Chudnięcie i spadek masy ciała

Chudnięcie i spadek masy ciała

Ewelina Kaczmarczyk

Chudnięcie i spadek masy ciała

Ewelina Kaczmarczyk

Chudnięcie i spadek masy ciała

Ewelina Kaczmarczyk

Chudnięcie i spadek masy ciała

Ewelina Kaczmarczyk

Chudnięcie i spadek masy ciała

Paulina Kłos-Wojtczak

Chudnięcie i spadek masy ciała

Ewa Wojciechowska

Chudnięcie i spadek masy ciała

Ewa Wojciechowska

Chudnięcie i spadek masy ciała

Ewelina Kaczmarczyk

Chudnięcie i spadek masy ciała

Ewa Żuchowska

Chudnięcie i spadek masy ciała

Natalia Szubiela

Paulina Kłos-Wojtczak

Justyna Mazur

Patrycja Nawojowska

Paulina Kłos-Wojtczak

lek. Agnieszka Widera

Magdalena Nabiałek

Magdalena Nabiałek

Marta Rogowska

Ewa Wojciechowska

Magdalena Bury

Aleksandra Parszczyńska

Julia Krupińska

Agata Oleszkiewicz

Magdalena Bury

Utrata masy ciała – co może oznaczać?

Niezamierzona utrata masy ciała jest najczęściej wynikiem postępującego procesu chorobowego toczącego się w organizmie człowieka. W czasie choroby zwiększa się znacznie zapotrzebowanie kaloryczne. Niedobór składników odżywczych zaburza prawidłowe funkcjonowanie organizmu oraz może być przyczyną wielu dolegliwości.

Spis treści:

Przyczyny utraty masy ciała

U osób zdrowych utrata masy ciała jest najczęściej spowodowana niedoborem energii i składników odżywczych w diecie. Przyczyniają się do nich m. in. pomijanie posiłków, eliminacje wybranych pokarmów lub intensywny wysiłek fizyczny.

Osłabienie apetytu

Ponadto osłabienie apetytu, które może być wynikiem stresującego trybu życia, depresji, długotrwałego przemęczenia powoduje, że nie dostarczamy organizmowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych oraz odpowiedniej ilości kalorii.

U osób chorych utrata łaknienia jest najczęściej spowodowana toczącym się procesem chorobowym, nudnościami, przyjmowaniem leków, osłabieniem oraz problemami z samodzielnym przyjmowaniem posiłków. W wielu przypadkach chory je niewystarczająco dużo, bo unika jedzenia, ponieważ sprawia mu ono ból lub towarzysza mu dolegliwości ze strony układu pokarmowego (biegunka, wymioty, nudności).

Zapotrzebowanie na energię podczas choroby

Zdarza się jednak, że pacjent je tyle ile przed chorobą, a jednak traci na wadze. Dzieje się tak, ponieważ podczas choroby zwiększa się również zapotrzebowanie na energię i białko. Tak się zdarza, gdy chory gorączkuje, jest po zabiegu operacyjnym, ma rany odleżynowe lub pooparzeniowe. Do utraty wagi przyczyniają się także straty składników odżywczych podczas biegunki albo wymiotów.

Należy zadbać więc o dostarczenie pacjentowi zwiększonej ilości kalorii i białka.

Skutki spadku masy ciała

Niezamierzona nadmierna utrata masy ciała podczas choroby jest niekorzystna dla zdrowia pacjenta. Pogłębiając się prowadzi do osłabienia, a nawet wyniszczenia organizmu.

Taki stan bezpośrednio zagraża życiu osoby chorej.

Aby sprawdzić, czy podopieczny traci na wadze podczas choroby, wystarczy przyjrzeć się, czy jego ubranie nie jest za luźne, a pierścionek lub obrączka nie spadają z palca.

U pacjentów z nadmierną utratą masy ciała i osłabionych zmniejsza się skuteczność leczenia. Ponadto po zabiegach operacyjnych wzrasta częstość powikłań – rany dłużej się goją, co zwiększa ryzyko zakażeń bakteryjnych lub grzybiczych. Następuje wydłużenie okresu pobytu w szpitalu, a także zwiększają się koszty leczenia.

Spadek masy ciała a osłabienie mięśni

Niedobór białka w organizmie powoduje spadek napięcia mięśniowego, a nawet zanik mięśni. Taki stan utrudnia rehabilitację, a czasem ją uniemożliwia. Przedłuża się tym samym okres powrotu do zdrowia. U osób leżących, które nie są odpowiednio żywione, jest większe ryzyko pojawienia się ran odleżynowych.

Utraty masy ciała nie wolno lekceważyć

Należy jak najszybciej wprowadzić odpowiedni sposób żywienia, który pokryje potrzeby żywieniowe pacjenta, zahamuje proces chudnięcia i poprawi stan odżywienia.

W zależności od przyczyn utraty masy ciała, należy indywidualnie ustalić zapotrzebowanie chorego na energię i białko.

Najlepiej dzienną porcję pożywienia podawać podopiecznemu w postaci 5 posiłków, w niewielkich ilościach, o stałych porach dnia.

Dobranie odpowiedniej diety to podstawa leczenia

Potrawy powinny być lekkostrawne, bogatoenergetyczne, wysokobiałkowe oraz pokrywać zapotrzebowanie na witaminy i sole mineralne.

Posiłki należy komponować, korzystając z mięsa drobiowego, ryb, warzyw i owoców oraz produktów zbożowych (kasz, pieczywa, makaronów). Najbardziej wskazane są potrawy gotowane na parze lub pieczone w folii.

Nie zaleca się potraw smażonych, tłustych, z dodatkiem zawiesistych sosów, gdyż są ciężkostrawne i długo zalegają w żołądku.

Ważna jest również ilość spożywanych płynów (najlepiej 2-3 litry dziennie). Jest to szczególnie istotne, gdy chory gorączkuje, a także przy występowaniu biegunki lub wymiotów.

Gdy zapewnienie odpowiedniego odżywienia poprzez tradycyjne posiłki jest utrudnione lub niewystarczające, zaleca się uzupełniać jadłospis chorego produktami odżywczymi takimi jak Nutridrink.

Są to preparaty do żywienia medycznego, dostępne w aptekach, które w małej objętości dostarczają odpowiednią ilość białka i składników odżywczych.

Nutridrink może zastępować posiłek lub być spożywany pomiędzy nimi – jako przekąska, a jako dodatek do innych potraw zwiększać ich kaloryczność i wartość odżywczą.

Odpowiedni sposób odżywiania oraz zapobieganie utracie masy ciała chorego znacząco przyspieszają okres powrotu do zdrowia.

Zauważyłeś nagłą utratę wagi? Sprawdź, jakie są przyczyny nieoczekiwanego chudnięcia

Nie jesteś na diecie, a widzisz, że chudniesz? To zły znak. Nieoczekiwana, nagła utrata masy ciała to sygnał alarmowy. Chociaż utarta kilogramów jest dla wielu osób powodem do zadowolenia, to nagłe chudnięcie nie powinno być lekceważone. Nieplanowana i stosunkowo szybka utrata wagi jest jednym z objawów raka, ale nie tylko. Sprawdź, jakie są przyczyny nagłego chudnięcia.

Nieoczekiwany spadek masy ciała to sytuacja, gdy dochodzi do nieplanowanego, niepodyktowanego dietą lub wzmożonymi ćwiczeniami chudnięcia. Jeśli widzisz, że w szybkim tempie tracisz na wadze, koniecznie zgłoś się do lekarza. 

Utrata wagi jest niestety objawem związanym z występowaniem wielu chorób, nie tylko nowotworowych. Niepokój powinien wzbudzić spadek wagi o 10 proc. i więcej w ciągu ostatnich sześciu miesięcy w sytuacji, gdy nie da się tego schudnięcia wytłumaczyć zmianą diety lub większym wysiłkiem fizycznym.

Nagła utrata wagi: przyczyny 

W przypadku wielu nowotworów utrata masy ciała stanowi czynnik zwiastujący chorobę. Jest to jednak objaw niecharakterystyczny i może występować w przebiegu wielu chorób.

U młodych ludzi szybki i znaczny spadek masy ciała może wskazywać na cukrzycę typu pierwszego, ponieważ wysoki poziom cukru we krwi u osób z jeszcze nieleczoną cukrzycą tego typu prowadzi do chudnięcia, co wynika z dużego niedoboru lub całkowitego braku insuliny.

Jeśli nie występują zaburzenia apetytu, a mimo wszystko dochodzi do spadku wagi, to może to również wskazywać na choroby pasożytnicze. 

Na masę ciała w dużym stopniu wpływają problemy gastrologiczne. Nadmierne chudnięcie mogą powodować przewlekłe nieswoiste choroby zapalne jelit, celiakia, zespoły złego wchłaniania, a także choroby wrzodowe i zapalenia błony śluzowej żołądka i dwunastnicy.

Utrata masy ciała może również wskazywać na choroby tarczycy, w tym nadczynność tarczycy. Tarczyca wpływa bowiem na przebieg wielu procesów w organizmie, w tym także na przemianę materii. Nadczynność tarczycy “podkręca” metabolizm, co może objawiać się spadkiem wagi.

Gwałtowne chudnięcie jest często objawem AIDS, czyli zespołu nabytego niedoboru odporności. Choroba ta jest skutkiem działalności wirusa HIV, który stopniowo niszczy komórki układu immunologicznego. Zespół wyniszczenia związany z zakażeniem HIV obejmuje między innymi utratę masy ciała powyżej 10 proc., biegunkę i gorączkę utrzymujące się powyżej 30 dni.

Nagła i szybka utrata wagi jest niestety częstym objawem nowotworów. 

Leia também:  Kłucie w brzuchu – przyczyny kłującego bólu w brzuchu

W chorobie nowotworowej utrata wagi może być spowodowana:

  • trudnościami w przyjmowaniu pokarmów spowodowanymi przeszkodą, jaką stwarza guz (np. rak gardła);
  • utrudnionym przechodzeniem treści pokarmowej przez dalsze odcinki przewodu pokarmowego z powodu rozrastającego się nowotworu;
  • wyniszczeniem nowotworowym powstającym wskutek zwiększonego katabolizmu.

Nagła utrata wagi: badania

Nagła utrata masy ciała wymaga konsultacji z lekarzem i przeprowadzenia badań. 

W celu znalezienia przyczyny nagłego chudnięcia przeprowadza się:

  • dokładny, wnikliwy wywiad z pacjentem;
  • dokładne badanie fizykalne z oceną powiększonych węzłów chłonnych, badaniem piersi, jąder, badaniem ginekologicznym, per rectum lub badaniem skóry;
  • badanie rentgenowskie klatki piersiowej (RTG płuc);
  • badanie krwi (morfologię);
  • badanie krwi ( markery nowotworowe);
  • USG jamy brzusznej.

Na badanie kieruje lekarz po wcześniejszej rozmowie z pacjentem. Lekarz pyta o nawyki żywieniowe, aktywność fizyczną, stres, charakter pracy, a także towarzyszące chudnięciu objawy. Na podstawie zebranego wywiadu decyduje, jakie badania pacjent powinien wykonać. 

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Przyczyny spadku i niedoboru masy ciała

Zasadniczo utrata masy ciała jest wynikiem niedostatecznej podaży kalorii w stosunku do zapotrzebowania energetycznego organizmu lub zaburzeń przyswajania pokarmów (nieprawidłowe wchłanianie składników odżywczych).

Nie należy jednak zapominać, że zapotrzebowanie kaloryczne wzrasta w przypadku zwiększonego zapotrzebowania metabolicznego.

Jeżeli w takiej sytuacji nie będzie miał miejsca odpowiedni wzrost podaży kalorii, wówczas bilans energetyczny stanie się ujemny, co doprowadzi do zwiększonego spalania zapasowej tkanki tłuszczowej i obniżenia masy ciała.

Szukając przyczyny utraty masy ciała, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na sposób żywienia i określić, czy jest on właściwy zarówno pod względem ilościowym, tzn.

czy kaloryczność spożywanych pokarmów jest odpowiednia w odniesieniu do zapotrzebowania energetycznego danej osoby, jak i pod względem jakościowym, czyli czy nie występują niedobory określonych składników pokarmowych (np. białek, nienasyconych kwasów tłuszczowych czy witamin).

W tym celu należy przeprowadzić dokładny wywiad na temat sposobu żywienia. Jednocześnie koniecznie należy zwrócić uwagę na objawy towarzyszące chudnięciu, głównie ze strony przewodu pokarmowego, które mogłyby sugerować występowanie zaburzeń wchłaniania (m.in.

takie jak wymioty, biegunka, bóle brzucha) oraz na objawy ogólne (np. gorączka), jak również zapytać o przebyte choroby (w szczególności przewlekłe, zakaźne czy psychiczne), stosowane leki czy zmianę trybu życia (zwiększenie aktywności fizycznej).

W tabeli 10.1 zebrano różne przyczyny chudnięcia oraz niedoboru masy ciała pogrupowane w taki sposób, aby uwypuklić główny mechanizm stanowiący podłoże tego zjawiska.

Należy jednak pamiętać, że w przypadku wielu tych stanów może współistnieć kilka mechanizmów prowadzących do ujemnego bilansu energetycznego, np.

w chorobie Leśniowskiego i Crohna chudnięcie jest z jednej strony następstwem zaburzonego wchłaniania lub krótkiego czasu przejścia składników odżywczych przez jelito, z drugiej zaś ból brzucha i szybkie uczucie sytości mogą stanowić przyczynę zmniejszenia ilości spożywanych pokarmów.

Mazur / Mazur

W badaniu przedmiotowym, oprócz obwisłej, nieelastycznej skóry, braku podskórnej tkanki tłuszczowej oraz zaniku mięśni, można również stwierdzić objawy i oznaki hipo – lub awitaminozy, takie jak zapalenie rogówki, zajady w kącikach ust czy parestezje.

Aby łatwo skontrolować masę tkanki tłuszczowej i masę mięśni szkieletowych, wykonaj odpowiedni pomiar, korzystając z Analizatora składu ciała i wagi Omron BF-511, który teraz kupisz w zniżkowej cenie na Medonet Market.

Pomocniczą rolę w diagnostyce chudnięcia i niedoboru masy ciała odgrywają podstawowe badania laboratoryjne. Badanie moczu pozwala na wykrycie ucieczki z moczem białka, glukozy czy aminokwasów, a także na stwierdzenie galaktozurii lub pentozurii, przy czym należy pamiętać, że u osób dorosłych te dwie ostatnie choroby są niezwykle rzadkie.

Dzięki badaniu kału można stwierdzić obecność ziaren skrobi, niestrawionych włókien mięsnych lub nadmiernej ilości tłuszczu, co może przemawiać za występowaniem zaburzeń trawienia i wchłaniania pokarmów. Badanie to pozwala rownież na wykrycie krwi w stolcu czy stwierdzenie obecności pasożytów przewodu pokarmowego.

W celu wykluczenia chorób wątroby należy ocenić aktywność aminotransferaz (AspAT, AlAT) i ?gamma-glutamylotranspeptydazy (GGTP) w surowicy, proteinogram oraz wskaźnik protrombinowy, będący nieswoistym markerem zdolności wątroby do syntezy białek (w tym przypadku czynników krzepnięcia) Istotnym elementem diagnostyki różnicowej są również badania kontrastowe i endoskopowe przewodu pokarmowego czy obrazowe jamy brzusznej [USG, tomografia komputerowa (TK)]. Przy podejrzeniu choroby trzewnej, w której – oprócz stolców tłuszczowych, niedokrwistości, drętwienia kończyn i biegunki – stwierdza się też często ciężki niedobór witamin i wapnia (co może być przyczyną osteoporozy), jako badanie przesiewowe zaleca się zwykle oznaczenie przeciwciał przeciwgliadynowych oraz przeciwko endomysium mięśni gładkich. Natomiast w celu ostatecznego rozpoznania choroby trzewnej należy wykonać biopsję jelita cienkiego. Prowadząc diagnostykę różnicową chudnięcia, trzeba również pamiętać o takich chorobach, jak: ciężka zastoinowa niewydolność krążenia, pierwotny guz płuca czy obecność przerzutów, a także przewlekła obturacyjna choroba płuc. W tych przypadkach zwiększony wysiłek oddechowy może stanowić przyczynę zwiększonego zapotrzebowania energetycznego, a osłabienie i duszność mogą być przyczyną jadłowstrętu. Z tego względu nie należy zapominać o badaniu rentgenowskim klatki piersiowej. Przyspieszony odczyn sedymentacji erytrocytów (OB) może sugerować występowanie przewlekłych zakażeń lub chorób układowych. Istotnym elementem diagnostyki różnicowej może być także oznaczenie przeciwciał przeciwko HIV, albowiem w przebiegu AIDS utrata masy ciała może być znaczna, a jej tło polietiologiczne (zakażenia w obrębie przewodu pokarmowego wywołane m.in. przez Candida, Cryptosporidium, Herpes simplex, mięsaka Kaposiego lub chłoniaka w obrębie przewodu pokarmowego, zmniejszone łaknienie z powodu depresji czy encefalopatii).

Rozpatrując endokrynologiczne przyczyny chudnięcia, w pierwszej kolejności – ze względu na częstość występowania chorób – należy wziąć pod uwagę nadczynność tarczycy oraz niewyrównaną metabolicznie cukrzycę.

W przypadku hipertyreozy obniżenie masy ciała może być znaczne i dochodzi do niego pomimo niezmienionego, a często wręcz zwiększonego, łaknienia. Przyczyną chudnięcia jest w tym przypadku przyspieszenie tempa przemiany materii.

Innymi często obserwowanymi objawami są: drażliwość, nerwowość, wzmożona potliwość, nietolerancja ciepła, drżenie mięśni, bezsenność oraz kołatanie serca.

W badaniu przedmiotowym stwierdza się zazwyczaj tachykardię lub szybkie migotanie przedsionków, drobnofaliste drżenie mięśniowe palców rąk, niepokój ruchowy, ciepłą i wilgotną („aksamitną”) skórę oraz obecność wola. Podejrzewając hipertyreozę, należy przeprowadzić oznaczenia hormonalne, oceniające stężenie TSH, FT4 i FT3.

W celu dokładnego ustalenia przyczyny choroby, diagnostykę hormonalną należy czasem uzupełnić o badanie USG gruczołu tarczowego, oznaczenie miana przeciwciał przeciwtarczycowych oraz ewentualne wykonanie biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej tarczycy (BAC). W przypadku podejrzenia nadczynności tarczycy należy również rozważyć możliwość występowania rzadkich przyczyn hipertyreozy, takich jak gruczolak tyreotropowy przysadki czy wole jajnikowe.

Nagłe chudnięcie – o czym może świadczyć utrata wagi [TEST]

Rzadko kto martwi się, jeśli bez wysiłku zgubi kilka kilogramów. Jednak, gdy utrata wagi stale się utrzymuje, trzeba sprawdzić z jakiego powodu tak się dzieje. Nagłe chudnięcie może mieć całkiem niewinną przyczynę, ale może też świadczyć o groźnej chorobie – nadczynności tarczycy, cukrzycy, depresji czy AIDS.

Leia também:  Katar alergiczny – objawy alergicznego nieżytu nosa

Nagłe chudnięcie, gdy nie stosujesz diety, a twój tryb życia nie uległ zmianie, zawsze powinno niepokoić. Nagła utrata wagi może bowiem być objawem poważnej choroby. W rozwiązaniu zagadki nagłej utraty wagi pomoże nasz test. Pamiętaj, w razie wątpliwości należy poradzić się lekarza.

Jak zdrowo schudnąć – rady psychodietetyka

Czy nagłe chudnięcie może być powodem do niepokoju? Test

1. Czy w ciągu ostatnich 10 tygodni straciłaś na wadze mniej niż 4 kilogramy?

Nie ma powodu do niepokoju. Drobne wahania wagi są naturalne.

Leczenie: Nie jest konieczne. Powinnaś tylko znacznie  więcej jeść. Jeśli jednak nadal będziesz tracić na wadze lub osiągniesz wagę niższą niż ta odpowiednia dla twojego wzrostu, skonsultuj się z lekarzem.

2. Czy jesteś ciągle spięta i podenerwowana, bardziej niż zwykle się pocisz, drżą ci dłonie, masz wrażenie, że twoje oczy inaczej wyglądają (tzw. wytrzeszcz)?

Skontaktuj się z lekarzem. Prawdopodobnie przyczyną twoich kłopotów jest nadczynność gruczołu tarczycy.

Leczenie: Lekarz zaleci badanie poziomu hormonów tarczycy. Jeśli potwierdzą one nadczynność, zaleci terapię farmakologiczną lub leczenie radioaktywnym jodem. Niekiedy jednak konieczna okazuje się operacja usunięcia gruczołu tarczycy.

3. Czy oprócz nagłego chudnięcia często miewasz biegunki lub zaparcia (zwłaszcza naprzemiennie), boli cię brzuch, zauważyłaś krew w stolcu?

Natychmiast skontaktuj się z lekarzem. Przyczyną kłopotów mogą być choroby przewodu pokarmowego (żołądka, dwunastnicy, jelit).

Leczenie: W zależności od diagnozy i wyników zaleconych przez lekarza badań, np. badanie krwi, badanie kału lub kolonoskopii.

4. Czy zauważyłaś u siebie jeden lub więcej z wymienionych objawów: zwiększone pragnienie, częstsze oddawanie moczu, grzybicę pochwy, kłopoty ze wzrokiem?

Natychmiast skontaktuj się z lekarzem. Niewykluczone, że twoje problemy wynikają z cukrzycy.

Leczenie:Jeśli badanie poziomu cukru we krwi potwierdzi diagnozę, konieczna może się okazać długotrwała kuracja farmakologiczna lub przyjmowanie zastrzyków z insuliny. Lekarz udzieli ci wskazówek dotyczących zmiany stylu życia i odżywiania.

5. Czy ćwiczysz teraz więcej niż zwykle?

Nie ma powodu do niepokoju. Wygląda na to, że spalasz teraz znacznie więcej kalorii.

Leczenie: Powinnaś zastosować wysokokaloryczną dietę, aby zrównoważyć straty energii będące wynikiem ćwiczeń fizycznych.

Jeśli żaden z wymienionych objawów cię nie dotyczy, skonsultuj się z lekarzem.

6. Czy obficie pocisz się w nocy, miewasz skoki temperatury, masz uporczywy kaszel, dostrzegasz krew w plwocinie i ogólnie słabo się czujesz?

Natychmiast skontaktuj się z lekarzem. Konieczna jest seria badań, by wykluczyć gruźlicę, AIDS oraz pewne typy nowotworów.

Leczenie: W zależności od diagnozy, po wykonaniu badań.

7. Czy masz trudności z koncentracją, nic cię nie obchodzi, gorzej sypiasz, straciłaś zainteresowanie seksem?

Skontaktuj się z lekarzem. Brak apetytu i utrata wagi może być rezultatem depresji.

Leczenie:W zależności od diagnozy lekarskiej.

Jeśli żaden z objawów wymienionych w teście nie pasuje do twojego przypadku, skonsultuj się z lekarzem.

Jak bezpiecznie przybrać na wadze

Najlepiej stosując zdrową, zrównoważoną dietę. Trzeba jadać przynajmniej pięć posiłków dziennie. Można pozwolić sobie na wysokokaloryczne przekąski między posiłkami, np. kanapkę z wędliną, banana. Możesz pod kontrolą lekarza stosować specjalne odżywki. Warto więcej czasu spędzać na powietrzu – ruch i spacery pobudzają apetyt.

Nagłe chudnięcie a cukrzyca

Jej przyczyną są zaburzenia w przemianie węglowodanów w organizmie. Charakteryzuje się podwyższonym poziomem cukru we krwi. U młodych ludzi spowodowana jest niedoborem insuliny, hormonu wytwarzanego przez trzustkę. U osób starszych zaś – zaburzeniami w wykorzystywaniu insuliny produkowanej przez organizm.

W rezultacie komórki ciała nie są w stanie absorbować glukozy z krwi. Używają więc tłuszczu jako źródła energii, co prowadzi do nagromadzenia substancji toksycznych i wywołuje objawy cukrzycowe (pragnienie, nadmierne oddawanie moczu i utratę wagi). Osoby chore na cukrzycę powinny ściśle stosować się do zaleceń lekarza dotyczących zażywania leków i stosowania diety.

Nagłe chudnięcie a AIDS

Choroba jest skutkiem działalności wirusa ludzkiego niedoboru odporności (w skrócie HIV), który stopniowo niszczy komórki układu immunologicznego. Przenoszony jest drogą płciową oraz przez krew. Zarażenie może nie dawać objawów lub przebiegać podobnie do grypy. W ciągu 5 – 10 lat po zarażeniu objawy zwykle nie występują, choć nosiciel może zarażać innych.

W rezultacie działania wirusa organizm słabnie i traci możliwość obrony przed infekcjami i chorobami. Rozwija się zespół nabytego niedoboru odporności, czyli AIDS. Po stwierdzeniu zarażenia HIV pacjentom podaje się leki przeciwwirusowe, które spowalniają powielanie wirusa i opóźniają wystąpienie AIDS.

Czytaj też: Brak apetytu – przyczyny zaburzenia łaknienia u dzieci i dorosłych

M jak mama – Jak odczytywać siatki centylowe?

miesięcznik “Zdrowie”

Konsultacja: lek. med. Grzegorz Prasałek, pediatra

Spadek masy ciała: kiedy jest objawem choroby?

Spadek masy ciała, obniżenie wagi, do którego dochodzi nagle i bez konkretnego powodu, zawsze powinien skłonić nas do przyjrzenie się własnemu organizmowi i stylowi życia. Jeżeli jest efektem pożądanym, wynikiem diety i ćwiczeń, to zazwyczaj bardzo nas cieszy. Ale spadek masy ciała może wiązać się także z chorobą.

Zazwyczaj do obniżenia masy ciała prowadzą długotrwałe wymioty i biegunka, ponieważ powodują odwodnienie organizmu. Zatem infekcje jelitowe lub zatrucia mogą wycieńczać organizm i powodować szybkie oraz nadmierne chudnięcie. Także banalne choroby, takie jak przeziębienie czy inne drobne infekcje skutkują brakiem apetytu.

Gdy mamy gorączkę, organizm spala szybciej kalorie, a nam – na razie – nie chce się jeść. Zazwyczaj odzyskiwanie apetytu oznacza też zdrowienie. Dzieci tracą apetyt także, gdy ząbkują lub cierpią na afty czy pleśniawki w jamie ustnej.

Po tego typu przejściach organizm zazwyczaj szybko wraca do równowagi i do swojej poprzedniej wagi.

Spadek masy ciała to bezpośredni skutek dostarczania do organizmu niedostatecznej, w stosunku do zapotrzebowania, ilości kalorii lub wynik zaburzeń wchłaniania produktów odżywczych przez organizm.

Zajmijmy się teraz trwałym i poważnym spadkiem masy ciała, nie związanym z przejściową niedyspozycją organizmu, po której szybko wracamy do formy. Spadek masy ciała, połączony m.in. z problemami żołądkowymi, wymiotami, biegunką, bólami brzucha, obecnością krwi lub śluzu w stolcu wymaga przebadania w celu ustalenia przyczyny.

Przyczyny można doszukiwać się w:

Spadek masy ciała to także jeden z objawów cukrzycy, szczególnie gdy jest połączony z nadmiernym łaknieniem i częstym oddawaniem moczu. Za spadkiem masy ciała mogą stać także zaburzenia hormonalne, związane z nadczynnością tarczycy. Dodatkowe objawy to nadmierna potliwość, biegunka, przyspieszone bicie serca, drżenie rąk, nadmierny niepokój, uczucie rozdrażnienia.

Przyspieszony metabolizm, którego skutkiem jest utrata masy ciała oraz objawy dodatkowe, takie jak wysokie ciśnienie krwi, szybkie bicie serca, bóle głowy, uczucie niepokoju, nudności i wymioty towarzyszą guzom chromochłonnym nadnercza.

Nagły spadek masy ciała oraz ogólne osłabienie, powiększenie węzłów chłonnych, bóle kończyn mogą wskazywać na istnienie nowotworów w różnych częściach ciała. Rozwijająca się choroba pochłania więcej energii z organizmu, stąd obniżenie wagi ciała.

Leia também:  Wybity palec – jakie są przyczyny, objawy i leczenie?

Jeżeli więc spadek masy ciała jest nadmierny, a nasze samopoczucie stale się pogarsza, musimy zasięgnąć porady lekarza, który przeprowadzi odpowiednie badania, aby znaleźć przyczynę.

Spadek masy ciała może towarzyszyć różnym chorobom przewlekłym, w tym chorobom nerek, niewydolności krążenia, chorobom neurologicznym, schorzeniom wątroby i trzustki. Choroby infekcyjne, jak na przykład gruźlica, także wpływają na spadek masy ciała.

Zażywanie niektórych leków powoduje spadek apetytu, np. niektórych antybiotyków, leków cytotoksycznych. Ponadto, brak łaknienia towarzyszy uzależnieniom, takim jak alkoholizm, palenie papierosów, czy narkomania (zażywanie morfiny, kokainy i amfetaminy zmniejsza apetyt).

Zazwyczaj lekarz zleca podstawowe badania krwi, badanie stężenia hormonów tarczycy, badanie moczu i kału, badania parazytologiczne (na obecność pasożytów). Jeżeli jest to konieczne, wykonuje się także badania specjalistyczne, takie jak kolonoskopia, gastroskopia, tomografia komputerowa, czy też USG jamy brzusznej.

Powodem do niepokoju jest połączenie spadku masy ciała z zaburzeniami nastroju, bezsennością, nadmierną drażliwością, ogólnym rozstrojem oraz brakiem apetytu.

Tak działa depresja, ale także anoreksja nervosa (jadłowstręt psychiczny) – groźne zaburzenie odżywiania, kończące się skrajnym wyczerpaniem organizmu.

Inne zaburzenia psychiczne, prowadzące do ograniczania ilości spożywanego pokarmu, to psychoza oraz nerwice.

Kiedy spadek wagi może niepokoić

  • POLEĆ
  • TWEETNIJ
  • UDOSTĘPNIJ
  • Pobierz

Rys. Krzysztof “Rosa” Rosiecki

Nieoczekiwany spadek wagi, zwłaszcza na wiosnę, kiedy myślimy o plażowaniu, zwykle cieszy, bo w końcu, bez większego wysiłku, udało się schudnąć. Wiele jednak wskazuje, że taki stan rzeczy powinien raczej wzbudzić naszą czujność i warto udać się wtedy do lekarza. Prezes Polskiej Unii Onkologii dr Janusz Meder wskazuje, że przyjmuje się, że niepokój powinien wzbudzić spadek wagi o 10 proc. i więcej w ciągu ostatnich sześciu miesięcy w sytuacji, gdy nie da się tego schudnięcia wytłumaczyć zmianą diety czy większym wysiłkiem fizycznym.

W przypadku wielu nowotworów utrata masy ciała stanowi czynnik zwiastujący chorobę. Dowodzi tego imponująca analiza danych przeprowadzona przez naukowców z University of Oxford i University of Exeter, która objęła swym zasięgiem 25 prac badawczych oraz informacje na temat ponad 11,5 miliona pacjentów.

Brytyjscy uczeni postanowili sprawdzić, na ile utrata wagi była powiązana z nowotoworem i – jeśli tak – to gdzie umiejscowionym.

Uwagę badaczy zwróciły bowiem dotychczasowe obserwacje wskazujące na to, że w przypadku niektórych chorób onkologicznych utrata wagi następuje na bardzo wczesnych etapach, jeszcze przed diagnozą. Przy czym niektóre nowotwory daje się “wyłapać” późno – tak jest na przykład z rakiem trzustki.

Często pierwszym objawem tej groźnej choroby jest chudnięcie. Bywa lekceważone i pacjenci uzyskują diagnozę na takim etapie, że trudno im skutecznie pomóc. 

Wciąż wielu lekarzy pierwszego kontaktu nie rozpoznaje utraty wagi jako potencjalnego symptomu choroby nowotworowej i zwleka z dalszą diagnostyką do momentu, kiedy pojawia się inne objawy. Warto wiedzieć, że w Polsce do onkologa można się udać bez skierowania, a ten z pewnością nie potraktuje pobłażliwie nagłego spadku wagi.

Analizowane przez brytyjski zespół prace badawcze ujawniły powiązanie spadku masy ciała z 10 nowotworami różnego typu:

  • jelita grubego
  • trzustki
  • przełyku i żołądka
  • jajnika
  • płuc
  • układu moczowego
  • prostaty
  • wątroby, woreczka i dróg żółciowych
  • chłoniakami nieziarniczymi
  • szpiczakiem.

Nagła utrata wagi nie oznacza jednak, że dana osoba cierpi na raka. Nieoczekiwany spadek masy ciała zwiększa jednak ryzyko zachorowania, np. o 60 proc. w przypadku raka jajnika.

Nagła utrata paru kilogramów szczególnie powinna zaniepokoić osoby po 60. roku życia, przy czym bardziej narażeni są mężczyźni, u których ryzyko zachorowania na nowotwór jest dwa razy większe.

Komentując wyniki badań swojego zespołu dr Brian Nicholson z University of Oxford stwierdził, że w przypadku nagłej utraty masy ciała, ważne jest skoordynowane działanie różnych specjalistów, które może wyjaśnić dlaczego tak się dzieje. Może to przyspieszyć postawienie właściwej diagnozy. Bo nawet jeśli jest to nowotwór, to odpowiednio wczesne jego wykrycie może uratować pacjenta.

Warto też pamiętać, że utrzymujący się stan podgorączkowy, zlewne poty w nocy to także objawy, które powinny skłonić nas do pilnej wizyty u onkologa.

Anna Piotrowska zdrowie.pap.pl.

Źródło: Nicholson et al., “Weight loss as a predictor of cancer in primary care: a systematic review and meta-analysis”, British Journal of General Practice, 2018

Niewyjaśniona utrata masy ciała? Uważaj, masz powody do zmartwień

Większość z nas ucieszyłaby się, gdyby waga nieoczekiwanie zaczęła spadać. Przecież trzeba włożyć tyle wysiłku w to, by schudnąć. Chociaż utrata masy ciała bez rewolucji w życiu, intensywnych treningów i rygorystycznej diety bywa powodem do radości, w rzeczywistości może świadczyć o problemach ze zdrowiem.

Jeśli w ciągu ostatniego pół roku schudłeś 5-10 proc. bez stosowania diety lub ćwiczeń, powinieneś czym prędzej udać się do lekarza. W rzeczywistości, niewyjaśniona utrata masy ciała może być wczesnym objawem choroby – często bardzo poważnej.

6 potencjalnych przyczyn nieoczekiwanej utraty masy ciała

1. Problemy z tarczycą

Utrata masy ciała jest częstym objawem nadczynności tarczycy. Oznacza to, że tarczyca – gruczoł w kształcie motyla na szyi, który pomaga regulować metabolizm i wzrost – produkuje zbyt wiele hormonów, co z kolei przyspiesza m.in. metabolizm. Zaniepokoić powinno także kołatanie serca, wzmożony apetyt, pobudzenie.

Czytaj też:Rak tarczycy zabija po cichu. Których objawów nie wolno bagatelizować?

2. Nietolerancja glutenu

Nie tylko nietolerancja glutenu (celiakia), ale także nadwrażliwość na ten składnik może powodować utratę masy ciała bez diety i ćwiczeń. Objawy towarzyszące to m.in. wzdęcia, biegunki, gazy, bóle i skurcze brzucha.

Choroby zapalne jelit, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna, mogą również prowadzić do niewyjaśnionej utraty wagi z powodu złego wchłaniania.

Czytaj też:Choroba Leśniowskiego-Crohna wyklucza młodych z pracy i normalnego życia

3. Problemy z trzustką

Produkuje ona enzymy wspomagające trawienie. Jeśli trzustka nie pracuje prawidłowo, mogą wystąpić problemy z trawieniem. Osoby zmagające się z przewlekłym zapaleniem trzustki mają tendencję do szybkiej utraty wagi (nawet jeśli jedzą normalnie), ponieważ organizm po prostu nie wytwarza wystarczającej ilości enzymów do prawidłowego trawienia pokarmu.

Czytaj też:Rak trzustki rozwija się po cichu. Te objawy powinny wzbudzić niepokój

4. Cukrzyca

Cukrzyca najczęściej kojarzy nam się z osobami otyłymi, jednak na początku choroba może powodować spadek masy ciała.

5. Stany zapalne

Choroby autoimmunologiczne, takie jak np. reumatoidalne zapalenie stawów, sprzyjają chudnięciu. Bardzo często powodują spadek apetytu.

6. Nowotwór

Większość nowotworów objawia się m.in. utratą masy ciała. Jeśli chudniemy bez zmiany diety i ćwiczeń, lekarz najprawdopodobniej będzie też brał pod uwagę nowotwór.

Czytaj też:Dieta norweska, czyli 10 kg w 14 dni. Czy to możliwe?

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*