Kamica pęcherzyka żółciowego – dlaczego kobiety chorują częściej?

Pęcherzyk żółciowy – jaką pełni funkcję?

Podstawowa funkcją pęcherzyka żółciowego jest magazynowanie oraz zagęszczanie żółci. Żółć produkowana jest wątrobie, z której następnie trafia właśnie do pęcherzyka żółciowego. Jest w nim magazynowana w okresie między posiłkami.

W odpowiedzi na pokarm trafiający do przewodu pokarmowego jest wydzielana do dwunastnicy. Żółć jest niezbędna dla trawienia tłuszczów. Jej wydzielanie jest stymulowane przez hormon – cholecystokininę.

Pod wpływem, którego następuje skurcz pęcherzyka żółciowego.

Kamica żółciowa – przyczyny

Kamica żółciowa powstaje wskutek wytrącania się złogów w obrębie różnych odcinków układu dróg żółciowych. W większości przypadków siedliskiem kamieni jest pęcherzyk żółciowy. Kamienie żółciowe podzielić można na:

  • kamienie barwnikowe,
  • kamienie cholesterolowe.

W kamicy cholesterolowej przyczyną jest nieprawidłowa proporcja pomiędzy lipidowymi składnikami żółci.

Może występować albo zbyt mała ilość kwasów żółciowych w żółci lub zbyt duże stężenie cholesterolu.

W pierwszym przypadku przyczyną jest upośledzone ich wchłanianie, w drugim nadmierna podaż cholesterolu z dietą. Kamica barwnikowa jest z kolei skutkiem nadmiernej hydrolizy bilirubiny związanej.

Kamica żółciowa – pierwsze objawy

W większości przypadków kamica żółciowa ma przebieg bezobjawowy. Pojawiające się symptomy są zmienne i bardzo zróżnicowane. Zależą od tego, w jakim miejscu w pęcherzyku żółciowym bądź też drogach żółciowych leży złóg. Jednym z dominujących objawów jest ból brzucha. Początkowo jest on nagły i budzący ze snu.

Rzadziej ból pojawia się po posiłku. Przeważnie po potrawach bogatych w tłuszcz. Umiejscowiony jest w nadbrzuszu, w prawym górnym kwadracie. Ma charakter stały, trwa od 2 do 5 godzin. Towarzyszą mu: zmniejszone łaknienie, zaparcia, czasem również nudności i wymioty.

Zatkanie przez złóg przewodu pęcherzykowego może skutkować ostrym zapaleniem pęcherzyka żółciowego.

Umiejscowienie złogu w przewodzie żółciowym wspólnym, a szczególnie jego końcowej części, a mianowicie przy wspólnym ujściu przewodu żółciowego i przewodu trzustkowego, może wywołać: żółtaczkę, ból brzucha kolkowy, zapalenie dróg żółciowych, czasem również  ostre „żółciowe” zapalenie trzustki.

Kamica żółciowa – rozpoznanie

Rozpoznania kamicy żółciowej dokonuje się na podstawie objawów, badań laboratoryjnych oraz badań obrazowych. Jeśli występuje klasyczny objaw kamicy żółciowej w postaci kolki jej rozpoznanie jest bardzo łatwym zadaniem. Często towarzyszą jej nudności, a nawet wymioty.

W niepowikłanej kamicy żółciowej odchylenia od normy w badaniach laboratoryjnych występują tylko u niewielkiego odsetka osób. Charakteryzują się one znikomym wzrostem stężenia bilirubiny oraz aktywności fosfatazy alkalicznej oraz aminotransferazy (ALT, AST). W przypadku badań obrazowych wykorzystuje się głównie USG ( ultrasonografię) jamy brzusznej.

Do diagnostyki może służyć również: echoendoskopia, rezonans magnetyczny i choloangiopanreatografia.

Kamica żółciowa – leczenie zachowawcze i operacyjne

Leczenie operacyjne nie jest zalecane w kamicy żółciowej bezobjawowej. Wyjątki stanowią:

  • osoby, u których planowana jest transplantacja,
  • osoby, u których planowana jest operacja kardiochirurgiczna,
  • osoby dializowane z powodu niewydolności nerek.

Leczenie kamicy żółciowej obejmuje leczenie operacyjne: cholecystektomię, czyli usunięcie pęcherzyka żółciowego (laparoskopową lub konwencjonalną) oraz leczenie zachowawcze polegające na  rozpuszczaniu złogów doustnie podawanymi kwasami żółciowymi. Drugą metodę charakteryzują ograniczenia.

Może być stosowana jedynie u osób: z kamicą cholesterolową, sprawnym czynnościowo pęcherzykiem żółciowym, małymi rozmiarami złogów i przewodem wspólnym wolnym od złogów. W leczeniu nieoperacyjnym stosuje się również zewnętrzną falę wstrząsową. Ważne jest, aby leczeniu zachowawczemu towarzyszyło eliminowanie czynników ryzyka kamicy żółciowej.

Podejmuje się je w przypadku osób, u których ryzyko wykonania zabiegu operacyjnego jest duże.

Kamica żółciowa – profilaktyka

Jednym z podstawowych elementów profilaktyki kamicy żółciowej jest prawidłowy sposób odżywiania. Niewskazana jest zarówno dieta bogatoenergetyczna i bogatotłuszczowa, jak również dieta bardzo niskokaloryczna z bardzo ograniczoną ilością tłuszczu.

Ta druga zmniejsza wydzielanie cholecystokininy, co prowadzi do upośledzonego obkurczania pęcherzyka żółciowego i przedłużonego zastoju żółci. Zapobiec temu można przez dodatek do posiłku niewielkiej ilości tłuszczu.

Zaleca się, aby dieta była normokaloryczna, a więc dopasowana do zapotrzebowania kalorycznego, a w przypadku zwiększonego BMI z deficytem energetycznym skonsultowana z dietetykiem.

W profilaktyce ważne jest równomierne rozłożenie posiłków w ciągu dnia. Posiłki powinny być źródłem odpowiednich ilości białka, tłuszczy i węglowodanów. Tłuszcze w większej części powinny być pochodzenia roślinnego.

Zalecane jest również zachowanie zasad higieny żywienia: powolne oraz spokojne spożywanie posiłków, częściej i w mniejszych porcjach. Pokarmy powinny być źródłem błonnika pokarmowego.

Niezwykle istotne jest także podejmowanie aktywności fizycznej.

Źródła:

1. Jarosz M., Dzieniszewski J. Kamica żółciowa. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005.

2. Hertleb M. et. al. Rekomendacje postępowania u chorych z zaburzeniami czynności wątroby i kamicą dróg żółciowych dla lekarzy POZ. Lekarz POZ 2017; 4: 225 – 248.

3. Kiełtucki J. Ultrasonografia endoskopowa (EUS) w diagnostyce i leczeniu kamicy przewodów dróg żółciowych. Współczesna rola ECPW. Ann. Acad. Med. Siles. 2017; 71: 326–330.

Cholecystektomia. Kiedy konieczna jest operacja pęcherzyka żółciowego?

Ból odczuwany wysoko pod prawymi żebrami może wskazywać na kolkę żółciową. Gdy badanie USG potwierdzi zapalenie pęcherzyka żółciowego, lekarz często kieruje pacjenta na cholecystektomię. Dowiedz się, na czym polega ten zabieg.

Pęcherzyk żółciowy to niewielki narząd znajdujący się w prawej górnej części brzucha. Odpowiada za magazynowanie i zagęszczanie produkowanej przez wątrobę żółci, niezbędnej do trawienia tłuszczów. Najczęstszą przyczyną usunięcia pęcherzyka żółciowego jest kamica żółciowa, która dotyka nawet 20 proc. populacji.

Atak woreczka żółciowego – objawy

Pacjenci najczęściej zgłaszają się do szpitala z silnym atakiem bólu, tzw. kolką żółciową spowodowaną ostrym zapaleniem pęcherzyka żółciowego. Ból zlokalizowany jest po prawej stronie brzucha, ale, w przeciwieństwie do ataku wyrostka robaczkowego, wysoko, tuż pod prawymi żebrami.

Ból pęcherzyka żółciowego może być odczuwany jako rozlany, promieniujący do kręgosłupa, prawej łopatki lub barku. Czasem pojawia się także podwyższona temperatura ciała, nudności, wymioty lub wzdęcia. Zaostrzenie dolegliwości może występować po spożyciu tłustych pokarmów.

Najczęstszą przyczyną usunięcia pęcherzyka żółciowego jest kamica żółciowa, która dotyka nawet 20 proc. populacji.

Zapalenie pęcherzyka żółciowego – diagnostyka

Zapalenie pęcherzyka żółciowego najczęściej spowodowane jest kamicą żółciową. Tzw. kamienie to złogi powstające z substancji zawartych w żółci, najczęściej z cholesterolu, barwników żółciowych, jonów nieorganicznych oraz białek.

Jeśli złogi zlokalizowane są w samym pęcherzyku, mówi się o kamicy pęcherzykowej. Jeśli występują w przewodach żółciowych – diagnozowana jest kamica przewodowa.

Bardzo drobne złogi przypominające piasek określane są mianem błotka żółciowego.

W grupie podwyższonego ryzyka powstania kamicy żółciowej znajdują się osoby w starszym wieku (schorzenie dotyka nawet 50 proc. osób po 60. roku życia) oraz kobiety (chorują nawet 4-5 razy częściej niż mężczyźni).

Czynniki ryzyka powstawania kamicy żółciowej to także m.in.:

  • otyłość,
  • cukrzyca,
  • czynniki hormonalne (np. wielokrotne ciąże),
  • szybka utrata masy ciała.

Kamica żółciowa stanowi przyczynę ponad 80 proc. zabiegów usunięcia pęcherzyka żółciowego.

Pogrubienie ściany pęcherzyka żółciowego – przyczyny

Prawidłowa grubość ściany pęcherzyka żółciowego wynosi do 4 mm. Jeśli na USG widać pogrubienie ściany pęcherzyka żółciowego, ale nie widać złogów, diagnozowane jest ostre lub przewlekłe, niekamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego. Pogrubienie ściany pęcherzyka żółciowego może mieć charakter rozlany lub ogniskowy.

Przyczyny pogrubienia ściany pęcherzyka żółciowego to m.in.:

  • polipy pęcherzyka żółciowego,
  • adenomiomatoza pęcherzyka żółciowego (gruczolak),
  • nowotwór pęcherzyka żółciowego.

Ze względu na ograniczone możliwości dokładnego zbadania zmiany w przypadku wątpliwości lekarza lub dolegliwości zgłaszanych przez pacjenta zaleca się chirurgiczne usunięcie pęcherzyka żółciowego.

Leia também:  Hemoroidy Zewnętrzne Ile Trwa Leczenie?

Cholecystektomia laparoskopowa i klasyczna

Chirurgiczne usunięcie pęcherzyka żółciowego przeważnie wykonywane jest metodą laparoskopową, bez otwierania jamy brzusznej. Narzędzia wprowadzane są przez trzy małe nacięcia wykonywane na powierzchni jamy brzusznej. Cholecystektomia laparoskopowa obarczona jest mniejszym ryzykiem powikłań, wiąże się z krótszym pobytem w szpitalu, a pacjent szybciej dochodzi do siebie.

W trakcie cholecystektomii laparoskopowej może się zdarzyć, że zajdzie konieczność wykonania cholecystektomii klasycznej, z otwarciem jamy brzusznej. Po leczeniu operacyjnym pacjenci pozostają na specjalnej diecie lekkostrawnej o obniżonej zawartości tłuszczu i przez 2–3 miesiące powinni unikać podnoszenia ciężkich przedmiotów ze względu na ryzyko rozwinięcia się przepukliny pępkowej.

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: mp.pl

Rak pęcherzyka żółciowego – przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie

Cały czas czekamy na podpisanie umowy z NFZ w sprawie programu “Profilaktyka 40 plus”. Na obecną chwilę nie prowadzimy zapisów w celu wykonania skierowań. Jak to będzie możliwe od razu poinformujemy. Szanowni Pacjenci, w dniu 4 czerwca przychodnia czynna będzie w godzinach 8.00-17.00. Punkt pobrań będzie zamknięty.

UWAGA! od teraz osoby chcące wykonać test na Covid-19 wchodzą na stronę gov.

pl/dom i wypełniają formularz na podstawie którego kierowane są na test

Rak pęcherzyka żółciowego należy do najczęstszych nowotworów złośliwych dróg żółciowych, jednakże w porównaniu z innymi nowotworami występuje rzadko. Każdego roku w Polsce wykrywa się około 800-1000 nowych przypadków, głównie u osób powyżej 60. roku życia. Oznacza to, że rak woreczka żółciowego znajduje się w drugiej dziesiątce listy najczęściej diagnozowanych nowotworów. Niemniej naukowcy poświęcają mu wiele uwagi, gdyż cechuje się bardzo agresywnym przebiegiem. Badania naukowe skupiają się przede wszystkim na etiologii nowotworów woreczka żółciowego oraz ich diagnostyce.

Jak często występuje rak pęcherzyka żółciowego?

Rak pęcherzyka żółciowego występuje stosunkowo rzadko, choć stanowi aż 80—95% raków dróg żółciowych i jest piątym co do częstości występowania rakiem układu pokarmowego. Choroba ta dotyczy głównie osób powyżej 60.

roku życia, częściej kobiet niż mężczyzn. W Polsce, Czechach i na Słowacji częstość występowania jest największa w Europie.

Zachorowalność w Polsce wynosi około 6 na 100 000 na rok, przy czym mężczyźni chorują prawie 2 razy częściej niż kobiety (w innych krajach proporcja jest odwrotna).

Jakie przyczyny powstawania, czynniki ryzyka raka pęcherzyka żółciowego?

Rak pęcherzyka żółciowego współistnieje u 80%-95% chorych z kamicą pęcherzyka żółciowego i/lub pozostałych dróg żółciowych.

Uważa się, że przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego spowodowane kamica prowadzi do powstania raka tego narządu.

Pęcherzyk porcelanowy (stan zejściowy procesu zapalnego ściany pęcherzyka ) współistnieje z rakiem pęcherzyka w 10% – 25% przypadków.

Aczkolwiek kamica pęcherzyka żółciowego może prowadzić do jego przewlekłego zapalenia i do powstania raka, sama zachorowalność na raka pęcherzyka żółciowego u wszystkich osób z kamicą tego narządu nie przekracza 3%.

Otyłość, opisywana jako jedna z przyczyn raka pęcherzyka, jest uznawana jako czynnik epidemiologiczny w odniesieniu do zaburzeń przemiany lipidowej i powstawania na tej drodze kamicy dróg żółciowych.

Obserwowano częstsze ( do 6 razy) występowanie raka pęcherzyka żółciowego u chorych, u których stwierdzono obecność Helicobacter pylori i Helicobacter bilis (obecność Helicobacter w żółci). Do rzadszych przyczyn powstawania raka pęcherzyka żółciowego należą choroby zapalne jelita grubego oraz polipy pęcherzyka żółciowego.
Innymi czynnikami, które zwiększają ryzyko pojawienia się raka pęcherzyka żółciowego, są:

  • niektóre polipy pęcherzyka żółciowego;
  • porcelanowy pęcherzyk żółciowy (wysycony solami wapnia);
  • przewlekłe zapalenie pęcherzyka;
  • przewlekła przetoka pęcherzykowo-jelitowa;
  • zwapnienia ściany pęcherzyka;
  • włókniako-mięśniakowatość ściany pęcherzyka;
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego;
  • obecność torbieli przewodu żółciowego;
  • anomalie wspólnego kanału żółciowo-trzustkowego;
  • choroby pasożytnicze pęcherzyka i dróg żółciowych.

Jakie objawy raka pęcherzyka żółciowego?

Pierwsze objawy raka pęcherzyka żółciowego nie są charakterystyczne i przez chorych lekceważone. Najczęstsze dolegliwości wiążą się ze współistniejącą w większości przypadków kamicą pęcherzyka.

Jednak charakterystyczny dla tej choroby atak kolki żółciowej (odczuwana jako nagły, napadowy, ostry, niezwykle silny ból zlokalizowany w nadbrzuszu) w przypadku raka pęcherzyka żółciowego pojawia się rzadko.

Pacjent zwykle skarży się na przewlekłe uczucie rozpierania, dyskomfortu w prawej górnej części brzucha.
Objawy, które pojawiają się w późnej fazie rozwoju raka pęcherzyka żółciowego, to:

  • tępy ból w górnej części brzucha, po prawej stronie, który często promieniuje w prawą stronę do kręgosłupa i okolicy międzyłopatkowej;
  • wyczuwalny guz w prawym podżebrzu;
  • brak łaknienia i związana z tym utrata masy ciała;
  • wymioty;
  • żółtaczka (i związane z tym objawy – świąd skóry, która jest zażółcona, ciemny mocz oraz jasne i odbarwione stolce) – występuje u około 30—60 proc. Pacjentów.

Jak rozpoznaje się raka pęcherzyka żółciowego?

Do rozpoznania najczęściej dochodzi przez wyjaśnianie natury nieprawidłowości wykrytych w USG.

Badania laboratoryjne są mało przydatne, bowiem nie ma szczególnego rodzaju lub zestawu testów laboratoryjnych, które są swoiste, czyli charakterystyczne dla tego nowotworu.

W zaawansowanych stadiach choroby dochodzić może do podniesienia aktywności „enzymów wątrobowych”, jako wyraz uszkodzenia miąższu wątroby przez naciekający guz lub przerzuty oraz utrudnienia odpływu żółci. Wyniki badań laboratoryjnych w tych fazach choroby nie mają znaczenia diagnostycznego.

Oznaczanie specjalnych markerów mogących wskazywać na proces nowotworowy, takich jak antygen rakowo-płodowy (CEA) i antygen CA19-9, jest również mało przydatne do wczesnego rozpoznawania, ponieważ  wykrywa poniżej 80% zmian, a ich podniesione stężenie nie jest charakterystyczne tylko dla tego nowotworu.
Podstawą diagnostyki raka pęcherzyka żółciowegobadania obrazowe, a wśród nich największe znaczenie ma USG. Jest to metoda najtańsza, najprostsza, nieinwazyjna i powszechnie dostępna, co sprawia, że w wykonanym u pacjenta z innych powodów badaniu przypadkowo znajduje się nieprawidłowości w pęcherzyku żółciowym. Za pomocą USG można łatwo wykryć polipy, jeśli są większe niż 5mm. Można również z dużym prawdopodobieństwem zróżnicować polipy – czy są to zmiany cholesterolowe, czy polip ma strukturę tkankową. USG jest dobrą metodą do oceny ścian pęcherzyka. Można łatwo wykryć nieprawidłowe pogrubienia ścian lub rozprzestrzenianie się zmian poza pęcherzyk. Bardziej zaawansowane metody obrazowe, takie jak tomografia komputerowa (TK) czy magnetyczny rezonans jądrowy (MR), przydatne są do dalszej diagnostyki „podejrzanych” zmian w pęcherzyku. Za ich pomocą można dokładnie ocenić rozprzestrzenianie się guza, zajęcie węzłów i odległe przerzuty – cechy konieczne do ustalenia operacyjności zmiany.
W przypadkach, które na podstawie badań obrazowych kwalifikują się do leczenia cirurgicznego (czyli resekcyjne), nie ma potrzeby wykonywania biopsji cienkoigłowej w celu potwierdzenia rozpoznania. Natomiast w przypadkach, w których zaawansowanie raka jest znaczne i uznany został za nieresekcyjny, należy wykonać biopsję aspiracyjną cienkoigłową cytologiczną (BACC), bowiem dowód na chorobę nowotworową jest konieczny do planowania ewentualnego leczenia paliatywnego.
Badanie histopatologiczne pęcherzyka żółciowego

Każdy usunięty pęcherzyk żółciowy należy zbadać histopatologicznie. W trakcie badania próbki trzeba pobrać z trzech miejsc w pęcherzyku i z kikuta przewodu pęcherzykowego.

Jeśli w którymkolwiek z preparatów zostanie stwierdzona dysplazja, to badanie należy rozszerzyć – pobrać i zbadać więcej próbek.

 W przypadku znalezienia raka histopatolog powinien określić głębokość naciekania zmiany, lokalizację guza (od strony trzewnej czy otrzewnowej) i stwierdzić, czy zajęty jest przewód pęcherzykowy.

Leia também:  Jak Długo Po Szczepieniu Moga Wystapic Objawy?

Jak przebiega leczenie raka pęcherzyka żółciowego?

Podstawą leczenia zmian podejrzanych o raka jest cholecystectomia. Takie wskazania są w przypadkach polipów, które osiągnęły wielkość 1 cm, oraz zmian w ścianie pęcherzyka.

Chorych w stopniu zaawansowania I i II należy kwalifikować do leczenia chirurgicznego polegającego na usunięciu pęcherzyka żółciowego –cholecystectomii.

W stopniu III i IVA należy rozważać rozszerzone operacje, natomiast leczenie chirurgiczne jest przeciwwskazane w przy odległych przerzutach (stopień IVB).  
W przypadku stwierdzenia raka pęcherzyka żółciowego w preparacie pooperacyjnym u osoby operowanej z innych powodów (np.

atak kamicy żółciowej lub zapalenie pęcherzyka) i stopień zaawansowania wskazuje na zajęcie wyłącznie błony śluzowej pęcherzyka (stopień I i II), już wykonana cholecystectomia może być postępowaniem ostatecznym. Pacjent nie będzie wymagał dodatkowych działań.

Przy naciekaniu głębszych struktur konieczne jest rozważenie powtórnej operacji w celu rozszerzenia zabiegu.
Chemioterapia jako pooperacyjne leczenie uzupełniające (tzw. adjuwantowe) nie jest konieczna w mało zaawansowanych rakach pęcherzyka żółciowego (stopień I).

W pozostałych przypadkach można rozważać chemioterapię uzupełniającą (takimi lekami, jak gemcytabina, kapecytabina lub 5-fluorouracyl), ale nie ma w tym zakresie uzgodnionych wytycznych i protokołów leczniczych, ponieważ brak jest dobrze kontrolowanych badań klinicznych potwierdzających skuteczność takiego postępowania. Podobne stanowisko obowiązuje w stosunku do innych metod leczenia.

Gdzie pójść do onkologa w Warszawie w celu leczenia nowotworów układu pokarmowego?

Onkolmed Lecznica Onkologiczna jest to przychodnia onkologiczna w Warszawie w której działa Poradnia Nowotworów Układu Pokarmowego.

Pracują w niej bardzo dobrzy i polecani lekarze specjaliści specjalizujący się w leczeniu nowotworów układu pokarmowego.

Przychodnia onkologiczna Onkolmed Lecznica Onkologiczna to bardo dobry wybór jeśli szuka się diagnozy i leczenia nowotworów.

W celu umówienia się na konsultację u chirurga, chemioterapeuty, onkologa, skontaktuj się z placówką Onkolmed Lecznica Onkologiczna pod numerem telefonu: +48222902337.

Źrodła:
medme.pl/choroby/rak-pecherzyka-zolciowego-objawy-rokowania-i-leczenie,74015.html
mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/pecherzyk/50819,rak-pecherzyka-zolciowego
onkonet.pl/dp_npp_rpz.php
poradnikzdrowie.

pl/zdrowie/nowotwory/rak-pecherzyka-zolciowego-przyczyny-objawy-leczenie-i-rokowania-aa-CjHz-cvsd-bG5D.html
podyplomie.

pl/chirurgia/22773,postepowanie-po-rozpoznaniu-raka-pecherzyka-zolciowego-w-preparacie-histopatologicznym

onkologia.org.pl/nowotwory-pecherzyka-zolciowego/

Szanowni Pacjenci,

Przed zapisem do onkologa bardzo prosimy o dokładne zapoznanie się z zakresem działalności danego lekarza (każdy lekarz onkolog leczy inną część ciała).

W przypadku problemu z wyborem właściwego specjalisty onkologa, prosimy o kontakt z Recepcją Onkolmed. Chętnie służymy pomocą. W celu prawidłowego zapisu do specjalisty, przeprowadzamy wywiad z Pacjentem.

Mając tę wiedzę łatwiej jest nam zaoferować konkretną pomoc i wybór odpowiedniego lekarza.

Ze względu na długą listę oczekujących w przypadku rezygnacji z wizyty prosimy o wcześniejsze jej odwołanie. 

Szanujmy się wzajemnie.

Woreczek (pęchrzyk) żółciowy – rola, zapalenie, kamica żółciowa

Woreczek żółciowy, a właściwie pęcherzyk żółciowy, to położony przy wątrobie mały narząd, który odpowiada za magazynowanie żółci i wydalanie jej do organizmu wtedy, kiedy będzie potrzebna do trawienia tłuszczów.

Najczęściej mówi się o nim w kontekście kamicy żółciowej, która może powodować niestrawność, czyli mdłości, wymioty, zgagę i bóle brzucha.

Na czym polega funkcja woreczka żółciowego w organizmie i czy jesteśmy w stanie się bez niego obyć?

1. Czym jest pęcherzyk żółciowy?

Pęcherzyk żółciowy to narząd, którego zadaniem jest magazynowanie i zagęszczanie żółci. Uwalnia ją, gdy jest potrzebna do emulgacji tłuszczu wspomagającej trawienie.

Gdy jesteśmy głodni, żółć trafia z wątroby do pęcherzyka żółciowego, a gdy jemy, jest transportowana do dwunastnicy. Pęcherzyk żółciowy można sobie wyobrazić jako odwróconą gruszkę o długości 10 centymetrów, która znajduje się pod wątrobą.

Niepoprawnie jako zamiennika nazwy tego narządu używa się określenia „woreczek żółciowy”.

2. Rola woreczka żółciowego w organiźmie

Pęcherzyk żółciowy pełni bardzo ważną funkcję w naszym organizmie.

Nie dość, że magazynuje nagromadzoną w organizmie żółć, to podczas spożywania przez nas posiłku „wypuszcza” ją i pozwala na jej transport drogami żółciowymi do dwunastnicy, gdzie zachodzi proces trawienia.

Żółć z kolei odpowiada za trawienie posiłków i wchłanianie tłuszczów, ale także pomaga wspomaga oczyszczanie organizmu z toksyn oraz przyswajaniu niezbędnych witamin.

Podczas przemieszczania się żółci z woreczka żółciowego u niektórych z nas powstają kamienie żółciowe, które nie zawsze są wyczuwalne na co dzień. Szacuje się, że kamica żółciowa, zwana też pęcherzykową, dotyczy już 20 proc. populacji Europejczyków.

3. Najczęstsze choroby woreczka żółciowego

Na choroby pęcherzyka żółciowego najczęściej zapadają kobiety. W leczeniu kamicy żółciowej zapalenia pęcherzyka żółciowego i raka pęcherzyka żółciowego wykonuje się operację usunięcia tego narządu. W terapii ważną rolę odgrywa też dieta.

3.1. Zapalenie woreczka żółciowego

Do zapalenia pęcherzyka żółciowego dochodzi wskutek nieleczonej kamicy żółciowej. Choroba rozwija się, gdy żółć nie odpływa z pęcherzyka, ponieważ kamień blokuje światło przewodu. Wówczas występuje stan zapalny. Wyróżnia się dwie postaci tego schorzenia: ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego i przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego.

Ostra postać tego schorzenia objawia się wielogodzinną kolką w prawym podżebrzu, przyspieszonym tętnem i oddechem, wymiotami treścią żółciową. Możliwe jest wykrycie bolesnego pęcherzyka dłonią.

U chorego obserwuje się również objaw Chełmońskiego i objaw Murphy’ego. Leczenie ostrej postaci zapalenia pęcherzyka obejmuje podawanie leków rozkurczowych i antybiotyków.

Konieczne jest operacyjne usunięcie pęcherzyka żółciowego.

Przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego jest związane z podrażnieniem wywołanym przez kamienie żółciowe. Ta postać choroby może rozwinąć się jako powikłanie po kamicy żółciowej.

Głównym objawem są dolegliwości bólowe o różnym natężeniu – ból pojawia się po prawej stronie pod żebrami, promieniuje do łopatek i kręgosłupa. Po zjedzeniu smażonej potrawy mogą wystąpić napady kolki żółciowej.

Chory skarży się również na mdłości i niesmak w ustach.

Leczenie przewlekłego zapalenia pęcherzyka polega na usunięciu narządu metodą klasyczną lub laparoskopową. Po operacji pacjent musi przestrzegać diety, której postawą są duszone i gotowane potrawy bogate w węglowodany, a ubogie w tłuszcze. Wedle zaleceń powinien jeść 5 lekkostrawnych posiłków o stałych porach dnia.

3.2. Choroba nowotworowa pęcherzyka żółciowego

Choroba nowotworowa pęcherzyka żółciowego to piąty, według kryterium częstotliwości występowania, rak układu pokarmowego. Najczęściej dotyka kobiet po 60. roku życia.

Rak pęcherzyka żółciowego rokuje, ponieważ przez długi czas nie daje objawów. Zupełne wyleczenie nowotworu w zaawansowanej fazie choroby jest więc niemożliwe.

Od momentu postawienia diagnozy chory przeżywa średnio pół roku.

Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia raka pęcherzyka żółciowego to: wieloletnia kamica żółciowa, otyłość i nadużywanie alkoholu.

W grupie ryzyka znajdują się osoby narażone na kontakt z chemikaliami, a więc pracownicy branży obuwniczej i papierniczej.

Do objawów nowotworu pęcherzyka żółciowego należy ból po prawej stronie brzucha pod żebrami, złe samopoczucie, jadłowstręt i spadek masy ciała. W zaawansowanym stadium choroby pojawia się świąd skóry i żółtaczka.

4. Kamica żółciowa

Kamica pęcherzyka żółciowego polega na powstawaniu pojedynczych lub mnogich kamieni z krystalizującej się żółci, co może doprowadzić do zapalenia. Trzy razy częściej chorują na nią kobiety. Typową kobietę chorą na kamicę można opisać jako otyłą 40-latkę, która kilkakrotnie rodziła.

Inne czynniki sprzyjające kamicy żółciowej to nadmiar cholesterolu we krwi, cukrzyca i gwałtowny spadek wagi. Triada Charcota: ból w nadbrzuszu, dreszcze towarzyszące gorączce i żółtaczka mechaniczna, to ogólna nazwa dla objawów kamicy.

Ponadto chorej doskwierają nudności i dopiero wymioty przynoszą ulgę.

Leczenie kamicy żółciowej odbywa się kilkutorowo.

Stosuje się w tej chorobie pęcherzyka żółciowego leczenie farmakologiczne, w czasie którego podaje się leki łagodzące dolegliwości bólowe i leki rozkurczowe, leczenie operacyjne (usunięcie pęcherzyka żółciowego z kamieniami) i leczenie endoskopowe.

Usunięcie narządu nie chroni jednak przed ponownym pojawieniem się kamieni, które tym razem mogą powstać w przewodach żółciowych. W leczeniu kamicy pęcherzyka żółciowego ważną rolę odgrywa sposób odżywiania się. Chorego obowiązuje dieta wątrobowa.

Leia também:  Kiedy Mialyscie Objawy Ciazy?

5. Diagnoza kamicy żółciowej

Chociaż czasem kamienie w woreczku żółciowym nie dają o sobie znać, to mogą spowodować atak kolki, trwającej niekiedy nawet kilka godzin. Jeśli taki atak nastąpi, to powinniśmy natychmiast położyć się na plecach i nie przyjmować żadnych posiłków.

Takie działanie powinno pomóc, jednak jeśli tak się nie stanie, to jedynym wyjściem jest wezwanie karetki pogotowia.

Sytuacja staje się poważniejsza, kiedy oprócz bólu brzucha pojawia się żółtawe zabarwienie skóry, które świadczy o tym, że wątroba nie pracuje w sposób prawidłowy.

Aby potwierdzić diagnozę dotyczącą kamicy żółciowej w woreczku żółciowym, lekarz z pewnością wykona USG jamy brzusznej i zleci pobranie krwi na próby wątrobowe (bilirubina, ALAT, AspAT, GGTP. Badanie to pomoże stwierdzić stan wątroby na podstawie stężenia enzymów wątrobowych we krwi.

Co ciekawe, na kamicę żółciową dwu-, a nawet trzykrotnie częściej zapadają kobiety niż mężczyźni. Dużo większą grupę ryzyka stanowią też kobiety, które urodziły przynajmniej jedno dziecko, są w trakcie leczenia hormonalnego lub przyjmują antykoncepcję doustną. Ponadto zagrożone są osoby otyłe, diabetycy oraz ci, którzy często zmieniają swoją dietę.

6. Leczenie kamicy żółciowej

Zdiagnozowanie kamicy żółciowej przez lekarza będzie wiązało się z podjęciem odpowiedniego leczenia.

Jeśli kamienie w woreczku żółciowym nie będą zbyt duże, to z pewnością zaproponuje choremu leczenie farmakologiczne, czyli leki, których skład pozwoli na rozpuszczenie niewielkich kamieni.

Takiej terapii powinna towarzyszyć zmiana diety, z której należy wyeliminować niektóre produkty. Warto zrezygnować z warzyw strączkowych, cebuli, ogórków, brukselki, grzybów i kalafiora.

Niewskazane są też owoce kwaśne, takie jak porzeczki czy wiśnie. Można za to w postaci surowej jeść marchewkę, buraki, dynię, pietruszkę oraz pomidory, z których wcześniej trzeba zdjąć skórkę.

Całkowicie należy zrezygnować z alkoholu, kawy, mocnej herbaty, napojów gazowanych oraz słodkich, kremowych deserów. Śmietany dobrze jest zastąpić jogurtem naturalnym, konieczne jest ograniczenie spożycia masła i margaryny, jaj, żółtych serów i serów pleśniowych, a także tłustych ryb.

Dobry wybór to chude mięso, takie jak drób, cielęcina czy chuda wołowina oraz chude ryby, np. pstrąg, mintaj czy dorsz.

Jeśli jednak ściany woreczka żółciowego są widocznie powiększone, a kamienie w drogach żółciowych mają powyżej 3 cm, to specjaliści radzą usunięcie pęcherzyka żółciowego. Zwykle woreczek żółciowy usuwa się poprzez laparoskop, ponieważ jest to metoda mniej inwazyjna od standardowej operacji.

Jedyną sytuacją, w której nie zaleca się laparoskopowego usunięcia woreczka żółciowego jest ostre zapalenie woreczka żółciowego.

Po usunięciu woreczka żółciowego zaleca się utrzymywanie zdrowej, lekkostrawnej diety, bogatej w witaminy D i E.

Jeśli zdecydujemy się na usunięcie, to warto wiedzieć, że oprócz stosowania diety, powinniśmy dużo odpoczywać, a przez kilka tygodni nie dźwigać ciężkich przedmiotów.

Warto pamiętać o tym, że nieleczona kamica żółciowa może prowadzić do zapalenia woreczka żółciowego, powstania ropniaka lub wodniaka, wystąpienia żółtaczki i zapalenia otrzewnej, a nawet do rozwoju raka pęcherzyka żółciowego. Jeśli więc po każdym posiłku towarzyszą nam przykre dolegliwości układu pokarmowego, to nie zwlekajmy i zgłośmy się do gastrologa, który wskaże odpowiednią drogę leczenia.

Potrzebujesz konsultacji z lekarzem, e-zwolnienia lub e-recepty? Wejdź na abcZdrowie Znajdź Lekarza i umów wizytę stacjonarną u specjalistów z całej Polski lub teleporadę od ręki.

Rak pęcherzyka żółciowego. Leczenie nowotworu pęcherzyka żółciowego

Rak pęcherzyka żółciowego to choroba nowotworowa o charakterze złośliwym występująca rzadko i dotycząca głównie starszych pacjentów – najczęściej kobiet (w Polsce częściej chorują jednak mężczyźni). Najpopularniejszym typem raka pęcherzyka żółciowego jest gruczolakorak. W około 70% przypadków choroby występuje kamica pęcherzyka żółciowego.

Raka pęcherzyka żółciowego często rozpoznaje się przypadkowo, podczas wykonywania procedur medycznych z innych powodów. W związku ze starzejącym się społeczeństwem należy spodziewać się wzrostu zapadalności na ten nowotwór, dlatego tak ważne jest jego wczesne rozpoznanie i specjalistyczna opieka nad pacjentem już od samego początku.

Jakie są przyczyny powstawania raka pęcherzyka żółciowego?

Przyczyny raka pęcherzyka żółciowego nie są dokładnie znane. Wyodrębnia się jednak czynniki ryzyka, których obecność zwiększa szansę wystąpienia tego nowotworu. Zalicza się do nich: starszy wiek, wieloletnią kamicę pęcherzyka żółciowego, przewlekłe zapalenie pęcherzyka, torbiele dróg żółciowych (wada rozwojowa) i pęcherzyk „porcelanowy” (ściany pęcherzyka wysycone solami wapnia).

Jakie są objawy raka pęcherzyka żółciowego?

Rak pęcherzyka żółciowego w początkowych stadiach jest zazwyczaj bezobjawowy, dlatego też w dużej liczbie przypadków jest rozpoznawany dopiero pooperacyjnie podczas badania histopatologicznego usuniętego pęcherzyka z powodu kamicy (kamienie są obecne w ok. 70% przypadków raka pęcherzyka żółciowego).

Opóźnienie w diagnostyce spowodowane jest również bagatelizowaniem początkowych, mało charakterystycznych objawów, do których zaliczają się m.in.: ból brzucha (zwłaszcza zlokalizowany w prawym podżebrzu), brak apetytu, gorączka, nudności i wymioty, niezamierzona utrata masy ciała.

Żółtaczka i towarzyszący jej świąd pojawia się dopiero później i świadczy o zaawansowanym stadium nowotworu.

Jak rozpoznaje się raka pęcherzyka żółciowego?

Mimo że pęcherzyk żółciowy jest łatwo dostępny w badaniu ultrasonograficznym, to jedynie 15% przypadków raka pęcherzyka żółciowego zostaje wykrytych przedoperacyjnie. Nowotwór ten postępuje szybko i cechuje się wysoką śmiertelnością (średni czas przeżycia przy rozpoznaniu przedoperacyjnym wynosi 4-23 miesiące).

Szansa na przeżycie 5 lat u pacjentów z rozpoznaniem pooperacyjnym jest znacznie wyższa niż u pacjentów, u których nowotwór został rozpoznany przed zabiegiem, co wynika z obecności nowotworu we wcześniejszym stadium zaawansowania.

Podstawowym badaniem służącym do rozpoznania raka pęcherzyka żółciowego jest USG jamy brzusznej.

Jednak w przypadku jakichkolwiek wątpliwości konieczne jest poszerzenie diagnostyki o tomografię komputerową jamy brzusznej oraz rezonans magnetyczny.

W jaki sposób leczy się raka pęcherzyka żółciowego?

Najczęściej stosowaną metodą leczenia raka pęcherzyka żółciowego jest zabieg operacyjny – zazwyczaj wykonując otwartą cholecystektomię (z otwarciem powłok brzusznych).

W przypadku diagnozy na bardzo wczesnym stadium wystarczające jest wycięcie pęcherzyka żółciowego. Niestety dotyczy to jedynie osób, u których rozpoznanie ustalono przypadkowo w wyciętym pęcherzyku żółciowym z innego powodu.

W pozostałych przypadkach wykonuje się wycięcie pęcherzyka żółciowego wraz z sąsiadującą częścią wątroby oraz węzłami chłonnymi.

Konieczne może być również poszerzenie zabiegu operacyjnego. Wybrany zakres operacji zależy ściśle od miejsca wystąpienia zmiany i jej stopnia zaawansowania. Czasami można zastosować dodatkowe metody leczenia: chemioterapię i radioterapię.

Jednak decyzję o włączeniu dodatkowego leczenia powinna być podjęta przez doświadczonego specjalistę w dziedzinie chirurgii i onkologii oraz oparta o indywidualną sytuację kliniczną pacjenta.

Często niestety, ze względu na zaawansowane stadium nowotworu, wykonuje się jedynie zabiegi paliatywne (niedające wyleczenia, a jedynie hamujące szybko postępującą chorobę i łagodzące objawy).

W celu indywidualnego omówienia zagadnień diagnostycznych i leczenia chorób pęcherzyka żółciowego zachęcamy do umówienia się na konsultację. W naszym Centrum znajdziecie Państwo fachową pomoc w wyborze najkorzystniejszej metody leczenia kamicy pęcherzyka żółciowego, polipów pęcherzyka żółciowego, a także raka pęcherzyka żółciowego.

Źródła:

Rapacz K, Kenig J. Wyniki leczenia chirurgicznego raka pęcherzyka żółciowego u osób starszych-przegląd literatury. Przegląd Lek. 2018; May 75: 225-228

Hundal R, Shaffer EA. Gallbladder cancer: epidemiology and outcome. Clin Epidemiol. 2014; 6: 99-109.

Opracował: Prof. dr hab. med. Jerzy Mituś

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*