach warto zacząć mówić głośno.

Jedną z nich jest menopauza – naturalne zjawisko, które prędzej czy później dotyka każdą kobietę. Chociaż jego opis nie brzmi zachęcająco, przekwitanie może być pięknym i satysfakcjonującym czasem.

Jak odczarować klimakterium, zrozumieć jego proces i się go nie bać? Przede wszystkim – dowiedzieć się o nim jak najwięcej!

Menopauza, klimakterium, przekwitanie – co znaczą te terminy?

Wbrew potocznemu rozumieniu, menopauza nie jest całym procesem towarzyszącym naturalnej utracie płodności przez kobietę, lecz jedynie fachowym określeniem na ostatnią miesiączkę w życiu. Mówiąc o „menopauzie”, najczęściej mamy na myśli klimakterium, czyli okres przekwitania, którego menopauza jest kulminacyjnym momentem. Wyróżnia się trzy podstawowe fazy owego procesu:

  • okres premenopauzalny – czas poprzedzający ostatnią miesiączkę (ok. kilku lat), w którym występują objawy przekwitania;
  • okres okołomenopauzalny – gdy miejsce ma ostatnia miesiączka w życiu;
  • okres postmenopauzalny – około roku od ostatniej miesiączki, gdy objawy klimakterium są obecne, ale mniej uciążliwe.

Kiedy rozpoczyna się menopauza? Wiek kobiet wchodzących w klimakterium jest bardzo różny – niektóre z nich zaczynają odczuwać pierwsze objawy już przed pięćdziesiątką, a niektóre – dopiero po 60 roku życia.

Na czym polega klimakterium?

Jak przebiega menopauza? Objawy przypadają na okres przekwitania, czyli czas, gdy pomału ustaje praca jajników. Nie dzieje się to jednak nagle, z dnia na dzień, ani nawet z roku na rok, lecz najczęściej trwa kilka-kilkanaście lat.

Zmiany wynikają z innej niż dotychczas gospodarki hormonalnej – jajniki wytwarzają bowiem coraz mniej hormonów, m.in. estrogenu i progesteronu. Estrogen kontroluje cykl miesiączkowy, stąd w okresie przekwitania mamy do czynienia z jego zaburzeniami.

Zmiany hormonalne wywołują niekiedy prawdziwą rewolucję w organizmie kobiety. Chociaż nie zawsze objawy przekwitania są silne i uprzykrzające życie, niekiedy mogą wymagać leczenia hormonalnego.

Jednak klimakterium samo w sobie jest całkowicie naturalnym procesem, a nie zaburzeniem – większość kobiet doświadcza jedynie kilku jego objawów, i to w umiarkowanym stopniu.

Menopauza a miesiączka

Okres przekwitania nie wiąże się z tym, że kobieta nagle całkowicie przestaje miesiączkować.

Jednym z pierwszych objawów przekwitania są zaburzenia cykli, które stają się krótsze lub dłuższe i mogą być mniej regularne (występować co parę miesięcy albo co dwa tygodnie). Krwawienia zaś są bardziej skąpe albo wprost przeciwnie – obfitsze.

Zdarza się, że pojawiają się plamienia występujące w środku cyklu, a sama miesiączka może trwać nawet ok. dwóch tygodni. Zazwyczaj jest dłuższa, za to bardziej skąpa albo krótsza, za to bardziej obfita.

Chociaż w pewnym wieku takie objawy są całkowicie naturalnym zjawiskiem, nadal warto zachować czujność i nie rezygnować z kontrolnych wizyt u lekarza. Badania krwi pozwolą ci spać spokojnie dzięki wiedzy, że przyczyną twoich zaburzeń miesiączkowania jest właśnie klimakterium, a nie schorzenia zdrowotne. 

Menopauza a ciąża 

Zamiast pytać, czy możliwe jest zajście w ciążę w czasie menopauzy, należałoby raczej zapytać, czy jest to możliwe w czasie klimakterium. A odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna. W okresie przekwitania, wraz z zaburzeniami miesiączkowania, pojawiają się zaburzenia płodności.

Przed menopauzą jednak (czyli przed ostatnią miesiączką) zajście w ciążę może być możliwe. Dopiero po około 12 miesiącach od ostatniego okresu można się spodziewać, że kobieta stała się trwale bezpłodna. Pewność jednak dają nam dopiero odpowiednie badania hormonalne.

Dlatego pierwsze objawy klimakterium bynajmniej nie są dla nas sygnałem, że zajście w ciążę jest już niemożliwe.

W jakim wieku zaczyna się przekwitanie? 

Organizm kobiety już od ok. 35 roku życia powoli przygotowuje się do nadchodzących zmian. Najczęściej klimakterium rozpoczyna się ok. 45-55 roku życia (średnio między 49 a 52 rokiem życia). Nie jest to jednak bezwzględną regułą.

Leia também:  Como ajustar a altura das cordas de um baixo: 10 passos

Płodność zaczyna zanikać nawet ok. 10 lat przed menopauzą, zaś od momentu jej wystąpienia znika całkowicie. Jednak o tym, że dana miesiączka była tą ostatnią, dowiadujemy się dopiero wówczas, gdy przez kolejny rok nie wystąpiło krwawienie.

Przekwitanie może rozpocząć się później (nawet po 60 roku życia – mówimy wówczas o późnej menopauzie) albo wcześniej (przed 45, a nawet 40 rokiem życia; jest to przedwczesna menopauza). Istnieje szereg czynników, które mogą wpłynąć na przyspieszenie wystąpienia klimakterium, m.in.:

  • późne macierzyństwo (lub brak potomstwa),
  • predyspozycje genetyczne,
  • choroby autoimmunologiczne,
  • przyjmowanie niektórych leków,
  • używki (kawa, alkohol, papierosy),
  • niezdrowy, nieregularny styl życia (kiepska dieta, stres, brak ruchu czy higieny snu). 

Jak rozpoznać objawy klimakterium i nadchodzącej menopauzy?

Zazwyczaj jednym z pierwszych objawów przekwitania są zmiany w cyklu miesiączkowym. Najczęściej krwawienia nie tylko stają się nieregularne, ale również występują rzadziej. Często zmienia się też ich przebieg, nie ma tu jednak reguły: mogą być lżejsze, bądź wprost przeciwnie – bardziej obfite i bolesne.

Kolejnym bardzo powszechnym objawem są uderzenia (inaczej: fale) gorąca. Zwykle kobieta odczuwa je na twarzy, w głowie, czasem obejmują również szyję czy dekolt. Może im towarzyszyć kołatanie serca, a nawet objawy lękowe.

Oprócz tego mogą wystąpić dodatkowe symptomy (zazwyczaj tylko niektóre spośród nich), takie jak: wzmożona potliwość, szczególnie silne nocne poty (niekiedy powodujące konieczność zmiany piżamy i pościeli), suchość pochwy, dyskomfort intymnych okolic ciała, częstsze infekcje intymne, problemy z nietrzymaniem moczu i potrzeba częstszego oddawania go. Co boli przy menopauzie? Pojawiają się wówczas bóle różnych części ciała (np. głowy, podbrzusza, nóg czy mięśni), wzdęcia i zaparcia, nasilony PMS (w tym większa bolesność i nadwrażliwość piersi) czy wreszcie częste zmiany ciśnienia krwi i zawroty głowy. Do bardziej nietypowych objawów możemy zaliczyć m.in. wystąpienie nadmiernego owłosienia na ciele, obrzęki na kończynach, obniżenie tembru głosu czy większą skłonność do przybierania na wadze.

Menopauza objawia się również w sferze psychiki. W tym okresie, wskutek zmian gospodarki hormonalnej, kobieta może być szczególnie wrażliwa i nadmiernie zmęczona, cierpieć na wahania nastroju lub mieć problemy z koncentracją, libido czy snem. Niekiedy pojawiają się nawet stany do złudzenia przypominające depresję lub nerwicę.

Wystąpienie powyższych symptomów warto jednak zawsze zgłaszać lekarzowi. Mogą one bowiem świadczyć nie tylko o początku przekwitania, lecz także o chorobie – wówczas naszym sprzymierzeńcem jest szybki czas reakcji i wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Co poradzić na uderzenia gorąca i inne uciążliwe objawy? 

Przekwitanie nie zawsze musi być niezwykle trudnym i uciążliwym przeżyciem. Większość kobiet doświadcza niewielu objawów i nie są one mocno nasilone. Jeśli jednak staną się doskwierające, można je łagodzić domowymi sposobami, takimi jak picie ziołowych naparów czy po prostu szeroko rozumiane dbanie o siebie. Nieprzyjemnych objawów klimakterium możesz się pozbyć m.in.:

  • ograniczając używki (dotyczy to nie tylko papierosów i alkoholu, ale też np. kawy),
  • dbając o lepszą jakość snu,
  • pilnując różnorodnej, bogatej w składniki odżywcze diety,
  • uzupełniając dietę o odpowiednie suplementy,
  • prowadząc regularny i spokojny tryb życia.

Jednymi z najważniejszych składników preparatów mogących polepszać samopoczucie kobiet w okresie przekwitania są m.in. fitoestrogeny, czyli np. izoflawony sojowe. To estrogeny roślinne o budowie podobnej do żeńskich hormonów płciowych, czyli „roślinne hormony”. W naturalny sposób pomagają one organizmowi w uporaniu się ze skutkami zmniejszonego wydzielania estrogenów przez jajniki.

W łagodzeniu objawów, takich jak nadmierna potliwość czy drażliwość, pomaga też wyciąg z szyszek chmielu. Również zawiera on cenne fitoestrogeny, dzięki którym dokuczliwe objawy przekwitania są łagodniejsze, a które nie powodują skutków ubocznych.

Oba te składniki w optymalnej dawce, połączone z witaminami z grupy B oraz wapniem i witaminą D, zawiera preparat Doppelherz Aktiv-Meno FORTE – suplement diety, który poprawia samopoczucie w czasie klimakterium i pomaga kobietom po 40 roku życia dbać o zdrowie.

Menopauza – definicja i kryteria rozpoznawania

        Menopauza to termin pochodzenia greckiego – men – miesiąc, pausis – przerwa – oznacza ostatnie prawidłowe krwawienie miesiączkowe w życiu kobiety. Termin ten po raz pierwszy pojawił się w 1821 roku we wstępie do francuskiej publikacji de Gardanne’a – „De la menopouse, ou de l’age critigue des femmes”.

Menopauza nie jest chorobą, jest naturalnym etapem w życiu kobiety poprzedzonym wieloletnim procesem od aktywności rozrodczej do początków starzenia się, w którym następuje stopniowe wygaszanie funkcji hormonalnej jajników. Każda kobieta mniej więcej po czterdziestym roku życia zaczyna odczuwać zachodzące w swoim organizmie zmiany.

Według definicji WHO, Światowej Organizacji Zdrowia, menopauza to ostateczne ustanie miesiączkowania w wyniku utraty aktywności pęcherzykowej jajników, po którym przez okres 12 miesięcy nie wystąpiło już żadne krwawienie. Występuje zwykle u kobiet między 44. a 56. rokiem życia. Badania pokazują, że objawy zbliżającej się menopauzy zaczynają się średnio około 47. roku życia i trwają około 4 lat.

W Polsce termin menopauza (menopausa, climacterium, climax) naprzemiennie stosowany jest z określeniami: przekwitanie i klimakterium. Jest to prawidłowe, jeżeli odniesiemy się do objawów, jakie towarzyszą kobietom podczas zmian hormonalnych, jednak należy pamiętać, że w przypadku terminologii medycznej, menopauza oznacza ostatnią miesiączkę.

Menopauza (klimakterium, przekwitanie) – objawy

W czasie klimakterium można wyróżnić:

premenopauzę – jest to czas między okresem pełnej płodności a menopauzą występujący około 40. roku życia kobiety.

W tym czasie kobieta nie odczuwa żadnych zaburzeń hormonalnych, jednak podczas badań zostaje stwierdzony podwyższony poziom gonadotropin przysadkowych (FSH).

Jedynymi namacalnymi dowodami zmian w organizmie mogą być krótsze lub dłuższe okresy krwawienia, a także, inna niż zazwyczaj objętość upławów.

perimenopauzę – jest to okres rozpoczynający się na krótko przed menopauzą, czyli w piątej dekadzie życia i trwający do roku po jej wystąpieniu. W tym czasie mogą występować tzw. objawy wypadowe (uderzenia gorąca, tzw. wary), przedłużające się, obfite krwawienia, skrócenie cyklu miesięcznego.

Cykle są często bezowulacyjne (w ok. 40%).

Obniża się poziom estrogenów i progesteronu, wzrasta poziom gonadotropin przysadkowych (FSH i LH); szybko spada liczba pęcherzyków Graafa w jajnikach, zmniejsza się więc ilość receptorów dla gonadotropin i zanika wrażliwość jajników na stymulację przysadkową

menopauzę – oznaczającą ostatnie krwawienie miesięczne. Wiek kobiety, w którym występuje ostatnia miesiączka zależy od liczby pęcherzyków Graffa w jajnikach. Największa ich liczba występuje w życiu płodowym i maleje w miarę upływu lat. Stwierdzono, że Polki wchodzą w okres przekwitania dwa lata wcześniej niż kobiety z krajów wysoko uprzemysłowionych.

Zauważono także, że płodność kobiety zaczyna zmniejszać się wraz z wiekiem około 35. roku życia. Istnieje także prawidłowość polegająca na tym, że u kobiet, które dość późno przeżyły w młodzieńczym wieku okres pokwitania i pierwszą miesiączkę, okres przekwitania występuje zazwyczaj wcześniej. Powinny się z tym liczyć kobiety planujące późną ciążę.

Na czas pojawienia się menopauzy mają wpływ również czynniki genetyczne. Tak więc córka przeżywa najczęściej okres klimakterium w podobnym wieku jak kiedyś jej matka. Na moment pojawienia się menopauzy ma także wpływ stan zdrowia i styl życia.

Pojawienie się menopauzy przyspieszają: niewłaściwa dieta, stres, palenie papierosów, leki obniżające poziom estrogenów, cukrzyca, choroby układu immunologicznego, chemioterapia, terapia promieniowaniem, usunięcie jajników.

okres postmenopauzalny – w tym czasie krwawienia miesięczne już się nie pojawiają. W badaniach stwierdza się wysoki poziom FSH i LH a znacznie obniżony poziom estrogenów i progesteronu.

  • Można wyróżnić także:
  • menopauzę sztuczną – wygaśnięcie czynności jajników po ich chirurgicznym usunięciu, w wyniku stosowania chemioterapii lub radioterapii, przy endometriozie, zaburzeniach czynności przysadki mózgowej czy też przy bardzo złym ogólnym stanie zdrowia
  • menopauzę przedwczesną – wygaśnięcie czynności jajników przed 40 rokiem życia.
  • Hormony

Hormony są substancjami odpowiedzialnymi za liczne procesy biologiczne zachodzące w organizmie. W zakresie rozmnażania się decydującą rolę odgrywają hormony płciowe produkowane u kobiety w jajnikach. Są to estrogeny i progesteron. Stymulują one rozwój pęcherzyków jajowych, owulację, jak również wzrost i redukcję błony śluzowej macicy.

Ponadto estrogeny odpowiedzialne są za około 400 procesów zachodzących w organizmie kobiety, między innymi rozwój drugorzędowych cech płciowych, ochronę układu sercowo-naczyniowego, prawidłowe uwapnienie kości, zapewnienie skórze odpowiedniej kondycji, przemiany białkowe, występowanie popędu płciowego.

Spadek ilości hormonów płciowych prowadzi do tego, że w przysadce mózgowej wyraźnie zwiększa się wydzielanie innych hormonów, które mają za zadanie stymulować jajniki do produkowania hormonów płciowych na dotychczasowym poziomie. Są to hormony FSH (hormon folikulotropowy) i LH (hormon luteinizujący).

Wynikająca z tego hormonalna nierównowaga – z jednej strony mniej hormonów płciowych, z drugiej strony większa ilość stymulujących hormonów wydzielanych przez przysadkę mózgową – powoduje typowe dla okresu przekwitania dolegliwości.

Coraz częściej pojawiają się także głosy (głównie w Stanach Zjednoczonych i w Anglii), że to nie niedobór estrogenów jest przyczyną wielu dolegliwości, ale gwałtowny spadek poziomu progesteronu – hormonu ciałka żółtego. W okresie klimakterium produkcja progesteronu spada niemal do zera.

Leia também:  Zmęczone oczy i pogarszający się wzrok – jak poprawić jakość widzenia?

Estrogeny nadal są produkowane, więc dochodzi do zaburzenia równowagi estrogeny-progesteron. To właśnie brak równowagi pomiędzy poziomem tych hormonów jest zdaniem amerykańskiego lekarza Johna R. Lee przyczyną wielu dolegliwości i on głównie powoduje wszelkie objawy menopauzy.

Życie kobiety, jej stan fizyczny i psychiczny zdeterminowany jest zmianami poziomu tych hormonów w trakcie cyklu miesięcznego.

Sygnały zwiastujące menopauzę

Klimakterium przychodzi nieuchronnie jak jesień po lecie. Czasami występuje bez wcześniejszych zwiastunów, choć z reguły ten nowy etap w życiu kobiety zapowiadany jest przez cały wachlarz objawów. Należy pamiętać, że nie wszystkie dolegliwości występują u kobiet zawsze i w tym samym stopniu.

Wczesne objawy osłabienia funkcji hormonalnej jajników:

  • nieregularne miesiączki. Po 40. roku życia jajniki stopniowo zmniejszają produkcję hormonów – najpierw progesteronu, a następnie estrogenów. W konsekwencji tych zmian coraz rzadziej występują cykle owulacyjne, przez co obniża się płodność kobiety. Brak owulacji i nieregularność cykli miesiączkowych są często pierwszymi objawami okresu przekwitania. U jednych kobiet cykle ulegają skróceniu (np. menstruacja pojawia się co 3 tygodnie), u innych przeciwnie – trwają 40 czy nawet 60 dni. Czasem powracają do normalnej długości, żeby potem znowu się wydłużyć albo skrócić. Bywa, że nie kończą się po kilku dniach, tak jak to było do tej pory, lecz plamienia utrzymują się przez 10, 12, a nawet 14 dni. Często krwawienia są albo długie i skąpe, albo krótkie i wyjątkowo obfite
  • zaburzenia naczynioruchowe: uderzenia gorąca, czyli wary, nocne poty, często zlewne, zawroty głowy, podwyższenie temperatury ciała,  napady kołatania serca, zaburzenia snu.

Na uderzenia gorąca, występujące zarówno w ciągu dnia jak i w nocy, skarży się około 85% kobiet. Odczuwane są one jako nagłe uczucie gorąca, głównie skoncentrowane w okolicy głowy i szyi. Dzieje się tak na skutek rozregulowania układu sterującego temperaturą ciała.

Stąd pojawiające się znienacka fale gorąca. Gdy po chwili miną, wzrasta intensywność pocenia się, bo rozgrzany organizm „włącza” chłodzenie.

Zaburzenia snu obejmują zarówno trudności z zasypianiem, budzenie się w nocy i wcześnie rano, jak i niemożność ponownego zaśnięcia

  • zaburzenia sfery psychicznej: bezsenność, pogorszenie pamięci, zmiany w zachowaniu, lęki, utrata libido, zaburzenia koncentracji uwagi, trudności w podejmowaniu decyzji, obniżenie napędu do działania, drażliwość, płaczliwość

Późne objawy klimakterium:

  • zaburzenia gospodarki lipidowej i ustanie ochronnego wpływu estrogenów na ścianę naczyń krwionośnych, co powoduje wzrost ryzyka wystąpienia choroby wieńcowej
  • zwiotczenie i zmiany zabarwienia skóry (bielactwo lub występowanie brązowych plam), zwiększone wypadanie włosów i łamliwość paznokci, często występuje hirsutyzm (męskie owłosienie twarzy) wskutek większej ilości androgenów w stosunku do estrogenów oraz zmniejszenie aktywności gruczołów potowych i łojowych
  • zmiany zanikowe układu moczowo-płciowego – na sromie, w pochwie, macicy, jajnikach i gruczołach sutkowych. Suchość pochwy jest przyczyną bolesności podczas stosunków płciowych. Często występują także stany zapalne dróg moczowych. Na skutek wiotczenia tkanek miednicy i obniżenia się macicy (tzw. wypadanie macicy) może wystąpić nietrzymanie moczu, jako wynik ucisku na pęcherz przez ten narząd. Następuje zanikanie tkanki gruczołowej sutków i zastępowanie jej przez tkankę tłuszczową, piersi stają się obwisłe
  • bolesność stawów i kości
  • zanik tkanki kostnej, co często prowadzi do osteoporozy (choroba łamliwych lub porowatych kości)

Dopiero z upływem kilku lat organizm zaczyna „akceptować” spadek ilości hormonów płciowych. Sygnałem tego, że zakończył się naturalny proces zmian hormonalnych, jest ustąpienie nieprzyjemnych skutków ubocznych towarzyszących menopauzie.

Jak postępować?

Przejdziesz ten czas łagodnie, gdy nie będziesz za wszelką cenę walczyć o utrzymanie młodości. Ważne, byś nie przestraszyła się objawów klimakterium, a kiedy choć jeden się pojawi, nie bała się następnych. Po prostu zaakceptuj zachodzące zmiany i zweryfikuj nieco zwyczaje.

Objawy charakterystyczne dla przekwitania nie muszą go wcale sygnalizować. Podobnie daje o sobie znać przeciążenie obowiązkami, nerwica, depresja czy problemy z tarczycą.

Żeby potwierdzić lub wykluczyć nadchodzącą menopauzę, konieczne jest oznaczenie we krwi odpowiednich hormonów. Oznaczenie poziomu hormonów wykonuje się z  próbki  krwi pobranej „na skrzep”.

Ważne jest określenie fazy cyklu, w której znajduje się kobieta w momencie pobrania krwi, ponieważ od tego zależą wartości prawidłowe oznaczanych hormonów.

* Wartości prawidłowe wg B. Neumeister, I. Besenthal, H. Liebich, Diagnostyka laboratoryjna, Wrocław 2001

Reasumując obniżony poziom samego progesteronu nie świadczy o przekwitaniu, jednak niski progesteron i estradiol w dolnej granicy normy przy podwyższonym FSH sygnalizują zmniejszoną aktywność jajników. Wtedy lekarz ustala dalsze postępowanie i ocenia ewentualne wskazania do stosowania hormonalnej terapii zastępczej (HTZ).

  • hormony TSH, T3, T4, FT3, FT4, jako ocena czynności tarczycy – z wiekiem wzrasta tendencja do występowania chorób tarczycy
  • profil lipidowy (cholesterol całkowity, poziom dobrego (HDL) i złego (LDL) cholesterolu, triglicerydy)  – w celu oceny ich stężenia w surowicy krwi jak również ryzyka choroby sercowo-naczyniowej
  • morfologia krwi – aby określić, czy liczba czerwonych i białych krwinek jest prawidłowa
  • badania laboratoryjne pomagające ocenić czynność wątroby i nerek – konieczne przed włączeniem hormonalnej terapii zastępczej. Zaburzenia ze strony tych układów zwalniają metabolizm estrogenów, przez co zwiększają ich stężenie we krwi
  • pomiar ciśnienia tętniczego.

Jeśli u kobiety występują czynniki ryzyka lub objawy cukrzycy, lekarz może zlecić również oznaczenie stężenia glukozy w surowicy krwi, aby upewnić się, czy nie jest ono zbyt wysokie.
Spadek stężenia estrogenów powoduje, że kości stają się słabsze, zasadne jest wtedy badanie gęstości kości.

Złagodzenie uderzeń gorąca, pocenia się i drażliwości powodują produkty zawierające fitoestrogeny. Należą do nich: soja (mleko sojowe, kiełki soi itp.), siemię lniane ( np. pieczywo z siemieniem lnianym).

Pomocne są także zioła: pluskwica (zmniejsza uderzenia gorąca), głóg (wzmacnia serce), szałwia i jemioła (zmniejszają pocenie).

Menopauza przebiega mniej burzliwie nawet u tych kobiet, które zaczęły ćwiczyć (2–3 razy w tygodniu) dopiero około czterdziestki. W tym okresie polecana jest tzw. joga hormonalna (pobudza do pracy m.in. gruczoły produkujące hormony). Takie zajęcia oferują już ośrodki jogi i niektóre kluby fitness.

Nie należy za wszelką cenę chcieć utrzymywać się w doskonałej formie. Gdy organizm sygnalizuje przemęczenie, trzeba pozwolić mu się zregenerować, biorąc parę dni urlopu. Zamiast brać jeden długi urlop w roku, można podzielić go na kilka krótszych.

Menopauza w liczbach.

  1. Międzynarodowy Dzień Menopauzy przypada 18 października.
  2. W chwili obecnej żyje w przybliżeniu 470 milionów kobiet w wieku powyżej 50 lat; ocenia się, zatem że liczba ta wzrośnie do 1,2 miliarda w roku 2030. Uważa się ponadto, że wiek menopauzalny będzie osiągało rocznie 25 milionów kobiet.
  3. W 1821 roku po raz pierwszy pojawił się termin „menopauza”.
  4. Okres postmenopauzalny trwa około 30 lat
  5. Średnia wieku, kiedy występuje menopauza to 50. rok życia.
  6. W 1976 roku Strupmf scharakteryzował na fibroblastach skórnych receptory dla estrogenów.
  7. W okresie perimenopauzy  u około 40% kobiet cykle są bezowulacyjne.
  8. Około 30% kobiet miewa „objawy wypadowe”.
  9. Gęstość kolagenu w skórze spada średnio o 2 % rocznie, zwłaszcza w pierwszych latach okresu postmenopauzalnego.
  10. Hormonalna Terapia Zastępcza ma już ok.60-letnią tradycję.
  11. Kobiety w wieku postmenopauzalnym stanowią obecnie około 30% ogólnej populacji zamieszkującej Ziemię.

Menopauza nie musi stanowić okresu pełnego cierpień i wyrzeczeń, ponieważ dzięki wzrastającej świadomości kobiet i osiągnięciom współczesnej medycyny towarzyszące jej uciążliwe dolegliwości można łatwo złagodzić, a część z nich nawet całkowicie wyeliminować.

Kobieta w Polsce żyje przeciętnie prawie 80 lat, a menopauza występuje średnio w 50. roku życia. Prawie jedna trzecia życia pań przypada więc na okres po ustaniu miesiączek.

Jest to czas, do którego trzeba się odpowiednio przygotować i przeżyć w jak najlepszym zdrowiu.

Mała encyklopedia medycyny red. Z. Plucińska, , Warszawa 1990

B. Neumeister, I. Besenthal, H. Liebich, Diagnostyka laboratoryjna, Wrocław 2001

Z. Jakubowski, J. Kabata, L. Kalinowski i in. Badania laboratoryjne w codziennej praktyce. Wartości referencyjne i interpretacje, Gdańsk 1998

B. Blanc, L. Boubli, Ginekologia. Podręcznik dla lekarza praktyka, Wrocław-Warszawa-Kraków 1995

K. Kuzdak, W. Czyż, Choroby tarczycy w okresie menopauzy, [w:] Przegląd Menopauzalny 3/2004

B. Zalewska, Menopauza i po…, w: Klinika ffx 12/1999

B. Michalik, Sposób na klimakterium, [w:] Żyjmy dłużej 8/1999

K. Polkowska, W okresie przekwitania, Klinika ffx 12/1999

www.menopauza.biz.pl; www.labtestsonline.pl;

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*