Czynniki ryzyka raka płuc

Obecnie trwają liczne badania nad określeniem mechanizmów powstawania choroby nowotworowej oraz zaleceń dotyczących profilaktyki raka. Najważniejszym czynnikiem ryzyka rozwoju nowotworów płuca jest aktywne palenie tytoniu. Profilaktyka raka opiera się na fundamencie jakim jest niepalenie papierosów.

Nowotwór to bardzo skomplikowana choroba o złożonej etiologii. Nie sposób jest wskazać metodę, które zagwarantuje nam, że nie zachorujemy na raka. Istnieją jednak badania i zalecenia dotyczące profilaktyki nowotworowej, dzięki którym możemy próbować obniżyć ryzyko rozwoju choroby w naszym organizmie.

Badaczom udało się określić, iż w kontekście ochrony naszego zdrowia, duże spożycie antyrakowych warzyw z rodziny krzyżowych takich jak kapusta, kalafior czy brukselka, może chronić przed rozwojem nowotworu płuca, co prawdopodobnie wynika z z obecności w nich fitozwiązków.

Pewną rolą w profilaktyce raka płuc zdają się odgrywać także brokuły, które zawierają pokaźną dawkę magnezu. Jego niedobór w organizmie zmniejsza zdolności naprawy DNA. Wyniki badań wskazują, że małe spożycie kwasów tłuszczowych z rodziny omega-6 oraz duże spożycie kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3 ma potencjał w prewencji raka płuca.

Wykazano również, że ekspozycja komórek nowotworowych na kwas eikozapentaenowy zmniejsza produkcję prostaglandyn z kwasu arachidonowego, co może prowadzić do redukcji proliferacji komórek rakowych.

Regularna aktywność fizyczna zmniejsza ryzyko rozwoju raka płuc u kobiet. Regularne spożywanie owoców chroni zarówno kobiety, jak i mężczyzn przed tego typu rakiem.

W badaniach wykazano ujemną korelację między spożyciem boru, a powstawaniem raka płuc u kobiet. Wstępne wyniki wskazują, że dostateczne spożycie miedzi, cynku i żelaza zmniejsza ryzyko wystąpienia raka płuc i odgrywa istotną rolę w profilaktyce raka płuca.

Uważa się, że może to być spowodowane stabilizacją DNA przez te składniki mineralne.

Profilaktyka raka płuc – czynniki ryzyka

Najważniejszym czynnikiem ryzyka rozwoju raka płuca jest aktywne palenie tytoniu. Profilaktyka raka płuc opiera się na fundamencie jakim jest niepalenie tytoniu.

Do innych czynników ryzyka (5-10% zachorowań) zalicza się bierne palenie tytoniu, ekspozycję zawodową na azbest i niektóre metale, krzemionkę oraz promieniowanie jonizujące (szczególnie narażenie na rodon).
Czynniki ryzyka raka płuc

Ryzyko rozwoju raka płuc wzrasta wraz z wiekiem, rak płuc występuje rzadko u osób w wieku poniżej 50 lat. 75% zachorowań dotyczy osób w wieku powyżej 63 lat.

Około 9 na 10 osób, u których doszło do rozwoju raka płuca, jest palaczami lub było nimi w przeszłości. Ryzyko, że u danej osoby dojdzie do rozwoju raka płuca, jest związane z liczbą wypalanych papierosów oraz z tym, od jakiego czasu pali.

W dymie tytoniowym znajduje się około 4000 szkodliwych składników. W przypadku osoby palącej od 1 do 14 papierosów dziennie ryzyko zgonu z powodu raka płuc wzrasta 8-krotnie.

Długość palenia tytoniu stanowi czynnik ważniejszy niż liczba wypalanych papierosów.

Jeżeli osoba niepaląca jest małżonkiem/małżonką palacza, to ryzyko powstania raka płuc jest do 30% większe niż w przypadku osoby pozostającej w związku małżeńskim z kimś niepalącym. W takim przypadku profilaktyka raka płuc odgrywa szczególnie ważną rolę.

Palenie marihuany, która zawiera wiele substancji wywołujących raka jest uważane za czynnik rozwoju nowotworu płuc.

Osoby narażone na działanie azbestu umierają na raka płuc 7 razy częściej niż pozostała część populacji. Azbest może powodować liczne stany chorobowe w płucach lub ich wyściółce.

Rak płuc występuje częściej u górników pracujących w kopalniach uranu, co przypisuje się działaniu rodonu – promieniotwórczego produktu rozpadu uranu. Ryzyko rozwoju raka płuc zależy od dawki rodonu.

Należy dodać, że palnie tytoniu w tym przypadku działa synergistycznie.

Uważa się, że nadmierna ekspozycja na spaliny samochodowe pochodzące z silników diesla prawdopodobnie powoduje zwiększenie ryzyka rozwoju raka płuc, a zanieczyszczenie powietrza w obszarach zabudowanych i objętych głęboką industrializacją przyczynia się do powstawanie tego schorzenia.

Rozwój raka płuca tylko u niewielkiej części palaczy sugeruje uwarunkowania genetyczne. Skłonność ta może wynikać z polimorfizmu genów odpowiedzialnych za metabolizm karcynogenów zawartych w dymie tytoniowym i naprawdę DNA.

Istnieją dowody wskazujące na nieznacznie zwiększone ryzyko zachorowania u osób przechodzących w przeszłości radioterapię klatki piersiowej lub z powodu choroby Hodgkina.

Profilaktyka raka opiera się również na znajomości potencjalnych objawów chorobowych, zachowaniu tzw. czujności onkologicznej oraz poddawaniu się regularnym badaniom profilaktycznym.

ZOBACZ: WCZESNE OBJAWY RAKA PŁUC

Profilaktyka raka płuc, bibliografia

D. Gajewska, Podstawy żywienia i dietoterapia, Wrocław 2011.
D. Gilligan, R. Rintoul, Rak płuc, Warszawa 2010.
J. Kołodziej, M. Marciniak, Rak płuca, Poznań 2010.
J. Jassem, M. Krzakowski, Nowotwory płuca i opłucnej. Praktyczny przewodnik dla lekarzy, Gdańsk 2009.

Rak płuca

Rak płuca zajmuje pierwsze miejsce pod względem zachorowalności i umieralności na nowotwory złośliwe na świecie. Charakteryzuje się wysoką śmiertelnością. Jest to drugi, po raku prostaty, najczęściej najczęściej diagnozowany nowotwór u mężczyzn i oraz również drugi, po raku piersi, nowotwór u kobiet.

Zachorowalność w Polsce, 2017 roku, wśród mężczyzn wynosiła 13798 przypadków, wśród kobiet 7747 przypadków. Rak płuca jest najczęstszą przyczyną zgonów z powodu nowotworów, zarówno wsród mężczyzn, jak i wśród kobiet (wyprzedzając raka piersi).

W 2017 roku odnotowano 15499 zgonów wśród mężczyzn oraz 7825 zgonów wśród kobiet z powodu raka płuca.

U mężczyzn zachorowalność oraz umieralność z powodu raka płuca ma tendencję spadkową od ponad kilkunastu lat. Natomiast wsród kobiet zarówno zachorowalność, jak i umieralność na raka piersi stale wzrasta.

Głównym czynnikiem ryzyka zachorowania na raka płuca stanowiącym 80% – 90% wszystkich przyczyn, jest palenie papierosów, zarówno czynne (20x większe ryzyko niż u osób niepalących) jak i bierne np. dzieci i współmałżonkowie palaczy (3x większe zagrożenie).

Inne czynnki, to czynniki zawodowe (narażenie na oddziaływanie szkodliwych substancji i związków chemicznych powstających przy produkcji koksu, gazyfikacji węgla, przetwarzaniu substancji zawierających ołów, beryl, chrom, nikiel, azbest, benzydyna, eter, smoła pogazowa czy węglowodory aromatyczne), czynniki środowiskowe (zanieczyszczenie powietrza spalinami) i uwarunkowania dziedziczne.

Rak płuca jest rozpoznawany zazwyczaj w zawansowanym stadium. Miarą trudności we wczesnym rozpoznawaniu jest odsetek chorych leczonych chirurgicznie, stanowiący 16%, a w Polsce około 10%.

  • Objawy związane z chorobą są zazwyczaj związane z obecnością masy guza w oskrzelach. Należą do nich takie objawy niecharakterystyczne jak kaszel (występujący u 80% chorych), nawracające stany zapalne (występujące u 40% chorych), duszność (u 15% chorych), bolesność w obrębie klatki piersiowej (u 15% chorych). Ten ostatni objaw związany jest z naciekaniem opłucnej, śródpiersia, ściany klatki piersiowej, pni nerwowych.
  • Duszność związana jest z zamknięciem światła dużych oskrzeli, obszarów niedodmy, wysięku, najczęściej krwistego w jamie opłucnowej. Występuje wcześniej w przypadku już istniejących chorób ograniczających powierzchnię oddechową – rozedma, zwężenie oskrzeli u palaczy.
  • U około 20% – 50% chorych objawem raka płuca jest krwioplucie. Objaw ten należy różnicować z gruźlicą, ale w każdym przypadku należy podejrzewać obecność nowotworu. Chrypka występująca w przebiegu raka płuca jest najczęściej oznaką jego nieoperacyjności. Spowodowana jest naciekaniem nerwu krtaniowego wstecznego.
  • Zespół żyły głównej górnej (z.ż.g.g) występuje w przypadku naciekania lub ucisku przez guz pierwotny lub powiększone węzły chłonne. Objawami są obrzęk twarzy i szyi, sinica, rozdęcie żył szyjnych; objawy niedomogi oddechowej. Zespół ten może prowadzić do obrzęku mózgu z objawami wzrostu ciśnienia śródczaszkowego lub/i obrzęku głośni. Oba te stany mogą prowadzić do zgonu.
  • Zespół Pancosta, powstający zazwyczaj w przebiegu raka płaskonabłonkowego, stanową objawy spowodowane naciekaniem guza umiejscowionym w szczycie płuca. Charakteryzuje się występowaniem bardzo silnych bólów barku i okolicy przykręgosłupowego brzegu łopatki (naciekanie Th2). Mogą pojawić się bóle łokciowej strony ramienia (naciekanie Th1), przedramienia i palców IV i V (naciekanie C8). Najczęstszą przyczyną guza szczytu płuca jest rak płaskonabłonkowy (60%) i rak wielkokomórkowy. W 5% przyczyną jest rak drobnokomórkowy. Leczenie należy rozpocząć od wykonania diagnostyki histologicznej (biopsja), gdyż to wynik rozpoznania decyduje o dalszym sposobie leczenia.
  • Zespół Hornera (miosis, ptosis, endophtalmus) jest także związany z guzem umiejscowionym w szczycie płuca i naciekaniem splotu gwiaździstego.
  • Powiększenie węzłów chłonnych nadobojczykowych i wzdłuż mięśnia skośnego przedniego szyi.
  • Zespoły paranowotworowe związane są zazwyczaj z rakiem drobnokomórkowym i wydzielanymi przez guz substancjami hormonalnie czynnymi: – ACTH – zespół Cushinga- Hormon antydiuretyczny (ADH) – zespół zatrucia wodnego (zespół Schwartza-Barttera)
  • Hiperkalcemia – spowodowana jest wytwarzaniem hormonu podobnego do PTH. Do objawów związanych z podwyższonym poziomem wapnia należą: utrata apetytu, świąd skóry, zaparcia, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia czynności wydalniczej nerek, zaburzenia świadomości.
  • Palce pałeczkowate w przebiegu osteoartropatii przerostowej, występujące u 4% – 12% chorych.
  • Rogowacenie brunatne – przerostowe zapalenie skóry w okolicy pachowej, pachwinowej i szyjnej, zazwyczaj w przebiegu raka gruczołowego (5%)
  • Zespoły neurologiczne: – encefalopatia – neuropatie obwodowe – zespół miasteniczny Lamberta-Eatona – zapalenie wielomięśniowe- zapalenie skórno-mięśniowe
Leia também:  Co To Są Objawy Pozapiramidowe?

Do badań stosowanych w diagnostyce raka płuca należą: – badanie radiologiczne płuc i klatki piersiowej – badanie tomograficzne płuc – ultrasonografia węzłów szyjnych nadobojczykowych – badanie cytologiczne plwociny – bronchofiberoskopia z pobraniem wydzieliny z oskrzeli i wycinków z guza do badania histologicznego – badanie popłuczyn z oskrzeli – biopsja aspiracyjna cienkoigłowa wykonywana przez ścianę klatki piersiowej pod kontrolą TK   lub przez ścianę oskrzeli – pobranie węzłów chłonnych śródpiersia (mediastinoskopia) – pobranie węzłów chłonnych nadobojczykowych (skalenobiopsja) – video-torakoskopia – diagnostyczne otwarcie klatki piersiowej

Jak zapobiegać rakowi płuca

Liczba zachorowań na raka płuca wynosi około 22 tysięcy rocznie. Rak płuca jest dwukrotnie częściej rozpoznawany u mężczyzn, ale liczba zachorowań kobiet stale się zwiększa.

Jakie są przyczyny raka płuca

Przyczynami raka płuca są:

  • palenie tytoniu (około 90% zachorowań) – czynne i bierne (przebywanie w sąsiedztwie palących i wdychanie dymu z ich papierosów, dotyczy głównie dzieci i młodzieży)
  • inne przyczyny (około 10% zachorowań) – związane z czynnikami środowiskowymi (np. narażenie na radon, azbest lub niektóre metale) lub przyczynami genetycznymi.

Jak zmniejszyć ryzyko raka płuca

Najskuteczniejszą metodą zmniejszenia zachorowalności na raka płuca jest zmniejszenie narażenia na działanie szkodliwych składników dymu tytoniowego. W tym celu warto:

  • przekonywać o szkodliwości palenia tytoniu
  • tworzyć przestrzenie wolne od dymu
  • pomagać osobom palącym w wychodzeniu z nałogu palenia w poradniach antynikotynowych
  • korzystać z programu profilaktyki raka płuca.

Ogólnopolski program wczesnego wykrywania raka płuca może zmniejszyć umieralność na tę chorobę. Ma bowiem na celu ma na celu wzrost wiedzy na temat raka płuca, a także wykrywanie go na wczesnym etapie, co zwiększa szanse wyleczenia.

Kto może zgłosić się do programu profilaktyki raka płuc

Program wczesnego wykrywania raka płuca został opracowany dla osób szczególnie zagrożonych rakiem płuca. Mogą się do niego zgłosić osoby w wieku:

  • 55–74 lat, które nie mają objawów, ale należą do grupy ryzyka (20 lub więcej lat, w których codziennie wypalały przynajmniej 20 papierosów i nie udało im się rzucić palenia na 15 i więcej lat)
  • 50–55 lat, które należą grupy ryzyka i współwystępują u nich dodatkowe czynniki (np. narażenie na radon i azbest oraz inne szkodliwe czynniki fizyczne i chemiczne; występowanie nowotworów płuca w najbliższej rodzinie;  przewlekła choroba obturacyjna płuc).

Poznaj szczegóły programu profilaktycznego oraz adresy ośrodków, do których możesz się zgłosić.

Jakie objawy powinny nas zaniepokoić

Objawem, który powinien nas zaniepokoić, jest przewlekły kaszel (szczególnie u osób palących papierosy) lub zmiana jego charakteru oraz nawracające stany zapalne układu oddechowego.

Kolejnymi niepokojącymi objawami, które towarzyszą bardziej zaawansowanym zmianom chorobowym, są np.: duszność, ból w klatce piersiowej, krwioplucie lub utrata masy ciała.

Z każdym z wymienionych objawów trzeba zgłosić się do lekarza.

Jak diagnozuje się raka płuca

Wystąpienie objawów u osób obciążonych czynnikami ryzyka (przede wszystkim wieloletnim narażeniem na dym tytoniowy) obliguje lekarza do przeprowadzenia dokładnego wywiadu i badania przedmiotowego. Jest też często wskazaniem do dalszej diagnostyki. W ramach diagnostyki wykonuje się:

  • badanie rentgenowskie płuc
  • tomografię komputerową klatki piersiowej
  • inne procedury, np. badanie magnetycznego rezonansu ośrodkowego układu nerwowego lub pozytonowej tomografii emisyjnej – w zależności od sytuacji.

Najważniejszym problemem związanym z rakiem płuca w Polsce jest zbyt długi czas od wystąpienia pierwszych objawów do ustalenia rozpoznania i rozpoczęcia właściwego leczenia. Przykładem błędnego postępowania jest np. kolejne stosowanie antybiotyków, które nie poprawiają stanu chorego.

Leia também:  Jakie Sa Objawy Zapalenia Pluc U Dziecka?

Jeśli masz niepokojące objawy, nie odraczaj konsultacji u lekarza. Wczesne uzyskanie porady lekarskiej i wdrożenie odpowiednich badań może uratować Ci życie i jest bardzo ważne zawsze – także podczas epidemii. Nie opóźniaj zgłoszenia się do lekarza w obawie przed zakażeniem koronawirusem.

Jak leczy się osoby z rakiem płuca

Leczenie chorych z rozpoznaniem raka płuca powinno:

  • mieć charakter skojarzony – oznacza to wykorzystanie więcej niż jednej metody leczenia, aby uzyskać jak najlepszy skutek, np. stosowanie po leczeniu chirurgicznym uzupełniającej chemioterapii lub jednoczesnej radioterapii i chemioterapii
  • być poprzedzone dokładną diagnostyką patomorfologiczną – m.in. określeniem genetycznej charakterystyki nowotworu, co umożliwia zindywidualizowanie leczenia
  • mieć miejsce w ośrodkach kompleksowej opieki nad chorymi – zapewniają one sprawną diagnostykę, właściwe wykorzystanie dostępnych metod leczenia i rehabilitację po leczeniu (w tym wsparcie psychologiczne i poradnictwo dietetyczne)
  • dawać możliwość korzystania z poradnictwa antytytoniowego – kontynuowanie palenia po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego jest silnym czynnikiem ryzyka nawrotu choroby.

Zapoznaj się z raportem o chorobach odtytoniowych

Raport przygotowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia opisuje konsekwencje palenia tytoniu w Polsce, zwłaszcza dla systemu ochrony zdrowia.

Omawia także choroby, dla których głównym czynnikiem ryzyka jest palenie tytoniu.

Powstał na bazie wiedzy eksperckiej oraz danych, które świadczeniodawcy przekazują do Narodowego Funduszu Zdrowia w ramach sprawozdań. Znajdziesz w nim informacje dotyczące:

  • zapadalności na wybrane choroby związane z paleniem tytoniu
  • liczby chorych
  • kwot refundacji leczenia tych chorób
  • szacunkowej liczb osób, które regularnie palą tytoń (w latach 1980–2015)
  • ryzyka (względem osób, które nigdy nie paliły) zachorowania na nowotwór złośliwy u osób palących tytoń według płci i liczby lat palenia
  • skutecznej polityki antynikotynowej
  • działań profilaktyki chorób odtytoniowych finansowanych ze środków NFZ (liczby pacjentów oraz świadczeń)
  • leczenia uzależnień
  • kwot refundacji profilaktyki chorób odtytoniowych i leczenia uzależnień.

Palenie tytoniu negatywnie oddziałuje na wszystkie narządy człowieka. Może być przyczyną rozwoju co najmniej 13 różnych nowotworów złośliwych (m.in.: raka płuca, raka krtani, raka pęcherza czy raka żołądka). Szacuje się, że odpowiada za około 20 do 25% przypadków nowotworów złośliwych na świecie.

Zapoznaj się z raportem NFZ o zdrowiu. Choroby odtytoniowe.

Źródła

Tekst powstał na podstawie artykułu prof. dr. hab. n. med. Macieja Krzakowskiego. Jest częścią kampanii społecznej „Planuję długie życie” realizowanej w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej na lata 2020–2030, finansowanej ze środków Ministra Zdrowia. Został uzupełniony o informacje na temat raportu NFZ o chorobach odtytoniowych.

Przeczytaj więcej na temat kampanii „Planuję długie życie”.

Jakie są czynniki ryzyka raka płuca?

Ryzyko zachorowania na raka płuca jest indywidualne dla każdego człowieka.

Palenie tytoniu będące najważniejszym czynnikiem ryzyka jest przyczyną 80-85% zachorowań na raka płuca w Stanach Zjednoczonych. Ryzyko jest tym wyższe im dłużej dana osoba pali i im więcej wypala dziennie papierosów. W opublikowanym w 2010 raporcie Naczelnego Lekarza Wojskowego Stanów Zjednoczonych pt.

How Tobacco Smoke Causes Disease: The Biology and Behavioral Basis for Smoking-Attributable Disease”(Mechanizm rozwoju chorób pod wpływem dymu tytoniowego: biologiczne i behawioralne podstawy chorób wywołanych paleniem tytoniu) napisano: „Nie ma bezpiecznego poziomu palenia tytoniu”.

Palenie tytoniu powoduje zmiany w komórkach prowadzące do rozwoju nowotworów. W płucach następstwem tych zmian może być rak płuca.

Do innych czynników raka płuca należą:

Palenie tytoniu

Ekspozycja na dym tytoniowy jest najważniejszym ze znanych dotychczas czynników ryzyka rozwoju raka płuca. Dym papierosowy zawiera ponad 7000 różnych substancji chemicznych, z których co najmniej 69 to substancje powodujące rozwój nowotworów (karcynogeny).

  • Palenie tytoniu
    • Palenie tytoniu zwiększa ryzyko zachorowania na raka płuca oraz wiele innych chorób.
    • Jeśli chcesz zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka płuca, nie zaczynaj palić. Jeśli jesteś palaczem, rzuć palenie. Zaprzestanie palenia poprawi twoje życie na wiele sposobów. Zachęcamy osoby palące, by znalazły najlepszą dla nich metodę zerwania z nałogiem palenia .

Jeśli jesteś byłym palaczem, powinieneś wiedzieć, że chociaż rzucenie palenia powoduje znaczną poprawę stanu twoich płuc, to jednak nie zmniejsza ryzyka raka płuca do takiego poziomu, jak u osób, które nigdy nie paliły. Więcej informacji znajdziesz na stronie www.screenforlungcancer.org.

Co z paleniem fajki, cygar czy marihuany?

Nie ma bezpiecznych wyrobów tytoniowych. Wszystkie tego typu produkty zawierają nikotynę i inne substancje rakotwórcze.

Istnieje związek między paleniem fajki i cygar a rakiem płuca, jednak wydaje się, że ryzyko zachorowania na ten nowotwór jest mniejsze u osób, które pala tylko fajkę i/lub cygara niż u palących papierosy.

Nie wszystkie badania wskazują na związek między paleniem marihuany a rakiem płuca.

W opublikowanej w 2006 roku pracy przeglądowej, The Association Between Marijuana Smoking and Lung Cancer: A systemic review („Związek miedzy paleniem marihuany a rakiem płuca: przegląd systematyczny”) stwierdzono “biologiczne przesłanki zwiększonego ryzyka raka płuca związanego z paleniem marihuany”

JEŚLI JESTEŚ OSOBĄ PALĄCĄ Jeśli nadal palisz papierosy, chociaż zdiagnozowano u ciebie (lub bliskiej ci osoby) raka płuca, musisz wiedzieć, że palenie tytoniu może zaburzać działanie leków przeciwnowotworowych i nasilać efekty niepożądane terapii. Kliknij, aby dowiedzieć sie więcej na ten temat.

Radon

Radon jest bezbarwnym, bezwonnym i pozbawionym smaku radioaktywnym gazem, występującym naturalnie w glebie i skałach.

Ekspozycja na radon jest drugą co do częstości przyczyną raka płuca w Stanach Zjednoczonych, a według ustaleń Agencji Ochrony Środowiska jest on główną przyczyną raka płuca u osób, które nigdy nie paliły tytoniu.

Oszacowano, że w Stanach Zjednoczonych radon powoduje co roku 21000 zgonów z powodu raka płuca. Więcej informacji na temat radonu można znaleźć na stronie Agencji Ochrony Środowiska.

Azbest

Azbest jest włóknem mineralnym, które przez wiele dziesięcioleci stosowano do wyrobu wielu produktów, między innymi materiałów izolacyjnych i pokryć dachowych. Każda ekspozycja na azbest zwiększa ryzyko zachorowania na raka.

Leia também:  Bolący guzek w piersiach – jakie są przyczyny bolesnego zgrubienia w piersi?

Narażenie na azbest wiąże się zwykle z wykonywanym zawodem (występuje w środowisku pracy) i dotyczy pracowników przemysłu mechanicznego, budowlanego i stoczniowego. W wielu budynkach (na przykład w szkołach) nadal znajdują się elementy wykonane z azbestu.

Kontakt z tym minerałem zwiększa ryzyko zachorowania nie tylko na raka płuca, ale również na międzydbłoniaka, złośliwy nowotwór wywodzący się z komórek pokrywających błony surowicze, który może się rozwinąć w płucach, narządach jamy brzusznej, sercu i klatce piersiowej.

Więcej informacji na temat azbestu i międzybłoniaka znajdziesz na stronie Mesothelioma Applied Research Foundation.

Długotrwałe przebywanie w środowisku osób palących (palenie bierne)

Długotrwałe narażenie na dym z papierosów wypalanych przez inne osoby może zwiększyć ryzyko raka płuca o 20-30% w porównaniu z osobami nienarażonymi. Szacuje się, że w Stanach Zjednoczonych palenie bierne powoduje rocznie ponad 3000 zgonów z powodu raka płuca. Więcej informacji na stronie National Cancer Institute’s Secondhand Smoke and Cancer fact sheet.

Służba w siłach zbrojnych

Odsetek osób palących w siłach zbrojnych jest większy niż w populacji ogólnej, a ponadto zarówno w przyszłości jak i obecnie służba w wojsku wiąże się z dodatkowymi czynnikami zwiększającymi ryzyko rozwoju raka płuca.

Szacuje się, że wśród weteranów wojennych rak płuca występuje nawet dwukrotnie częściej niż w populacji ogólnej. Żołnierze pełniący obecnie czynną służbę są narażeni na substancje, które zwiększają ryzyko ich zachorowania w przyszłości.

Więcej informacji na stronie Veteran’s Health Council website.

  • II Wojna Światowa – ekspozycja na azbest na pokładzie statków, w stoczniach, w łodziach podwodnych

Wiek

Zaawansowany wiek jest czynnikiem ryzyka wielu nowotworów, w tym również raka płuca. Średni wiek, w jakim rozpoznaje się raka płuca w Stanach Zjednoczonych wynosi około 67 lat. Mniej więcej 10% przypadków raka płuca występuje u osób poniżej 50 roku życia.

Prawdopodobieństwo zachorowania na raka w zależności od rodzaju nowotworu i wieku

Typ nowotworu Do 39 lat 40–59 lat 60–69 lat 70 lat + Przez całe życie
Płuca i oskrzeli Mężczyźni

Kobiety

1 na 3461 1 na 3066 1 na 105 1 na 126 1 na 43 1 na 57 1 na 15 1 na 21 1 na 13 1 na 16
Piersi Kobiety 1 na 206 1 na 27 1 na 29 1 na 15 1 na 8
Prostaty Mężczyźni 1 na 9422 1 na 41 1 na 16 1 na 8 1 na 6
Jelita grubego Mężczyźni

Kobiety

1 na 1269 1 na 1300 1 na 110 1 na 139 1 na 67 1 na 94 1 na 22 1 na 24 1 na 19 1 na 20

(Żródło: American Cancer Society Cancer Facts & Figures 2010)

Czynniki środowiskowe, środki chemiczne stosowane w przemyśle

  • Czynniki środowiskowe
    • Arsen – pierwiastek chemiczny występujący naturalnie, stosowany jako środek do konserwacji drewna i wchodzący w skład pestycydów; jego obecność stwierdzono w wodach gruntowych w wielu częściach świata, w tym w Stanach Zjednoczonych.
    • Beryl – pierwiastek chemiczny występujący naturalnie, stosowany w wielu produktach elektronicznych
    • Zanieczyszczenie powietrza – spaliny wytwarzane przez samochody i inne pojazdy, gazy i pyły emitowane przez zakłady przemysłowe, gospodarstwa domowe i elektrownie
  • Środki chemiczne stosowane w przemyśle – Istnieją dowody, że praca w następujących zawodach lub gałęziach przemysłu zwiększa ryzyko zachorowania na raka płuca poprzez ekspozycję na wiele środków o działaniu rakotwórczym:
    • Huty aluminium i koksownie; zakłady fryzjerskie; wydobycie rud żelaza z podziemnych złóż związane z ekspozycją na radon; odlewnie żelaza i stali; malarze; wytwarzanie szkła artystycznego, opakowań szklanych i wyrobów ceramicznych; przemysł gumowy.

Beta-karoten

Wyniki badań mających na celu sprawdzenie, czy stosowanie beta-karotenu zmniejsza ryzyko zachorowania na raka płuca, u osób, które należą do grupy wysokiego ryzyka (osoby palące i narażone na azbest w pracy) wykazały coś wręcz przeciwnego. Okazało się, że stosowanie suplementów beta-karotenu zwiększa liczbę zachorowań na raka płuca (i zgonów z powodu raka płuca) u osób obarczonych wysokim ryzykiem zachorowania na ten nowotwór. [Link do badania, PDF]

Niektóre stany chorobowe

  • Radioterapia w obrębie klatki piersiowej – dzięki temu, że zwiększa się odsetek przeżyć osób z chorobami nowotworowymi, coraz więcej wiadomo na temat odległych efektów ich leczenia. Terapia innych nowotworów obejmująca napromienianie klatki piersiowej zwiększa ryzyko rozwoju raka płuca.
    • Rak piersi – u kobiet, które po mastektomii poddano napromienianiu zwiększa sie ryzyko raka płuca po tej samej stronie, po której występował pierwotny rak piersi. Ryzyko zwiększa się z przyjętą dawką. Wydaje się, że nowsza metoda leczenia, w której stosuje się napromienianie po lumpektomii (wycięcie guza z 1 cm marginesem), nie wiąże się z takim samym ryzykiem. Palenie tytoniu zwiększa ryzyko rozwoju raka piersi po radioterapii.
    • Choroba Hodgkina – istnieje istotny związek miedzy zwiększeniem ryzyka raka płuc a dawką promieniowania zastosowaną w leczeniu choroby Hodgkina. Podobnie jak w przypadku raka piersi, ryzyko zwiększa się z otrzymaną dawką promieniowania.
  • Przebyte wcześniej choroby płuc – rozedma, przewlekłe zapalenie oskrzeli i astma zwiększają ryzyko raka płuca o 50-100% nawet u osób, które nigdy nie paliły tytoniu

Predyspozycje rodzinne

Wyniki badań wskazują, że osoby dorosłe, które mają lub miały rodziców lub rodzeństwo z rozpoznaniem raka płuca (zwłaszcza jeśli choroba rozpoczęła się przed 50 rokiem życia) oraz osoby mające wielu krewnych chorujących na ten nowotwór należą do grupy zwiększonego ryzyka.

Trwają badania nad wyjaśnieniem rodzinnych predyspozycji do raka płuca. Jeśli jesteś biologicznie spokrewniony przynajmniej z jedna osobą, u której zdiagnozowano raka płuca, rozważ wzięcie udziału w jednym z wymienionych poniżej badań. Uczestnictwo w tych badaniach nie wiąże się z koniecznością podróżowania do ośrodka badawczego, nie trzeba również ponosić żadnych kosztów.

Wayne State Lung Cancer Genetic Study (co najmniej 3 biologicznie spokrewnione osoby, u których zdiagnozowano raka płuca).

University of Cincinnati College of Medicine Family Lung Cancer Study (co najmniej jedna biologicznie spokrewniona osoba, u której zdiagnozowano raka płuca).

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*