Paluch sztywny – leczenie, rehabilitacja, operacja

W mało zaawansowanych przypadkach leczenie palucha sztywnego można zacząć od leczenia zachowawczego. Stosuje się miejscowe chłodzenie, leki przeciwzapalne doustne oraz miejscowe.

Często dużą poprawę przynosi stosowanie odpowiedniego obuwia – zwykle ulgę przynosi noszenie butów o dość sztywnej podeszwie zapobiegającej nadmiernemu ruchowi w stawie śródstopno-paluchowym. Dobrze, jeżeli buty mają dodatkowo podeszwę o kołyskowej budowie ułatwiającej przetaczanie stopy.

Ulgę mogą dać również zabiegi rehabilitacyjne przeciwzapalne, takie jak: krioterapia, pole magnetyczne, jonoforeza. Nie zaleca się natomiast prób „rozćwiczenia” stawu.

Zwykle nie udaje się uzyskać zwiększenia zakresu ruchomości, za to często można w ten sposób zmniejszyć stan zapalny i dolegliwości bólowe. Nie ma obecnie dowodów na skuteczność leczenia palucha koślawego poprzez iniekcje dostawowe z kwasu hialuronowego lub osocza bogatopłytkowego.

W bardziej zaawansowanych przypadkach palucha sztywnego konieczne jest leczenie operacyjne.

Metod operacji palucha sztywnego jest dużo, wybór właściwej zależy przede wszystkim od stopnia zaawansowania choroby.

W mało zaawansowanych stadiach, leczenie palucha sztywnego można zacząć od leczenia zachowawczego. Ważne jest też doświadczenie chirurga stopy oraz akceptacja przez pacjenta danej metody leczenia.

Paluch sztywny – leczenie, rehabilitacja, operacja

Zdjęcie: Operacja palucha sztywnego

  • powstawania osteofitów (wyrośli kostnych) w obrębie stawu śródstopno-paluchowego. Osteofity powodują miejscowe drażnienie tkanek miękkich oraz ograniczają zakres ruchomości w stawie,
  • uszkodzenia chrząstki stawowej – co z kolei powoduje przewlekły stan zapalny oraz odsłonięcie zakończeń nerwowych znajdujących się w warstwie podchrzęstnej (sama chrząstka stawowa jest nieunerwiona).

Paluch sztywny – leczenie, rehabilitacja, operacja

W bardziej zaawansowanych przypadkach palucha sztywnego konieczne jest leczenie operacyjne

Paluch sztywny – leczenie, rehabilitacja, operacja

Metod operacji palucha sztywnego jest dużo, wybór właściwej zależy przede wszystkim od stopnia zaawansowania choroby

Paluch sztywny – leczenie, rehabilitacja, operacja

W mało zaawansowanych przypadkach palucha sztywnego leczenie można zacząć od leczenia zachowawczego

Metody operacyjne możemy podzielić na te, które zachowują staw i te, które nie zachowują naturalnego stawu z powodu zbyt rozległego zniszczenia chrząstki stawowej.

Warto zaznaczyć, że na chwilę obecną nie istnieją metody regeneracji chrząstki stawowej.

Jest to jedna z częściej wykonywanych operacji palucha sztywnego, choć w naszej opinii jest ona nadużywana. Przynosi dobre wyniki we wczesnych etapach choroby. Polega na ścięciu grzbietowej 1/3 grubości głowy I kości śródstopia.

W ten sposób usuwamy osteofity występujące po grzbietowej stronie, a także likwidujemy uderzanie podstawy palucha w grzbietowy fragment głowy I kości śródstopia. Operację można wykonać z dostępu grzbietowo-przyśrodkowego bądź z dostępu przyśrodkowego.

Jest to dobra metoda do przypadków mało zaawansowanych, gdzie głównym problemem jest obecność osteofitów.

Można natomiast zaobserwować nadużywanie cheilectomii – w bardziej zaawansowanych przypadkach zwykle nie daje dobrych wyników. Czasami popełniany jest również błąd polegający na usunięciu jedynie osteofitów. Cheilectomię można łączyć z innymi metodami przy bardziej zaawansowanych zmianach.

Niewątpliwą zaletą metody jest jej stosunkowo nieduża inwazyjność. Pacjent może tego samego dnia wyjść do domu, może też od razu w pełni obciążać stopę.

Paluch sztywny – leczenie, rehabilitacja, operacja

Zdjęcie: RTG osteofit na grzbietowej stronie głowy I kości śródstopia

Paluch sztywny – leczenie, rehabilitacja, operacja

Jest to osteotomia paliczka proksymalnego palucha. Polega na wycięciu trójkątnego fragmentu z paliczka palucha co powoduje jego zagięcie do góry.

Jest to korzystne, ponieważ w paluchu sztywnym obserwujemy ograniczenie zgięcia grzbietowego. Osteotomia Moberga dość szybko się zrasta, nie wymaga specjalnego unieruchomienia.

Wykonuje się ją jako dodatek do innych operacji palucha sztywnego, nie jest raczej stosowana jako metoda izolowana.

Skrócenie I kości śródstopia przynosi duże korzyści – powoduje zmniejszenie obciążeń przenoszonych przez staw śródstopno-paluchowy. Powoduje również rozluźnienie tkanek miękkich otaczających staw – dzięki temu staw staje się mniej zwarty, poprawia się zakres ruchomości i zmniejszają dolegliwości bólowe.

Szczególnie dobrym wskazaniem jest sytuacja, jeżeli u pacjenta I kość śródstopia jest najdłuższą kością śródstopia (najczęściej najdłuższa jest II kość śródstopia). Osteotomie skracającą I kość śródstopia łączy się zazwyczaj z cheilectomią.

W Poradni Chorób Stopy wykonujemy osteotomię Weil’a I kości śródstopia. Zazwyczaj przynosi bardzo dobre efekty w przypadkach mało i średniozaawansowanych.

W przypadkach zaawansowanych, gdzie praktycznie nie ma już chrząstki stawowej należy rozważać inne metody operacyjne.

Paluch sztywny – leczenie, rehabilitacja, operacja

Zdjęcie: Osteotomia Weil I kości śródstopia RTG AP

Paluch sztywny – leczenie, rehabilitacja, operacja

Zdjęcie: Osteotomia Weil I kości śródstopia RTG boczne

Nowoczesne metody leczenia

palucha sztywnego

Paluch sztywny

Leczenie palucha sztywnego zależy od stopnia zaawansowania zmian zwyrodnieniowych i stopnia nasilenia dolegliwości bólowych, aktywności pacjenta. Decyzja o sposobie leczenia jest podejmowana indywidualnie.

  1. Noszenie obuwia z twardą, płaską podeszwą o szerokim przodzie (dla zmniejszenia ucisku na palce stopy), kołyskowa podeszwa (patrz zdj.

    5)

  2. Fizykoterapia – działanie przeciwzapalne stawu MP I
  3. Ortezy usztywniające staw MP I– ortezy, zmniejszają zapalenie ale nawet długotrwałe stosowanie nie usuwa przyczyny dolegliwości
  4. Modyfikacja aktywności
  5. Iniekcje dostawowe

Paluch sztywny – leczenie, rehabilitacja, operacja zdj. 5 But o kołyskowej podeszwie Należy podkreślić że nieoperacyjne metody leczenia palucha sztywnego są ograniczone. Możemy jedynie zmniejszyć dolegliwości bólowe ale zmiany powstałe w stawie MPI nie ulegną zmniejszeniu. Dlaczego należy zdecydować się na operacje palucha sztywnego?

  • Jest to schorzenie postępujące, wraz z upływem czasu zmniejsza się zakres ruchomości w stawie MP I, dolegliwości bólowe nasilają się, zwyrodnienie obejmuje większy zakres struktur stawu MP I wymagających leczenia.
    Przy bardziej zaawansowanych zmianach zakres operacji jest większy a często możliwe jest już tylko wykonanie usztywnienia zajętego zmianami stawu.
    Chód ze zmianami zwyrodnieniowymi jest zaburzony – pacjent oszczędza wewnętrzną części stopy, oszczędza zajętą kończynę co skutkuje zmianami w innych wyżej położonych stawach zajętej kończyny, kręgosłupa oraz przeciążeniem kończyny po drugiej stronie.
  • Leczeniem operacyjnym usuwamy przyczynę dolegliwości bólowych oraz wpływamy na zwiększenie zakresu ruchomości w stawie MPI, usuwamy powstałe zniekształcenie stopy, zahamowujemy rozwój zniekształcenia. W przypadku zmian zwyrodnieniowych III stopnia leczenie polega na wykonaniu usztywnienia stawu MPI
  • Gwarantujemy naszym pacjentom opiekę na każdym etapie leczenia na najwyższym poziomie. Dzięki stworzeniu wyszkolonego i doświadczonego zespołu ludzi; pań pielęgniarek, lekarzy, rehabilitantów.

Gdy zmiany zwyrodnieniowe są nasilone, ból uniemożliwia komfortowe przemieszczanie się i nie mam poprawy po leczeniu zachowawczym jedyną skuteczną metodą leczenia jest leczenie operacyjne Paluch sztywny – leczenie, rehabilitacja, operacja Dysponujemy kilkoma skutecznymi metodami operacji palucha sztywnego.

O wyborze danej metody operacyjnej decyduje stopień zaawansowania zmian, charakter zmian oraz oczekiwania pacjenta. Według danych naukowych leczenie operacyjne jest jedyną skuteczną metodą leczenia palucha sztywnego.

Cheilektomia to najczęściej wykonywana operacja w przypadku leczenia umiarkowanych zmian zwyrodnieniowych stawu MP I.

Polega ona na wycięciu wyrośli kostnych z głowy I kości śródstopia oraz paliczka palucha (ryc. 6). W wyniku tego uzyskujemy zniesienie dolegliwości bólowych stawu MP I, zwiększenie zakresu ruchomości w stawie, możliwość bezbólowego poruszania się.

Paluch sztywny – leczenie, rehabilitacja, operacja ryc. 6 schemat stawu MP I widok od boku

  1. Wyrośla kostne które usuwamy

Dzięki takiej technice pacjent może opuścić ośrodek zabiegowy już w dniu operacji, może mieć wykonaną korekcję jednoczasową obu stóp a także może obciążać kończynę bezpośrednio po operacji. Pozwala ona na wdrożenie rehabilitacji, wykonywania ćwiczeń zakresu ruchomości stawu MPI już w dniu operacji przez co pacjent bardzo szybko wraca do pełni sprawności w 3-5 tyg. W przypadku konieczności uzyskania większego zakresu ruchomości w stawie MP I wykonujemy osteotomie typu Moberg. Zabieg ten polega na wycięciu „klina” otwartego do góry w paliczku proksymalnym palucha oraz zespolenia kości przy pomocy klamry. Paluch sztywny – leczenie, rehabilitacja, operacja

  1. Klin wycięty z paliczka palucha

Paluch sztywny – leczenie, rehabilitacja, operacja zdj 7. RTG boczne po osteotomii MOBERG W przypadku zmian zwyrodnieniowych o średnim zaawansowaniu posługujemy się osteotomią skracającą ​I kość śródstopia – Osteotomia wg. Hohmanna lub też wszczepienia endoprotezy stawu MPI – Futura Primus Flexible Great Toe (FGT). Osteotomia części dystalnej I kości śródstopia wg. Hohmanna polega na przecięciu głowy pierwszej kości śródstopia pod kątem 45st. i przesunięciu głowy proksymalnie.

Dzięki temu uzyskujemy odbarczenie stawu ​MP I, zwiększenie zakresu ruchomości a także obniżenie głowy I kości śródstopia.

Zabieg ten polega na usunięciu stawu MPI i zastąpieniu go silikonowym implantem. Dzięki temu odzyskujemy bezbolesny ruch w stawie MPI. Jest to zabieg dedykowany dla starszych osób, mniej aktywnych.

W przypadku zaawansowanych zmian zwyrodnieniowych jedną sprawdzoną metodą operacji (tzw. złotym standardem) jest wykonanie usztywnienia stawu śródstopno-paliczkowego pierwszego (artrodeza stawu śródstopno-paliczkowego pierwszego)

Zabieg polega na usunięciu wyrośli kostnych stawu MPI, przygotowaniu powierzchni do zespolenia oraz wykonania stabilizacji paliczka proksymalnego z pierwszą kością śródstopia przy pomocy płyty i śrub.

Paluch sztywny – leczenie, rehabilitacja, operacja Paluch sztywny – leczenie, rehabilitacja, operacja

Paluch sztywny – przyczyny, objawy, leczenie

Masz ograniczenia ruchomości w obrębie palucha? Odczuwasz ból w dużym palcu podczas chodzenia? Pojawił się obrzęk? Możesz cierpieć na schorzenie występujące pod nazwą paluch sztywny (hallux rigidus).

Jego przyczyna związana jest ze zmianami zwyrodnieniowymi stawu śródstopno-paliczkowego palucha.

W przeciwieństwie do haluksa, czyli palucha koślawego w przypadku palucha sztywnego nie występuje odchylenie palucha, czy też przyśrodkowe przemieszczenie pierwszej kości śródstopia. Ewentualnie jest ono bardzo nieznaczne.

Choroba ma charakter postępujący i może skutkować nawet całkowitym zniszczeniem stawu śródstopno-paliczkowego. Paluch sztywny dotyka najczęściej osoby dorosłe pomiędzy 30, a 60 rokiem życia.

Leczenie palucha sztywnego polega na zabiegach fizykoterapeutycznych oraz specjalnie dobranych ćwiczeń. Dowiedz się więcej na temat tego schorzenia.

Sprawdź, jakie objawy daje paluch sztywny, jakie są przyczyny powstania dolegliwości i jak wygląda skuteczne leczenie?

Przyczyny sztywnego palucha są bardzo zróżnicowane. Na przestrzeni ostatnich lat i wielu badań specjaliści ustalili, że paluch sztywny może być związany z poważnymi urazami palucha (np. złamania).

Także mikrourazy palucha, które nie wymagają z reguły opieki lekarskiej mogą z czasem prowadzić do palucha sztywnego. Dotyczy to przeważnie sportowców, w tym głównie piłkarzy oraz zawodników sztuk walki. Jest to związane z kontaktowością tych dyscyplin sportu.

Znacznie rzadziej mikrourazy w obrębie palucha przytrafiają się koszykarzom, lekkoatletom, czy tenisistom. Na rozwój palucha sztywnego wpływ ma również genetyka.

Występowanie tego schorzenia u członków rodziny znacznie zwiększa szansę rozwoju omawianej choroby u przyszłych pokoleń. Warto jednak zaznaczyć, że predyspozycje genetyczne nie zawsze kończą się chorobą sztywnego palucha.

Schorzenie może być też wywołane nieprawidłowościami w budowie stawu oraz kości śródstopia. Chodzi tu o kształt powierzchni stawowej oraz o nieprawidłową budowę głowy I kości śródstopia.

Wśród innych przyczyn wymienia się nadmierną długość palucha, chorobę Charcota, dnę moczanową, choroby reumatyczne, czy też jałową martwicę głowy pierwszej kości śródstopia.

Paluch sztywny – leczenie, rehabilitacja, operacja

Jak już zostało wspomniane paluch sztywny daje takie objawy jak zaczerwienienie stawu śródstopno-paliczkowego, któremu może towarzyszyć obrzęk. Poza tym, występuje ograniczenie ruchomości w obrębie palucha.

Pacjenci z tym schorzeniem skarżą się też na ból palucha, który doskwiera zwłaszcza w czasie poruszania się. Jest to szczególnie odczuwalne, gdy chodzi się w zbyt ciasnym obuwiu.

Paluch sztywny może również być nieco ocieplony w porównaniu do innych części stopy.

Leczenie zachowawcze tego schorzenia polega przede wszystkim na nieinwazyjnych zabiegach fizjoterapeutycznych. Dodatkowo można zastosować ćwiczenia rozluźniające oraz terapię manualną. Niezwykle ważne jest również chodzenie w wygodnym obuwiu, które nie uciska palców.

Jeżeli to możliwe, to warto wykonać sobie termoplastyczne wkładki ortopedyczne. Poprawiają one wydatnie komfort chodzenia, zmniejszają dolegliwości bólowe oraz poprawiają biomechanikę stopy. Wykonuje się je na podstawie badania komputerowego stóp. Właśnie dlatego są idealnie dopasowane do stóp pacjenta.

Leczenie zachowawcze palucha sztywnego powinno być wielotorowe i obejmować:

Paluch sztywny – leczenie, rehabilitacja, operacja

  • terapię falą uderzeniową, której skuteczność sięga 80%. Zabiegi falą uderzeniową doskonale rozluźniają ścięgna i mięśnie wokół stawu śródstopno-paliczkowego, zmniejszają obrzęk i ból. Terapia wspomaga również produkcję naturalnego kolagenu niezbędnego do prawidłowej pracy stawów.
  • pozycje rozluźniające, których celem jest zmniejszenie obrzęku w stawie. W tym celu należy unieść wyprostowaną nogę tak, by była powyżej poziomu serca. Leżąc można sobie podłożyć pod stopę dwie poduszki, tak by krew odpływała ze stopy swobodnie w kierunku serca.
  • ćwiczenia rozluźniające aparat mięśniowy stopy. Głównie chodzi o przetaczanie podeszwą stopy piłki tenisowej – od palców do pięty i z powrotem
  • ciepłe rozluźniające kąpiele i samodzielny masaż stóp oraz łydek
  • poprawę ruchomości, którą osiąga się stosując terapię manualną w obrębie stawów palucha i stopy
  • kinesiotaping korekcyjny, którego celem jest nie tylko zabezpieczenie palucha, ale i prawidłowego ustawienie go
  • wygodne obuwie na płaskim obcasie, najlepiej sportowe. Chodzi o to, by pacjentowi było jak najwygodniej, by obuwie nie uciskało palucha.
  • Indywidualne wkładki ortopedyczne formowane na ciepło, wykonywane na podstawie badania komputerowego stóp

W sytuacji gdy leczenie sztywnego palucha metodami nieinwazyjnymi nie przyniosło pożądanych rezultatów można wykonać zabieg chirurgiczny. Należy jednak pamiętać, że operacja palucha to rozwiązanie ostateczne, które nie daje 100% gwarancji wyleczenia i wiąże się ze żmudną rehabilitacją. Metody leczenia operacyjnego sztywnego palucha to:

  • Cheilektomia – prosty zabieg, który polega na usunięciu wyrośli kostnych na grzbietowej powierzchni stawu śródstopno-podeszwowego
  • Endoprotezoplastyka stawu podstawno-paliczkowego palucha
  • Zabieg wg Kellera-Brandesa – częściowe usunięcie podstawnego paliczka palucha
  • Artrodeza – usztywnienie stawu podstawno-paliczkowego

Zanim jednak zdecydujesz się na zabieg chirurgiczny sztywnego palucha radzimy Ci wypróbować wszelkie metody leczenia zachowawczego.

Paluch sztywny – przyczyny – objawy – leczenie

Paluch sztywny – leczenie, rehabilitacja, operacja

Paluch sztywny jest zaburzeniem stawu znajdującego się u podstawy dużego palca. Powoduje ból i sztywność stawu, z czasem coraz trudniej zginać palec u nogi.  Hallux rigidus jest w rzeczywistości formą zwyrodnieniowego zapalenia stawów.

Zaburzenie to może być bardzo uciążliwa, ponieważ używamy dużego palca u stóp, gdy chodzimy, schylamy się, wspinamy lub nawet wstajemy. Wielu pacjentów myli haluks sztywny z guzem, który wpływa na ten sam staw, ale są to bardzo różne stany wymagające odmiennego leczenia.

Ponieważ dolegliwości związane z paluchem sztywnym są stanem progresywne, ruch palca zmniejsza się wraz z upływem czasu.

Na wcześniejszym etapie, kiedy ruch dużego palca jest tylko nieco ograniczony, stan ten to hallux limitus.

Ale wraz z postępem problemu zakres ruchu palca stopniowo maleje, aż potencjalnie osiąga końcowy etap sztywności, w którym duży palec staje się prawie całkowicie sztywny, co czasami nazywa się zamarzniętym stawem.

PALUCH SZTYWNY – PRZYCZYNY

Najczęstszymi przyczynami sztywności palucha są wadliwe funkcje (biomechanika) i nieprawidłowości strukturalne stopy, które mogą prowadzić do zapalenia kości i stawów w stawie dużego palca.

Ten rodzaj zapalenia stawów – taki, który powstaje w wyniku zużycia – często rozwija się u osób, które mają dysfunkcje, zmieniające sposób funkcjonowania stopy i palca.

Na przykład osoby z opadającymi łukami lub nadmierną pronacją kostek są podatne na rozwój palucha sztywnego.

U niektórych osób hallux rigidus występuje w rodzinie i jest wynikiem dziedziczenia rodzaju stopy podatnej na rozwój tego stanu.

W innych przypadkach wiąże się to z nadmiernym obciążeniem, szczególnie wśród osób wykonujących czynności lub prace, które zwiększają nacisk na duży palec u nogi, takich jak osoby, które często muszą pochylać się lub kucać. Paluch sztywny może również wynikać z urazu, na przykład zranienia palca u nogi.

Lub może być spowodowany chorobami zapalnymi, takimi jak reumatoidalne zapalenie stawów lub dna moczanowa. Fizjoterapeuta ortopedyczny lub ortopeda może ustalić przyczynę sztywnienia palucha i zalecić najlepsze leczenie.

OBJAWY PALUCHA SZTYWNEGO

Wczesne oznaki i objawy obejmują:

  • Ból i sztywność dużego palca podczas użytkowania (chodzenie, stanie, zginanie itp.)
  • Ból i sztywność nasilone przez zimną, wilgotną pogodę
  • Trudności z niektórymi czynnościami (bieganie, kucanie)
  • Obrzęk i zapalenie wokół stawu

Gdy zaburzenie staje się poważniejsze, mogą pojawić się dodatkowe objawy, w tym: 

  • Ból, nawet podczas odpoczynku
  • Trudności w noszeniu butów, ponieważ rozwijają się ostrogi kostne (przerosty)
  • Tępy ból w biodrze, kolanie lub dolnej części pleców z powodu zmian w sposobie chodzenia
  • Utykanie(w ciężkich przypadkach)

KIEDY ZWRÓCIĆ SIĘ DO SPECJALISTY?

Im wcześniej zdiagnozowany palych sztywny, tym łatwiej będzie go leczyć. Dlatego najlepszym czasem na wizytę u specjalisty stóp i kostki jest pierwsze zauważenie objawów. Jeśli zaczekasz, aż pojawią się ostrogi kostne, twój stan prawdopodobnie będzie trudniejszy do opanowania.

Podczas diagnozowania palucha sztywnego fizjoterapeuta bada stopy i przesuwa palec u nogi, aby określić zakres ruchu. Zdjęcie rentgenowskie pomaga określić, obecność zapalenia stawów , a także ocenić wszelkie ostrogi kostne lub inne nieprawidłowości, które mogły powstać.

LECZENIE PALUCHA SZTYWNEGO

Leczenie zachowawcze palucha sztywnego obejmuje nieinwazyjnych zabiegi fizjoterapeutyczne i ortopodologiczne:

OPERACJA PALUCHA SZTYWNEGO

Jeżeli wdrożenie leczenia zachowawczego  zablokowanego palucha metodami nieinwazyjnymi nie przyniosło oczekiwanych efektów można rozważyć interwencję chirurgiczną. Trzeba wziąć pod uwagę, że operacja palucha sztywnego jest rozwiązaniem ostateczne, które nie daje 100% gwarancji pozytywnych efektów. Dodatkowo wiąże się z długotrwałym procesem rehabilitacji.

Wśród metod operacyjnych leczenia operacyjnego sztywnego są:

  • Cheilektomia – zabieg, polegający na usunięciu wyrośli kostnych po stronie grzbietowej stawu śródstopno-podeszwowego
  • Endoprotezoplastyka stawu podstawno-paliczkowego palucha
  • Zabieg wg Kellera-Brandesa – częściowe usunięcie podstawnego paliczka palucha
  • Artrodeza – zabieg polegający na usztywnieniu stawu podstawno-paliczkowego

Terapia falami uderzeniowymi  w leczeniu palucha sztywnego wykazuje działanie:

  • przeciwbólowe i przeciwzapalne  (dostarczane bodźce energetyczne pobudzają metabolizm wewnątrzkomórkowy i usprawniają cyrkulację krwi, w obszarze objętym bólem)
  • dezintegracyjne (doprowadzając do usunięcia zwapniałych fibroblastów)
  • regeneracyjne (zwiększając produkcję kolagenu)
  • stymulujące mikrokrążenie
  • relaksacyjne (zmniejszając napięcie mięśniowe)
  • W Centrum KORE w Swarzędzu dysponujemy nowoczesnym aparatem do zwalczania przewlekłego bólu.
  • Dzięki zabiegowi falą uderzeniową możemy  niezwykle skutecznie leczyć patologiczne zmiany ścięgien, wiązadeł, torebek stawowych oraz mięśni i kości.
  • Leczymy też dolegliwości, które tradycyjnie wymagają interwencji chirurgicznej.
  • Zapraszamy pacjentów z takich miast jak Poznań, Swarzędz, Września, Gniezno i okolice.

Paluch Sztywny :: Centrum Medyczne Bimed Łódź

  • Czas zabiegu
    60-90 min.
  • Rekonwalescencja
    6-8tyg.
  • Znieczulenie
    zewnątrzoponowe

Paluch sztywny

Choroba zwyrodnieniowa stawów jest przewlekłą niezapalną chorobą stawów o etiologii wieloczynnikowej, będącą następstwem zaburzenia równowagi pomiędzy procesami regeneracji oraz degradacji chrząstki stawowej i tkanki podrzęstnej.

Choroba znacznie ograniczająca zgięcie grzbietowe w stawie śródstopno-palcowym palucha. Dolegliwość ta wiąże się z bólem, stanem zapalnym i obrzękiem w obrębie palucha. Występuje nieco częściej u mężczyzn i rozwija się ok. 50 toku życia.

Paluch sztywny – leczenie, rehabilitacja, operacja

Paluch sztywny to schorzenie  z postępującym ograniczeniem ruchomości pierwszego stawu śródstopno-paliczkowego.  Bolesne zwyrodnienie spowodowane ścieraniu się chrząstki na skutek czego powstają wyrośla kostne na powierzchniach stawowych.

Leczenie schorzenia zależy od dolegliwości bólowych pacjenta oraz stopnia nasilenia zmian zwyrodnieniowych.  W postaciach miernie zaawansowanych stosuje się leczenie zachowawcze, natomiast w znacznych dolegliwościach bólowych przeprowadza się leczenie operacyjne.

Przed zabiegiem pacjent kierowany jest najpierw na konsultację u ortopedy, który szczegółowo opowiada o jego przebiegu i informuje o ostatecznym efekcie.

Konsultacja to także dobry moment by porozmawiać o swoich wątpliwościach i zadać lekarzowi pytania. Zachęcamy pacjentów, by przed tą wizytą przygotowali listę nurtujących ich wątpliwości.

Na standardowe etapy zabiegu składają się:

Zabieg i okres tuż po zabiegu:

Obejmuje operację, wykonywaną w znieczuleniu zewnątrzoponowym. Chory musi być na czczo. Pacjent wraca do domu następnego dnia po zabiegu. Pacjent pozostaje w klinice około doby po zabiegu.

Pacjent jest przygotowywany do zabiegu i znieczulenia przez cały zespół lekarzy i pielęgniarek.

Po kilkunastu godzinach od zabiegu pacjent może poruszać się z pomocą kul i specjalnego obuwia. Specjalistyczne obuwie trzeba nosić ok. 3-6tyg w zależności od wykonanego zabiegu operacyjnego. W celu bezpieczeństwa pacjent zaopatrywany jest w odpowiednie obuwie, które pozwala na odciążenie przodostopia.

Przez kila dni po zabiegu odczuwalny jest ból. Po zdjęciu szwów chirurgicznych rozpoczynamy rehabilitacje  zgodną z harmonogramem odpowiednim dla danego rodzaju zabiegu operacyjnego.

Paluch sztywny

W początkowych stadiach palucha sztywnego możliwe jest uzyskanie poprawy poprzez zastosowanie leczenia farmakologicznego, fizjoterapii, doboru właściwych wkładek i stosowanie obuwia z wyprofilowaną owalnie (od strony podeszwowej) podeszwą buta ograniczającą zgięcie grzbietowe w stawie śródstopno-paliczkowym palucha.

Leczenie operacyjne palucha sztywnego (hallux rigidus)

Przed przystąpieniem do leczenia operacyjnego palucha sztywnego pacjentka/pacjent jest dokładnie badany.

Następnie przeprowadzamy z pacjentką/pacjentem rozmowę mającą na celu wyjaśnienie charakteru deformacji  i omawiamy sposoby proponowanego leczenia operacyjnego. Na koniec przedstawiamy zagrożenia związane z samym zabiegiem i możliwe powikłania występujące w przebiegu leczenia operacyjnego palucha sztywnego.

Badania diagnostyczne stosowane przed wykonaniem  zabiegu operacyjnego leczenia palucha sztywnego (hallux rigidus)

  • badanie radiologiczne w podstawowych projekcjach (Jest niezmiernie ważne, by zdjęcia były wykonywane w pełnym obciążeniu)
  • badania morfologiczno-biochemiczne
  • badanie pedobarograficzne (jest jeszcze w Polsce rzadko stosowane), które pozwala ocenić rozkład nacisków wywieranych na podeszwową stronę stóp podczas stania i chodzenia i tym samym pozwala precyzyjniej zaplanować leczenie operacyjne
  • badanie ultrasonograficzne
  • badanie tomografii komputerowej
  • badanie rezonansu magnetycznego

W zależności od stopnia zaawansowania choroby stosuje się różne sposoby leczenia operacyjnego:

  • cheilectomia – operacyjne usunięcie wyrośli kostnych na grzbietowej powierzchni stawu śródstopno-paliczkowego. Jeśli zmiany są stosunkowo niewielkie zabieg może być wykonany artroskopowoCelem zabiegu jest poprawa zgięcia grzbietowego w stawie śródstopno-paliczkowym palucha i zmniejszenie dolegliwości bólowych, przedłużenie funkcjonowania stawu, poprawa wydolności i sprawności ruchowej.
  • zastosowanie skojarzonego miejscowego leczenia biologicznego – mikrozłamania +Hyalofast + czynniki wzrostu + komórki macierzyste. W przypadku stwierdzenia ubytków chrząstki (poniżej 50 %) w obrębie głowy pierwszej kości śródstopia zastosowanie  ma skojarzona technika operacyjna pojegająca na wykonaniu mikrozłamań w obrębie ubytku chrząstki a następnie pokrycie ubytku włókniną polimeru  kwasu hialurowego wraz z podaniem miejscowo uprzednio przygotowanych preparatów z krwi pacjentka zawierających koncentrację czynników wzrostu wraz z  komórkami macierzystymi.Celem zabiegu jest wspomożenie regeneracji uszkodzonej chrząstki w obrębie głowy pierwszej kości śródstopia a co się z tym wiąże poprawa wydolności i sprawności ruchowej. W przypadku stwierdzenia wyrośli kostnych na grzbietowej powierzchni stawu śróstopno-paliczkowego wraz z obecnością ubytków chrząstki w obrębie głowy pierwszej kości śródstopia zabieg cheilectomi może być wykonany łącznie z skojarzonym miejscowym leczeniem biologicznym.
  • różnego rodzaju osteotomie (różne techniki przecięcia tkanki kostnej) wykonywane w obrębie pierwszej kości śródstopia i paliczka podstawnego paluchaCelem zabiegu jest poprawa zakresu ruchu w stawie śródstopno paliczkowym palucha, zmniejszenie dolegliwości bólowych, przedłużenie funkcjonowania stawu, poprawa wydolności i sprawności ruchowej.Zabiegi osteotomii wykonywane mogą być łącznie z zabiegiem cheilectomi i skojarzonym miejscowym leczeniem biologicznym (w przypadku stwierdzenia ubytków w obrębie chrząstki)
  • operacja wg. Kellera – polega na resekcji (usunięciu) 1/3 bliższej paliczka podstawnego i plastyce tkanek miekkich. Powinna być wykonywana w szczególnych przypadkach i głównie u chorych powyżej 65 roku życia. Z powodu możliwych w przyszłości powikłań obecnie jest rzadziej stosowana.Celem zabiegu jest poprawa zakresu ruchu w stawie śródstopno paliczkowym palucha, zmniejszenie dolegliwości bólowych, poprawa wydolności i sprawności ruchowej.
  • artrodeza (usztywnienie) stawu śródstopno-paliczkowego paluchaZabieg  uważany jest za tzw “złoty standard” i  stosowany w zmianach o największym nasileniu. Artrodeza polega na trwałym połączeniu pierwszej kości śródstopia z paliczkiem podstawowym palucha. W przypadku zmian o najwiekszym nasileniu  zabieg artrodezy stawu śródstopno-paliczkowego palucha jest obecnie jedynym skutecznym rozwiązaniem.Celem zabiegu jest uwolnienie pacjenta od dolegliwości bólowych, usunięcie  zniekształcenia w obrębie stawu śródstopno-paliczkowego powodującego stały konflikt z obuwiem, poprawa wydolności i sprawności ruchowej.
  • endoprotezoplastyka stawu śródstopno-paliczkowego palucha. W ostatnich latach stosuje się również endoprotezy stawów śródstopno-paliczkowych palucha. Do niedawna odsetek powikłań dochodził do 30%.Wraz z pojawieniem się endoprotez nowej generacji  odsetek obserwowanych powikłań zmiejszył się do kilku. Obecnie  endoproteza dającą najlepsze i najtrwalsze wyniki to proteza Cartiva.Endoproteza Cartiva może być  zastosowana w przypadku obecności częściowego zgięcia grzbietowego wraz z towarzyszącymi dolegliwościami bólowymi. Nie powinna być stosowana w przypadku bardzo znacznego ograniczenia ruchu w stawie śródstopno-paliczkowym palucha.

CARTIVA

Syntetyczny implant chrząstki stawowej – to nowoczesny implant stawu śródstopno-paliczkowego zaprojektowany tak, aby mógł zastąpić uszkodzoną powierzchnię chrząstki stawu.

Cartiva jest zrobiona z alkoholu polivinylowego, materiału który jest używany w wielu urządzeniach i implantach medycznych w tym np., w soczewkach kontaktowych.

Poprzez odpowiedni proces produkcji implant Cartiva doskonale odtwarza naturalne właściwości chrząstki.

Wskazaniem do stosowania tego implantu jest uszkodzenie chrząstki stawu śródstopno-paliczkowego zarówno palucha jak i pozostałych palców stopy. Zniszczenie powierzchni stawowej może być efektem pierwotnej choroby zwyrodnieniowej lub skutkiem urazu.

Zabieg implantacji Cartivy jest bezpieczną i krótką procedurą chirurgiczną, po której pacjent, w odróżnieniu od zabiegu artrodezy (usztywnienia) stawu, może od razu obciążać operowaną stopę. Wielu pacjentów uzyskuje zmniejszenie dolegliwości bólowych spowodowanych artrozą stawu w ciągu pierwszych tygodni po operacji.

Po zabiegu wzrasta zakres ruchu w operowanym stawie, zmniejszają się dolegliwości bólowe i poprawia się funkcja stawu.

Przeciwwskazaniem do implantacji Cartivy jest znacznego stopnia zmiany zwyrodnieniowe stawu za znacznym ograniczeniem ruchomości, lokalne infekcje skórne, uczulenia na alkohol poliwinylowy oraz niektóre choroby układowe.

Leczenie palucha sztywnego | CENA: 4000-5000 zł

Paluch sztywny (hallux rigidus) stanowi drugie obok palucha koślawego najczęstsze schorzenie dotyczące pierwszego stawu śródstopno-paliczkowego. Istotą choroby jest postępujące ograniczenie zgięcia grzbietowego palucha oraz dolegliwości bólowe stawu podczas chodu. Sztywność palucha wynika ze zmian zwyrodnieniowych, które powstają na bazie różnych czynników.

Wybór metody leczenia jest zależny od stopnia zaawansowania choroby – początkowe stadia można leczyć zachowawczo poprzez terapię manualną, wkładki ortopedyczne oraz modyfikację obuwia.

W przypadku bardziej nasilonych objawów podejmuje się leczenie operacyjne, które może polegać na usunięciu zmian zwyrodnieniowych, całkowitym usztywnieniu stawu lub wykonaniu endoprotezoplastyki (wszczepieniu sztucznej protezy stawu).

Paluch sztywny objawia się bólem stawu śródstopno-paliczkowego dużego palca podczas chodzenia, gdy pięta unosi się nad podłoże i stopa przygotowuje się do odbicia. Przyczyną bólu jest konflikt po stronie grzbietowej stawu, gdy górna krawędź paliczka bliższego uderza o powierzchnię głowy kości śródstopia.

Konflikt kostny wynika z obecności zmian zwyrodnieniowo-wytwórczych, które ograniczają bierne zgięcie grzbietowe palucha. Na obrazach RTG stwierdza się zwężenie szpary stawowej oraz obecność wyrośli kostnych (osteofitów).

Dolegliwości bólowe często uniemożliwiają pełne wspięcie na palce lub noszenie butów na wysokim obcasie.

Paluch sztywny jest chorobą postępującą, co oznacza, że można tylko spowolnić jej progres i leczyć ból objawowo.

Ze schorzeniem stawu palucha wiążą się negatywne kompensacje ruchowe – by uniknąć bólu, pacjent przetacza stopę bardziej przez zewnętrzną jej krawędź.

Dochodzi do utrwalenia nieprawidłowego wzorca chodu, który prowadzi do przeciążeń mięśni i stawów kończyny dolnej oraz kręgosłupa.

Przyczyny powstawania palucha sztywnego

Przyspieszone zmiany zwyrodnieniowe stawu śródstopno-paliczkowego mogą wynikać z poniższych czynników:

  1. Ostre urazy w obrębie palucha Często zdarzającą się kontuzją jest uraz typu „turf toe”, który polega na uszkodzeniu kompleksu torebkowo-więzadłowo-trzeszczkowego stawu śródstopno-paliczkowego palucha. Do urazu dochodzi w mechanizmie nadmiernego zgięcia grzbietowego dużego palca podczas aktywności sportowych lub w wyniku przyjęcia pozycji siadu klęcznego na piętach z podwiniętymi palcami. Brak podjęcia odpowiedniego leczenia skutkuje niestabilnością stawu, która generuje szybsze zużywanie się chrząstki stawowej i rozwój zwyrodnienia. Paluch sztywny może rozwijać się także na tle przebytych złamań stawowych i stłuczeń w obrębie palucha, np. wskutek kopnięcia w twardą przeszkodę lub upadku ciężkiego przedmiotu na przód stopy.
  2. Uniesienie pierwszej kości śródstopia (płaskostopie, paluch koślawy) Uniesienie pierwszej kości śródstopia oznacza nadmierne dogrzbietowe zgięcie pierwszej kości śródstopia związane z hipermobilnością pierwszego promienia i nadpronacją stopy. Podczas chodu, w momencie uniesienia pięty nad podłoże dochodzi do nieprawidłowego dysbalansu pomiędzy wewnętrznymi siłami oddziałującymi na staw śródstopno-paliczkowy (napięciem mięśni i powięzi podeszwowej) a siłą działającą na paluch od strony podłoża. W efekcie dochodzi do patologicznych naprężeń tkanek i nierównomiernego rozkładu nacisku w obrębie chrząstki stawu. Warunki te stwarzają także stan ograniczonego zgięcia grzbietowego stawu jeszcze bez wyraźnych zmian strukturalnych stawu – jest to tzw. paluch ograniczony (hallux limitus). Uważa się, że hallux limitus może poprzedzać rozwój palucha sztywnego.
  3. Słabe dopasowanie powierzchni tworzących staw śródstopno-paliczkowy Słabsze dopasowanie powierzchni stawowych może być zmianą wrodzoną. Ponadto, nieprawidłowo zoperowany paluch koślawy z podwichnięciem stawu śródstopno-paliczkowego może prowadzić do pogłębienia artrozy i usztywnienia stawu.
  4. Choroby zapalne obejmujące staw śródstopno-paliczkowy palucha Najczęstszym schorzeniem atakującym drobne stawy układu ruchu jest reumatoidalne zapalenie stawów (RZS). Istotą choroby jest stan zapalny błony maziowej, który poszerza się na pozostałe struktury stawu, prowadząc do zwłóknienia aparatu torebkowo-więzadłowego, wtórnej destrukcji chrząstki stawowej i postępującego ograniczenia ruchomości stawu. RZS stanowi przyczynę mnogich zniekształceń palców stóp oraz nabytego płaskostopia. Aby zmniejszyć progres deformacji, w okresie zaostrzenia RZS nie należy nadmiernie przeciążań stóp oraz stosować indywidualne wkładki ortopedyczne wykonane z miękkich materiałów.

    Drugim schorzeniem prowadzącym do rozwoju palucha sztywnego jest podagra (dna moczanowa), która atakuje wybiórczo pierwszy staw śródstopno-paliczkowy. Stan zapalny rozwija się wskutek odkładania się kryształów kwasu moczowego w stawie palucha.

    Objawami podagry jest okresowe zaczerwienie, obrzęk i bolesność stawu śródstopno-paliczkowego palucha nasilające się po spożyciu produktów mięsnych.

    Postępowanie polega na modyfikacji diety oraz leczeniu zaburzeń metabolicznych prowadzących do zwiększonego poziomu kwasu moczowego we krwi.

  5. Jałowa martwica głowy kości śródstopia Jałowa martwica polega na obumieraniu kości bez udziału zapalenia. Wskutek rozmiękania kości dochodzi do zniekształcenia obrysu głowy kości śródstopia i zaburzenia mechaniki stawu śródstopno-paliczkowego palucha. Jałowa martwica rzadko pojawia w obrębie stawu palucha, ryzyko jej wystąpienia jest większe u osób z nadmiernie długą pierwszą kością śródstopia i stopą wydrążoną. Przewlekłe przeciążenia mogą prowadzić do zaburzenia ukrwienia głowy kości śródstopia i rozwoju martwicy.
  6. Noszenie nieprawidłowego obuwia Do powstawania palucha sztywnego może przyczyniać się także noszenie obuwia z wąskimi czubkami lub na wysokim obcasie. Obuwie tego rodzaju wymusza nienaturalne ustawienie stawu palucha oraz zwiększa stopień przeciążenia głowy kości śródstopia.

Leczenie palucha sztywnego

Leczenie zachowawcze

Identyfikacja czynników ryzyka palucha sztywnego pozwala na wdrożenie postępowania mającego za zadanie spowolnić progres choroby.

W przypadku stwierdzenia tendencji do płaskostopia warto wykonywać ćwiczenia wzmacniające mięśnie głębokie stopy oraz ćwiczenia poprawiające stabilność stawu skokowego.

Wskazana jest również terapia manualna stawu śródstopno-paliczkowego i pozostałych stawów stopy, by zachować mobilność stopy pozwalającą na chód bez kompensacji.

Złagodzenie dolegliwości bólowych może przynieść noszenie specjalnych wkładek ortopedycznych odciążających pierwszy promień stopy.

Wskazane jest także użytkowanie obuwia ze sztywną podeszwą typu roller, która posiada zaokrąglony czubek.

W trakcie chodu dochodzi do przekolebania buta z odciążeniem stawu palucha i zachowaniem prawidłowego wzorca chodu bez negatywnych kompensacji na poziomie stawu skokowego, kolana czy biodra.

Leczenie operacyjne

Leczenie operacyjne podejmuje się u osób z dużymi dolegliwościami bólowymi i z ograniczeniem ruchomości stawu, a także w przypadku, gdy leczenie zachowawcze pozostaje nieskuteczne.

Kwalifikacja do odpowiedniego rodzaju zabiegu operacyjnego uwzględnia stopień zaawansowania palucha sztywnego określany na podstawie zdjęć RTG, poziom aktywności pacjenta oraz jego oczekiwania co do efektu po zabiegu.

Zastosowanie leczenia operacyjnego pozwala na skuteczną niwelację dolegliwości bólowych, swobodny chód, a nawet podejmowanie aktywności sportowej jak bieganie.

Cheilektomia polega na usunięciu wyrośli kostnych, które powstały w wyniku zmian zwyrodnieniowych. Chirurg wycina jedną czwartą grzbietowej części głowy kości śródstopia razem z osteofitem. Uwalnia również zrosty i zwłóknienia w obrębie stawu palucha.

Zabieg powinien umożliwić zwiększenie zakresu zgięcia grzbietowego do minimum 60 stopni – ruchomość palucha sprawdzana jest śródoperacyjnie. Cheilektomię przeprowadza się u osób młodych, u których na radiogramach stwierdza się mały ubytek chrząstki głowy kości śródstopia.

Wykonuje się także cheilektomię połączoną z osteotomią klinową Moberga, która uwzględnia przecięcie paliczka bliższego palucha i korekcję jego osi w celu uzyskania jeszcze większego zakresu ruchu zgięcia palucha.

Wybór ostatecznej techniki zależy od indywidulanych warunków anatomicznych stopy pacjenta oraz biegłości chirurga w stosowanych procedurach operacyjnych.

Artrodeza (usztywnienie) stawu śródstopno-paliczkowego stanowi „złoty standard” leczenia zaawansowanych postaci palucha sztywnego, zwłaszcza jeśli schorzenie rozwija się na podłożu zapalnym.

Zabieg polega na wycięciu powierzchni stawowych, a następnie trwałym usztywnieniu stawu za pomocą specjalnych śrubek. Paluch zostaje ustawiony w pozycji około 25 stopni zgięcia grzbietowego, co umożliwia pacjentowi swobodne podejmowanie większości aktywności.

Dolegliwości bólowe stawu palucha zostają zniesione, a komfort życia ulega wyraźnej poprawie. Dobrze przeprowadzony zabieg artrodezy przynosi trwałe efekty, a powikłania zdarzają się bardzo rzadko.

Po zabiegu przodostopie wymaga odciążenia aż do uzyskania zrostu kości – przez około 6 tygodni pacjent powinien nosić specjalne obuwie „Gejszy” umożliwiające chód, a jednocześnie odciążające operowaną okolicę.

Artroplastyka resekcyjna Kellera wykonywana jest u osób starszych powyżej 60 roku życia i prowadzących siedzący tryb życia. Zabieg polega na wycięciu jednej trzeciej paliczka bliższego palucha.

Obciążanie kończyny w normalnym obuwiu jest możliwe w krótszym okresie czasu w porównaniu do artrodezy. Umożliwia to wczesną pionizację i poruszanie się osobom starszym bez konieczności długiego noszenia buta odciążającego.

Zabieg ten niesie jednak za sobą większe ryzyko powikłań, w związku z czym nie powinno się go wykonywać u młodych aktywnych osób.

Endoprotezoplastyka stawu śródstopno-paliczkowego palucha Wszczepienie sztucznej protezy stawu śródstopno-paliczkowego umożliwia przywrócenie ruchomości palucha w zaawansowanym stadium choroby zwyrodnieniowej.

Obecnie trwają dyskusje co do trwałości sztucznego stawu i ryzyka zwichnięcia czy obluzowania protezy.

Dzięki postępowi inżynierii biomedycznej produkowane są coraz bardziej nowoczesne i trwalsze w użytkowaniu modele endoprotez, co rodzi nadzieję na zastosowanie endoprotezoplastyki u szerszego grona pacjentów.

Ważne informacje

Najczęściej zadawane pytania o schorzenie palucha sztywnego i metody jego leczenia:

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*