Palce młotkowate – leczenie, ćwiczenia, operacja

Palec młotkowaty to jedna z najczęstszych deformacji przodostopia. W początkowych stadiach choroby pacjenci zazwyczaj próbują leczenia nieoperacyjnego, które najczęściej nie zmniejsza deformacji, natomiast z reguły ogranicza dolegliwości bólowe i poprawia komfort funkcjonowania.

Wraz z postępem deformacji leczenie nieoperacyjne palca młotkowatego staje się nieskuteczne. Istnieje wiele procedur chirurgicznych stosowanych w leczeniu palców młotkowatych.

W dużym uproszczeniu w zabiegach tych chodzi o ustawienie zdeformowanego palca w pozycji fizjologicznej, poprzez przywrócenie poprawnej pozycji paliczków w stawach: śródstopno-paliczkowym (MTP), międzypaliczkowym bliższym (PIP) i dalszym (DIP).

Rodzaj wykonywanej operacji palca młotkowatego zależy od zaawansowania deformacji oraz wiedzy i doświadczenia chirurga stopy.

W początkowych etapach schorzenia najczęściej możliwe jest wykonanie zabiegów na tkankach miękkich (np. torebka stawowa, ścięgna). Wraz z postępem choroby konieczne są procedury na tkance kostnej.

Długo trwające zaawansowane deformacje często wymagają nie tylko operacji wykonywanych na palcach stopy, ale również na kościach śródstopia i stawach śródstopno-paliczkowych.

Ze względu na to, iż pacjenci zgłaszają się do lekarza zwykle dość późno są to najczęściej wykonywane operacje palca młotkowatego.

Palce młotkowate – leczenie, ćwiczenia, operacja

Kwalifikacja do leczenia opiera się na badaniu klinicznym oraz ocenie dolegliwości bólowych zgłaszanych przez pacjenta. W każdym przypadku konieczne jest wykonanie badania radiologicznego stopy wykonanego na stojąco. Wskazane są projekcje przednio-tylna (AP), boczna oraz skośna. Inne badania obrazowe takie jak USG CT i MRI w większości przypadków są zbędne.

Palce młotkowate – leczenie, ćwiczenia, operacja

Palec młotkowaty to jedna z najczęstszych deformacji przodostopia

Palce młotkowate – leczenie, ćwiczenia, operacja

Wraz z postępem deformacji leczenie nieoperacyjne staje się nieskuteczne

Palce młotkowate – leczenie, ćwiczenia, operacja

Rodzaj wykonywanej operacji palca młotkowatego zależy od zaawansowania deformacji

Palce młotkowate – leczenie, ćwiczenia, operacja

Do najczęstszych operacji korygujących tę deformację zaliczamy: artroplastyki, usztywnienia stawów, czy przecięcia, wydłużenia lub przeniesienia ścięgien zginaczy lub prostowników.

W większości przypadków jednoczasowo należy wykonać co najmniej kilka procedur na danym palcu lub tkankach otaczających

Łączenie oraz dobór odpowiednich metod wynika z doświadczenia chirurga i ściśle przekłada się na wyniki operacyjne.

Warto wspomnieć, iż usunięcie typowego grzbietowego modzelu najczęściej nie jest etapem żadnej z tych operacji. Modzel ten tworzy się na skutek konfliktu tkanek miękkich zakrzywionego palca z obuwiem.

Po korekcji ustawienia tkanki kostnej i osiągnięciu prawidłowej pozycji palca dochodzi do spontanicznego cofnięcia się modzelu.

Rodzaj wykonywanej operacji palca młotkowatego zależy od zaawansowania deformacji oraz wiedzy i doświadczenia chirurga stopy.

Zabieg polega na wycięciu powierzchni stawowych stawu międzypaliczkowego bliższego. Stosuje się ją w przypadku deformacji niekorektywnych. Najczęściej wycina się głowę paliczka podstawnego palca objętego procesem chorobowym.

Procedurę tą najczęściej wykonuje się z dostępu grzbietowego podłużnego lub poprzecznego.

Wycięty fragment tkanki kostnej powoduje poluzowanie przykurczonych struktur okołostawowych, a przez to możliwość ustawienia palca w pozycji prawidłowej.

Zasadniczą wadą tej operacji palca młotkowatego jest brak kontroli nad pooperacyjnym ustawieniem paliczków, gdyż w miejsce usuniętej kości powstaje miękka blizna łącznotkankowa. Palce po artroplastyce najczęściej są dużo krótsze oraz wiotkie. Czasem występuje przetrwały obrzęk.

Zabieg ten nie jest polecany, jeżeli występuje konieczność jednoczasowej korekcji kilku palców.

Celem zabiegu jest wycięcie obu powierzchni stawowych stawu międzypaliczkowego bliższego, to jest głowy paliczka podstawnego oraz podstawy paliczka środkowego danego palca.

Następnie dokonuje się stabilizacji paliczka podstawnego ze środkowym w odpowiednim ustawieniu przy użyciu dostępnych implantów. Stosowane są zarówno druty Kirschnera, jak też nowoczesne implanty (także tytanowe) wprowadzane wewnątrzkostnie.

Ich celem jest utrzymanie paliczków w odpowiedniej pozycji do czasu zrostu kostnego, co trwa najczęściej kilka tygodni.

Zabieg ten, stosowany w zaawansowanych, niekorektywnych deformacjach, pozwala na korekcję młotkowatości i ustawienie palca w pozycji fizjologicznej.

Usztywnienie stawu międzypaliczkowego bliższego nie ogranicza funkcjonowania pacjenta. Jednoczasowo można operować kilka palców, w tym także palce w obu stopach. Konieczne jest oszczędzanie kończyny operowanej w specjalnym bucie pooperacyjnym przez okres około 6 tygodni.

Bardzo często w deformacji młotkowatej palców dochodzi do przykurczu ścięgien prostownika długiego i krótkiego danego palca. Po wykonaniu odpowiedniej procedury na tkankach palców, często widzimy uniesienie palca w stawie śródstopno-paliczkowym oraz napinanie się ścięgien prostowników krótkiego i długiego korygowanego palca.

Najczęstszą procedurą w takich przypadkach jest wydłużenie ścięgna mięśnia prostownika długiego danego palca oraz wydłużenie lub przecięcie ścięgna mięśnia prostownika krótkiego. Zabiegi te wykonuje się z dostępu grzbietowego nad kością śródstopia lub w przestrzeniach międzykostnych. Wydłużone ścięgna zabezpiecza się odpowiednimi szwami podskórnymi.

Nowoczesne metody leczenia palca młotkowatego

Brak konieczności założenia gipsu

Krótki okres rekonwalescencji

W niektórych typach korektywnej deformacji młotkowatej wystarcza izolowane przecięcie zginacza krótkiego danego palca. Zabieg ten wykonuje się z różnych dostępów operacyjnych, a jego założeniem jest odcięcie przyczepu zginacza krótkiego od paliczka środkowego danego palca.

Czasem po wykonaniu korekcji na poziomie danego palca w dalszym ciągu widzimy jego uniesienie w stawie MTP wówczas pomóc może przecięcie i poluzowanie grzbietowej części torebki stawowej stawu MTP.

W niektórych przypadkach zaawansowanych deformacji młotkowatej palców stosowane powyżej procedury nie wystarczają. Mimo wykonania jednoczasowo większości z nich w dalszym ciągu widzimy szczątkową deformację.

W takim wypadku dodatkowo można przenieść ścięgno mięśnia zginacza długiego danego palca na kaptur prostowników.

Siła działania zginacza spycha dany palec podeszwowo, przez co pomaga w jego fizjologicznym ustawieniu.

Zabieg ten jest dość trudny technicznie, jednakże w doświadczonych rękach pozwala na korekcje nawet bardzo zaawansowanych palców młotkowatych. Wykonuje się go najczęściej z dwóch nacięć podeszwowych oraz jednego grzbietowego.

Mimo, iż korekcje deformacji palców mniejszych (II-V) potencjalnie wydają się mniej ważne niż operacje haluksa, często to właśnie one decydują o sukcesie operacji i zadowoleniu pacjenta. W trakcie zabiegu operacyjnego zajmują również znacznie więcej czasu i wymagają dużo więcej finezji, niż sama korekcja palucha koślawego.

Operacje korekcji palucha koślawego, deformacji palców mniejszych, a także korekcje płaskostopia poprzecznego należy wykonywać w czasie jednego zabiegu. Możliwe jest również operowanie jednoczasowo obu stóp.

Długo trwające zaawansowane deformacje często wymagają nie tylko operacji wykonywanych na palcach stopy, ale również na kościach śródstopia i stawach śródstopno-paliczkowych. Ze względu na to, iż pacjenci zgłaszają się do lekarza zwykle dość późno są to najczęściej wykonywane operacje.

Palce młotkowate – leczenie, ćwiczenia, operacja

Palec młotkowaty – operacja, leczenie w Krakowie – foot-med.pl

Palce młotkowate – leczenie, ćwiczenia, operacja

Palec młotkowaty to zniekształcenie drugiego, trzeciego lub czwartego palca u stopy. Schorzenie polega na tym, że palec jest zgięty w środkowym stawie w taki sposób, że przypomina młotek.  Początkowo palce młotkowate mają zachowaną ruchomość i wada może być skorygowana prostymi metodami, ale jeśli pozostanie nieleczona, może się utrwalić i wymagać interwencji chirurgicznej.

Osoby z palcami młotkowatymi mogą mieć modzele lub nagniotki nad środkowym stawem lub na czubku palca. Mogą także odczuwać ból palców lub stóp i mieć trudności z dobraniem wygodnego obuwia.

Palce młotkowate – leczenie, ćwiczenia, operacja

Przyczyna

Palec młotkowaty jest spowodowany nieodpowiednio dopasowanym obuwiem lub dysproporcją mięśni, zazwyczaj w połączeniu z jednym lub kilkoma innymi czynnikami.

Mięśnie pracują parami, żeby prostować i zginać palec. Jeśli palec jest zgięty w jednej pozycji wystarczająco długo, mięśnie naprężają się i nie mogą się rozprostować.

Obuwie, które zwęża się w kierunku palców może sprawiać, że Twoje przodostopie wydaje się mniejsze. Ale dodatkowo spycha mniejsze palce do zgiętej (pochylonej) pozycji. Palce ocierają się o but, co prowadzi do tworzenia sie modzeli i nagniotków, co dodatkowo pogarsza ich stan. Wysoki obcas spycha stopę ku dołowi i przyciska palce do buta, zwiększając nacisk i zginając palce.

Ostatecznie mięśnie palców tracą możliwość wyprostowania palca, nawet wtedy, gdy ruchy nie są ograniczane przez obuwie.

Leczenie

Leczenie zachowawcze

Leczenie zachowawcze rozpoczyna się od założenia nowego obuwia, które ma miękkie, luźne noski. Buty powinny być o pól cala dłuższe niż najdłuższy palec u stopy. (Ważne: U wielu osób drugi palec u stopy jest dłuższy niż paluch).

Należy unikać noszenia ciasnych, wąskich butów na wysokich obcasach. Można także założyć obuwie z szerokimi noskami, które pomieszczą młotkowaty palec. Szewc może rozciągnąć noski butów tak, że uwypuklą się dookoła palca.

Sandały również mogą być przydatne, pod warunkiem, że nie uciskają i nie ocierają innych okolic stopy.

Lekarz może zalecić wykonywanie w domu ćwiczeń palców u stóp, żeby rozciągać i prostować mięśnie. Przykładowo, możesz swoimi dłońmi delikatnie rozciągać palce u stóp.  Możesz używać palców u stóp do podnoszenia przedmiotów z podłogi. Podczas oglądania telewizji lub czytania możesz położyć ręcznik na podłodze i ugniatać go palcami u stóp.

Lekarz może polecić używanie specjalnych pasków,  poduszek i wkładek, żeby złagodzić objawy.  W przypadku osób cierpiących na cukrzycę, zaburzenia krążenia i czucia w stopach, należy skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem jakiegokolwiek leczenia.

Leczenie operacyjne

Palec młotkowaty może być leczony chirurgicznie, gdy leczenie zachowawcze zakończy się niepowodzeniem. Zazwyczaj zabieg chirurgiczny jest przeprowadzany ambulatoryjnie, w znieczuleniu miejscowym. Dokładny przebieg zależy od rodzaju i rozległości zniekształcenia.

Leia também:  Ile Czasu Trwa Leczenie Anemi?

Po zabiegu może wystąpić sztywność, opuchlizna i zaczerwienienie, a palec może być nieznacznie dłuższy lub krótszy niż przedtem.

Pacjent będzie w stanie chodzić, ale powinien wstrzymać się z planowaniem długich wędrówek, dopóki palec sie nie zagoi oraz starać się trzymać stopę uniesioną, tak często, jak to tylko możliwe.

dr Jan Paradowski ©

Palec młotkowaty – ćwiczenia

Palce młotkowate – leczenie, ćwiczenia, operacja

Ćwiczenia na palec młotkowaty pozwalają spowolnić progres deformacji, co odrywa duże znaczenie w początkowych stadiach schorzenia, gdy palec jest jeszcze elastyczny. Manualnie możemy wyprostować palec młotkowaty i przyzwyczaić tkanki do napięcia w prawidłowym ułożeniu palca. Ogromne znaczenie mają ćwiczenia poprawiające stabilność stopy, stabilność ciała, a także ćwiczenia rozciągające łydki. Wszystkie te ćwiczenia pozwalają poprawić kondycję stóp i ograniczyć tempo rozwoju palca młotkowatego.

Ćwiczenia warto uzupełniać noszeniem specjalnych ortez, korektorów na palce młotkowate, co pozwala utrwalić efekty terapii.

Gdy palec uległ już usztywnieniu, ćwiczenia na palec młotkowaty mogą się okazać nieskuteczne. Ortopeda może zaproponować wtedy leczenie operacyjne polegające na przecięciu tkanek miękkich i/lub kości, a następnie naprostowaniu palca.

Jak wygląda palec młotkowaty i jakie są objawy?

Palec młotkowaty zwykle rozwija się w obrębie drugiego palca stopy. Najczęstszą przyczyną jest konflikt palca z obuwiem – zwłaszcza gdy specyficzna budowa stopy wiąże się z tzw. palcem Mortona.

Palec Mortona występuje wtedy, gdy drugi palec jest najdłuższy w stopie i wyraźnie odstaje długością od pozostałych palców.

Nastręcza to wiele trudności w doborze obuwia, ponieważ, często dobieramy obuwie do długości palucha, ignorując drugi palec.

Ocieranie palca o but – odciski

Palec młotkowaty ociera o wierzch buta, czego skutkiem są odciski nierzadko wywołujące ból. Koniec palca jest uciskany przez but, wskutek czego może także dochodzić do urazów paznokcia.

Podleczanie paznokcia czy odcisków u podologa nie będzie skuteczne, jeśli odpowiednio wcześnie nie zaczniemy ćwiczeniem oraz jeśli nie dobierzemy odpowiednio dopasowanego obuwia i nie ochronimy palca ortezą przed otarciami.

Ćwiczenia na palec młotkowaty

Jakie mięśnie wpływają na ustawienie palców stóp – jest to bardzo ważne pytanie, które należy sobie zadać przed przystąpieniem do ćwiczeń. Wiedza pozwoli zrozumieć, dlaczego oprócz ćwiczeń samych palców należy zadbać o mięśnie łydek oraz o mięśnie podeszwy stopy.

Mięśnie stopy i palców a palec młotkowaty

Ustawienie palców, w tym nieprawidłowe uniesienie palca młotkowatego (przeprost w stawie śródstopno-paliczkowym) wynika z zaburzeń napięcia odpowiednich mięśni.

Ćwiczenie – rozciąganie prostownika długiego palców

Mięsień prostownik długi palców biegnie od kości podudzia aż do paliczków dalszych palców, wchodząc w skład rozcięgna grzbietowego palców. Nadmierne napięcie i skrócenie tego mięśnia przy osłabieniu mięśni głębokich stopy będzie powodowało przeprost w stawie śródstopno-paliczkowym utożsamiany z nieprawidłowym uniesieniem palca młotkowatego.

Prostym przykładem ćwiczenia będzie siad na piętach – palce w tej pozycji zostaną wyprostowane pod wpływem docisku do podłoża. Zgięcie podeszwowe w stawie skokowym oddali przyczepy mięśnia na palcach i na przedniej części podudzia, ułatwiając rozciąganie.

Ćwiczenie – masowanie przedniej części podudzia

Drugim ćwiczeniem na palec młotkowaty jest masowanie przedniej części podudzia, nieco z boku względem kości piszczelowej. W ten sposób rozluźniamy brzuśce mięśni grupy przedniej goleni.

Powyższe ćwiczenia zapobiegną przeprostowi w stawie śródstopno-paliczkowym i uniesieniu palca młotkowatego.

Ćwiczenie – rozciąganie łydek

Zwiększone napięcie i przykurcz mięśnia trójgłowego łydki nadmiernie pobudza do pracy mięśnie prostujące palce. Jest to spowodowane faktem, że ograniczenie zgięcia grzbietowego aktywuje więcej mięśni niż normalnie.

Oprócz mięśnia piszczelowego przedniego, nieprawidłowo aktywują się mięśnie prostujące palce, co prowadzi do ich nadmiernego napięcia, skrócenia, a w efekcie do przerostu w stawach śródstopno-paliczkowych.

Obrazuje to poniższe zdjecie:

Przukurcz mięśni łydki zaburza ponadto sposób przetaczania stopy podczas chodzenia. Zwiększeniu ulega przeciążenie przodostopia, co zwiększa ryzyko wystąpienia płaskostopia poprzecznego. Płaskostopie poprzeczne bardzo często wiąże się z przyspieszeniem deformacji palca młotkowatego.

Ponadto bardzo niekorzystny wpływ mają haluksy. Gdy haluks zaczyna nachodzić na drugi palec, wtedy drugi palec przymusowo unosi się – stopniowo powstaje palec młotkowaty.

Krzyżowanie się palców z reguły prowadzi do utrwalonego sztywnego palca młotkowatego, który musi być leczony operacyjnie.

Rozluźnienie i rozciągnięcie mięśni łydek poprawia wzorzec chodu i zmniejsza przeciążenie przodostopia. Dzięki temu możemy obniżyć ryzyko powstawania palców młotkowatych towarzyszących płaskostopiu poprzecznemu.

Ćwiczenia rozciągające łydki do samodzielnego wykonania znajdziesz tutaj: https://podologiaortopedyczna.pl/jak-samemu-rozluznic-i-rozciagnac-miesnie-lydki/

Ćwiczenie – wzmocnienie mięśni głębokich stabilizujących palce

Ćwiczone mięśnie to przede wszystkich mięśnie międzykostne i mięśnie glistowate. Mięśnie te leżą najgłębiej – pomiędzy kośćmi śródstopia. Napięcie tych mięśni powoduje stabilizację palców w odpowiednim ułożeniu. Mięśnie głębokie zapobiegają unoszeniu się palców, chroniąc je przed przeprostem – rozwojem palca młotkowatego.

Przykłady ćwiczeń:

  • Wachlarzowate rozstawianie palców – ćwiczenie to aktywizuje głębiej położone mięśnie i uczy świadomej kontroli napinania mięśni głębokich palców
  • Dociskanie wyprostowanych palców do podłoża z wytrzymaniem przez około 30 sekund – pamiętaj, aby skorygować ręką ustawienie palca – powinien leżeć płasko na podłożu
  • Granie palcami po podłożu jak na pianinie

Ćwiczenie – wzmocnienie mięśni stabilizujących sklepienie stopy

Gdy łuk podłużny posiada odpowiednią wysokość, a stopa jest ustawiona stabilnie na podłożu, wtedy unikamy nadmiernego napinania mięśni prostujących palce. Zwalczamy kompensacyjny odruch „trzymania palcami podłoża”, który może przyczyniać się do powstawania palców młotkowatych.

Osłabienie mięśni stóp pogłębia wszelkie dysbalanse. „Ćwiczenie krótkiej stopy” umożliwia wzmocnienie mięśni stóp. Ćwiczenie to nie tylko zmniejsza ryzyko płaskostopia podłużnego i poprzecznego, ale także zapobiega pojawianiu się dysbalansów mięśniowych prowadzących do rozwoju palca młotkowatego.

Ćwiczenie mięśni głębokich stóp „krótka stopa” zostało szeroko opisane tutaj: https://podologiaortopedyczna.pl/cwiczenia-na-plaskostopie-krotka-stopa/

Rozmasowywanie palca młotkowatego

Głęboki masaż palca młotkowatego pozwala rozluźnić tkanki, poprawia elastyczność palca i zapobiega jego usztywnieniu. Chwyć palec palcem wskazującym i kciukiem, a następnie wykonuj naprzemiennie masujące ruchy okrężne. Opracowuj powierzchnię palca od dołu, góry i po bokach.

Naciąganie palca młotkowatego

Aby rozluźnić staw palca, który już zaczyna być nieco sztywny, warto zastosować ruchy trakcji:

  • Ustabilizuj kość śródstopia i pociągnij za palec wzdłuż jego osi,
  • Ustabilizuj palec przy jego nasadzie (paliczek bliższy), a następnie pociągnij za palec (paliczek środkowy).

Wytrzymaj tę pozycję przez około kilkanaście sekund.

Jeśli nie wiesz, w jaki sposób wykonać to ćwiczenie, udaj się do fizjoterapeuty, który pokaże to na Twojej stopie. Będziesz mógł poczuć, z jaką siłą należy ciągnąć za palec (nie za dużo, nie za mało). Fizjoterapeuta może Ci także pokazać, jak wykonywać proste mobilizacje palców stóp, które pozwolą dłużej utrzymać stawy elastyczne.

Jak często trzeba ćwiczyć?

Ćwiczenia na palec młotkowaty powinny być wykonywane przynajmniej trzy lub cztery razy w tygodniu. Czas trwania ćwiczeń to około 30 minut. Jest to minimalny bodziec, który pozwoli uelastycznić tkanki, wzmocnić mięśnie i zapobiec progresowi palca młotkowatego.

Korektor na palec młotkowaty – jak działa

Korektor na palec młotkowaty utrwala efekty ćwiczeń, zapobiegając zgięciu palca w stawie międzypaliczkowym. Specjalne osłony na palce młotkowate chronią skórę palca młotkowatego przed otarciami.

Korektory mogą lekko usztywniać palec – dzięki temu przezwyciężają wewnętrzną siłę ciągnącą mięśni. Jeśli uprawiasz sport, np.

biegasz, orteza na palec młotkowaty to obowiązkowe akcesorium chroniące palec przed urazami.

Operacja na palec młotkowaty – kiedy jest konieczna?

Operacje palca młotkowatego wykonuje się, gdy:

  • Palec jest usztywniony i bolesny, nie da się go skorygować, a jego kształt poważnie utrudnia dobór obuwia,
  • Palec młotkowaty krzyżuje się z paluchem koślawym (haluksem) – wtedy konieczna jest jednoczesna operacja palca młotkowatego, haluksa i czasem płaskostopia poprzecznego.

palce młotkowate

Czerwiec 19, 2018 Palce młotkowate – leczenie, ćwiczenia, operacja

Opis choroby

Nabyte deformacje palców stóp stanowią coraz większy problem ortopedyczny wśród chorób cywilizacyjnych. Z tego względu, coraz ważniejsze staje się wypracowanie skutecznych metod leczenia zarówno zachowawczego jak i operacyjnego.

Deformacje te wiążą się niestety ze znacznymi dolegliwościami bólowymi uniemożliwiającymi poruszanie. Jedną z częstszych deformacji są tak zwane palce młoteczkowate.

Schorzenia to częściej występują w populacji kobiet niż mężczyzn, zwłaszcza po pięćdziesiątym roku życia.

Leia também:  Jakie Sa Objawy Pierwszej Miesiączki?

Objawy

Deformacja palców młoteczkowatych to palce stopy pozostające w ustawieniu zgięciowym w stawie międzypaliczkowym dalszym. Zniekształcenie takie może dotyczyć jednego lub większej liczby palców i przebiegać w różnych stopniach zaawansowania.

Najczęściej występuje w przypadku najdłuższego z małych palców stopy. Deformacji tej często towarzyszy płaskostopie poprzeczne i paluch koślawy.

Jest to zazwyczaj zniekształcenie nabyte, rzadko wrodzone, stąd częstość jego występowania rośnie z wiekiem.

Przyczyny

Najczęstszą przyczyną tej deformacji są zmiany nabyte w trakcie życia, zwykle na skutek nieumiejętnej dbałości o stopy. Powstają one zazwyczaj u osób noszących obuwie o niewłaściwym fasonie czy rozmiarze. Zbyt ciasne lub za krótkie buty powodują ucisk paliczka. Tworzeniu się schorzenia sprzyja także rozwój haluksów, które wpływają na złe ułożenie palców.

Palce młotkowate najczęściej występują u osób, które niewłaściwie stawiają stopę na podłożu, przenosząc ciężar ciała na przednią część stopy. Niekiedy przyczyną schorzenia są wady anatomiczne oraz urazy neurologiczne, np. udar mózgu. Znacznie częściej pojawiają się u osób z nadwagą. Schorzeniu towarzyszą stany zapalne stawów oraz odciski, modzele i nagniotki.

Rozpoznanie

Rozpoznanie deformacji nie sprawia trudności- zwykle jest widoczne już na pierwszy rzut oka. Cennych informacji może dostarczyć też zdjęcie rentgenowskie stopy. Dalsze testy konieczne są w celu oceny zaawansowania choroby.

W zależności od stopnia nasilenia zniekształcenia i dolegliwości bólowych istnieją możliwości leczenia zarówno zachowawczego jak i operacyjnego. W celu oceny stopnia zaawansowania deformacji i tym samym doboru odpowiedniej metody leczenia służy m. in. test „ucisku”.

Test „ucisku” pozwala ocenić stopień korektywności deformacji palców stopy. Test ten polega na ucisku stopy od strony podeszwowej na wysokości głowy kości śródstopia z jednoczasowym ustawieniem stawu skokowego w pozycji neutralnej.

Ustawienie palca w pozycji pośredniej świadczy o korektywności deformacji. Stopień korektywność deformacji determinuje wybór sposobu leczenia.

Leczenie

W przypadku deformacji korektywnych leczenie zachowawcze może pomóc w zahamowaniu progresji zniekształcenia. Leczenie zachowawcze polega na stosowaniu ćwiczeń regresyjnych, różnego rodzaju wkładek ortopedycznych lub ortez palcowych. Ważną rolę pełni także edukacja w kwestii noszenia odpowiedniego obuwia.

W przypadku deformacji korektywnych leczenie zachowawcze może pomóc w zahamowaniu progresji zniekształcenia. W zniekształceniach sztywnych leczenie zachowawcze poprawia komfort życia poprzez złagodzenie dolegliwości bólowych.

W przypadku nasilonych deformacji, w których palce wchodzą w konflikt z obuwiem i są bolesne należy brać pod uwagę leczenie operacyjne. W zależności od zaawansowania choroby korekcji wymagają tkanki miękkie lub też (w zaawansowanych przypadkach) również tkanki kostne.

W przypadku deformacji korektywnej palca młotkowatego leczeniem z wyboru jest transfer ścięgna zginacza głębokiego palca. Zabieg polega na wypreparowaniu ścięgna zginacza głębokiego palca na wysokości paliczka proksymalnego. W kolejnym etapie ścięgno zginacza zostaje odcięte i rozdwojone na dwie gałęzie.

Gałęzie ścięgna zostają przeciągnięte po obu stronach paliczka na powierzchnię grzbietową i tutaj przyszyte do aparatu wyprostnego prawidłowo ustawionego palca. Natomiast w deformacji sztywnej wykonuje się kondylektomię paliczka bliższego.

Jeżeli po wykonaniu zabiegu kondylektomii utrzymuje się przeprost w stawie śródstopno-paliczkowym należy wykonać zabieg uwolnienia tkanek miękkich stawu i wydłużenie ścięgna prostownika długiego palca. W kolejnym etapie wykonuje się stabilizację stawu międzypaliczkowego bliższego drutem Kirschnera. W postępowaniu pooperacyjnym zalecane jest stosowanie obuwia odciążającego przodostopie.

Fizjoterapia

Dla zmniejszenia obrzęku operowanej stopy należy utrzymywać kończynę w elewacji (uniesieniu) tak często, jak to tylko możliwe. Kilkakrotnie w ciągu dnia należy przykładać specjalne chłodzące opatrunki, które redukują dolegliwości bólowe, jak i zmniejszają obrzęk.

Chodzenie z obciążeniem operowanej kończyny w specjalnym bucie zalecane jest kilkakrotnie w ciągu dnia (po kilka minut). Odpowiedni but należy nosić zawsze – także poza mieszkaniem. Zmiana opatrunku wykonywana jest najczęściej przez lekarza operującego w 1-szej dobie po operacji a następnie w czasie wizyty kontrolnej po 10-12 dniach.

Do tego czasu – o ile nie występuje znaczące przekrwienie opatrunku, pozostaje on na stopie niezmieniany. Również ćwiczenia ruchomości palców – zarówno czynne jak i bierne zalecane są od pierwszej doby po operacji.

Po wygojeniu rany pooperacyjnej należy kontynuować ćwiczenia według zaleceń lekarza – zwiększają one ruchomość stawów, zapobiegają przykurczom, zmniejszają obrzęk i przyśpieszają powrót do normalnej aktywności.

Rokowanie

Palce młoteczkowate są deformacją postępującą w czasie. Brak skutecznego leczenia oraz odwlekanie w czasie podjęcia decyzji o zabiegu operacyjnym, jeśli istnieje taka potrzeba, powoduje, że deformacja powoduje nie tylko defekty kosmetyczne, ale i staje się problemem zdrowotnym. Zaawansowane deformacje mogą upośledzać sprawność fizyczną chorego.

Profilaktyka

W przypadku tego schorzenia nie do przecenienia jest rola profilaktyki polegającej przede wszystkim na prawidłowym doborze obuwia- należy pamiętać o tym by było ono wygodne, miało okrągłe czubki i odpowiedni rozmiar.

Nigdy nie należy nosić zbyt ciasnych butów, wskazane jest także unikanie obuwia na wysokim obcasie.

Odpowiednią korektę stóp mogą zapewnić specjalnie wyprofilowane wkładki ortopedyczne , niekiedy wykonywane na indywidualne zamówienie, zgodnie z kształtem stopy.

Podsumowanie

Palce młotkowate to jedna z najczęstszych deformacji nabytych stóp. Powstaje ona najczęściej w wyniku nieprawidłowej dbałości o stopy, związanej głównie z noszeniem źle dobranego obuwia, złą postawą ciała oraz rzadziej- chorobami ogólnoustrojowymi. Deformacja częściej dotyka kobiety.

W wyniku schorzenia dochodzi do „podwinięcia się” palców stopy, które pozostają stale w położeniu zgięciowym. Początkowo jest to tylko defekt kosmetyczny, który z czasem może powodować duże dolegliwości bólowe. Leczeniem schorzenia zajmują się lekarze ortopedzi.

Dzisiejsza medycyna dysponuje skutecznymi i sprawdzonymi metodami leczenia deformacji palców stóp. W zależności od zaawansowania choroby stosowane są metody zachowawcze ( noszenie odpowiedniego obuwia, wkładek ortopedycznych, edukacja pacjenta) lub operacyjne.

Istnieje kilka technik operacyjnych, które dobierane są indywidualnie dla każdego pacjenta. Zastosowanie powyższych metod leczenia pozwala w sposób trwały poprawić jakość i komfort życia.

Autor:

mgr Sylwia Płusa

Operacja rekonstrukcyjna palca młotowatego

Choroba polega na przykurczu zgięciowym palca stopy w stawie międzypaliczkowym i śródstopno-palcowym z częstym zwichnięciem grzbietowym palca. Zniekształcenie często dotyczy kilku palców.

Najczęstszymi dolegliwościami jest ból w miejscu przykurczu stawu międzypaliczkowego wraz z wytworzeniem na grzbiecie palca modzela skórnego powstałego przez ucisk obuwia.

 Operacja palca młotowatego polega na wycięciu przykurczonego stawu międzypaliczkowego i nastawieniu zwichnięcia stawu śródstopno-palcowego.

Operacja palca młotowatego: schemat zabiegu

Operację palca młotkowatego wykonuje się w polu niedokrwionym uzyskanym przez założenie opaski uciskowej na udo.

Zabieg polega na wycięciu i usztywnieniu pierwszego stawu międzypaliczkowego i nastawieniu zwichnięcia stawu śródstopno-paliczkowego, często wymagającego wydłużenia ścięgna prostownika. Uzyskaną korekcję należy unieruchomić, najczęściej na 6 tyg., drutem Kirshnera, wprowadzanym przez skórę.

Istnieje możliwość usztywnienia stawu międzypaliczkowego z wykorzystaniem implantów wewnątrzszpikowych. Ta metoda nie wymaga usunięcia stawu, implant w całości umieszczony jest w kości.

Skutki uboczne i powikłania

Przeprowadzenie każdej interwencji lekarskiej może wiązać się z wystąpieniem skutków ubocznych oraz działań niepożądanych.

Po zabiegu palca młotkowatego może dojść do wzrostu temperatury ciała, do podwyższenia temperatury operowanego stawu, zaczerwienienia skóry stawu i okolicy rany pooperacyjnej oraz rozejścia się rany, co wydłuża czas gojenia.

Występują krwiaki, (zasinienia skóry z miejscową bolesnością) w okolicy rany pooperacyjnej.

Przez kilka tygodni po operacji mogą występować dolegliwości bólowe najsilniejsze przez 2-3 dni po operacji, oraz po rozpoczęciu rehabilitacji po operacji palca młotkowatego.

Najczęściej spotykanym powikłaniem jest utrzymujący się kilka tygodni obrzęk palca. Kolejnym powikłaniem, pod względem częstotliwości występowania, jest obrzęk całej kończyny.

Dolegliwość ta związana jest z zastojem w krążeniu żylnym oraz limfatycznym, co może prowadzić do zapalenia żył z ich zakrzepicą, wymagającego wielotygodniowego leczenia i ograniczającego efekty rehabilitacji.

Niekiedy dochodzi do wytworzenia grubej blizny w miejscu wykonanych cięć chirurgicznych. W tej okolicy mogą pojawiać się dolegliwości bólowe i zaburzenia czucia z przeczulicą skóry włącznie.

Bardzo rzadkim powikłaniem jest niezaplanowane złamanie kości bądź złamania wszczepów podczas zabiegu. Bardzo sporadycznie może dojść do uszkodzenia naczyń lub nerwów operowanej kończyny oraz zakażenia rany pooperacyjnej.   

Ryzyko wystąpienia powikłań wielokrotnie wzrasta w przypadku wyniszczenia lub otyłości.

Rehabilitacja po opercji palca młotkowatego i zalecenie pozabiegowe

Uzyskaną korekcję należy unieruchomić na okres 6 tyg.

Wykonanie operacji palca młotkowatego w Warszawie nie gwarantuje ustąpienia dotychczasowych dolegliwości. Ostateczny efekt  leczenia jest ściśle powiązany z przestrzeganiem zaleceń lekarskich i wykonaniem pełnego cyklu zabiegów rehabilitacyjnych indywidualnie dostosowanych dla każdego pacjenta. 

Leia também:  Alergia Objawy Jak Przeziebienie?

Leczenie alternatywne

  • farmakoterapia: leki przeciwbólowe i przeciwzapalne podawane w formie ogólnej (tabletki, czopki, iniekcje domięśniowe) lub miejscowo w postaci maści i żelów z możliwością wspomagania fizykoterapią – jonoforeza  oraz iniekcje dostawowe;
  • rehabilitacja: ćwiczenia stopy i stawu skokowego, fizykoterapia przeciwbólowa i przeciwzapalna;
  • stosowanie wkładek ortopedycznych do obuwia lub butów ortopedycznych lub opaski na palec młotkowaty.

Sprawdź także inne zabiegi wykonywane w naszej klinice, takie jak np. na palec trzaskający czy laserowe usuwanie nadmiernego owłosienia.

Palce młotkowate – jak zapobiegać dolegliwości

Palce młotkowate to zniekształcenie palców od drugiego do piątego i jest to przykurcz  zgięciowy w stawie międzypaliczkowym bliższym. Wszystkie palce poza paluchem zbudowane są z trzech kości- tzw. paliczków.

Wyróżnia się paliczek bliższy (najbliżej stopy), paliczek środkowy i paliczek dalszy (sam koniec palca).

Przykurcz to ustawienie stawu w pozycji zgięcia i nie ma możliwości jego wyprostowania do pozycji zerowej (wyjściowej).  

Przyczyn takiego zwyrodnienia może być kilka. Przy stopie greckiej, czyli gdy najdłuższy jest drugi palec, to on  jest najbardziej narażony na zniekształcenie, bo opierając się o czubek w bucie jako pierwszy, jest najbardziej “obciążany”.

Zaawansowany haluks powoduje skrócenie palucha i znowu drugi palec staje się najdłuższy, a sam paluch napiera na drugi palec i go prowokuje do zniekształcenia. Również zmiana statyki stopy przy haluksie wpływa na zniekształcenie pozostałych palców. Specyficzne zawody np.

baletnicy, jak i noszenie za ciasnych butów też mogą być przyczynami utrwalania się zgięcia palów. 

Profilaktyka we wczesnym etapie zwyrodnienia   

Zalecana jest prosta rehabilitacja w formie ćwiczenia prostowania palca. Różne są efekty tych ćwiczeń. Najczęściej spowalnia postęp zniekształcenia. Oczywiście najważniejsze jest dojść co taki stan powoduje/ spowodowało i trzeba starać się wyeliminować przyczynę, aby leczyć skutki. 

Na szczycie młotkowatego palca lubi robić się zrogowacenie – nagniotek. Tworzy się on od ciągłego ucisku  i tarcia tego samego miejsca. Ciekawym częściowym rozwiązaniem jest noszenie na chorobowo zmienionym palcu szerokiej na ok 1 cm obrączki z żelu polimerowego.

Amortyzuje ona ucisk na obolałe miejsce i chroni przed pogłębianiem rogowacenia. O nagniotek niestety trzeba dbać. Regularnie ścierać, jest to bardzo delikatne miejsce, więc polecam pilniczek papierowy.

Najlepiej najpierw namoczyć stopy, osuszyć i odczekać z 5- 10 minut, aż miejsce przeschnie i wtedy na sucho piłować. Zaniedbany nagniotek na palcu młotkowatym może prowadzić do poważnych konsekwencji. Palec młotkowaty może tworzyć jednocześnie zrogowacenie/modzel/nagniotek na opuszku.

Zmienia się ustawienie palca w ten sposób, że opuszek staje się punktem podporu, a że nie jest do tego stworzony, wytwarza ochronę w postaci twardej skóry. 

Zabieg wyprostowania palca  

Ostatecznym rozwiązaniem tak jak w przypadku haluksów jest operacyjne wyprostowanie młotkowatego palca/ palców. Zabieg daje szybko dobry efekt i doceni go każdy, kto wcześniej namęczył się z bólem i patrzeniem na nieestetyczny wygląd swoich palców.

Palce młotkowate – czym są i jak je leczyć?

Palce młotkowate to wada, która można podzielić na dwa rodzaje: korektywną (gdy palec można wyprostować) oraz niekorektywną (gdy deformacja jest utrwalona). Może ona powodować oprócz bólu grzbietowej części stawu PIP przeciążenie podeszwowej części stawów MTP a przez to duże trudności z chodzeniem.

Palce młotkowate – objawy

Obecność palca młotkowatego można rozpoznać po podwinięciu palca stopy pod spód, w wyniku czego bliższy śródstopiu paliczek unosi się w górę w charakterystyczny sposób – tak jakby chciał uderzyć w klawisz pianina i zastygł w bezruchu.

Zdaniem niektórych palce młotkowate przypominają – jak sama nazwa wskazuje – młotek lub nawet i szpony. Na czubku takich palców pojawia się odcisk, który jest twardy i nieraz powoduje ból, a czasem przyczynia się również do zesztywnienia palca, którego nie da się już w wyprostować.

Niekiedy powoduje on także wrastanie paznokcia oraz liczne powikłania, np. zwyrodnienia w stawach stopy, a następnie – całej nogi.

Przyczyny palca młotkowatego

Bezpośrednią przyczyną palca młotkowatego jest zaburzenie równowagi między mięśniami zginaczami a prostownikami jednego z palców stopy. Wpływa na to najczęściej nieodpowiednie obuwie. Dotyczy to przede wszystkim butów na wysokich obcasach, z wąskimi czubkami. Dlatego też palec młotkowaty częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn (a zwłaszcza u pań po 50. roku życia).

Bardzo często przyczyną tej deformacji jest występujący paluch koślawy. W tej wadzie pierwsza kość śróstopia przemieszcza się przyśrodkowo, przez co główne obciążenia podczas chodzenia przenoszą się na mniejsze palce. Dochodzi do uszkodzenia stawów MTP mniejszych palców i w konsekwencji ich destabilizacji.

Przyczyną mogą być jednak również urazy mechaniczne. Na występowanie wady wpływają też skłonności wrodzone oraz problemy zdrowotne, takie jak np. choroby neurologiczne (zaburzenia napięcia mięśniowego, udar mózgu, itp.

), choroby reumatyczne, urazy rdzenia kręgowego i nerwów obwodowych czy też choroba Heinego-Medina. Okazuje się, że wada ta nieraz towarzyszy cukrzycy i częściej pojawia się u osób z nadwagą.

Wraz z palcem młotkowatym niekiedy pojawiają się stany zapalne stawów oraz odciski.

Niekiedy deformację te powodują przeciążenia przodostopia wywołane nadmierną długością danego palca. Najczęściej dotyczy to palca drugiego. Palec taki nieprawidłowo ułożony w obuwiu podczas chodzenia uszkadza podeszwową część stawu MTP.

Leczenie palca młotkowatego

Zaawansowana deformacja prowadzi do zwichnięcia stawu śródstopno-palcowego oraz wywołuje dolegliwości bólowe. Dlatego też leczenie palca młotkowatego jest konieczne. Można je podzielić na dwa rodzaje: zachowawcze i operacyjne. Zależy ono od stopnia zniekształcenia.

Leczenie zachowawcze palców mlotkowatych

Jeśli wada nie jest bardzo zaawansowana, stosuje się leczenie zachowawcze. Wykorzystuje się w tym celu aparaty, które pomagają w prostowaniu palca.

Zmniejszą one deformację, ale tylko wtedy, gdy jest ona korektywna. Nie leczą one samej wady, ponieważ po ich zdjęciu palec nadal jest zdeformowany.

W leczeniu zachowawczym stosuje się również osłonki, które chronią palec przed ocieraniem się o obuwie.

Bardzo ważne jest również to, aby nosić wygodne obuwie. Jeśli z palcem młotkowatym zmaga się dziecko, warto sprawdzać, że jego buty i skarpetki nie są za krótkie. W terapii zachowawczej przydają się również różnego rodzaju wkładki oraz kliny międzypalcowe.

Odpowiednio rozdzielają one zmienione chorobowo palce. W ten sposób można zapobiec ich ocieraniu się o siebie, zwiększając tym samym komfort chodzenia. Na nagniotki i odciski przydadzą się z kolei specjalistyczne, dostępne w aptekach kremy.

Stosowanie wkładek z pelotami metatarsalnymi lub samych pelot korzystnie zmienia napięcie przedniej części stopy.

Operacja palców młotkowatych – kiedy jest potrzebna?

Z czasem zdeformowany palec traci swoją elastyczność. Wówczas jego manualne prostowanie nie jest już możliwe. W takich sytuacjach konieczna jest operacja. Zdarza się, że i korektywny stopień zniekształcenia jest wskazaniem do zabiegu, wówczas musi dojść jednak do nakładania się i podwijania palców.

Metodę zabiegu operacyjnego wybiera się w zależności od stopnia zaawansowania wady. W przypadku korektywnego stopnia zniekształcenia najczęściej wykonuje się tenotomię, polegającą na przecięciu ścięgna zginacza. Czasem lekarze decydują się jednak na transfer ścięgien zginaczy (na prostowniki).

Zniekształcenia niekorektywne leczy się innymi metodami. Zazwyczaj ortopedzi przecinają kości i usuwają chrząstkę stawu. Następnie wykonują artrodezę stawu międzypaliczkowego, co oznacza, że w specjalny sposób go usztywniają. Ważna jest tutaj przyczyna deformacji. Jeśli do jej powstania doprowadził nadmiernie długi palec bądź też wydłużona kość śródstopia, wówczas się je odpowiednio skraca.

Istnieją pewne przeciwwskazania do wykonania operacji, takie jak: przyjmowanie środków rozrzedzających krew, infekcje, schorzenia związane z zaburzeniami krzepnięcia krwi oraz zmiany troficzne na stopie.

Rehabilitacja palców młotkowatych

Jeszcze przed operacją fizjoterapeuta przekazuje zalecenia dotyczące zachowywania się w pierwszych dniach po zabiegu. Ze względu na gojenie się tkanek, najistotniejszy jest wówczas odpoczynek. Istotne jest również działanie przeciwobrzękowe.

Po przeprowadzeniu operacji konieczna jest rehabilitacja. Jej celem są: rozluźnienie mięśni skróconych i nadmiernie napiętych, mobilizacja określonych stawów i blizn pooperacyjnych, a także reedukacja chodu. Aby jej efekty były trwałe, fizjoterapeuta często zakłada pacjentowi specjalny plaster, dzięki któremu palec utrzymuje się we właściwej pozycji.

Po osiągnięciu wyżej wymienionych celów wskazane są odpowiednie ćwiczenia (dynamiczne oraz czucia kinestetycznego). W razie potrzeby stosuje się również fizykoterapię, w tym laseroterapię, magnetoterapię oraz chłodzenie. Wszystko to sprawia, że tkanki lepiej się goją, z kolei pacjent szybciej może wrócić do codziennych aktywności.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*