Nietrzymanie moczu – przyczyny i rodzaje – u kobiet, mężczyzn i dzieci

Szacuje się, że nawet co piąta kobieta po 40. roku życia i aż co druga po 80. r.ż. cierpi na nietrzymanie moczu (NTM).

Problem dotyczy też znacznie młodszych kobiet, bowiem jedną z przyczyn inkontynencji jest ciąża i poród. Inne czynniki sprzyjające nietrzymaniu moczu to m.in. otyłość, menopauza oraz palenie papierosów.

Jakie są możliwości leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu, NTM z nagłym parciem oraz pęcherza neurogennego?

Problem nietrzymania moczu (w skrócie NTM) dotyczy nie tylko kobiet, ale również i mężczyzn. Pierwszym niepokojącym objawem NTM może być nieustanny nacisk na pęcherz oraz mimowolne popuszczanie moczu. Przyczyn nietrzymania moczu może być wiele. Jak sobie z tym radzić?

Przyczyny i rodzaje nietrzymania moczu u kobiet

Przyczyn NTM jest dość dużo i większości z nich można w prosty sposób zaradzić bez stosowania leków czy zabiegów chirurgicznych. Na wystąpienie dolegliwości związanych z nietrzymaniem moczu ma wpływ przede wszystkim:

  • osłabienie mięśni dna miednicy
  • zmiany hormonalne (menopauza)
  • częste infekcje dróg moczowych,
  • liczba porodów,
  • szybkie tempo życia,
  • stres,
  • ciężka praca fizyczna,
  • nieodpowiednia dieta,
  • palenie papierosów,
  • nadużywanie alkoholu,
  • nadwaga.

Wysiłkowe nietrzymanie moczu – występuje przy osłabionych mięśniach dna miednicy (mięśniach Kegla), których zadaniem jest m.in. kontrolowanie oddawania moczu przez zaciskanie cewki moczowej. Mocz wycieka z pęcherza, gdy rośnie w nim ciśnienie – np. podczas wysiłku fizycznego (stąd nazwa tego typu inkontynencji), kichania, kaszlu, śmiechu.

Kiedy i dlaczego mięśnie Kegla ulegają osłabieniu?

Główne przyczyny problemów z mięśniami Kegla to:

  • wiek – z czasem mięśnie w naturalny sposób stają się słabsze;
  • niedobór estrogenów związany z menopauzą;
  • ciąża i poród, zwłaszcza siłami natury;
  • dźwiganie ciężarów;
  • przewlekły kaszel;
  • przewlekłe zaparcia.

Nietrzymanie moczu z naglącym parciem – przyczyną jest nadmierna aktywność mięśni pęcherza moczowego. Objawia się bardzo silnym i nagłym parciem na pęcherz, często w nocy, po czym w ciągu kilku sekund dochodzi do wypływu dużej ilości moczu. Może się zdarzyć w czasie orgazmu. Powodem tego typu inkontynencji może być:

  • zapalenie pęcherza,
  • stwardnienie rozsiane,
  • choroba Parkinsona.

Często jednak przyczyna nietrzymania moczu z naglącym parciem jest trudna do ustalenia.

Przyczyną nietrzymania moczu może być tzw. pęcherz neurogenny, będący skutkiem chorób neurologicznych, w tym stwardnienia rozsianego, udarów czy neuropatii cukrzycowej, uszkodzeń rdzenia kręgowego, guzów naciskających na układ nerwowy w obszarach odpowiedzialnych za mikcję lub przepukliny oponowo-rdzeniowej.

W przypadku pęcherza neurogennego może dochodzić zarówno do nietrzymania moczu jak i niemożności oddania moczu. Leczenie sprowadza się do terapii przyczyny problemu; często możliwe jest jedynie leczenie objawowe.

Oprócz tego u części kobiet zdarza się okresowe, przemijające nietrzymanie moczu. Może być ono spowodowane zapaleniem pęcherza albo nadużywaniem produktów, które działają drażniąco na pęcherz (alkohol, kofeina, cytrusy). Problemy z trzymaniem moczu mogą też wywołać niektóre leki (moczopędne, zwiotczające mięśnie).

  • Sprawdź ofertę Apteline.pl:
  • Pieluchomajtki, pieluchy dla dorosłych, majtki chłonne
  • Suplementy wspomagające funkcjonowanie układu moczowego
  • Środki do higieny i pielęgnacji w nietrzymaniu moczu

Diagnostyka nietrzymania moczu

Nietrzymanie moczu może mieć bardzo różne przyczyny, dlatego ścieżka diagnostyczna jest inna w przypadku każdego pacjenta. Podstawą jest jednak wywiad, w którego skład może wchodzić wypełnienie kwestionariusza do oceny nietrzymania moczu.

Pacjent uzupełnia w nim informacje dotyczące częstotliwości gubienia moczu i jego objętości, sytuacji, w których dochodzi do wycieku, oraz wydarzeń poprzedzających mimowolną mikcję, ewentualnego bólu podczas oddawania moczu oraz schematu dziennego oddawania moczu.

Prawidłowo prowadzony dzienniczek mikcji będzie towarzyszył pacjentowi na dalszych etapach diagnostyki, np. w wywiadzie ginekologiczno-położniczym, urologicznym czy neurologicznym.

Pacjent, zależnie od wyniku wywiadu, może zostać skierowany na badanie:

  • ultrasonograficzne,
  • urodynamiczne,
  • ginekologiczne,
  • per rectum czy cystouretroskopię,
  • ogólne badanie moczu z oceną osadu oraz posiew moczu.

Diagnostę może interesować stan psychiczny pacjenta (stres jest jednym z czynników nasilających objawy NTM), jego aktywność seksualna, przyjmowane leki i przyzwyczajenia dietetyczne.

Leczenie nietrzymania moczu

Leczenie NTM powinno być uzależnione od przyczyny, która spowodowała chorobę. Ważne jest, aby oprócz środków farmakologicznych chorzy stosowali się do kilku zasad, które zwiększą komfort ich życia. Należy do nich m.in.:

  • opróżnianie pęcherza od razu, kiedy pojawi się parcie na mocz,
  • dbałość o higienę osobistą,
  • stosowanie zbilansowanej diety.

Najlepiej, aby ograniczyli lub całkowicie wyeliminowali kofeinę, napoje gazowane i alkohol. Warto natomiast wprowadzić do swojego menu sok z czarnych porzeczek lub sok żurawinowy. Ostatni napój musi zostać wypity około 2 godziny przed pójściem spać.

W diecie powinny się pojawić pokarmy bogate w błonnik, który wspomaga funkcjonowanie układu moczowego. Z kolei czekolada i ostre przyprawy działają na niego drażniąco. Dobrym pomysłem są też kąpiele w ciepłej wodzie.

Pomogą, jeśli przyczyną choroby jest infekcja.

Jak wzmocnić mięśnie Kegla?

Kobiety cierpiące na NTM powinny wypróbować ćwiczenia na nietrzymanie moczu, które wzmacniają tzw. mięśnie Kegla (dna miednicy). Aby je wykonać, należy napinać mięśnie krocza podczas oddawania moczu, zatrzymując jego strumień.

Można z nich korzystać także w ciągu całego dnia. Sprawdzą się w szczególności u pań, które zmagają się z nietrzymaniem moczu w związku z porodem i osłabieniem mięśni dna miednicy. Pacjenci z NTM powinni stosować też środki chłonne (absorpcyjne).

Inne metody wzmacniania mięśni dna miednicy to elektrostymulacja i biofeedback. Gdy ćwiczenia okazują się nieskuteczne, stosuje się chirurgiczne metody leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu – np.

zabieg podwieszenia szyi pęcherza moczowego czy wszczepienie pod cewkę moczową syntetycznej taśmy, która pobudza produkcję kolagenu, co daje efekt podparcia cewki i zatrzymuje niekontrolowany wyciek moczu.

Produkty bez recepty na nietrzymanie moczu

Na rynku dostępnych jest szereg produktów bez recepty przeznaczonych dla kobiet z problemem nietrzymania moczu (Feminost, Femudar Plus, APO Lady, Feministic, FemiControl). W ich składzie najczęściej znajdują się:

  • ekstrakt z pestek dyni – wspomaga pracę nerek, zapobiega tworzeniu się kamieni oraz zmniejsza ilość wydalanego z moczem kwasu szczawiowego. Zapobiega bolesnym skurczom mięśni dna miednicy, wzmacnia je.
  • ekstrakt z nasion soi – wpływa korzystnie na elastyczność mięśni zwieracza
  • ekstrakt z owocu żurawiny – ma działanie przeciwbakteryjne, chroni przed zapaleniem pęcherza moczowego
  • pokrzywa – wspomaga funkcję wydalniczą nerek
  • rumianek
  • Witaminy B12, E, D

Higiena podczas nietrzymania moczu

Bardzo ważne przy nietrzymaniu moczu jest dbanie o higienę intymną – ta powszechna dolegliwość nie musi ograniczać aktywności kobiety. Wato stosować odpowiednio chłonne i niepodrażniające skóry wkładki czy pieluchomajtki oraz środki do higieny intymnej (płyny, chusteczki, balsamy). 

W przypadku nietrzymania moczu, jednym z podstawowych warunków zachowania okolic intymnych w dobrej kondycji jest szybkie obmycie i dokładne wysuszenie skóry oraz przebranie się w suchą, czystą bieliznę po każdym incydencie popuszczenia moczu. W tym miejscu warto przypomnieć, że przy osuszaniu okolic intymnych powinniśmy korzystać ze specjalnego ręcznika.

Do mycia nie należy wykorzystywać zwykłych mydeł. Zdecydowanie lepiej sprawdzą się specjalne emulsje bądź płyny do mycia, zachowujące właściwe pH skóry, przeznaczone dla osób z nietrzymaniem moczu.

Takie preparaty mają właściwości ochronne, a więc zapobiegają przesuszeniu i podrażnieniom skóry, działają odżywczo, kojąco i łagodząco na ewentualne podrażnienia.

W razie potrzeby stosować można też specjalistyczne kremy czy balsamy chroniące miejsca intymne przed wilgocią, działające przeciwodparzeniowo, a więc natłuszczające skórę i utrzymujące jej właściwą wilgotność (to rozwiązanie może być stosowane zwłaszcza u osób używających pieluchomajtek czy majtek chłonnych).

Produkty te zawierają między innymi argininę, która sprzyja odbudowie skóry. Inną substancją wykorzystywaną w tego typu produktach jest tlenek cynku, który ma właściwości ochronne.

Specjaliści podpowiadają, że w przypadku, gdy nie mamy takich preparatów pod ręką, lepiej jest do obmycia wykorzystać zwykłą wodę niż sięgać po mydło. Fachowcy radzą też, by w sytuacjach, gdy umycie się jest niemożliwe, korzystać ze specjalnych emulsji czy pianek nie wymagających zmywania wodą, lub skorzystać z chusteczek odświeżających do okolic intymnych.

Artykuły higieniczne na nietrzymanie moczu

Na rynku istnieje wiele produktów higienicznych dla osób z problemem nietrzymania moczu.

Wśród nich są:

  • Wkładki urologiczne to dobre rozwiązanie dla osób, które są aktywne i cierpią na nietrzymanie moczu w niewielkim bądź średnim stopniu. Zwykle ograniczają nieprzyjemny zapach. Są produkowane w dwóch rodzajach: mają kształt wkładów dla kobiet i kieszonek dla mężczyzn. Ich chłonność wynosi od 100 ml do 1500 mlw zależności od modelu.
  • Pieluchy anatomiczne mogą być stosowane przez pacjentów o średnim i dużym stopniu nasilenia choroby. Mają na celu zabezpieczyć użytkownika przed przepuszczeniem moczu oraz kału. Ich powierzchnia chłonna jest zdecydowanie większa niż powierzchnia wkładek.
  • Pieluchomajtki są stosowane przez osoby, których sprawność fizyczna jest ograniczona. Mogą ich używać także pacjenci, którzy znajdują się w pozycji leżącej. Jest to dobre rozwiązanie dla chorych np. na alzheimera oraz seniorów z demencją, którzy mogą usunąć pieluchę anatomiczną przez przypadek.
  • Majtki chłonne  to kolejny rodzaj zabezpieczenia dla osób z nietrzymaniem moczu. Ich absorpcja jest zdecydowanie większa niż pieluch anatomicznych oraz pieluchomajtek. Majtki chłonne są jednak od nich cieńsze. Wkład znajduje się w kroku, a pozostała część majtek składa się z oddychającego materiału.
  • Podkłady i prześcieradła dla osób NTM Podkłady i prześcieradła dla pacjentów z nietrzymaniem moczu mają na celu zabezpieczenie łóżka przed przemoczeniemi zabrudzeniem. Ich działanie polega na zatrzymaniu moczu w głębszych warstwach środka chłonnego. Mają jednak pewien minus: nie izolują skóry od moczu.
Leia também:  Jakie Są Objawy Bólu Nerek?

Nietrzymanie moczu – wstydliwy kłopot. Ale jest na to rada!

Nietrzymanie moczu (Urinary Incontinence) jest poważnym problemem głównie populacji żeńskiej, dotyczącym około 25-45 % kobiet, w zależności od grupy wiekowej.

  Schorzenie to występuje głównie u kobiet, ale już co piąty mężczyzna obserwuje u siebie kłopoty z prawidłowym oddawaniem moczu, w tym z jego utrzymywaniem. Częstość występowania tego schorzenia wzrasta z wiekiem.

Nietrzymanie moczu może występować pod wieloma postaciami. Międzynarodowe Towarzystwo Kontynencji (International Continence Society) wyróżnia:

  • wysiłkowe nietrzymanie moczu (występuje, gdy wzrostowi ciśnienia wewnątrz jamy brzusznej podczas kaszlu, kichania lub pracy fizycznej towarzyszy mimowolne wyciekanie moczu, inaczej mówiąc jest to bezwiedne wypływanie niewielkich objętości moczu bez towarzyszącego uczucia parcia, brak zwiększenia częstości mikcji podczas dnia, brak także potrzeby oddania moczu podczas spoczynku nocnego);
  • nietrzymanie moczu z parcia (jest to mimowolne popuszczanie moczu pod wpływem przymusowego parcia na mocz i może być spowodowane niestabilnością lub nadmierną pobudliwością wypieracza pęcherza moczowego. Najczęstszym objawem jest bezwiedna utrata moczu poprzedzona silnym parciem, a także nietrzymanie moczu w spoczynku);
  • mieszane nietrzymanie moczu (rozpoznaje się, gdy współistnieją objawy wysiłkowego nietrzymania moczu i naglącego nietrzymania moczu jednocześnie);
  • nietrzymanie moczu z przepełnienia (jest diagnozowane szczególnie u mężczyzn z powiększonym gruczołem krokowym, charakteryzuje je stałe lub okresowe wyciekanie moczu z przepełnionego i rozciągniętego pęcherza, spowodowane jest upośledzoną kurczliwością wypieracza, prowadzącą do nadmiernego wypełnienia pęcherza moczowego).

Przyczyny i główne czynniki ryzyka nietrzymania moczu

Całe sedno sprawy związane jest szczególnie z naszym stylem życia, przebytymi chorobami, zabiegami w okolicach dróg moczowych i rodnych. Schorzenie ma najczęściej kilka przyczyn.

W przypadku kobiet występuje głównie w wyniku uszkodzenie mięśni dna miednicy mniejszej, mięśni Kegla, osłabienia mięśni okalających cewkę moczową, ale także spowodowane porodem (34% przypadków). Pojawia się także wraz z menopauzą i związaną z nią zmianą gospodarki hormonalnej. U mężczyzn nietrzymanie moczu wiąże się głównie z przerostem gruczołu krokowego.

Wystąpieniu nietrzymania moczu sprzyja również otyłość, częste zaparcia, infekcje i przebyte zabiegi operacyjne układu moczowo-płciowego, a także choroby układu nerwowego.

Jak sobie pomóc? Czy można skutecznie zapobiegać nietrzymaniu moczu? Na czym polega leczenie?

Niezbędna jest aktywność fizyczna, korzystnie wpływający na ruchy jelit (perystaltykę) oraz dbałość od najmłodszych lat o higienę układu moczowego oraz właściwe, fizjologiczne wypróżnianie się (bez stresu, nie w pośpiechu, bez silnego wymuszonego parcia).

Zarówno niski poziom aktywności fizycznej, jak i zbyt wysoki są czynnikami ryzyka nietrzymania moczu. Duża aktywność fizyczna, uprawianie sportu wyczynowego oraz pewne zawody mogą predysponować do wystąpienia nietrzymania moczu u aktywnych młodych kobiet.

Należy pamiętać o prawidłowym wykonywaniu ćwiczeń, odpowiednim oddychaniu w trakcie wysiłku fizycznego. A po nim o odpowiedniej pozycji ciała w trakcie mikcji i defekacji.

Ćwiczenia mięśni Kegla. Jak je aktywizować?

Aktywizację mięśni Kegla najlepiej zacząć w postaci prostych ale systematycznych ćwiczeń w seriach. Sam ruch polega na zaciskaniu mięśni krocza na kilka sekund i odpuszczaniu ich napięcie.

Ma to na celu wzmocnienie mięśnie dna miednicy, które odpowiadają za podtrzymywanie zarówno narządów rodnych, pęcherza i cewki moczowej. Ćwiczenia mogą być wykonywane zarówno podczas codziennych czynności jak również w postaci krótkich sesji ćwiczeń jako element codziennej gimnastyki.

Można je wykonywać w każdej pozycji wyjściowej stojącej, leżącej, klęczącej. Z przyborami lub bez.

Na prawidłowe funkcjonowanie układu moczowego wpływa również regularne wypróżnianie. Powstrzymywanie się od tej czynności, wstrzymywanie oddania moczu, sprzyja namnażaniu bakterii, mogących wywoływać infekcje. A gdy takie zachowanie staje się nagminne powoduje osłabienie struktur pęcherza moczowego, jego rozciągnięcie.

Jeśli nie podejmiemy żadnych działa aby przeciwdziałać lub już leczyć nietrzymanie moczu objawy będą się nasilać, powodując coraz większy dyskomfort, utrudnienie podejmowania codziennych aktywności, a w konsekwencji pogorszenie jakości życia.

Warto więc skonsultować się ze specjalistą, który wykona szereg badań diagnostycznych, dzięki czemu dobierze najskuteczniejszą formę terapii.

Nie tylko kobiecy problem

Nietrzymanie moczu (NTM) to jakikolwiek epizod niezależnego od woli wycieku moczu z pęcherza moczowego. Uważa się, że jest to problem powszechny, który dotyka miliony ludzi.

Szacowana liczba osób z problemem nietrzymania moczu na całym świecie wynosi około 423 miliony – 303 miliony kobiet i 121 milionów mężczyzn. W Polsce mówimy o ponad 2 mln osób zmagających się z nietrzymaniem moczu.

Jednakże, odsetek ten może być znacznie wyższy, gdyż intymny charakter schorzenia utrudnia zebranie rzetelnych danych.

NTM częściej dotyka kobiet niż mężczyzn, co jest skutkiem porodów naturalnych, menopauzy, zabiegów ginekologicznych, anatomii układu moczowego, ale wraz z wiekiem proporcje płci w grupie osób mających ten problem wyrównują się.

Nietrzymania moczu doświadcza około 25-45 proc. kobiet, w zależności od grupy wiekowej. Ale i co piąty mężczyzna obserwuje u siebie kłopoty z prawidłowym oddawaniem moczu, w tym z jego utrzymywaniem. Ryzyko wystąpienia NTM znacznie wzrasta u mężczyzn po interwencjach medycznych (np. radykalna prostatektomia, radioterapia, chemioterapia itp.) z powodu raka gruczołu krokowego.

Istnieje kilka rodzajów nietrzymania moczu:

  • wysiłkowe nietrzymanie moczu – mocz wydobywa się, gdy pęcherz jest pod ciśnieniem, kiedy kaszlesz lub się śmiejesz. Jest to więc bezwiedne wypływanie niewielkich objętości moczu bez towarzyszącego uczucia parcia, bez potrzeby zwiększenia częstości wizyt w toalecie podczas dnia czy potrzeby oddania moczu w nocy
  • nietrzymanie moczu z nagłym parciem – mocz wycieka, kiedy czujesz nagłą, intensywną potrzebę siusiania lub wkrótce potem. Najczęstszym objawem jest bezwiedna utrata moczu poprzedzona silnym parciem, a także nietrzymanie moczu w nocy (nokturia/nykturia). Do tej grupy należy również zespół pęcherza nadreaktywnego/nadaktywnego (ang. overactive bladder – OAB)
  • mieszane nietrzymanie moczu – będące połączeniem wysiłkowego nietrzymania moczu oraz NTM z parcia.

NTM z przepełnienia (przewlekłe zatrzymanie moczu) – gdy nie możesz całkowicie opróżnić pęcherza, co powoduje częste wycieki i jest diagnozowane zwłaszcza u mężczyzn z powiększonym gruczołem krokowym. Pojawia się stałe lub okresowe wyciekanie moczu z przepełnionego i rozciągniętego pęcherza, spowodowane upośledzoną kurczliwością wypieracza. Chory musi często chodzić do łazienki, budzi się w tym celu w nocy

całkowite nietrzymanie moczu może być spowodowane problemem z pęcherzem od urodzenia, urazem kręgosłupa lub małą, tunelową dziurą (przetoką).

Kiedy szukać porady lekarskiej

Jeśli cierpisz na jakiekolwiek nietrzymanie moczu, skontaktuj się z lekarzem rodzinnym lub lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej. Nietrzymanie moczu jest częstym problemem i nie powinieneś czuć się zawstydzona/y, rozmawiając z nim o swoich objawach.

Może to być również pierwszy krok w kierunku znalezienia sposobu na skuteczne rozwiązanie problemu. Nie warto zwlekać, gdyż problem nieleczony będzie się rozwijał i może skończyć się koniecznością leczenia operacyjnego.

Nietrzymanie moczu można zwykle zdiagnozować po konsultacji z lekarzem, który zapyta o objawy i może wykonać badanie. Lekarz może również zasugerować prowadzenie dzienniczka mikcji, w którym zapisujesz, ile płynów pijesz i jak często musisz oddawać mocz.

Pamiętaj, że prawidłowo wykonana diagnostyka, która dokładnie określi rodzaj i przyczynę nietrzymania moczu jest absolutnie kluczowa dla powodzenia terapii NTM.

Błędnie postawiona diagnoza niesie za sobą wysokie ryzyko nie tylko braku poprawy, ale wręcz pogorszenia stanu zdrowia pacjenta.

Przyczyny nietrzymania moczu

  • Wysiłkowe nietrzymanie moczu jest zwykle wynikiem osłabienia lub uszkodzenia mięśni takich jak mięśnie dna miednicy i zwieracz cewki moczowej.
  • Nietrzymanie moczu z parcia jest zwykle wynikiem nadczynności mięśni wypieracza, które kontrolują pęcherz.
  • Nietrzymanie moczu z przepełnienia jest często spowodowane niedrożnością pęcherza, co uniemożliwia jego całkowite opróżnienie.
Leia também:  Jakie Sa Objawy Raka Szyjki Macicy?

Ryzyko wystąpienia nietrzymania moczu mogą zwiększać m.in.:

  • ciąża i poród
  • otyłość
  • niedobór estrogenów związany z okresem menopauzalnym
  • choroby przewlekłe takie jak cukrzyca, czy przebiegające z kaszlem przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)
  • nieprawidłowe wypróżnianie się lub zaparcia
  • przebyte zabiegi operacyjne w obrębie miednicy mniejszej
  • osłabienie dna miednicy mniejszej lub wypadanie narządu rodnego
  • ciężka praca fizyczna
  • przyjmowanie niektórych leków (np. benzodiazepin)
  • starzenie się – chociaż należy pamiętać, że nietrzymanie moczu nie jest nieuniknioną częścią procesu starzenia.

Leczenie nietrzymania moczu

Początkowo lekarz rodzinny może zasugerować kilka prostych środków, aby sprawdzić, czy pomogą one złagodzić objawy.

Mogą to być:

  • zmiana stylu życia obejmująca m.in.: redukcję masy ciała, ograniczenie spożycia kofeiny, alkoholu, napojów gazowanych czy ostrych potraw, ograniczoną aktywność fizyczną oraz unikanie zaparć i leczenie zakażeń układu moczowego
  • ćwiczenia wzmacniające mięśnie dna miednicy (nazywane ćwiczeniami Kegla), które odpowiadają za podtrzymywanie zarówno narządów rodnych, pęcherza, jak i cewki moczowej
  • trening pęcherza moczowego, w którym uczysz się stopniowo wydłużać przerwy między poczuciem konieczności oddania moczu a samą czynnością.

Możesz również korzystać z refundowanych wyrobów medycznych, takich jak środki chłonne (pieluchomajtki, majtki chłonne, pieluchy anatomiczne, wkłady urologiczne), dobierając odpowiedni rodzaj i rozmiar do potrzeb w ciągu dnia i nocy.

Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej może skierować Cię na dodatkową konsultację do specjalisty: urologa (urologia czynnościowa) lub ginekologa (uroginekologia).

Jeśli zdiagnozowano u Ciebie zespół pęcherza nadreaktywnego lekarz może zaproponować Ci leczenie farmakologiczne, uznawane za „złoty standard”. Wyróżniamy I linię leczenia (leki antycholinergiczne) oraz II linię leczenia farmakologicznego (agoniści receptorów beta-3-adrenergicznych).

Pozytywne efekty może przynieść również połączenie fizjoterapii, koniecznie pod okiem wykwalifikowanego fizjoterapeuty urologicznego/uroginekologicznego, z leczeniem farmakologicznym.

W przypadku niepowodzenia leczenia farmakologicznego lekarz może zaproponować neuromodulację nerwów krzyżowych, która od 1 kwietnia 2019 roku jest świadczeniem refundowanym w szpitalnych oddziałach urologicznych i ginekologicznych lub ostrzykiwanie pęcherza toksyną botulinową.

Jeśli wymienione metody leczenia NTM zawiodły, można również rozważyć operację. Procedury, które są dla Ciebie odpowiednie, będą zależeć od rodzaju Twojego nietrzymania moczu oraz stopnia jego zaawansowania.

Jeśli nie podejmiesz żadnych działań, aby przeciwdziałać lub już leczyć nietrzymanie moczu, objawy będą się nasilać, powodując coraz większy dyskomfort, utrudniając podejmowanie codziennych aktywności, a w konsekwencji pogorszając jakość życia. Warto więc skonsultować się z lekarzem, który dobierze najskuteczniejszą formę terapii.

Zapobieganie nietrzymaniu moczu

Zapobieganie nietrzymaniu moczu nie zawsze jest możliwe, ale istnieje kilka działań, które możesz podjąć, aby zmniejszyć ryzyko jego wystąpienia.

Obejmują one:

  • utrzymanie prawidłowej wagi
  • unikanie lub ograniczanie spożycia alkoholu
  • zaprzestanie palenia papierosów, co pomoże zlikwidować przewlekły kaszel, który często jest jedną z wiodących przyczyn osłabienia mięśni krocza i pierwszych objawów kropelkowego popuszczania moczu
  • zwalczanie zaparć poprzez prawidłową dietę i rytm wypróżniania się oraz unikanie nadmiernego parcia przy oddawaniu stolca – które zwłaszcza w dziecięcym lub podeszłym wieku prowadzi do wystąpienia wysiłkowego nietrzymania moczu
  • unikanie ciągłego, nadmiernego wysiłku fizycznego
  • regularne ćwiczenia wzmacniające mięśnie dna miednicy.

Kontrolowanie płynów

W zależności od konkretnego problemu z pęcherzem, lekarz może doradzić, jaką ilość płynów należy wypijać:

  • ogranicz spożycie alkoholu i napojów zawierających kofeinę, takich jak: herbata, kawa i napoje gazowane; mogą one powodować, że nerki wytwarzają więcej moczu i podrażniają pęcherz
  • jeśli musisz często oddawać mocz w nocy, spróbuj pić mniej na kilka godzin przed pójściem spać; upewnij się jednak, że nadal pijesz wystarczającą ilość płynów w ciągu dnia.

Ćwiczenia mięśni dna miednicy (tzw. ćwiczenia Kegla)

Ciąża i poród mogą osłabić mięśnie kontrolujące przepływ moczu z pęcherza. Jeśli jesteś w ciąży, wzmocnienie mięśni dna miednicy może pomóc w zapobieganiu nietrzymaniu moczu.

Celem prawidłowo wykonanych ćwiczeń wzmacniających i uelastyczniających mięśnie dna miednicy jest przywrócenie utraconych prawidłowych nawyków podczas wzrostu ciśnienia wewnątrz jamy brzusznej, przede wszystkim podczas kichania, śmiechu czy kaszlu.

Aktywizację mięśni dna miednicy najlepiej zacząć od prostych, ale systematycznych ćwiczeń w seriach, najlepiej we współpracy z fizjoterapeutą specjalizującym się w urologii i/lub w uroginekologii.

Ćwiczenia mogą być wykonywane zarówno podczas codziennych czynności jak również w postaci krótkich sesji ćwiczeń jako element codziennej gimnastyki.

Można je wykonywać w każdej pozycji wyjściowej stojącej, leżącej, klęczącej.

Dobre opanowanie ćwiczeń zwykle wymaga kilku miesięcy regularnych zajęć, ale jego efektem jest wzrost siły mięśni i zapobieganie nietrzymaniu moczu. Po tym czasie powinnaś zacząć zauważać rezultaty. Kontynuuj ćwiczenia, nawet jeśli zauważysz, że zaczynają działać. Panowie też mogą ćwiczyć mięśnie dna miednicy, co dodatkowo pomaga w zaburzeniach erekcji.

Na rynku istnieją także specjalne urządzenia wspomagające ćwiczenia mięśni dna miednicy.

Trening czystości dziecka

Eksperci podkreślają, że bardzo ważne we wczesnej profilaktyce problemu nietrzymania moczu jest tak zwany „trening czystości”, czyli uczenie dzieci korzystania z nocnika. Świadoma kontrola zwieracza zewnętrznego odbytu ma miejsce w pełni dopiero około 2,5 roku życia dziecka.

Jeżeli młodsze dziecko zmuszane jest do siadania na nocniku i rodzice zmuszają je, by kontrolowało wydalanie, używa zastępczo innych mięśni dna miednicy oraz mięśni pośladkowych.

Niepożądanym efektem tak przeprowadzanego treningu może być nadmierne napięcie mięśni dna miednicy pojawiające się w każdej stresowej sytuacji. Ta reakcja wypracowana w dzieciństwie pojawia się także u osoby dorosłej w postaci chronicznego napięcia mięśni dna miednicy.

Już w dzieciństwie tego typu stres może być także przyczyną zaparć. Pamiętajmy zatem, że problem nietrzymania moczu jest złożony i może mieć swój początek już w dzieciństwie!

Bibliografia

Nietrzymanie moczu – wstydliwy kłopot. Ale jest na to rada!, dr Anna Kopiczko, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, Warszawa 2018

Profilaktyka nietrzymania moczu u młodych kobiet,  dr Anna Kopiczko, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, Warszawa 2018

Raport „Pacjent z NTM w systemie opieki zdrowotnej 2020”, Stowarzyszenie Osób z NTM „UroConti”, Warszawa 2020

Nietrzymanie moczu – leczenie, leki, przyczyny

Nietrzymanie moczu – czyli niezależny od naszej woli wyciek moczu – to powszechny problem zdrowotny. Dolegliwość może pojawić się w każdym wieku, ale dotyczy głównie osób starszych. Nie jest to jednak naturalna konsekwencja starzenia, a nieprawidłowy objaw, który wymaga terapii. Na czym polega leczenie? Jakie leki na nietrzymanie moczu zalecają specjaliści?

Nietrzymanie moczu występuje częściej u kobiet niż u mężczyzn. Szacuje się, że dotyczy 1 na 5 kobiet po 40. roku życia. Natomiast powyżej 80. roku życia na tę dolegliwość skarży się połowa kobiet i jedna trzecia mężczyzn.

Komplikacjami nieleczonego nietrzymania moczu mogą być zaburzenia w relacjach intymnych czy społecznych, problemy skórne oraz infekcje dróg moczowych.

Na szczęście współczesna medycyna oferuje wiele metod radzenia sobie z tym problemem.

Nietrzymanie moczu – kto jest zagrożony?

Na nietrzymanie moczu bardziej narażone są kobiety. Ryzyko wzrasta wraz z liczbą ciąż i porodów.

Do wystąpienia problemu często przyczynia się też otyłość (oszacowano, że zwiększa ona czterokrotnie prawdopodobieństwo pojawienia się nietrzymania moczu u kobiet).

Dolegliwości mogą być także wynikiem menopauzy, przewlekłych zaparć oraz niektórych operacji ginekologicznych. Nietrzymanie moczu u mężczyzn najczęściej związane jest z chorobami układu krokowego i ich leczeniem chirurgicznym.

Nietrzymanie moczu – przyczyny i typy

Podstawowe typy nietrzymania moczu to:

• Wysiłkowe nietrzymanie moczu: polega ono na gubieniu moczu w trakcie kaszlu, kichania, śmiechu, aktywności fizycznej czy podnoszenia ciężkich przedmiotów. Ten najczęstszy typ nietrzymania moczu wynika z osłabienia mięśni dnia miednicy, które nie zaciskają prawidłowo cewki moczowej. Przyczyniają się do tego ciąże i porody, otyłość, wiek, menopauza czy przebyte operacje ginekologiczne.

• Nietrzymanie moczu z naglącym parciem: ta forma problemu charakteryzuje się występowaniem silnej, niemożliwej do opanowania, potrzeby oddania moczu. Skutkuje częściowym lub całkowitym opróżnieniem pęcherza.

Może do tego dochodzić podczas zmiany pozycji ciała, w trakcie seksu, a nawet w reakcji na dźwięk wody wylewającej się z kranu. Parcie nierzadko występuje również w nocy. Za ten typ nietrzymania moczu odpowiedzialny jest nadwrażliwy pęcherz (tzw. pęcherz nadreaktywny).

Przyczyną mogą być też zapalenia pęcherza i schorzenia neurologiczne. Powodem naglącego nietrzymania moczu u mężczyzn są także choroby prostaty.

• Mieszane nietrzymanie moczu: w tym przypadku wyciek moczu związany jest z parciem naglącym oraz wysiłkiem, kichaniem czy kaszlem.

Wyróżnia się również:

• Nietrzymanie moczu z powodu przepełnienia pęcherza: ta forma nietrzymania moczu wiąże się z przeszkodą w odpływie moczu z pęcherza, co powoduje, że jest on wypełniony i nierzadko bardzo rozciągnięty. Nietrzymanie moczu tego typu najczęściej występuje u mężczyzn z powiększoną prostatą.

Leia também:  Ile Kosztuje Leczenie Łysienia?

• Przejściowe nietrzymanie moczu: ten rodzaj nietrzymania moczu ma charakter okresowy, przemijający. Jego powodem może być zapalenie pęcherza, stosowanie niektórych leków, picie alkoholu i napojów zawierających kofeinę.

Nietrzymanie moczu – kiedy do lekarza

Nietrzymania moczu nie trzeba się wstydzić. Nie należy go także traktować jako naturalnej konsekwencji porodu siłami natury czy starzenia się. Pomocy medycznej powinniśmy szukać w każdym przypadku. Dolegliwość nie tylko zakłóca codzienne życie, ale może być także objawem innej, poważniejszej choroby.

Nietrzymanie moczu – leczenie zachowawcze

Terapia nietrzymania moczu zależy od jego przyczyny, typu i nasilenia. Standardowo rozpoczyna się ją od leczenia zachowawczego. Rekomendowane jest unormowanie wagi (zmniejszenie masy ciała o co najmniej 5 proc. poprawia trzymanie moczu) i regularne wykonywanie ćwiczeń mięśni dna miednicy. W razie potrzeby stosuje się elektrostymulację. W przypadku naglącego nietrzymania moczu wdrażana jest farmakoterapia. Zaleca się także trening pęcherza moczowego. Jeśli trening i leki okażą się nieskuteczne, stosowane są inne formy leczenia, np. stymulacja nerwów krzyżowych, wstrzykiwanie botuliny do mięśni pęcherza czy zabiegi chirurgiczne.

Nietrzymanie moczu – leki

Jakie leki na nietrzymanie moczu z naglącym parciem? Pomocne są zwłaszcza preparaty, które zmniejszają napięcie pęcherza moczowego. Należy pamiętać, że leki na nietrzymanie moczu mogą wywoływać działania niepożądane, dlatego trzeba je stosować pod kontrolą lekarza. W terapii problemu nie rekomenduje się leków ziołowych. Część z nich może pogłębić dolegliwości.

Nietrzymanie moczu – leczenie chirurgiczne

Jeśli zachowawcze metody leczenia nietrzymania moczu są niewystarczające, wdrażane jest leczenie chirurgiczne. W wysiłkowym nietrzymaniu moczu u kobiet najczęściej wykonuje się zabiegi pętlowe z wykorzystaniem taśmy oraz tzw. zabiegi podwieszenia szyi pęcherza moczowego. Mniejszą skuteczność ma wstrzykiwanie substancji w okolice cewki moczowej. W przypadku nietrzymania moczu z przepełnienia przeprowadzana jest np. operacja prostaty czy wprowadzenie cewnika do pęcherza.

Pieluchomajtki dla dorosłych i inne środki higieniczne

W nietrzymaniu moczu ważna jest także dbałość o skórę krocza, która – pod wpływem kontaktu z moczem – może ulegać podrażnieniom. By temu zapobiec, zalecane jest stosowanie środków pochłaniających mocz, np.

wkładek, majtek chłonnych czy pieluchomajtek dla dorosłych. Są one dostępne na rynku w różnych rozmiarach i typach (można wybrać m.in. pieluchomajtki dla mężczyzn).

Produkty te opracowano z myślą zarówno o osobach mobilnych, jak i tych z ograniczoną ruchomością.

Źródła:

https://pulsmedycyny.pl/nietrzymanie-moczu-u-kobiet-przyczyny-i-leczenie-982722 (18.04.2020)

http://www.przeglad-urologiczny.pl/artykul.php?2708 (18.04.2020)

https://www.mp.pl/pacjent/nefrologia/lista/66339,nietrzymanie-moczu-przyczyny (18.04.2020)

https://www.mp.pl/pacjent/nefrologia/lista/76711,czy-sa-skuteczne-ziola-na-nietrzymanie-moczu (18.04.2020)

https://www.mp.pl/pacjent/nefrologia/lista/66667,nietrzymanie-moczu-leczenie-chirurgiczne (18.04.2020)

https://www.mp.pl/pacjent/nefrologia/choroby/chorobyudoroslych/57804,nietrzymanie-moczu (18.04.2020)

Autorka:

Małgorzata Skoczylas-Kouyoumdjian – copywriter i ekspert ds. Public Relations. O zdrowiu pisze od ponad 20 lat. Ukończyła m.in. kształcenie podyplomowe w Instytucie Żywności i Żywienia na kierunku dietetycznym. Jest mamą Rafała i żoną Krzysztofa. W wolnych chwilach czyta kryminały.

Informacje dotyczące nietrzymania moczu

Nietrzymanie moczu polega na mimowolnym oddawaniu moczu. Częstość mimowolnego wycieku moczu jest różna u różnych osób z jego nietrzymaniem.

W każdej sytuacji nietrzymanie moczu może być dalej diagnozowane w oparciu o odpowiednie czynniki, takie jak rodzaj nietrzymania moczu, częstość jego oddawania i stopień zaawansowania.

Nietrzymanie kału, znane również jako nietrzymanie stolca, to mimowolne oddawanie stałego lub ciekłego stolca.

Wysiłkowe nietrzymanie moczu to mimowolne oddawanie moczu z powodu zwiększonego ciśnienia śródbrzusznego. Nacisk może wynikać z wysiłku fizycznego lub kaszlu, kichania lub śmiechu. Wysiłkowe nietrzymanie moczu zwykle polega na oddawaniu niewielkich ilości moczu, ale zależy od tego, jak pełny jest pęcherz i jak duże występuje ciśnienie śródbrzuszne.

Wysiłkowe nietrzymanie moczu jest generalnie powiązane z osłabieniem mięśni dna miednicy. Oznacza to, że ważne wsparcie wokół cewki moczowej i pęcherza nie funkcjonuje tak jak powinno, co prowadzi do oddawania moczu, gdy występuje zwiększone ciśnienie śródbrzuszne.

Jest to powszechnie występujący rodzaj nietrzymania moczu u kobiet. Istnieje kilka jego przyczyn. Kobiety mają krótszą cewkę moczową i słabsze mięśnie dna miednicy niż mężczyźni. Ciąże i przebyte porody również wpływają na wytrzymałość tych mięśni. Struktura podtrzymująca cewkę moczową: mięśnie i tkanka łączna, wiotczeją wraz z wiekiem, co prowadzi do osłabienia pęcherza.

Są to czynniki, które mogą pogorszyć stan ze względu na fakt, że powodują zwiększone ciśnienie śródbrzuszne. Zaparcia, otyłość i przewlekły kaszel w przebiegu astmy lub POChP (przewlekłej obturacyjnej choroby płuc) są innymi przykładami czynników, które powodują tego rodzaju ciśnienie śródbrzuszne.

U mężczyzn przyczyną wysiłkowego nietrzymania moczu może być chirurgia gruczołu krokowego. Ćwiczenie mięśni dna miednicy może zapobiec, a często nawet leczyć wysiłkowe nietrzymanie moczu.

Naglące nietrzymanie moczu polega na mimowolnym oddawaniu moczu, któremu towarzyszy trudna do opanowania pilna potrzeba oddania moczu. Potrzeba ta może być bardzo gwałtowna. Naglące nietrzymanie moczu występuje w różnych postaciach i ma różne natężenie. Na przykład może powodować częste popuszczanie lub całkowite opróżnienie pęcherza.

Może się okazać, że częstość oddawania moczu jest wyższa niż typowa od 4 do 8 razy dziennie. Może również występować raz lub więcej razy w ciągu nocy, co znane jest jako moczenie nocne. W niektórych przypadkach trening pęcherza może pomóc rzadziej oddawać mocz. Trening pęcherza może również pomóc zapobiegać moczeniu nocnemu.

Naglące nietrzymanie moczu może być spowodowane różnymi czynnikami. Występuje, gdy na przykład istnieje zwężenie ujścia pęcherza spowodowane przez powiększony gruczoł krokowy lub zaparcie.

Innymi czynnikami mogą być zapalenie układu moczowego lub wypicie zbyt dużej ilości wody.

Ważne jest, aby prawidłowo zdiagnozować przyczyny, bez względu na rodzaj nietrzymania moczu, i wdrożyć prawidłowe leczenie.

Mieszane nietrzymanie moczu jest kombinacją wysiłkowego i naglącego nietrzymania moczu. Wykazuje objawy nietrzymania wynikające zarówno z pilności, jak i wysiłku związanego na przykład z kichaniem i kaszlem.

Nietrzymanie moczu z przepełnienia występuje, gdy pęcherz nie opróżnia się całkowicie i stopniowo napełnia się zalegającym moczem. To zdarza się najczęściej przy przerośniętym gruczole krokowym, który powoduje zwężenie ujścia pęcherza.

Zaparcie powoduje, że pęcherz nie opróżnia się całkowicie i jest w nim zatrzymywany mocz. Pęcherz staje się bardzo rozciągnięty przez mocz, a mechanizm zamykający ujście nie wytrzymuje powstałego ciśnienia, co powoduje wyciekanie moczu.

Osłabione lub przeciążone mięśnie pęcherza moczowego, który jest niezdolny do skurczenia się, są inną powszechnie występującą przyczyną. To z kolei może być wywołane przez takie czynniki jak cukrzycowa neuropatia czuciowa, przepuklina dysku lub zwężenie kanału kręgowego.

Typowe objawy nietrzymania moczu z przepełnienia to popuszczanie, nadreaktywność pęcherza moczowego i jego mała elastyczność. Ból nie zawsze występuje, ale ilość zatrzymywanego moczu powinna być znacznie większa niż zwykła pojemność pęcherza, która wynosi 300–600 ml.

Czynniki ryzyka obejmują niektóre rodzaje leków, łagodny rozrost gruczołu krokowego, wypadanie narządów i uszkodzenie nerwów.

Niektóre mięśnie i nerwy mogą wpływać na nietrzymanie moczu i nie dopuszczać do skutecznej kontroli opróżniania pęcherza.

Uszkodzenia mózgu, rdzenia kręgowego lub nerwów na skutek urazu lub choroby mogą wpływać na komunikację między mózgiem i pęcherzem. Powoduje to niezdolność do kontrolowania pęcherza i w konsekwencji całkowitego jego opróżnienia.

Nietrzymanie moczu może pojawić się w związku z takimi chorobami jak udar, demencja, stwardnienie rozsiane czy choroba Parkinsona.

Kropelkowe nietrzymanie moczu po mikcji jest mimowolnym, natychmiastowym, kolejnym oddawaniem moczu zaraz po jego oddaniu, zwykle po wyjściu z toalety u mężczyzn lub po wstaniu z toalety u kobiet.

Dzieje się tak, jeśli po oddaniu moczu nadal jest on obecny w cewce moczowej.

Problem ten jest powszechniejszy u mężczyzn, lecz może również występować u kobiet, które mają osłabione mięśnie cewki moczowej.

Jest to niezdolność do dotarcia do toalety na czas spowodowana na przykład ograniczeniem mobilności, barierami środowiskowymi, zaburzeniami poznawczymi itp.

Czynnikami, które mogą utrudnić dotarcie do toalety na czas, mogą być: zmniejszona mobilność, zaburzenia widzenia, brak rozumienia, jak dostać się do toalety, czy też niemożność zdjęcia ubrania wystarczająco szybko przed oddaniem moczu.

Ważne jest, aby zastosować indywidualne i kompleksowe podejście do rozwiązań dotyczących nietrzymania moczu. Oznacza to uwzględnienie wszelkich czynników przyczyniających się do nietrzymania moczu bez względu na to, czy są one bezpośrednio związane z osobą czy z jej otoczeniem.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*