Dlaczego dochodzi do udaru?

Udar mózgu to obumarcie części tego narządu wskutek zatrzymania dopływu krwi do tkanki mózgowej. Wyróżnia się dwa główne typy udaru: niedokrwienny i krwotoczny.

W krajach rozwiniętych każdego roku na udar mózgu zapadają 2 na 1000 osób w populacji ogólnej, ale aż 10 na 1000 osób po 65. roku życia.

Udar niedokrwienny występuje najczęściej u osób starszych, natomiast udar krwotoczny zdarza się nierzadko w młodym wieku, zwłaszcza jeśli przyczyną są wady budowy ściany tętnic.

Dlaczego dochodzi do udaru? Zdjęcie ilustracyjne /Unsplash.com /Internet

Objawy udaru zależą od tego, jaka część mózgu została uszkodzona. Zatkanie tętnicy doprowadzającej krew do niewielkiego obszaru mózgu powoduje zazwyczaj niewielkie objawy, ale jeśli w tym obszarze znajdują się życiowo ważne struktury (np. ośrodki odpowiedzialne za krążenie krwi i oddychanie, w pniu mózgu), to następstwa ich niedokrwienia mogą być bardzo poważne.

Powstaje wtedy, gdy tętnica zaopatrująca jakąś część mózgu w krew staje się niedrożna, tzn. krew nie przepływa przez nią lub przepływa z ilości niewystarczającej, aby komórki mózgu otrzymały jej tyle, ile potrzebują.

  • Najczęstszą przyczyną zwężenia lub zatkania tętnicy jest miażdżyca
  • Tak zwane blaszki miażdżycowe (składające się głównie z cholesterolu odkładającego się w ścianie naczynia krwionośnego) stopniowo narastają i coraz bardziej zwężają światło tętnicy, aż w końcu dochodzi do jej całkowitego zablokowania.
  • Inną, częstą przyczyną zatkania tętnicy jest jej zator, czyli zablokowanie przez skrzeplinę powstałą w sercu lub, sporadycznie, w żyłach kończyn.
  • Powstaje w wyniku pęknięcia ściany tętnicy mózgowej i wylania się krwi poza naczynie (potocznie: wylew), wskutek czego krew nie dociera do tkanki mózgowej w tym obszarze, który jest zaopatrywany przez pękniętą tętnicę.
  • Krew wydostająca się z uszkodzonego naczynia niszczy okoliczną tkankę nerwową i powoduje wzrost ciśnienia wewnątrz czaszki, co zaburza czynność całego mózgu (a nie tylko komórek w miejscu udaru).
  • Każdy udar mózgu, nawet z niewielkimi objawami, jest stanem zagrożenia życia i wymaga jak najszybszego leczenia w szpitalu.

Przeczytaj rozmowę naszej reporterki, Anny Kropaczek z  dr. hab. Ewą Krzystanek z Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Katowicach o tym, czy można zapobiec udarowi >>>

Źródło: Medycyna Praktyczna

Udar mózgu – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc przy udarze

Udary mózgu znajdują się w czołówce przyczyn zgonów w Polsce. Szacuje się, że gwałtowny wzrost liczby chorych na nadciśnienie tętnicze przyczyni się do dalszego zwiększania odsetka zgonów i kalectwa wynikających z udaru mózgu.

W naszym kraju udary niedokrwienne i krwotoczne (potocznie określane jako „wylew”) stanowią czwartą najczęstszą przyczynę utraty zdrowia, czy też życia w zdrowiu u osób po 40. roku życia, ponieważ częstym skutkiem przebytego udaru jest niepełnosprawność.

Szacuje się, że liczba chorych doznających udaru mózgu w Polsce sięga nawet 90 tysięcy rocznie. Udaru najczęściej doświadczają osoby, które nie kontrolują swojego stanu zdrowia, nie wiedzą, że chorują na nadciśnienie tętnicze lub lekceważą tę jednostkę chorobową, mają miażdżycę lub niedostatecznie kontrolowaną cukrzycę.

Udar mózgu stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia, dlatego musi być traktowany priorytetowo. Podejrzenie udaru mózgu wymaga natychmiastowej pomocy specjalistycznej.

Rokowania dla pacjenta z udarem pogarszają się wówczas, gdy objawy udaru mózgu są niezauważone bądź lekceważone przez wiele godzin.

Udar mózgu – objawy

Najczęstsze objawy udaru to:

  • bełkotliwa mowa
  • opadnięty kącik ust
  • asymetryczna twarz
  • porażenie połowicze (niedowład) kończyny górnej i/ lub dolnej
  • brak kontaktu słowno-logicznego
  • zawroty głowy
  • bóle głowy
  • zaburzenia czucia

W tej jednostce chorobowej bardzo liczy się czas od rozpoznania pierwszych objawów do:

  • wezwania pogotowia,
  • zabezpieczenia pacjenta,
  • pilnego transportu do jednostki referencyjnej.
  • Jednostka referencyjna dla pacjenta z udarem to szpital, który jest w stanie wykonać konkretną procedurę medyczną przy działaniach odpowiedniego specjalisty.
  • Udar mózgu zwany jest również zawałem mózgu.
  • Wyróżniamy dwa główne typy udaru:
  • Udar niedokrwienny
  • Udar krwotoczny (potocznie określany jako „wylew”)

Jak powstaje udar niedokrwienny?

Udar niedokrwienny ma miejsce wówczas, gdy zamknięte lub zwężone światło naczynia krwionośnego w mózgu powoduje krytyczne niedokrwienie konkretnego obszaru centralnego układu nerwowego.

W takim zdarzeniu do określonych obszarów mózgu nie docierają tlen ani substancje odżywcze i tam właśnie obumierają neurony.

Sytuację tę można odwrócić poprzez szybką interwencję medyczną i tak zwaną trombolizę, czyli rozpuszczenie skrzepliny za pomocą leków, co przywraca przepływ krwi w zamkniętym naczyniu.

Najlepszy czas dla pacjenta to interwencja w przeciągu pierwszych 4-5 godzin.

Interwencję trombolizy wykonuje się również w późniejszych godzinach, jeśli zyski z takiej procedury przeważają nad ryzykiem powikłań. Wówczas można rozszerzyć „okno dla trombolizy” nawet do 6 godzin od wystąpienia pierwszych objawów udaru.

Jest też nowa metoda postępowania przy udarze niedokrwiennym, tak zwana trombolektomia mechaniczna. W tym przypadku skrzepy z naczyń mózgowych usuwane są nie za pomocą leków, a mechanicznie.

Udary niedokrwienne stanowią około 80% przypadków udarów mózgu.

Co to jest udar krwotoczny?

Mianem udaru krwotocznego określa się sytuację, gdy pęka naczynie krwionośne i następuje wylew krwi do mózgu. Tworzy się krwiak, który uciska mózg.

W tym typie udaru, poprzez ucisk dochodzi do mechanicznego uszkodzenia neuronów, im większy krwiak, tym większe zniszczenie struktur mózgu. W przypadku dużych krwiaków tworzą się obrzęki mózgu, które bardzo źle rokują.

Działaniem ratunkowym jest mechaniczne odbarczenie krwiaka.

Udar krwotoczny to efekt pęknięcia naczynia wewnątrz mózgu lub tętniaka (krwotok podpajęczynówkowy). Udary krwotoczne są zdecydowania rzadsze od udarów niedokrwiennych, stanowią 15-20 proc. przypadków, mają natomiast gorsze rokowania.

Objawy udaru bez udaru

Dość częstą sytuacją jest epizod przemijającego ataku niedokrwienia mózgu (transient ischemic attack – TIA).

Jest to przemijający epizod neurologiczny, w którym nie dochodzi do udaru, a pojawiają się objawy wskazujące na udar, jak na przykład zaburzenia mowy, niedowład, bądź porażenie połowiczne.

Objawy po kilkunastu minutach się cofają. Taka sytuacja również wymaga transportu do szpitala, diagnostyki oraz konsultacji neurologicznej.

Komu grozi udar mózgu?

Czynniki ryzyka wystąpienia udaru mózgu:

  • palenie papierosów
  • złe nawyki żywieniowe (miażdżyca)
  • brak aktywności fizycznej
  • praca w stresie, brak odpoczynku
  • nadciśnienie tętnicze
  • cukrzyca
  • miażdżyca naczyń krwionośnych
  • otyłość
  • nadużywanie alkoholu
  • przebyty udar bądź przemijający atak TIA
  • migotanie przedsionków
  • zmiany zakrzepowo-zatorowe

Czynniki ryzyka takie jak palenia papierosów nadciśnienie tętnicze czy cukrzyca znacząco zwiększają prawdopodobieństwo powstania udaru mózgu. Natomiast predyspozycje genetyczne, wg szacunków, stanowią tylko około 10% ryzyka udaru mózgu.

Badania pokazują, że ryzyko udaru mózgu wzrasta siedmiokrotnie w ciągu pierwszej doby od zażycia kokainy. Podejrzewa się także, że udarom sprzyja palenie marihuany.

U prawie połowy badanych użytkowników marihuany, którzy doznali epizodu udaru niedokrwiennego, nastąpiło to wskutek istotnego zwężenia średnicy tętnic wewnątrzczaszkowych.

Jak chronić się przed udarem mózgu?

Choroby układu krążenia, do których zalicza się udar mózgu w największym stopniu zależą od trybu życia.

Aby zminimalizować ich ryzyko zaleca się:

  • Stosowanie odpowiedniej diety, bogatej w nienasycone kwasy tłuszczowe, w szczególności omega-3
  • Dbanie o aktywność fizyczna, plan minimum to 10 000 kroków każdego dnia
  • Unikanie stresu
  • Regularny odpoczynek
  • U palaczy – rzucenie palenia

Właściwa dieta oraz umiarkowana, regularna aktywność fizyczna pozawalają utrzymać prawidłową masę ciała, zmniejszają prawdopodobieństwo otyłości oraz związanej z nią cukrzycy typu 2. W zapobieganiu udarom kluczowe znacznie ma także prawidłowe leczenie chorób podstawowych tj.:

  • migotanie przedsionków,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • hipercholesterolemia
  • cukrzyca

Pierwsza pomoc przy udarze

Udar to walka z czasem. Im szybciej choremu zostanie udzielona pomoc, tym większe są jego szanse na przeżycie oraz powrót do sprawności.

W przypadku osoby przytomnej:

  1. Jeśli podejrzewasz u kogoś udar mózgu, niezwłocznie zadzwoń do dyspozytora medycznego (999 lub 112.) Bardzo ważne jest jak najszybsze wezwanie Zespołu Ratownictwa Medycznego. W żadnym wypadku nie wolno czekać, aż objawy same ustąpią.
  2. Jeśli jest to możliwe, w czasie oczekiwania na karetkę, wykonaj pomiar ciśnienia tętniczego. Informacja o wartościach ciśnienia będzie cenna dla lekarza zbierającego wywiad.
  3. Czekając na pomoc ułóż pacjenta na boku z udrożnionymi drogami oddechowymi.
  4. Jeśli pojawią się wymioty asekuruj głowę, by nie doszło do zachłyśnięcia.
  5. Nie podawaj żadnych leków, nie unoś nóg chorego do góry.
  6. Nie zostawiaj pacjenta samego.
Leia também:  Jak sobie radzić z menopauzą?

W przypadku osoby nieprzytomnej:

  1. Najpierw sprawdź oddech. Jeśli jest obecny utrzymuj pacjenta leżącego na boku z drożnymi drogami oddechowymi.
  1. Brak oddechy należy koniecznie zgłosić dyspozytorowi medycznemu a następnie rozpocząć uciski klatki piersiowej (zgodnie z wytycznymi dyspozytora). Obowiązkowe są tylko uciski klatki piersiowej, oddechy są dobrowolne i wymagają przeszkolenia oraz zabezpieczenia w maseczkę do wentylacji usta-usta.

Jeśli jesteś sam i zauważyłeś u siebie takie objawy, jak: brak możliwości wypowiedzenia słowa, zawroty głowy, silne bóle głowy, zaburzenia równowagi, czy też porażenie lub niedowład połowy części ciała, niezwłocznie znajdź pomoc bądź samodzielnie wezwij pogotowie ratunkowe.

Czas do przyjazdu karetki – co robić?

Zamknij zwierzęta, otwórz drzwi oraz postaraj się usprawnić ewakuację pacjenta. Ciągi komunikacyjne powinny być jak najbardziej drożne.

Dla ekipy pogotowia ratunkowego bardzo ważne są podstawowe informacje:

  • ostatni posiłek
  • choroby i uczulenia
  • leki, które przyjmuje pacjent, szczególnie leki rozrzedzające krew

Udar mózgu – przyczyny, objawy, skutki i leczenie

Udar mózgu – co to jest

Wg definicji Światowej Organizacji Zdrowia (World Health Organization – WHO) udar mózgu to nagłe wystąpienie ogniskowego lub uogólnionego zaburzenia czynności mózgu, trwającego dłużej niż 24 godziny i wynikającego wyłącznie z przyczyn naczyniowych.

W literaturze można czasem spotkać historyczne sformułowanie „apopleksja” oznaczające nagły wylew krwi do mózgu. 
Udar występuje, gdy główne naczynie tętnicze w mózgu pęka i zaczyna krwawić lub gdy dochodzi do zablokowania dopływu krwi do mózgu.

W zależności od powyższego wyróżnia się dwa rodzaje udarów: krwotoczny oraz niedokrwienny, który diagnozowany jest u 80 procentów pacjentów. Oba stanowią zagrożenie dla życia i wymagają niezwłocznego wezwania pogotowia ratunkowego. Aby zapobiec następstwom udaru niezbędna jest natychmiastowa reakcja.

Im wcześniej pacjent trafi na oddział udarowy, tym większą ma szansę na całkowite wyzdrowienie. Statystyki pokazują, że co roku na udar mózgu zapada aż 80 tysięcy osób.

Udar mózgu – przyczyny

Jak wcześniej zostało przedstawione, aż 80 procent wszystkich przypadków stanowią udary niedokrwienne, wywołane niedrożnością naczyń krwionośnych w mózgu. Powstają w wyniku zablokowania tętnicy doprowadzającej krew do mózgu. Blokada może być spowodowana zakrzepem krwi lub miażdżycą.

W wyniku krytycznego zwężenia naczynia na skutek tworzenia się blaszek miażdżycowych na ścianach naczyń krwionośnych krew nie może dotrzeć do zaopatrywanych przez nie obszarów mózgu. W przypadku udaru krwotocznego jest to przede wszystkim krwawienie z pękniętego naczynia wewnątrzmózgowego, w 2/3 przypadków spowodowane nadciśnieniem tętniczym.

Drugą co do częstości przyczyną jest pęknięcie tętniaka, gdy w wyniku naporu krwi pęka jego ściana – osłabiona i wybrzuszona część naczynia krwionośnego. Zdecydowanie rzadszą sytuacją są tzw. malformacje tętniczo-żylne, oznaczające nieprawidłowe połączenia żył z tętnicami.

Należy pamiętać też o czynnikach ryzyka sprawiających, że jesteśmy bardziej podatni na wystąpienie udaru. Im więcej z nich występuje, tym większe prawdopodobieństwo pojawienia się choroby. Należą do nich:

  • choroby serca (najczęściej migotanie przedsionków) 
  • choroby naczyń krwionośnych (miażdżyca);
  • nadciśnienie tętnicze; 
  • leczenie przeciwzakrzepowe;
  • bezdech senny;
  • cukrzyca;
  • zaburzenia gospodarki lipidowej
  • nadwaga i otyłość
  • niezdrowa dieta (bogata w sól, tłuszcze nasycone, cholesterol);
  • brak aktywności fizycznej (regularne ćwiczenia fizyczne mają szereg korzyści zdrowotnych);
  • nadużywanie alkoholu (ryzyko udaru wzrasta przy piciu dużej ilości alkoholu);
  • palenie tytoniu (może prowadzić do uszkodzenia naczyń krwionośnych, a używanie nikotyny podnosi ciśnienie krwi);
  • stosowanie niektórych leków i substancji psychoaktywnych (np. kokainy, fencyklidyny).

Choć udar może pojawić się u każdego niezależnie od wieku i płci, to znacznie częściej chorują osoby po 65. roku życia i osoby z obciążeniem rodzinnym w tym kierunku. Zapadalność na udar mózgu w Polsce wynosi 175/100 000 u mężczyzn i 125/100 000 u kobiet. Przed 80 rż.

wyraźnie częściej dotyczy on mężczyzn natomiast po 80 rż. – kobiety, przede wszystkim z racji przewagi populacyjnej kobiet w tej grupie wiekowej.

 Udar mózgu może wystąpić również u młodych osób, nie tylko seniorów, a szybka reakcja i podjęcie właściwego leczenia zapobiega groźnym dla życia następstwom i niepełnosprawności.

Udar mózgu – skutki

Jest drugą co do częstości przyczyną zgonów na świecie. W ciągu miesiąca od wystąpienia udaru umiera 15% chorych a 30% dotyka ciężka niepełnosprawność. Dlatego trzeba pamiętać, że szybkie rozpoczęcie leczenia udaru jest kluczowe w kontekście zapobiegania negatywnym następstwom choroby.

Należą do nich: uszkodzenia mózgu, długoterminowa niepełnosprawność, napady padaczkowe, zaburzenia psychiczne, arytmia serca, niewydolność krążenia, a w najgorszym przypadku zgon.

Najbardziej dokuczliwym i bolesnym skutkiem udaru mózgu jest niepełnosprawność ruchowa, wywołana niedowładem lub nadmiernym napięciem mięśniowym, nazywanym spastycznością poudarową. Oznacza to trwały, bolesny skurcz, uniemożliwiający ruch i codzienną aktywność.

Do cech charakterystycznych osób ze spastycznością zalicza się: zaciśniętą pięść, ramię przyciśnięte do piersi czy nadmiernie zgięty nadgarstek i łokieć. Spastyczność sprzyja także powstawaniu trwałych przykurczów, deformacji stawowych, odleżyn, zakrzepicy żylnej oraz infekcji. 

Udar mózgu – objawy

Do najbardziej charakterystycznych objawów udaru należą:

  • zaburzenia czucia lub drętwienie, zwykle po jednej stronie ciała;
  • porażenie mięśni twarzy, najczęściej opadający kącik ust;
  • problemy z wypowiadaniem się oraz rozumieniem słów (afazja);
  • występujące nagle osłabienie kończyny jednej strony ciała;
  • problemy z widzeniem w jednym lub obu oczach;
  • zawroty głowy i silny ból głowy (często połączone z utratą równowagi);
  • trudności z poruszaniem się, chwianie się;
  • zaburzenia świadomości, łącznie z jej utratą.

Udar mózgu – leczenie

W leczeniu udaru najistotniejszy jest czas bo „czas to mózg” – im wcześniej pacjent trafi do szpitala, tym większe są jego szanse na pełne wyzdrowienie. Udar potwierdza się i określa jego charakter (krwotoczny czy niedokrwienny) wykonując tomografię komputerową lub rzadziej rezonans magnetyczny.

Dodatkowo w celu ustalenia przyczyny udaru mogą być wykonane również inne badania: elektrokardiogram (EKG), badanie radiologiczne (RTG) klatki piersiowej, USG Doppler naczyń krwionośnych dogłowowych, badanie echokardiograficzne serca oraz, w podejrzeniu padaczki, elektroencefalografia (EEG). Jeśli przyczyną udaru mózgu jest niedokrwienie, wtedy stosuje się leki poprawiające ukrwienie i rozpuszczające zator (tromboliza) lub chirurgicznie usuwa się skrzeplinę (trombektomia). Gdy mamy do czynienia z udarem krwotocznym, wówczas podstawową metodą leczenia jest zabieg neurochirurgiczny.

Udar mózgu – rehabilitacja

Przy obu rodzajach udarów bardzo ważnym elementem terapii jest rehabilitacja narządów ruchu i mowy.

Najczęściej opieka nad chorym odbywa się w specjalistycznych oddziałach udarowych, a jej celem jest poprawa stanu neurologicznego, a w konsekwencji powrót do normalnego funkcjonowania w życiu codziennym.

Kompleksowa rehabilitacja pacjenta po udarze łączy w sobie terapię fizykalną, zajęciową oraz rehabilitację mowy. Istotne jest też przekazanie wiedzy rodzinie chorego i edukacja odnośnie stanu zdrowia neurologicznego i zapobieganiu powikłaniom, głównie związanych z przykurczami i odleżynami.

Uwaga udar mózgu! 
Mowa zmieniona
Asymetria twarzy
Słabsza ręka lub noga
Zaburzenia równowagi
Udar Mózgu !!!
Dzwoń po pogotowie
Ambulans
Ratunek w szpitalu
 

Udar – jakie są przyczyny i objawy? Leczenie | Nationale-Nederlanden

Gdy zauważysz pierwsze objawy udaru, działaj szybko! Sprawdź, jak możesz rozpoznać udar, jakie są jego przyczyny i symptomy.

Udar występuje podczas pęknięcia naczynia krwionośnego bądź zablokowania dopływu krwi do mózgu. Niezależnie od tego, czy jest to udar niedokrwienny, czy krwotoczny, przy wystąpieniu objawów udaru najważniejszy jest czas reakcji. Ma to wpływ na późniejsze leczenie oraz szanse na powrót do zdrowia. Dlatego tak ważne jest, abyś poznał przyczyny oraz objawy udaru.

Co to jest udar?

Według Światowej Organizacji Zdrowia udar mózgu to ogniskowe uszkodzenie mózgu lub zaburzenie jego ukrwienia, które utrzymuje się dłużej niż 24 godziny lub prowadzi do śmierci.

Jakie są przyczyny udaru?

Większość udarów mózgu to udary niedokrwienne, które powstają w wyniku zablokowania dopływu krwi. Przez silne zwężenie naczyń krew nie może dotrzeć do wszystkich obszarów mózgu.

Udar występuje także z przyczyn krwotocznych. Następuje wówczas pęknięcie naczynia w mózgu, które najczęściej wynika z nadciśnienia tętniczego.

Istnieją jednak także inne czynniki, zwiększające prawdopodobieństwo pojawienia się udaru mózgu. Są to m.in.:

  • miażdżyca,
  • choroby serca,
  • bezdech senny,
  • cukrzyca,
  • zaburzenie gospodarki lipidowej,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • nadwaga,
  • niezdrowa dieta,
  • nadużywanie alkoholu,
  • palenie tytoniu,
  • brak aktywności fizycznej.

Żeby zmniejszyć ryzyko udaru, unikaj szkodliwych czynników i pamiętaj o profilaktyce. Sprawdź, jak możemy Ci pomóc w ramach pakietu Pre-diagnoza i ubezpieczenia na wypadek poważnej choroby oraz Pakietu Neurolog.

Leia também:  Como calcular o tempo takt no processo de produção

Jakie są objawy udaru mózgu?

Zastanawiasz się, jak rozpoznać udar? Do najczęstszych objawów udaru mózgu zaliczamy:

  • zaburzenia mowy – trudności w zrozumieniu mowy, bełkotanie, utrata zdolności mówienia, niewyraźne mówienie,
  • zaburzenia równowagi,
  • zawroty i bóle głowy, nudności, wymioty,
  • porażenie, niedowład lub brak czucia po jednej stronie ciała,
  • zaburzenia widzenia – najczęściej zaburzone widzenie na jedno oko lub podwójne widzenie.

Objawy wylewu nie zawsze występują od razu. Początkowo mogą pojawić się wyłącznie ostrzegawcze zwiastuny udaru. Mówimy wtedy o przemijającym niedokrwieniu mózgu, czyli tzw. mini udarze. Jego objawy trwają maksymalnie 24 godziny i po czasie ustępują całkowicie.

Jak leczyć udar mózgu?

Przy leczeniu udaru najważniejsze jest, aby działać szybko. Dlatego tak istotne jest, aby pacjent trafił do szpitala jak najwcześniej. Objawy wylewu potwierdza się, wykonując rezonans magnetyczny lub tomografię komputerową.

Czasem, aby ustalić przyczyny udaru, wykonuje się dodatkowe badania, takie jak EKG, RTG, badanie echokardiograficzne serca czy USG naczyń krwionośnych. Jeżeli lekarz stwierdzi udar niedokrwienny, wówczas chirurgicznie usunie zakrzep lub przepisze leki poprawiające ukrwienie.

Kiedy jednak postawi diagnozę, że jest to udar krwotoczny, wówczas pacjenta czeka zabieg neurochirurgiczny.

Jak wygląda rehabilitacja po udarze?

Bez względu na objawy udaru, najistotniejszym elementem rehabilitacji są ćwiczenia usprawniające narządy mowy i ruchu. Celem rehabilitacji jest powrót do normalnego funkcjonowania oraz znacząca poprawa stanu neurologicznego. Zazwyczaj do rehabilitacji po udarze dochodzi w specjalistycznych oddziałach udarowych.

Udar mózgu może wystąpić u każdego, bez względu na płeć czy wiek. Najczęściej jednak chorują na niego osoby, które ukończyły 65 lat. Przed 80. rokiem życia udar częściej pojawia się u mężczyzn, a po 80. roku życia u kobiet.

Pamiętaj jednak, że udar może wystąpić także u osób młodych, szczególnie tych, którzy są genetycznie obciążeni w tym kierunku. Jednak szybka reakcja i odpowiednie leczenie może znacząco zniwelować jego nieprzyjemne konsekwencje.

Dodatkowym zabezpieczeniem jest także ubezpieczenie na życie wraz ze wskazanymi umowami dodatkowymi, dzięki któremu nie musisz martwić się o odpowiednią opiekę medyczną czy wypłatę pieniędzy w razie choroby.

Tagi:
#choroby cywilizacyjne
#wakacje
#zdrowie

Udar mózgu – przyczyny, objawy, leczenie

Drętwienie kończyn po jednej stronie ciała, brak koordynacji, problemy z mówieniem, rozmazany obraz, ostry i silny ból głowy – to objawy, które mogą świadczyć o udarze mózgu. Warto je znać, aby jak najszybciej rozpoznać udar i wezwać pomoc medyczną. 

Konsultacja: lek. med. Spec. neurolog Małgorzata Cimoszko-Rams

Co to jest udar mózgu?

Udar mózgu każdego roku dotyka ok. 80 tys. Polaków. Tylko szybka reakcja może uratować komuś życie. Statystyki pokazują, że udar mózgu jest trzecią przyczyną śmierci i główną przyczyną trwałej niepełnosprawności u osób dorosłych.

Według definicji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z 1970 roku udar mózgu to nagłe wystąpienie uogólnionego lub ogniskowego zaburzenia czynności mózgu, trwające dłużej niż 24 godziny lub do zgonu.

Udar mózgu może być krwotoczny – wywołany wylewem krwi do mózgu lub niedokrwienny – wywołany zatrzymaniem dopływu krwi do mózgu, przy czym udar niedokrwienny może być również wtórnie ukrwotoczniony. Oba stanowią zagrożenie dla życia i wymagają niezwłocznego wezwania pogotowia ratunkowego. Im wcześniej pacjent trafi na oddział udarowy, tym większą ma szansę na całkowite wyzdrowienie.

Jakie są przyczyny udaru mózgu?

Udar niedokrwienny to najczęściej występująca postać udaru mózgu i stanowi ok. 70-80% wszystkich jego przypadków. Występuje, gdy skrzep krwi lub blaszka miażdżycowa zamknie światło naczynia, które doprowadza krew do mózgu.

Udar krwotoczny mózgu powstaje wskutek rozerwania naczynia mózgowego. Jest to przede wszystkim krwawienie z pękniętego naczynia wewnątrzmózgowego, które najczęściej spowodowane nadciśnieniem tętniczym. Drugą przyczyną jest pęknięcie tętniaka, gdy w wyniku naporu krwi pęka jego ściana – osłabiona  część naczynia krwionośnego.

Warto pamiętać też o czynnikach ryzyka sprawiających, że jesteśmy podatni na wystąpienie udaru. Należą do nich m.in.:

  • cukrzyca,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • choroby serca,
  • choroby naczyń krwionośnych,
  • zaburzenia gospodarki lipidowej
  • nadwaga i otyłość
  • brak aktywności fizycznej,
  • nadużywanie alkoholu,
  • palenie tytoniu,

Udar – objawy

Do najbardziej charakterystycznych objawów udaru należą:

  • drętwienie lub ból po jednej stronie ciała, który dotyczy twarzy, ręki, nogi, klatki piersiowej,
  • porażenie mięśni twarzy, najczęściej opadający kącik ust;
  • zawroty, ostry i silny ból głowy (pojawia się przy udarze krwotocznym),
  • brak koordynacji,
  • niewyraźne widzenie,
  • problemy z mówieniem,
  • problemy z oddychaniem,
  • trudności z poruszaniem się

Leczenie udaru mózgu

Im wcześniej pacjent trafi do szpitala, tym większe są jego szanse na pełne wyzdrowienie. 

Po dotarciu do szpitala wykonywana jest tomografia komputerowa głowy, która określi charakter udaru –  krwotoczny czy niedokrwienny.

Jeśli przyczyną udaru mózgu jest niedokrwienie, to istnieje możliwość wdrożenia leczenia trombolicznego (polega na podaniu leku, który rozpuszcza skrzep i zamyka naczynie)  lub chirurgicznie usuwa się skrzeplinę (trombektomia).

Gdy mamy do czynienia z udarem krwotocznym, to podstawową metodą leczenia jest zabieg neurochirurgiczny.

Dodatkowo w celu ustalenia przyczyny udaru mogą być wykonane również inne badania: badanie krwi, EKG, RTG klatki piersiowej, rezonans magnetyczny, USG tętnic i arteriografia tętnic.

Udar mózgu to stan zagrożenia życia. Ważne, aby przez co najmniej pierwsze 24 godziny monitorować u pacjenta podstawowe funkcje życiowe.

Udar – jak udzielić pierwszej pomocy?

Jeżeli podejrzewamy udar mózgu u kogokolwiek z naszego otoczenia, poproś o:

  • uśmiechnięcie się – jeżeli poszkodowany podnosi tylko połowę ust, druga część twarzy może być odrętwiała,
  • jednocześnie podniesienie nad głowę obu rąk – jeżeli poszkodowany nie może tego zrobić, masz dowód, że ma problem z poruszaniem się
  • powtórzenie prostych zdań lub powiedzenie swojego imienia i nazwiska – jeśli mówi niewyraźnie lub wcale nie może tego powiedzieć, może to oznaczać udar

Pamiętajcie, że w walce z udarem najważniejszy jest czas!

– Kluczowe są 4,5 godziny od wystąpienia udaru mózgu! Uzyskanie natychmiastowej pomocy lekarskiej w przypadku wystąpienia wymienionych wyżej objawów udaru mózgu jest konieczne, aby ograniczyć lub zapobiec trwałemu uszkodzeniu mózgu lub śmierci.

Gdy takie objawy ma ktoś w naszym otoczeniu, od razu trzeba wezwać karetkę pogotowia  ratunkowego dzwoniąc pod numerem telefonu 112 lub przewieźć poszkodowanego do najbliższego SOR-u, gdzie jest Oddział Udarowy – podkreśla lek. med. Spec.

neurolog Małgorzata Cimoszko-Rams.

Udar mózgu – przyczyny i leczenie. Czy udar mózgu może wystąpić u młodych ludzi?

Udar mózgu utożsamiany jest z obumarciem jakiejś części tego narządu, do czego dochodzi na skutek niewystarczającego zaopatrzenia tkanek w krew. Taki stan, w zależności od części mózgu objętego niedokrwieniem, doprowadza do upośledzenia określonych funkcji neurologicznych. Ze względu na mechanizm powstawania udaru rozróżnia się udar krwotoczny i udar niedokrwienny.

ZOBACZ TEŻ: Choroba wieńcowa – jak rozpoznać i jak leczyć?

Udar krwotoczny

Powstaje w wyniku uszkodzenia ściany tętnicy i wylewu krwi do okolicznych tkanek. W efekcie krew nie dociera do tkanek mózgu, co skutkuje powstaniem obszaru niedokrwienia. Ponadto, krew opuszczająca pękniętą tętnicę powoduje liczne uszkodzenia i wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego. 

Udar niedokrwienny

Dochodzi do niego na skutek zaburzenia drożności naczynia, przez co przepływ krwi zostaje ograniczony lub całkowicie zablokowany. Najczęstszą przyczyną udaru niedokrwiennego jest miażdżyca tętnic mózgowych lub zator, spowodowany m.in. przez zaburzenia krzepnięcia krwi lub powstanie skrzeplin pochodzenia sercowego.

ZOBACZ TEŻ: Jakie jest prawidłowe ciśnienie krwi?

Czym grozi udar mózgu?

Udar mózgu prowadzi do obumarcia obszarów mózgu, które odpowiadają za utrzymywanie poszczególnych funkcji organizmu. W efekcie może dojść do paraliżu, zaburzeń mowy i zdolności poznawczych.

W zależności od wieku pacjenta i obrazu klinicznego, intensywna rehabilitacja może częściowo przywrócić utraconą sprawność, jednak wiele zmian ma charakter nieodwracalny.

Niestety, udary stanowią jednostkę chorobową o wysokiej śmiertelności, zwłaszcza, gdy pomoc medyczna zostanie udzielona zbyt późno.

ZOBACZ TEŻ: Tachykardia – na czym polega i czy jest groźna dla zdrowia?

Umów wizytę u neurologa

Czynniki ryzyka udaru mózgu?

Na udar mózgu narażeni są przede wszystkim pacjenci, którzy cierpią na choroby przewlekłe, takie jak nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemia lub cukrzyca. Poważnym czynnikiem ryzyka jest migotanie przedsionków, ponieważ serce tych pacjentów pompuje krew nieefektywnie, co skutkuje powstaniem zastojów i skrzeplin, które mogą powędrować do mózgu. 

Leia também:  Arytmia komorowa – jak leczyć objawy komorowych zaburzeń rytmu serca?

Skuteczną profilaktyką udaru jest przestrzeganie zasad zdrowego odżywiania, dbanie o odpowiednią dawkę aktywności fizycznej oraz rezygnacja z palenia papierosów. Należy również unikać nadużywania alkoholu. Co ważne, udar mózgu nie występuje jedynie u osób starszych, a coraz częściej diagnozuje się go również u młodych pacjentów.

ZOBACZ TEŻ: Ból w klatce piersiowej – co może oznaczać?

Jak rozpoznać udar mózgu?

Istnieje grupa objawów alarmowych, które są szczególnie charakterystycznych dla udaru mózgu. Zaliczamy do nich:

  • jednostronne porażenie mięśni twarzy;
  • jednostronny niedowład kończyn;
  • nagły ból głowy o dużym nasileniu;
  • zaburzenia mowy;
  • zaburzenia widzenia;
  • problemy z utrzymaniem równowagi;
  • zaburzenia koordynacji ruchów.

Gdy wymienione objawy wystąpią u nas lub bliskiej osoby, konieczne jest natychmiastowe wezwanie pogotowia. Wzywając niezwłocznie karetkę, możemy uratować komuś życie.

ZOBACZ TEŻ: Czym jest miażdżyca i dlaczego jest groźna dla naszego zdrowia?

Leczenie udaru mózgu

Za diagnozę i leczenie udaru mózgu odpowiada neurolog.

Przy podejrzeniu udaru lekarz zaleca wykonanie tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego głowy, a dodatkowo badanie tętnic szyjnych i mózgowych oraz podstawowe badania krwi.

  Personel medyczny monitoruje wszystkie parametry i funkcje życiowe pacjenta. W zależności od obrazu klinicznego, należy zadbać o odpowiednie zaopatrzenie go w tlen, płyny i substancje odżywcze podawane drogą dożylną.

W przypadku udaru niedokrwiennego stosuje się odpowiednie leki, które mają pomóc w usunięciu zatoru (alteplaza, heparyna, kwas acetylosalicylowy). Z kolei udar krwotoczny może wymagać przeprowadzenia zabiegu neurochirurgicznego.

Po ustabilizowaniu stanu pacjenta, konieczne jest wdrożenie odpowiedniej rehabilitacji, w celu ograniczenia skutków przebytej choroby. W zależności od przyczyny udaru, pacjent powinien pozostawać pod stałą opieką lekarza neurologa, kardiologa lub diabetologa.

Wizytę u wybranego specjalisty zarezerwować można za pomocą portalu LekarzeBezKolejki.pl.

ZOBACZ TEŻ: Jak przebiega leczenie nadciśnienia tętniczego?

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Udar mózgu u dzieci – przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie

Cały czas czekamy na podpisanie umowy z NFZ w sprawie programu “Profilaktyka 40 plus”. Na obecną chwilę nie prowadzimy zapisów w celu wykonania skierowań. Jak to będzie możliwe od razu poinformujemy. Szanowni Pacjenci, w dniu 4 czerwca przychodnia czynna będzie w godzinach 8.00-17.00. Punkt pobrań będzie zamknięty.

UWAGA! od teraz osoby chcące wykonać test na Covid-19 wchodzą na stronę gov.pl/dom i wypełniają formularz na podstawie którego kierowane są na test

W społeczeństwie wiedza o możliwości wystąpienia udaru mózgu u dziecka jest mała, co opóźnia rozpoznanie.

Udary mózgu u dzieci dzieli się podobnie jak u dorosłych na udary zakrzepowo-zatorowe (które mogą być tętnicze, niedokrwienne lub żylne) i krwotoczne.

Ze względu na wiek zachorowania dzieli się je na udary:

  • okresu noworodkowo-niemowlęcego,
  • wieku dziecięcego.

W okres noworodkowy wchodzi też okres okołoporodowy obejmujący czas życia płodu na krótko przed porodem.
Zapadalność na udar niedokrwienny mózgu szacuje się w USA na 0,56-2,4/100 tys. dzieci na rok.

Duży odsetek stanowią udary okołoporodowe, a zapadalność na nie szacuje się nawet na 1/2,5 tys. żywo urodzonych noworodków. W okresie noworodkowym częste są udary żylne; ich występowanie szacuje się na 1/100 tys. rocznie.

Inaczej niż u dorosłych, u których 80-85% udarów to udary niedokrwienne, u dzieci udary niedokrwienne stanowią ok. 50%, a pozostałe 50% to udary krwotoczne. Udary częściej występują u chłopców niż u dziewcząt.

Przeżywalność dzieci jest większa niż dorosłych, choć u ponad połowy dzieci realna jest groźba nawrotu.

Jakieprzyczyny udaru mózgu u dzieci?

U dzieci przyczyny udaru mózgu odmienne niż u dorosłych. U najmłodszych pacjentów do choroby tej doprowadzać mogą bowiem problemy zdrowotne, jak:

  • wady serca (zarówno wrodzone, takie jak przetrwały otwór owalny czy ubytek przegrody międzykomorowej, jak i wady nabyte już w trakcie życia),
  • toczeń rumieniowaty układowy,
  • guzkowe zapalenie tętnic,
  • choroba Kawasaki,
  • plamica Schönleina-Henocha,
  • zaburzenia hematologiczne (m.in. nadpłytkowość, małopłytkowość, anemia z niedoboru żelaza czy białaczka),
  • zespół Ehlersa-Danlosa,
  • cukrzyca,
  • migrenowe bóle głowy,
  • choroby mitochondrialne,
  • neuroinfekcje (takie jak np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych).

Możliwą przyczyną udaru mózgu u najmłodszych dzieci incydenty zakrzepowo-zatorowe.

Mogą one wystąpić nawet jeszcze przed przyjściem dziecka na świat – zdarza się bowiem , że zakrzepy pochodzące z łożyska docierają niestety do płodu i finalnie doprowadzają one do blokady jakichś naczyń krwionośnych zaopatrujących jego ośrodkowy układ nerwowy.

Swoistym przede wszystkim dla starszych, będących w wieku nastoletnim, pacjentów czynnikiem ryzyka udaru mózgu jest zażywanie substancji psychoaktywnych – przyjmowanie różnych narkotyków może skutkować obkurczeniem mózgowych naczyń krwionośnych lub nagłym wzrostem ciśnienia tętniczego i te właśnie zjawiska mogą być przyczyną zaburzeń ukrwienia tkanki nerwowej.
Pomimo tego, że możliwych przyczyn udaru mózgu u dziecka wyróżnia się stosunkowo dużo, tak naprawdę u części pacjentów i tak – nawet pomimo przeprowadzenia naprawdę wszelkich możliwych badań – nie udaje się stwierdzić, co w rzeczywistości doprowadziło u nich do wystąpienia tej choroby.

Jakieobjawy udaru mógu u dzieci?

U noworodków i małych dzieci najczęstszym objawem jakichkolwiek zaburzeń ze strony naczyń jest napad padaczkowy. Do innych objawów należą: drażliwość lub senność, zaburzenia oddychania, często uwypuklenie ciemiączka.

U małego dziecka niedowłady mogą nie być widoczne od początku wystąpienia udaru.

U dzieci starszych rozpoznanie udaru jest nieco łatwiejsze, chociaż zwykle nie zostaje on rozpoznany z powodu małej wiedzy rodziców – na ogół uważa się, że udar mózgu może występować tylko u ludzi starszych.

Wiele objawów może być podobnych do tych, które występują podczas udaru u dorosłego człowieka, m.in.:

  • silny ból głowy,
  • nudności i/lub wymioty,
  • ciepła, zaczerwieniona, wilgotna skóra,
  • trudności z mową (niewyraźna, niewłaściwe słowa),
  • zaburzenia ruchu gałek ocznych, częściowa lub całkowita utrata wzroku, niewyraźne widzenie,
  • drętwienie – paraliż, osłabienie lub utrata koordynacji kończyn, zwykle po jednej stronie ciała, utrata równowagi,
  • nietrzymanie moczu,
  • drgawki, – krótka utrata świadomości, po chwili może pojawić się szybka poprawa (TIA – przemijający atak niedokrwienny).

Jak rozpoznaje się udar mózgu u dzieci?

U dzieci nierzadko udar rozpoznawany jest z opóźnieniem przekraczającym 24 godziny, na co składa się rzadkie występowanie choroby i niedostateczna wiedza pediatrów ogólnych, nietypowy obraz kliniczny i przebieg oraz złożona diagnostyka różnicowa, w której udar bierze się pod uwagę często na samym końcu. W  razie podejrzenia udaru mózgu u dzieci diagnostyka powinna być przeprowadzona jak najszybciej, podobnie jak u dorosłych.

Badania neuroobrazowe

Badanie neuroobrazowe jest podstawowym badaniem w diagnostyce udaru mózgu.

Zazwyczaj w ostrym okresie wykonuje się TK, która często w pierwszych godzinach udaru nie ujawnia zmian niedokrwiennych, co może opóźnić właściwe rozpoznanie.

Badanie MR jest badaniem zdecydowanie bardziej czułym, zwłaszcza jeśli zastosuje się dodatkowo opcję dyfuzyjną.

Złotym standardem oceny naczyń dogłowowych i  mózgowych jest konwencjonalna angiografia mózgowa, dzięki której można rozpoznać rozwarstwienie tętnicy lub zapalenie naczyń.

Mniej inwazyjna metoda – MR z programem naczyniowym (MRA) – też pozwala ocenić patologie naczyniowe, a zarazem wykluczyć guza mózgu, którego obraz kliniczny czasami przypomina udar.

W rozpoznawaniu rozwarstwienia tętnicy najbardziej użyteczna jest konwencjonalna angiografia oraz angio-TK, które charakteryzują się wyższą czułością niż angio-MR. Ze względu na inwazyjność konwencjonalnej angiografii i narażenie na napromienianie w przypadku angio-TK zaleca się, aby dzieci badaniem I rzutu było badanie MR z programem naczyniowym. Przezczaszkowe ultrasonograficzne badanie dopplerowskie (TCD) może w sposób nieinwazyjny wskazać na obecność przetok naczyniowych.

Badania laboratoryjne

Wstępne badanie krwi powinno odpowiedzieć na pytanie, czy dziecko przechodzi infekcję, czy ma niedokrwistość, trombocytopenię, zaburzenia układu krzepnięcia.

U  dzieci bardzo ważną rolę odgrywa oznaczenie markerów zapalnych: OB, białka C-reaktywnego, prokalcytoniny. Podwyższone stężenia tych markerów wskazują na infekcję bakteryjną. W przypadku takiego podejrzenia należy pobrać krew na posiew.

Do ważnych badań laboratoryjnych zalicza się również ocena hemostazy.

Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*