E. coli w moczu – co oznacza bakteria Escherichia coli w moczu i jak leczyć zakażenie?

Escherichia coli (bakteria kałowa, pałeczka okrężnicy) jest jedną z bakterii naturalnie występujących w organizmie ludzkim. Niestety, niektóre szczepy mogą powodować groźne infekcje. W jaki sposób dochodzi do zakażenia E.

coli? Jak wygląda leczenie zakażeń pałeczką okrężnicy? 

Bakteria Escherichia coli, zwana również pałeczką okrężnicy, naturalnie występuje w jelicie grubym człowieka. Zwykle w florze jelitowej dominują szczepy bakterii niestwarzające istotnego zagrożenia.

Wyróżnia się jednak odmiany powodujące zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego. E. coli jest także częstym czynnikiem zakażeń układu moczowego. 

Escherichia coli – charakterystyka 

Pałeczka okrężnicy (Escherichia coli) jest bakterią występującą powszechnie w jelitach ludzi i niektórych zwierząt, gdzie stanowi cześć prawidłowej flory bakteryjnej. Znanych jest wiele różnych odmian E.

coli i chociaż większość jest nieszkodliwa, niektóre mogą powodować poważne zatrucia pokarmowe i infekcje. Bakterie E. coli są też częstą przyczyną zapalenia pęcherza moczowego, które rozwija się, gdy bakterie rozprzestrzeniają się z jelit do układu moczowego.

Kobiety są bardziej podatne na tego typu infekcje ze względu na bliskość cewki moczowej i odbytu. 

Niektóre szczepy E. coli mają zdolność wytwarzania toksyn (np. toksyna Shiga) uszkadzających nabłonek jelita, inne z kolei uszkadzają jelita bezpośrednio.

Istnieją też odmiany charakteryzujące się lepszą zdolnością do przylegania do nabłonka dróg moczowych oraz do powierzchni cewników naczyniowych. Niektóre szczepy mogą być przyczyną epidemii odzwierzęcych.

Pewne odmiany wywołują też groźne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u dzieci. 

Escherichia coli – jak można się zarazić?  

Pałeczka okrężnicy występuje w jelitach u praktycznie każdej osoby. Natomiast szczepem wywołującym problemy żołądkowo-jelitowe najczęściej można zarazić się drogą fekalno-oralną. Oznacza to, że bakterie dostają się do organizmu wraz z drobinkami kału.

Zarazić można się przez bezpośredni kontakt, przez skażony pokarm lub wodę. Z kolei zakażenia dróg moczowych są najczęściej wywołane przez własne bakterie osoby chorej.

Infekcje układu moczowo-płciowego u obojga płci mogą rozwinąć się także w wyniku uprawiania seksu analnego bez odpowiedniego zabezpieczenia. 

Escherichia coli w ciąży 

Pałeczka okrężnicy jako najczęstszy czynnik wywołujący zakażenia układu moczowego stanowi szczególny problem u kobiet w ciąży. Ilość bakterii w moczu określa się w jednostkach CFU/ml (ang. colony forming unit – jednostka tworząca kolonię).

W próbce moczu oddanego do badania ogólnego może znajdować się pewna ilość bakterii. Norma dla ilości bakterii w próbce moczu zależy od tego, skąd był pobierany mocz oraz czy występują objawy.

Jeśli nie występują oznaki infekcji, przy ilości bakterii większej lub równej 105 CFU/ml mówi się o bezobjawowym bakteriomoczu. Poza pewnymi wyjątkami nie wymaga on leczenia.

Escherichia coli u dzieci 

W przypadku dzieci zakażenia przenoszone drogą fekalno-oralną stanowią duży problem. Dotyczy to również zakażeń pałeczką okrężnicy. Dzieci mają skłonność do wkładania do ust także zanieczyszczonych przedmiotów. Niektóre jeszcze nie potrafią dochować należytej higieny.

Jest to przyczyną rozprzestrzeniania się biegunek zakaźnych w miejscach takich jak przedszkola, szkoły czy ośrodki wypoczynkowe. Niektóre odmiany E. coli powodują epidemie odzwierzęce. Dzieci mogą zarazić się także przez kontakt bezpośredni ze zwierzętami (głównie z bydłem), np. poprzez głaskanie.

Dlatego odpowiednia edukacja oraz częste przypominanie o myciu rąk, zwłaszcza po skorzystaniu z toalety, są kluczowe. 

Zapalenia układu moczowego wywołane przez E. coli są częstym problemem u dzieci. Do 6. miesiąca życia częściej chorują chłopcy, natomiast później przeważają infekcje u dziewczynek.

Namnażaniu się bakterii w moczu u dziecka sprzyjają zaburzenia odpływu moczu wynikające z wad anatomicznych lub zaburzeń czynnościowych układu moczowego. U dzieci w okresie noworodkowym i niemowlęcym infekcje dróg moczowych objawiają się z reguły inaczej niż u dorosłych.

Dominują objawy niespecyficzne takie jak apatia, rozdrażnienie, wymioty czy biegunki

Objawy zarażenia Escherichia coli 

Objawy zależą od miejsca zakażenia i rodzaju bakterii E. coli wywołujących zakażenie. Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego obejmują bóle brzucha, nudności, biegunki, czasem z domieszką krwi. Symptomy zatrucia utrzymują się zwykle przez kilka dni. Szczep E.

coli O157:H7 może wywoływać tzw. zespół hemolityczno-mocznicowy. W jego przebiegu dochodzi do uszkodzenia nerek spowodowanego toksynami produkowanymi przez bakterie. W zespole tym pojawia się niedokrwistość, małopłytkowość, niewydolność nerek, wzrost ciśnienia tętniczego oraz gorączka.

U części osób uszkodzenie nerek może być trwałe.

Objawy zapalenia pęcherza wywołanego przez pałeczkę okrężnicy to między innymi częste oddawanie moczu, parcie na pęcherz i bóle w nadbrzuszu. U mężczyzn infekcje układu moczowego nie są tak częste. Obecność bakterii w układzie moczowo-płciowym może istotnie wpływać na jakość nasienia. 

Do rzadszych chorób wywoływanych przez pałeczkę okrężnicy należy między innymi zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Bakteria ta jest głównym czynnikiem zapalenia opon u noworodków.

W jego przebiegu pojawiają się bóle głowy, wysoka gorączka, objawy oponowe oraz zaburzenia świadomości (do śpiączki włącznie). Bakteria E.

coli jest też jednym z rzadszych czynników wywołujących zapalenie ucha środkowego.  

Escherichia coli – leczenie 

Dokładny przebieg leczenia zależy od rodzaju infekcji oraz od samej bakterii. Leczenie zatrucia pałeczką okrężnicy jest głównie objawowe. Należy przyjmować odpowiednią ilość płynów, aby zapobiec odwodnieniu. Czasami może być konieczne podawanie płynów dożylnych.  

W zespole hemolityczno-mocznicowym, ze względu na niewydolność nerek, wskazane jest zastosowanie dializ. Mogą okazać się konieczne przetoczenia krwi.  

Infekcje pęcherza moczowego często ustępują samoistnie. Jeśli tak się nie stanie, można włączyć antybiotykoterapię empiryczną, tzn. zastosować lek, na który bakteria najprawdopodobniej jest wrażliwa. Aktualnie zalecanymi antybiotykami są furazydyna, kotrimoksazol oraz fluorochinolony. Preparaty furazydyny są dostępne bez recepty.

Leczenie trwa od 3 do 5 dni. Jeśli zapalenia pęcherza nawracają po krótkim czasie lub objawy utrzymują się pomimo leczenia, wskazane jest pogłębienie diagnostyki. Wykonuje się badania obrazowe oraz posiew moczu z oznaczeniem wrażliwości bakterii na poszczególne antybiotyki.

W przypadku kobiet ciężarnych zaleca się leczenie amoksycyliną z kwasem klawulanowym lub cefaleksyną.

Z kolei u dzieci preferowane jest rozpoczęcie leczenia od antybiotyków z grupy cefalosporyn. Furazydyna może być stosowana jedynie po ukończeniu 2. roku życia, a fluorochinolony stosuje się w sytuacjach wyjątkowych. 

Escherichia coli – jak uniknąć zarażenia? 

Infekcje E. coli mogą być poważne, dlatego ważne jest, aby im zapobiegać. Bakterie zwykle dostają się do ust wraz z drobinkami odchodów. Zanieczyszczone mogą być przedmioty codziennego użytku, pożywienie czy woda.

Właściwa higiena ma kluczowe znaczenie dla zapobiegania zakażeniom i rozprzestrzeniania się bakterii. Szczególnie ważne jest zachowanie higieny po korzystaniu z toalety, przed przygotowywaniem posiłków oraz przed jedzeniem.

Należy zwrócić szczególną uwagę na edukację dzieci.

Stacje sanitarno-epidemiologiczne regularnie monitorują stan wody pitnej pochodzącej z poszczególnych ujęć oraz wody w kąpieliskach. Należy śledzić komunikaty o ewentualnych skażeniach i unikać połykania takiej wody. Wykazanie skażenia E.

coli nie oznacza, że w danej próbce wody znajdują się szczepy chorobotwórcze bakterii. Ponieważ jednak bakteria ta dominuje w składzie flory bakteryjnej jelit, jest ona używana jako wskaźnik skażenia wody kałem.

Zwykle jest to jednoznaczne z tym, że w danej próbce wody znajdują się inne bakterie występujące w kale. 

Nawracające zakażenia dróg moczowych mogą świadczyć np. o wadach układu moczowego lub obniżeniu odporności. Kobiety dotknięte nawracającymi infekcjami powinny stosować odpowiednią profilaktykę. Do naturalnych metod zapobiegania infekcjom należą: 

  • przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów (2–2,5 l dziennie), 
  • unikanie wstrzymywania moczu oraz oddawanie moczu przed snem i po współżyciu, 
  • unikanie stosowania różnego rodzaju substancji mogących podrażniać okolice intymne takich jak środki plemnikobójcze, lubrykanty zawierające dodatki zapachowe lub smakowe, środki do kąpieli. 

Dodatkowo można stosować probiotyki dopochwowe zawierające składniki naturalnej flory bakteryjnej.

wróć do bloga czytaj kolejny

  1. P. B. Heczko, M. Wróblewska, A. Pietrzyk, Mikrobiologia lekarska, Warszawa 2014. 
  2. P. Gajewski (red.), Interna Szczeklika 2015, Kraków 2015. 
  3. G. H. Bręborowicz, Położnictwo i ginekologia T. 2., Warszawa 2015. 
  4. W. Kawalec, R. Grenda, H. Ziółkowska (red.), Pediatria, Warszawa 2018. 
  5. V. Prabha, R. Sandhu, S. Kaur i in., Mechanism of Sperm Immobilization by Escherichia coli, „Advances in Urology”, nr 1-6 (10) 2010. 
  • E. coli w moczu – co oznacza bakteria Escherichia coli w moczu i jak leczyć zakażenie? probiotyki, globulki, kapsułki, upławy, stan zapalny, infekcja, odbudowa flory bakteryjnej, zakażenie 30.99 zł
  • E. coli w moczu – co oznacza bakteria Escherichia coli w moczu i jak leczyć zakażenie? probiotyki, globulki, kapsułki, upławy, odbudowa flory bakteryjnej, stan zapalny 25.99 zł
  • E. coli w moczu – co oznacza bakteria Escherichia coli w moczu i jak leczyć zakażenie? probiotyki, kapsułki, odbudowa flory bakteryjnej 27.99 zł
  • E. coli w moczu – co oznacza bakteria Escherichia coli w moczu i jak leczyć zakażenie? globulki, stan zapalny, ból, podrażnienie, suchość, upławy 29.99 zł

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

  • E. coli w moczu – co oznacza bakteria Escherichia coli w moczu i jak leczyć zakażenie? Colostrum, inaczej siara, to naturalne bogactwo związków wspomagających nie tylko odporność, ale również wpływających pozytywnie na poziom żelaza. Ostatnio zyskuje na popularności względem tradycyjnych środków na odporność, mogą ją przyjmować także niemowlęta i dzieci. Rodzaje siary są różne – od bydlęcej, przez owczą, po kozią. Kiedy warto zastosować colostrum? Jakie preparaty znajdziemy na aptecznej półce?
  • E. coli w moczu – co oznacza bakteria Escherichia coli w moczu i jak leczyć zakażenie? Robotyczny system da Vinci to jedna z najbardziej zaawansowanych technologii medycznych na świecie. Umożliwia przeprowadzenie niezwykle precyzyjnych i zabiegów operacyjnych o małym stopniu inwazyjności. Gdzie w Polsce można skorzystać z zabiegów z jego zastosowaniem? Jak przedstawiają się prognozy dla rozwoju chirurgii robotycznej w naszym kraju?
  • E. coli w moczu – co oznacza bakteria Escherichia coli w moczu i jak leczyć zakażenie? Mikroglej to nieneuronalne komórki układu nerwowego, które są odpowiedzialne za utrzymanie w nim homeostazy. W świetle najnowszych badań okazuje się, że oprócz funkcji immunologicznej i regulacyjnej, komórki mikrogleju mają udział także w tworzeniu sieci połączeń neuronalnych w mózgu. Odkrycie to otwiera nowe możliwości na rozwój terapii zaburzeń neurorozwojowych i psychiatrycznych.
  • Endometrioza jest coraz częściej diagnozowaną chorobą wśród kobiet. Objawia się w postaci bolesnych i obfitych miesiączek, który to ból może być odczuwany w miejscach niespecyficznych dla bólu menstruacyjnego. Endometrioza to także dyskomfort podczas współżycia i problemy z zajściem w ciążę. Wiele ośrodków naukowych na całym świecie zajmuje się badaniem etiologii endometriozy. Ostatnio opublikowane wyniki badań dotyczące podłoża genetycznego tej choroby, które wskazują na aktywność jednego z genów. 
  • Terapia onkologiczna raka piersi, jest zawsze „krojona na miarę”, czyli zlecana indywidualnie dla każdej pacjentki. Zdarza się, że leczenie nie przynosi oczekiwanych rezultatów i choroba nie ustępuje. Wpływ na ten proces ma szereg czynników, w tym również sam typ raka piersi. Jaka jest rola hormonów na rozwój raka piersi, jakie są nowe metody diagnozowania i czym jest profilowanie hormonalne w leczeniu raka sutka?
  • O elektrolitach słyszał prawie każdy, natomiast nie każdy zdaje sobie sprawę, jak ważną rolę pełnią w naszym organizmie. Bez nich nie byłoby możliwe prawidłowe funkcjonowanie, ich obecność jest wręcz niezbędna do życia. Dlatego też istotne jest niedopuszczanie do ich niedoboru. Kiedy wiadomo, że mamy niedobór elektrolitów? Jak uzupełniać ich poziom w organizmie?
  • Zapalenie zatok przynosowych jest jednym z najczęściej występujących schorzeń w sezonie jesienno-zimowym. Blokada nosa, zielony katar, ból twarzy, utrata węchu to najczęstsze objawy chorych zatok. Jak rozpoznać i skutecznie leczyć zapalenie zatok oraz czy antybiotyk jest zawsze konieczny? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w poniższym artykule.
  • Plecy okrągłe to wada postawy, która występuje przede wszystkim u dzieci oraz u osób starszych. Charakteryzuje się pogłębieniem fizjologicznej kifozy piersiowej i może prowadzić do powstania garba. Podstawą leczenia są ćwiczenia na plecy okrągłe, które wzmacniają mięśnie pleców oraz rozciągają klatkę piersiową. 

Bakteria Escherichia coli – jakie są objawy zakażenia?

Bakteria E. coli, czyli pałeczka okrężnicy, to niegroźna bakteria, która wchodzi w skład fizjologicznej flory jelitowej ludzi i zwierząt. Jest nieszkodliwa w jelicie, jednak może wywoływać choroby innych narządów. Bakteria E. coli – jak można się zakazić i jakie są skuteczne metody leczenia?

E. coli w moczu – co oznacza bakteria Escherichia coli w moczu i jak leczyć zakażenie?

Bakteria Escherichia coli – czy stanowi dla nas zagrożenie?

Pałeczka okrężnicy to gram-ujemna względnie tlenowa bakteria, która należy do rodziny Enterobacteriaceae. Nazwa Escherichia pochodzi od jej odkrywcy, pediatry i bakteriologa, Theodora Eschericha.

Bytuje w jelicie grubym człowieka i organizmach zwierząt stałocieplnych. W jelicie pełni kilka pożytecznych funkcji – bierze udział w produkcji witamin z grupy B i K, uczestniczy też w rozkładzie pokarmu.

W określonych sytuacjach może wywoływać choroby i infekcje, najczęściej układu pokarmowego, objawiające się biegunką i podwyższoną temperaturą.

Z dużą częstotliwością atakuje układ moczowy – odpowiada za około 60–80 procent zakażeń dróg moczowych, zwłaszcza w przypadku cewnikowania – u około 80% cewnikowanych mężczyzn i 30% kobiet występuje bakteria Escherichia coli w moczu.

Według Państwowego Zakładu Higieny, rocznie w Polsce odnotowuje się około 400–500 przypadków zakażeń Escherichia coli biegunkotwórczą oraz kilka przypadków zespołu hemolityczno-mocznicowego w następstwie zakażenia pałeczką okrężnicy.

Bakteria E. coli to drugi po paciorkowcu Streptococcus agalactiae czynnik etiologiczny zapalenia opon mózgowych u noworodków. Bywa przyczyną szpitalnego zapalenia płuc i jest najczęstszą pałeczką gram ujemną powodującą sepsę.

Może odpowiadać za zakażenia pooperacyjne i ropnie narządowe, w przypadku, gdy dojdzie do perforacji ściany przewodu pokarmowego do jamy brzusznej w następstwie radioterapii lub chemioterapii, a także wtedy, gdy u pacjenta występują nadżerki.

Wynikiem tego może być zapalenie otrzewnej oraz wstrząs septyczny.

Bakteria Escherichia coli w moczu lub przewodzie pokarmowym – jak ją rozpoznać?

Metody diagnostyki i rodzaj badań, które pozwalają wykryć lub wykluczyć zakażenie pałeczką okrężnicy, zależą od występujących u pacjenta objawów. Bakteria E. coli w wodzie lub pokarmach stałych może wywoływać zatrucie pokarmowe. Bakteria E.

coli – jak można się zakazić ? Bardzo często jest obecna w mięsie drobiowym, rzadziej wołowym lub wieprzowym, dlatego profilaktyka zakażeń bakterią E.

coli powinna w głównym stopniu opierać się o dokładne czyszczenie i mycie blatu kuchennego oraz miejsca przyrządzania posiłków.

Objawy zakażenia układu pokarmowego Escherichia coli to:

  • wymioty,
  • bóle głowy,
  • bóle brzucha,
  • stan podgorączkowy lub gorączka,
  • biegunka,
  • osłabienie,
  • a niekiedy krwawe stolce.

Obecność Escherichia coli w moczu powoduje ból i pieczenie podczas oddawania moczu, konieczność częstszego oddawania moczu, u chorego występuje podwyższona temperatura, ból podbrzusza oraz osłabienie.

W przypadku podejrzenia zakażenia pałeczką okrężnicy, należy wykonać posiew mikrobiologiczny lub bezpośrednie badanie materiału biologicznego – moczu, kału, płynu mózgowo-rdzeniowego, plwociny, krwi lub aspiratu z ropnia. Dzięki temu możliwa jest identyfikacja szczepu, wywołującego zakażenie oraz wykrycie toksyny Shiga, którą wytwarza E. coli.

W zależności od rodzaju i miejsca zakażenia, lekarz może zlecić dalszą diagnostyką zapalenia: badania na obecność leukocytów w kale i moczu, w płynie mózgowo-rdzeniowym oraz pomiar stężenia we krwi białka C-reaktywnego, prokalcytoniny oraz fibrynogenu. Przy podejrzeniu zapalenia płuc, zleca się zdjęcie RTG płuc, a przy ostrych infekcjach wewnątrzbrzusznych – tomografię komputerową.

Czy można wykluczyć wszystkie przyczyny zakażenia?

Zakażenie może wywoływać bakteria E. coli w wodzie lub pożywieniu, dlatego istotne w profilaktyce jest picie wody z pewnego źródła oraz staranna obróbka cieplna przygotowywanych potraw, zwłaszcza tych zawierających mięso. Konieczne jest częste mycie rąk oraz codzienna higiena osobista, a także kupowanie produktów spożywczych z pewnego źródła.

Jeśli doszło do zakażenia, należy rozpocząć leczenie pod kontrolą lekarza. Podstawą leczenia biegunki, którą wywołała E. coli, jest nawodnienie pacjenta.

Nie zawsze jest konieczne stosowanie antybiotyków, ponieważ w przypadku leczenia zakażenia wywołanego szczepami produkującymi toksynę Shiga, wpływa to na wzrost ryzyka wystąpienia zespołu hemolityczno-mocznicowego. Podobnie jest w przypadku podawania leków przeciwbiegunkowych.

Gdy badania potwierdzają obecność innych szczepów E. coli, konieczna jest antybiotykoterapia, bardzo rzadko zabieg chirurgiczny lub drenaż ropnia.

Wiele szczepów E. coli jest wykrywanych jeszcze przez kilka tygodni po skutecznym zakończeniu leczenia, w kale i moczu. Niekiedy może być konieczna dodatkowa rehabilitacja chorego lub wykonanie kontrolnych badań.

Jeśli podejrzewasz u siebie zakażenie pałeczką okrężnicy, skontaktuj się z lekarzem lub skorzystaj z porady specjalisty na stronie Diagnostyki.

Im szybciej zostanie wdrożone odpowiednie leczenie, tym konsekwencje i objawy choroby będą mniej dokuczliwe.

Bibliografia:

Drogi moczowe

Zakażenie dróg moczowych to schorzenie, które w większości przypadków dotyka głównie kobiet. Szacuje się, że u jednej na trzy panie w ciągu życia rozwinie się ta choroba. Jak ją rozpoznać i jak ją wyeliminować?

Zakażenie dróg moczowych wywoływane jest przez bakterie (głównie bakterie Esherihia Coli, znane jako E. Coli). Objawy są dość uciążliwe, dlatego nie należy ich bagatelizować. Ważne jest, by jak najszybciej podjąć prawidłowe leczenie.

Czy to zakażenie dróg moczowych?

Bakteria Coli w moczu daje wiele charakterystycznych dolegliwości. Do typowych symptomów zaliczyć można m.in.:

  • częstomocz,
  • nagłą potrzebę oddawania moczu,
  • pieczenie dróg moczowych i dyskomfort w trakcie oddawania moczu.

W bardzo rzadkich przypadkach może dojść do krwiomoczu.

Stopień nasilenia objawów jest zróżnicowany: od łagodnego po ostre. Warto przy tym podkreślić, że u osób starszych bardzo często zakażenie dróg moczowych nie daje żadnych symptomów. Dlatego postać choroby staje się trudna do zdiagnozowania.

Leczenie zakażenia dróg moczowych

Jeśli chodzi o leczenie farmakologiczne zakażenia dróg moczowych, najczęściej stosuje się antybiotykoterapię. Jest ona szczególnie skuteczna w przypadku infekcji nawracających. Zwykle podaje się takie antybiotyki jak: nitrofurantoina oraz połączenie trimetoprym-sulfametoksazol.

Należy przy tym podkreślić, że bakteria Coli w moczu nie jest oporna na działanie składników pochodzenia naturalnego.

W przypadku zakażenia dróg moczowych doskonale sprawdzają się przetwory z liścia mącznicy lekarskiej. Zawarta w nich arbutyna  – substancja, która w środowisku zasadowym zakażonego moczu zmienia się w działający przeciwbakteryjnie hydrochinon. W zwalczaniu zakażenia dróg moczowych pomocne mogą okazać się zioła moczopędne, tj. nawłoć i pokrzywa.

Jeśli chcesz wspomóc się ziołami, najlepsze efekty osiągniesz stosując je w postaci gotowego doustnego płynu, np. Urofortu. Zawiera on kompozycję naturalnych składników, które wspierają walkę z zakażeniem dróg moczowych poprzez działanie przeciwbakteryjne oraz moczopędne.

Przyczyny zakażeń dróg moczowych

Drogi moczowe powyżej zwieracza pęcherza moczowego powinny być pozbawione bakterii, natomiast poniżej zwieracza obecność bakterii jest naturalna.

Jednakże w przypadku niezachowywania należytej higieny, mogą one przedostawać się do pęcherza moczowego, namnażać i wnikać do dalszych części układu moczowego.

Budowa anatomiczna kobiet (bliskie sąsiedztwo odbytu i pochwy) sprzyja zakażeniom bakteryjnym.

U mężczyzn do zakażeń drobnoustrojami dochodzi głównie wtedy, gdy występują utrudnienia w oddawaniu moczu (pęcherz nie jest dokładnie opróżniony) na skutek powiększenia prostaty.

Inne przyczyny zakażenia u obojga płci to kąpiele w publicznych basenach, częste czy stałe cewnikowanie pęcherza a także w podczas niektórych chorób zakaźnych i innych chorób układu moczowego, np. kamicy nerkowej.

Zakażeniom sprzyjają także:  zbyt rzadkie mikcje, powstrzymywanie się od oddawania moczu, mimo odczuwanej potrzeby; używanie zapachowych środków do higieny intymnej; zbyt małe ilości wypijanych płynów.

Kobiety w ciąży są częściej narażone ryzyko infekcji, bo macica, uciskając na pęcherz i moczowody, utrudnia dokładne opróżnianie pęcherza.

Jakie bakterie mogą się znaleźć w moczu? Najczęściej występuje Escherica coli, potocznie nazywana bakterią kałową albo pałeczką okrężnicy, odpowiedzialna za 90% zakażeń. Ale mogą to też być enterkoki, gronkowce i paciorkowce, a także grzyby.

Pieczenie przy oddawaniu moczu

Pieczenie, a także odczuwany podczas fikcji ból, uczucie częstego parcia na mocz i częste oddawanie małych ilości moczu oznacza układu moczowego. Tym objawom towarzyszy także zaczerwienienie okolic cewki moczowej. Może to być tylko zapalenie cewki moczowej, ale tej chorobie towarzyszy wodnisty lub ropny wyciek z cewki moczowej.

Pieczenie może też oznaczać zakażenie rzeżączkowe, zakażenie przez chlamydie, rzęsistek pochwowy i inne choroby przenoszone drogą płciową. Zawsze z takimi symptomami należy zgłaszać się do lekarza.

Rodzaje infekcji układu moczowego

Ze względu na umiejscowienie infekcji rozróżnia się zapalenie cewki moczowej, pęcherza moczowego oraz zapalenie nerek.

Najczęściej zakażeniu ulega cewka moczowa. Objawia się to świądem, pieczeniem, zwłaszcza w trakcie oddawania moczu, czasem wyciekiem z cewki.

Zapalenie pęcherza daje następujące objawy: odczuwanie częstego parcia na mocz, czasem tuż po fikcji odczuwa się potrzebę oddania kolejnej porcji moczu, oddawanie moczu w małych ilościach. Może być też odczuwalny dotkliwy kłujący ból w okolicy łonowej.

Zapalenie nerek – symptomy: ból w okolicach nerek, osłabienie, wysoka temperatura, dreszcze, wymioty, bóle brzucha i bóle głowy. Konieczna jest pomoc lekarska.

Czasem zakażenie bakteryjne pacjent przechodzi bezobjawowo, nawet zwykłe badanie moczu nie wykazuje choroby.

Ze względu na przyczynę zapalenia układu moczowego wyróżnia się zakażenia bakteriami kałowymi (Escherichia coli, paciorkowiec kałowy), gronkowcem. Rzadziej zdarzają się zakażenia grzybicze.

Zakażenia układu moczowego

Zakażenia układu moczowego (ZUM) mogą dotyczyć jednego lub kilku narządów należących do tego układu. Układ moczowy składa się z dwóch nerek, dwóch moczowodów, pęcherza i cewki moczowej. Nerki to narządy o kształcie fasoli, położone w okolicy lędźwiowej poniżej klatki piersiowej.

Oczyszczają krew ze zbędnych substancji i wytwarzają mocz, aby wydalić te substancje z organizmu wraz z nadmiarem wody. Mocz przepływa moczowodami z nerek do pęcherza – zbudowanego z mięśni zbiornika, który przez krótki czas magazynuje mocz.

Rozciąga się on w miarę zbierania się moczu do momentu, kiedy narastające ciśnienie wywołuje potrzebę oddania moczu. Zwieracz pęcherza (mięśniowy “zawór” położony w ujściu pęcherza) rozluźnia się, a pęcherz kurczy się i mocz zostaje wydalony przez cewkę moczową poza organizm.

Zakażenia układu moczowego to określenie ogólne, niezależne od części układu, której dotyczy. Wyróżniamy zapalenie cewki moczowej (zwykle spowodowane zakażeniem, czasem podrażnieniem), zapalenie pęcherza moczowego i odmiedniczkowe zapalenie nerek.

Często jednak lekarze używają ogólnego określenia”zakażenie układu moczowego”, ponieważ nie istnieje proste badanie, które pozwoliłoby dokładnie ocenić, które narządy układu moczowego są objęte zakażeniem.

W prawidłowych warunkach mocz nie zawiera drobnoustrojów, jednak jeśli zbyt długo pozostaje w pęcherzu, staje się dobrą pożywką dla bakterii. Zakażenia układu moczowego w większości spowodowane są wprowadzeniem bakterii do ujścia cewki moczowej. Bakterie przylegają do ścianek cewki, namnażają się i przemieszczają w górę cewki moczowej do pęcherza.

Najczęściej zakażenia układu moczowego ograniczają się do dolnych dróg moczowych (cewka i pęcherz moczowy). Zakażenie tych narządów wywołuje nieprzyjemne objawy, jak pieczenie w czasie oddawania moczu, ale łatwo poddaje się leczeniu. Jeżeli jednak nie leczy się go prawidłowo, zakażenie może szerzyć się w górę moczowodów, do nerek.

Zakażenie nerek jest bardziej niebezpieczne i może powodować trwałe uszkodzenie nerek, szczególnie u małych dzieci, osób starszych oraz pacjentów chorych na cukrzycę i przewlekłe choroby nerek. Czasem zakażenie układu moczowego może prowadzić do zakażenia krwi (posocznicy, sepsy), które może zagrażać życiu pacjenta.

    Zakażenia układu moczowego mogą być wywołane przez różne bakterie, ale większość (80-90%) zakażeń wywołuje pałeczka okrężnicy (Escherichia coli), bakteria powszechnie występująca w przewodzie pokarmowym i zwykle obecna w kale. Inne bakterie wywołujące zakażenia układu moczowego należą do rodzajów Proteus, Klebsiella, Enterococcus (enterokoki) i Staphylococcus (gronkowce).

Rzadko zakażenie mogą wywołać drożdżaki, takie jak Candida albicans. Zakażenie cewki moczowej często bywa spowodowane chorobami przenoszonymi drogą płciową, np. opryszczką, chlamydiozą lub rzeżączką.

ZUM może wystąpić u osoby w każdym wieku, jednak kobiety chorują znacznie częściej niż mężczyźni. Jest to związane z budową anatomiczną dróg moczowych; u kobiet cewka moczowa jest krótsza (bakterie mają mniejszy dystans do pokonania) i ujście cewki moczowej leży stosunkowo blisko odbytu i pochwy. Każdy czynnik, który zwalnia lub blokuje przepływ moczu albo ułatwia wprowadzenie bakterii do dróg moczowych, zwiększa ryzyko wystąpienia zakażenia. Zwiększone ryzyko ZUM występuje m.in. w następujących stanach:

  • nieprawidłowości anatomiczne (np. zwężenie cewki moczowej lub moczowodów)      
  • zatrzymanie moczu, niepełne opróżnianie pęcherza      
  • refluks pęcherzowo-moczowodowy (nieprawidłowy, wsteczny przepływ moczu z pęcherza do moczowodów)      
  • kamica nerkowa      
  • cewnikowanie pęcherza (zwłaszcza długotrwałe)      
  • urazy rdzenia kręgowego      
  • cukrzyca (powoduje zmiany w układzie immunologicznym, uszkodzenie nerek i często obecność glukozy  w moczu, co ułatwia namnażanie bakterii)      
  • choroby nerek      
  • zaburzenia układu immunologicznego      
  • u mężczyzn powiększenie gruczołu krokowego, utrudniające odpływ moczu.

Objawy mogą być różne, ale często występują:

  • silne, nieprzemijające parcie na mocz
  • pieczenie w czasie oddawania moczu
  • mętny, cuchnący mocz
  • bóle krzyża.

Pacjenci z ZUM skarżą się też na ucisk w dole brzucha i obecność niewielkich ilości krwi w moczu.

Jeśli zakażenie ma ostry przebieg i/lub zostały zajęte nerki, mogą wystąpić bóle w okolicy lędźwiowej, wysoka gorączka, dreszcze, nudności i wymioty. Gorączka pojawia się też, jeśli dojdzie do zakażenia krwi (sepsy).

U niektórych pacjentów mogą wystąpić zaburzenia psychiczne i splątanie. Niektórzy pacjenci z ZUM mogą nie mieć żadnych objawów.

Powikłania

W większości przypadków zakażenia układu moczowego przebiegają ostro i bez powikłań. Leczenie prowadzi do ustąpienia objawów w ciągu 1-2 dni. Jednak zakażenie nerek może powodować trwałe uszkodzenie nerek, szczególnie u osób starszych i bardzo młodych.

Choroby, które prowadzą do przewlekłych lub nawracających zakażeń układu moczowego, mogą również uszkadzać nerki i w niektórych przypadkach powodują niewydolność nerek. Niewydolność nerek i sepsa (zakażenie krwi) mogą zagrażać życiu pacjenta. Wymagają natychmiastowego leczenia, najczęściej w szpitalu.

U kobiet ciężarnych ZUM może prowadzić do porodu przedwczesnego i powodować nadciśnienie tętnicze. U mężczyzn może powodować trudne do leczenia zakażenia i zapalenia gruczołu krokowego.

Większość zakażeń układu moczowego wykrywa się za pomocą badania ogólnego moczu i potwierdza badaniem posiewu moczu.

Po wykryciu bakterii, które powodują zakażenie, wykonuje się testy wrażliwości na antybiotyki, aby ocenić, czy lek wybrany przez lekarza zadziała w danym przypadku. Jeśli lekarz podejrzewa zakażenie krwi, może zlecić posiew krwi.

Przy podejrzeniu choroby przenoszonej drogą płciową, np. chlamydiozy lub rzeżączki (które mogą powodować objawy podobne jak w bakteryjnym ZUM), może zlecić dodatkowe badania specjalistyczne.

W przypadku nawracających lub przewlekłych zakażeń mogą być wskazane dodatkowe badania, np. stężenie glukozy (w celu wykrycia cukrzycy) lub mocznika i kreatyniny (w celu oceny czynności nerek). Można też wykonać badania obrazowe lub specjalistyczne badania rentgenowskie, wykrywające nieprawidłowości anatomiczne i objawy chorób, które sprzyjają zakażeniom układu moczowego.

  • BADANIA LABORATORYJNE
  • Badanie ogólne moczu

Mocz należy pobierać ze środkowego strumienia, aby zminimalizować zanieczyszczenie próbki bakteriami i komórkami skóry (u kobiet także bakteriami prawidłowo występującymi w pochwie).

Pacjent powinien dokładnie umyć okolice narządów płciowych mydłem i wodą przed oddaniem moczu. Obecność białych i czerwonych krwinek, azotynów i bakterii w badaniu ogólnym moczu może świadczyć o zakażeniu.

Posiew moczu

Posiew wykonuje się na cienką warstwę pożywki (płytkę agarową) i inkubuje przez 24-48 godzin. Następnie liczy się i identyfikuje wszystkie bakterie wyhodowane na agarze. Zwykle w przypadku ZUM hodowla ujawnia wiele kolonii bakteryjnych jednego typu.

Obecność trzech lub więcej różnych bakterii (lub obecność bakterii pochodzących z pochwy, np. pałeczek kwasu mlekowego u kobiet) świadczy o zanieczyszczeniu, w takim przypadku nie wykonuje się więcej badań z użyciem tej próbki.

Jeśli pacjent wciąż ma objawy ZUM, wskazane jest pobranie kolejnej próbki moczu. Jeśli wyhodowano dużą liczbę kolonii i w większości są to bakterie jednego szczepu, wykonuje się badanie wrażliwości na antybiotyki.

Ocenia się zdolność różnych antybiotyków do hamowania wzrostu wyhodowanych bakterii, co pozwala przewidzieć, jaki antybiotyk będzie najlepiej działał u danego pacjenta

Posiew krwi

Pobiera się dwie próbki krwi. Wykrycie jakichkolwiek bakterii we krwi, która prawidłowo jest jałowa, świadczy o zakażeniu. Próbki krwi inkubuje się na pożywce w temperaturze 37'C i regularnie ocenia pod kątem wzrostu bakterii.

Większość zakażeń można wykryć w ciągu 24-48 godzin, ale jeśli bakterii jest niewiele lub należą do wolno rosnących, badanie może trwać dłużej. Posiewy krwi są inkubowane i oceniane przez 5 dni. Jeśli sepsa u pacjenta jest wynikiem zakażenia układu moczowego, wykrywa się takie same drobnoustroje w posiewie krwi i moczu.

Badanie wrażliwości na antybiotyki pozwala ocenić, jaki antybiotyk usunie bakterie z moczu i krwi.

BADANIA POZALABORATORYJNEU osób z nawracającymi lub przewlekłymi zakażeniami układu moczowego lekarz może zlecić jedno lub kilka poniższych badań. Każde z nich dostarcza innych informacji, dlatego może być wskazane wykonanie kilku badań jednocześnie.

Badanie ultrasonograficzne (USG) nerek i pęcherza moczowego pozwala ocenić budowę tych narządów za pomocą ultradźwięków. Narządy widoczne są jako jasne i zacienione obszary.

Cystoureterografia mikcyjna jest badaniem rentgenowskim, pozwalającym ocenić cewkę i pęcherz moczowy w czasie napełniania i opróżniania pęcherza.

Kilka rodzajów badań z dziedziny medycyny nuklearnej może służyć do oceny czynności i kształtu pęcherza moczowego i nerek. W każdym przypadku podaje się dożylnie substancję zawierającą izotop radioaktywny. Substancja ta przedostaje się do nerek i pęcherza, umożliwiając wykrycie nieprawidłowości budowy tych narządów.

Cystoskopia polega na wprowadzeniu giętkiej rurki o średnicy słomki do cewki moczowej i pęcherza. Pozwala to lekarzowi obejrzeć wewnętrzną powierzchnię cewki i pęcherza.

Badanie pozwala wykryć przeszkody w odpływie moczu i inne nieprawidłowości. W razie wykrycia kamieni moczowych można wprowadzić przez cystoskop narzędzia, które umożliwią rozkruszenie kamienia za pomocą lasera.

Cystoskopia pozwala też pobrać próbki moczu i tkanek do dalszych badań.

Urografia pozwala ocenić cały układ moczowy. Środek cieniujący wydalany przez nerki do pęcherza wstrzykuje się dożylnie. Kolejne zdjęcia rentgenowskie umożliwiają wykrycie przeszkód w odpływie moczu i nieprawidłowości anatomicznych.

Zakażenia układu moczowego leczy się zwykle antybiotykiem. Rodzaj antybiotyku, dawka i długość leczenia zależą od:

  • rodzaju bakterii wywołującej zakażenie
  • wrażliwości bakterii na antybiotyki
  • zajętych narządów
  • stanu zdrowia, alergii u pacjenta
  • występowania nawracających zakażeń układu moczowego
  • rodzaju zakażenia: czy jest ostre czy przewlekłe
  • rodzaju leczenia: zapobiegawcze czy w celu wyleczenia obecnego zakażenia
  • obecności zakażenia krwi.

W przypadku powikłanego zakażenia czynnikiem wywołującym może być więcej niż jeden szczep bakterii i konieczne może być leczenie kilkoma antybiotykami, które działają na wszystkie bakterie wywołujące zakażenie. Jeśli zakażenie objęło nerki, pacjent może wymagać kilkumiesięcznej terapii.

Może się tak zdarzyć również w przypadku, gdy u mężczyzny doszło do zajęcia gruczołu krokowego.U pacjentów wyjątkowo predysponowanych do nawracających zakażeń i/lub do uszkodzenia nerek, lekarz może zlecić zażywanie antybiotyku zapobiegawczo, stale lub w okresach zwiększonego ryzyka.

Jeśli zakażenie układu moczowego jest spowodowane chorobą przenoszoną drogą płciową, np. chlamydiozą lub rzeżączką, lekarz zleca przyjmowanie antybiotyku, który jest skuteczny w tych chorobach.

U osób aktywnych seksualnie nawracające zakażenia układu moczowego mogą być związane z bezobjawowym zakażeniem występującym u partnera. W niektórych przypadkach trzeba leczyć oboje partnerów.

(Kobiety przyjmujące doustne środki antykoncepcyjne powinny poinformować o tym lekarza, gdyż niektóre antybiotyki zmniejszają skuteczność antykoncepcji.)

Po kilku dniach leczenia antybiotykiem może dojść do biegunki lub zakażenia pochwy drożdżakami, ponieważ antybiotyk działa też na prawidłowo występujące bakterie i zmienia równowagę bakteryjną organizmu. W takich przypadkach pacjent powinien skontaktować się z lekarzem, ponieważ może wymagać dodatkowego leczenia.Czasem nawracające lub przewlekłe zakażenia układu moczowego ustępują dopiero po wyleczeniu ich przyczyn, jak na przykład nieprawidłowości anatomiczne, kamica czy przeszkoda w odpływie moczu. W niektórych przypadkach konieczne może być leczenie chirurgiczne.

Jak można zapobiegać zakażeniom układu moczowego?

Zapobieganie ZUM polega na utrzymaniu przepływu moczu przez drogi moczowe i unikaniu zanieczyszczenia cewki moczowej bakteriami. Zalecenia obejmują:

  • picie codziennie dużej ilości wody w celu utrzymania przepływu moczu
  • oddawanie moczu w razie potrzeby, nie wstrzymywanie się od oddawania moczu przez dłuższy czas
  • podcieranie się po oddaniu stolca w kierunku od siebie ku górze, aby nie dopuścić do przedostania się bakterii kałowych do cewki moczowej
  • unikanie środków podrażniających cewkę moczową, szczególnie u osób podatnych na nawracające zakażenia układu moczowego (unikanie pieniących płynów do kąpieli, prysznic zamiast kąpieli, dokładne spłukiwanie mydła)
  • oddawanie moczu po stosunku płciowym, aby usunąć bakterie, które mogły dostać się do cewki moczowej
  • unikanie obcisłych spodni i noszenie bielizny bawełnianej, która jest przewiewna i nie zatrzymuje wilgoci
  • picie soku z żurawiny, zalecane przez niektórych lekarzy – może zapobiegać przyleganiu bakterii do ścian cewki moczowej.

Zioła i rośliny na zakażenia układu moczowego

Zakażenia układu moczowego są w większości przypadków wynikiem infekcji bakteryjnej. Obecność drobnoustroju powoduje powstanie stanu zapalnego. W efekcie występować może ból oraz inne nieprzyjemne dolegliwości. Aby chronić się przed zakażeniami i zmniejszać ich objawy, warto sięgnąć po preparaty ziołowe. 

W większości przypadków za powstanie zakażenia układu moczowego odpowiada bakteria Escherichia Coli, którą organizm został zainfekowany. Czynnikiem uspasabiającym do infekcji są wady układu moczowego wynikające na przykład z nieprawidłowej budowy anatomicznej organów.  

Problem infekcji bakteryjnych dotyka znacznie częściej kobiety niż mężczyzn.  

Jednym z powodów jest krótka cewka moczowa kobiet oraz bliskość jej ujścia i odbytu. Zakażeniom sprzyja również aktywność seksualna. Trend ten wyrównuje się w starszym wieku, gdy zakażenia układu moczowego występują równie licznie u mężczyzn, jak i u kobiet. Przyczyną tego może być przerost gruczołu krokowego i zaleganie moczu w pęcherzu, ale też zła higiena narządów intymnych.   

Najczęstszymi objawami zakażeń układu moczowego są; 

  • ból i pieczenie podczas oddawania moczu, 
  • konieczność częstego oddawania moczu, 
  • ból w podbrzuszu. 

Produkty wspierające pracę układu moczowego

Dzięki swoim właściwościom zioła znalazły zastosowanie w leczeniu infekcji układu moczowego. Związki chemiczne w nich zawarte wykazują działanie poprawiające efekty terapeutyczne preparatów przeciwdrobnoustrojowych i mogą zwiększyć szansę na szybsze wyleczenie.

Za najważniejsze działanie ziół uznaje się działanie moczopędne, które sprzyja szybszemu powrotowi do zdrowia. Zawarte w składzie roślin flawonoidy, olejki eteryczne i saponiny zwiększają diurezę (czyli wydalanie moczu). Stanowi to główny czynnik oczyszczania dróg moczowych z bakterii wywołujących zakażenie.

Do roślin charakteryzujących się znacznym działaniem moczopędnym zaliczyć można: 

  • ziele nawłoci, 
  • korzeń i ziele mniszka lekarskiego, 
  • korzeń lubczyku,   
  • owocnię fasoli, 
  • ziele skrzypu, 
  • ziele rdestu ostrogorzkiego, 
  • liść brusznicy, 
  • liść brzozy, tasznika, skrzypu,   
  • ziele rdestu ptasiego,   
  • wrzos, 
  • pietruszkę, 
  • korzeń i liść pokrzywy. 

Szczególną uwagę warto zwrócić również na mącznicę lekarską i żurawinę.

Mącznica lekarska 

Mącznica lekarska posiada w swoim składzie związki chemiczne (glikozydy fenolowe), które pod   

wpływem soku żołądkowego przekształcają się w arbutynę i metylochydrochinon. Związki te zostają częściowo wchłonięte do układu krwionośnego, skąd finalnie trafiają do nerek.

Po dotarciu do nerek w środowisku zasadowym substancje te wykazują działanie bakteriobójcze na większość bakterii wywołujących zakażenie.

Stosowanie mącznicy lekarskiej może skrócić czas infekcji i pozwolić na szybszy powrót do zdrowia. 

Przeczytaj również:Mącznica lekarska – jakie są jej właściwości?

Żurawina

Owoce żurawiny są bogate w kwas benzoesowy, dzięki czemu sprzyjają leczeniu infekcji dróg moczowych. Kwas benzoesowy powoduje obniżenie pH moczu, co w konsekwencji prowadzi do stworzenia środowiska nieprzyjaznego dla patogenów.

Regularne przyjmowanie preparatów zawierających żurawinę w trakcie infekcji może skrócić jej czas i działać wspomagająco w leczeniu skojarzonym z innymi lekami. Profilaktyczne przyjmowanie żurawiny może zmniejszyć prawdopodobieństwo kolejnej infekcji i uchronić przed nieprzyjemnymi doznaniami związanymi z zakażeniem.

Żurawinę można przyjmować w postaci tabletek albo soków dostępnych w aptece. Innym sposobem jest przygotowanie domowych konfitur.

Przeczytaj również:Niezwykłe właściwości żurawinyCzym jest powikłane zakażenie układu moczowego i jak przebiega?Zapalenie dróg moczowych u dzieci – jak je leczyć?Furagina i spożywanie alkoholu – czy wiesz, jak bardzo to niebezpieczne?

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*