Choroba Leśniowskiego-Crohna – przyczyny, objawy, badania, leczenie, powikłania, rokowanie

Choroba Leśniowskiego-Crohna – przyczyny, objawy, badania, leczenie, powikłania, rokowanie
fot. Adobe Stock

Spis treści:

Choroba Leśniowskiego-Crohna – charakterystyka

Choroba Leśniowskiego-Crohna to przewlekła, wieloletnia choroba należąca do grupy nieswoistych chorób zapalnych jelit, w której zmiany zapalne mogą obejmować każdy odcinek układu pokarmowego, od jamy ustnej po odbyt.

Zwykle jednak choroba dotyczy końcowego odcinka jelita cienkiego.

Proces zapalny obejmuje wszystkie warstwy ściany przewodu pokarmowego a zmiany występują odcinkowo, co oznacza, że między odcinkami objętymi chorobą istnieją zdrowe fragmenty.

Choroba Leśniowskiego-Crohna charakteryzuje się występowaniem okresów zaostrzeń i remisji. Czas ich trwania i nasilenie objawów są różne u poszczególnych pacjentów.

Nazwa choroby pochodzi od nazwisk dwóch lekarzy: Antoniego Leśniowskiego i Burrilla Bernarda Crohna, którzy opisali schorzenie. Choroba Leśniowskiego-Crohna najczęściej atakuje ludzi młodych (do 25. roku życia). Najliczniej występuje w Europie Południowej. Dane z Unii Europejskiej mówią, że na chorobę Leśniowskiego-Crohna zapada co roku 5 na 100 tysięcy osób.

Przyczyny choroby Leśniowskiego-Crohna nie są znane. Istnieje jednak wiele hipotez.

Niektórzy uważają, że choroba ma podłoże autoimmunologiczne, inni sugerują, że istotnym czynnikiem jest podatność genetyczna, a jeszcze inni naukowcy twierdzą, że winne są bakterie.

Generalnie stwierdza się, że choroba rozwija się w wyniku złożonych zależności między zaburzeniami autoimmunologicznymi, predyspozycją genetyczną i środowiskową.

Znane są pewne czynniki, które mogą wpłynąć na wzrost ryzyka zachorowania na chorobę Leśniowskiego-Crohna:

  • niska odporność,
  • doustna antykoncepcja hormonalna,
  • palenie papierosów,
  • przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych,
  • tzw. zachodni model żywienia: żywność z dużą zawartością węglowodanów prostych i tłuszczów,
  • czynniki genetyczne: zachorowanie w rodzinie, niektóre mutacje genowe.

Objawy choroby Leśniowskiego-Crohna

Dolegliwości wynikające z choroby Leśniowskiego-Crohna zależą m.in. od umiejscowienia zmian zapalnych i ich stopnia zaawansowania. Do głównych objawów choroby Leśniowskiego-Crohna należą:

W zależności od lokalizacji choroby Leśniowskiego-Crohna mogą wystąpić też owrzodzenia w okolicach odbytu, guz w jamie brzusznej, krwawienia z przewodu pokarmowego oraz dolegliwości niezwiązane z układem pokarmowym: choroby skórne, zapalenie stawów, zapalenie mięśnia sercowego, zmiany oczne.

Choroba Leśniowskiego-Crohna – diagnoza

Chorobę Leśniowskiego-Crohna rozpoznaje się na podstawie objawów klinicznych, badań obrazowych – szczególnie endoskopii dolnego i górnego odcinka pokarmowego. Chory, który zgłosi się do lekarza może mieć zlecone badania krwi – zwykle jest to morfologia z oznaczeniem wskaźnika CRP.

W chorobie Leśniowskiego-Crohna ważne jest szybkie rozpoznanie, dlatego lepiej nie lekceważyć żadnych objawów. Opóźnianie leczenia naraża organizm na powikłania i wyniszczenie.

Choroba Leśniowskiego-Crohna – leczenie

Choroba Leśniowskiego-Crohna jest schorzeniem nieuleczalnym. Terapia polega na łagodzeniu objawów i ograniczeniu nawrotów. Leczenie raczej trwa do końca życia pacjenta. Przy szybkiej diagnozie i właściwie dobranemu leczeniu choroba Leśniowskiego-Crohna może mieć łagodny przebieg.

W leczeniu najczęściej stosuje się terapię przeciwzapalną i leki immunosupresyjne. Lekarz może w konkretnych przypadkach zlecić zabieg chirurgiczny. Może być potrzebny, jeśli wystąpią np. ropnie lub niedrożność jelit.

Osoby z chorobą Leśniowskiego-Crohna muszą regularnie zgłaszać się na badania i kontrole. Czasem choroba prowadzi do raka jelita grubego (zobacz objawy raka jelita grubego) i powikłań jelitowych uniemożliwiających normalne funkcjonowanie.

Dieta w chorobie Leśniowskiego-Crohna

Osoby z chorobą Leśniowskiego-Crohna powinny zdrowo się odżywiać. Główne zasady to:

  • stosowanie diety zróżnicowanej i bogatej we wszystkie składniki odżywcze,
  • unikanie potraw, które nasilają objawy choroby (u wielu osób jest to mleko i jego przetwory),
  • ograniczanie (zwłaszcza podczas nawrotów) pieczywa razowego, roślin strączkowych, warzyw kapustnych i owoców (wysoka zawartość błonnika może nasilać objawy),
  • spożywanie łagodnych potraw o półpłynnej konsystencji,
  • unikanie smażonych potraw i tłustych mięs,
  • przyjmowanie odpowiednich suplementów (do uzgodnienia z lekarzem).

Treść artykułu pierwotnie została opublikowana 19.12.2019.

Więcej o dolegliwościach układu pokarmowego:Refluks – na czym polega, objawy, jak zapobiec refluksowi żołądkaBól brzucha, nudności, wymioty – co jeść i pić?Zespół jelita nadwrażliwego – objawy i leczenieJak prawidłowo leczyć biegunkę infekcyjną?

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Choroba Leśniowskiego-Crohna u dzieci – przyczyny, objawy, rozpoznanie i leczenie

Choroba Leśniowskiego-Crohna jest rodzajem nieswoistego zapalenia jelit. Schorzenie to najczęściej diagnozuje się u dorosłych, ale zdarzają się zachorowania również wśród dzieci. Liczba takich przypadków systematycznie rośnie. Najczęściej objawy pojawiają się u młodzieży pomiędzy 15. a 25 rokiem życia.

Niestety przebieg choroby u młodszych pacjentów jest cięższy, obarczony większym ryzykiem powikłań, lokalizacja zmian chorobowych jest bardziej rozległa, a także częściej konieczne staje się leczenie operacyjne.

Choroba Leśniowskiego-Crohna ma charakter przewlekły – nie można jej wyleczyć, ale jedynie doprowadzić do stanu remisji, by umożliwiała dziecku prawidłowy rozwój i normalne codzienne funkcjonowanie.

Choroba Leśniowskiego-Crohna należy do chorób autoimmunologicznych – układ odpornościowy dziecka zaczyna atakować jego własny układ pokarmowy. W wielu odcinkach jelita pojawiają się ogniska stanu zapalnego i owrzodzenia, w ustach tworzą się bolesne afty.

Nacieki zapalne obejmują całą grubość ściany przewodu pokarmowego. Utrzymujące się zapalenia mogą doprowadzić nawet do perforacji ściany jelita. Ogniska zapalne najczęściej zlokalizowane są w jelicie cienkim, rzadziej w grubym lub zarówno w cienkim jak i grubym.

Może dochodzić również do zapalenia żołądka i dwunastnicy.

Charakterystyczne jest przeplatanie się odcinków chorych ze zdrowymi na całej długości układu pokarmowego.

Długo utrzymujący się stan zapalny może prowadzić do zmian w błonie śluzowej wyściełającej jelita i w konsekwencji do niedrożności jelit.

Konsekwencją choroby jest ograniczone wchłanianie składników odżywczych i nadmierne ich wydalanie. U dzieci może to prowadzić do niedożywienia, spowolnienia wzrastania i dojrzewania.

Nie ustalono dotąd przyczyny choroby Leśniowskiego-Crohna, choć podejrzewa się, że predyspozycje do niej mogą być dziedziczne. Wpływ mogą mieć także czynniki immunologiczne. Ustalono również, że niektóre oddziaływania środowiskowe, np. bierne palenie tytoniu i przebyte zakażenia, podnoszą ryzyko zachorowania.

Objawy choroby nie są charakterystyczne, dlatego lekarze rzadko od razu rozpoznają chorobę.

Chorzy uskarżają się na:

  • bóle brzucha – na tyle silne, że choroba może być mylona z zapaleniem wyrostka robaczkowego, zazwyczaj dolegliwości stają się intensywniejsze po jedzeniu, a także po wypróżnieniu,
  • biegunki – często śluzowate, czasem z domieszką krwi,
  • wzdęcia;
  • częste i liczne afty w jamie ustnej,
  • podwyższona temperatura ciała,
  • utrata apetytu,
  • wolniejsze przybieranie na wadze,
  • anemia.

Rzadziej pojawiają się też zmiany na skórze, zapalenie stawów lub kłopoty z wątrobą. Konsekwencją biegunek, zmniejszenia apetytu i ogólnego osłabienia jest spowolnienie wzrostu dziecka.

Objawy mogą nasilać się okresowo a później ustępować, dlatego informacje przekazywane lekarzowi i ogólna kondycja pacjenta w chwili badania mogą nie dawać spójnego obrazu, co bywa mylące i utrudnia postawienie trafnej diagnozy.

Postawienie diagnozy trwa zazwyczaj długo, gdyż lekarze kierując się objawami  częściej podejrzewają u dziecka zatrucie pokarmowe lub infekcję wirusową. Podstawowymi badaniami, które wykonuje się przy podejrzeniu choroby są morfologia krwi, wskaźniki stanu zapalnego, USG brzucha, stężenie białka we krwi, funkcje wątroby, posiew kału i moczu.

Diagnozę potwierdza się na podstawie specjalistycznych badań, przeprowadzanych w warunkach szpitalnych na oddziale gastroenterologicznym. Dzięki kolonoskopii i gastroskopii można wykryć chore odcinki układu pokarmowego, a także pobrać wycinki tkanek, które później bada się pod mikroskopem.

Niekiedy do diagnozy przydatne jest również badanie RTG klatki piersiowej.

Starania lekarzy nakierowane są na doprowadzenie do głębokiej remisji choroby, by objawy ustąpiły a śluzówka zaczęła się goić, następnie leczenie ma podtrzymywać remisję.

Metody leczenia dobierane są w zależności od tego jak nasilone są objawy choroby. Przez długi czas podaje się leki przeciwzapalne oraz hamujące reakcje układu immunologicznego. Ważnym elementem leczenia jest poprawienie stanu odżywienia dziecka.

Odpowiednio dobrana lecznicza dieta powinna dostarczać około 120% dziennego zapotrzebowania kalorycznego. W przypadku ostrych rzutów choroby stosuje się żywienie pozajelitowe.

Inną metodą jest żywienie za pomocą sondy do dożołądkowej lub gastrostomii odżywczej.

Niestety w niektórych przypadkach choroba Leśniowskiego-Crohna jest oporna na stosowane w pierwszej kolejności metody leczenia.

W takich sytuacjach, gdy dochodzi do krwawień, perforacji ścian układu pokarmowego, powstawania przetok i niedrożności jelit, konieczne staje się leczenie chirurgiczne, polegające na jak najbardziej oszczędnym wycięciu chorych fragmentów jelita. Ryzyko nawrotu i konieczności przeprowadzenia kolejnych operacji jest duże.

Leia também:  Płytki sen i problemy z zaśnięciem – o czym świadczą te zaburzenia snu?

Leczenie jest długotrwałe i wymaga bezwzględnego przestrzegania zaleceń lekarzy. Ważne jest nie tylko przyjmowanie leków, ale też dbanie o dietę i spokojny tryb życia. Chory powinien stale unikać nadmiernych ilości błonnika i tłuszczów.

Choroba Leśniowskiego-Crohna – GASTROMED Toruńskie Centrum Gastrologii, gastroskopia kolonoskopia w znieczuleniu

Choroba Leśniowskiego-Crohna jest przewlekłą chorobą powodującą podobne do wrzodów ranki w przewodzie pokarmowym, codziennie diagnozowaną i leczoną przez lekarzy specjalistów. Jest ona zaliczana do grupy nieswoistych zapaleń jelit (ang.

IBD), które zwykle dotykają wyściółki jelita cienkiego lub grubego. Kiedy zaatakuje, wnika głęboko w tkanki.

Choroba Leśniowskiego-Crohna utrudnia organizmowi właściwe trawienie pokarmów i może prowadzić do bólów brzucha, ostrej biegunki, krwawienia z odbytu oraz niedożywienia.

Choroba ta może zaatakować każdy odcinek układu pokarmowego, od ust po odbyt, co często sprawia, że jest ona trudna do zdiagnozowania i do leczenia. Dodatkowo, ból związany z chorobą Leśniowskiego-Crohna może być osłabiający. Jeśli pozostanie nieleczona, choroba ta może prowadzić do śmiertelnych powikłań.

Objawy choroby Leśniowskiego-Crohna

U różnych ludzi choroba Leśniowskiego-Crohna dotyczy różnych odcinków układu pokarmowego. Wśród częstych objawów występują:

  • bóle brzucha
  • krew w stolcu
  • skurcze
  • biegunka, często wielokrotna
  • utrata apetytu
  • wrzody, nawet w ustach
  • niewytłumaczalna utrata wagi

Do rzadszych objawów należą zablokowane jelita, gorączka, zmęczenie, problemy skórne, zapalenie wątroby, a nawet zapalenie stawów.

Jeśli cierpisz na chorobę Leśniowskiego-Crohna, palenie papierosów, infekcje czy zmiany hormonalne mogą ją potęgować.

Większość osób z tym zaburzeniem nie odczuwa objawów lub są one łagodne przez długie okresy czasu. Tylko niewiele osób doświadcza ich nieustannie.

Przyczyny choroby Leśniowskiego-Crohna

Chociaż dokładna przyczyna choroby Leśniowskiego-Crohna nie jest znana, sprawcami nie są niegdyś obwiniane stres i sposób odżywiania się. Dwoma najbardziej prawdopodobnymi powodami są niewłaściwie funkcjonujący system immunologiczny i/lub dziedziczność – oba będące ciągle zaledwie teoriami.

Prawdopodobieństwo zachorowania na chorobę Leśniowskiego-Crohna wzrasta, jeśli zaliczasz się do jednej z poniższych kategorii:

  • nie masz jeszcze 30 lat
  • ktoś w rodzinie cierpi już na tą chorobę
  • palisz papierosy
  • mieszkasz w klimacie północnym
  • mieszkasz w mieście lub okolicy miejskiej

Diagnozowanie choroby Leśniowskiego-Crohna

Niestety nie istnieje badanie na obecność choroby Leśniowskiego-Crohna.

Lekarze specjaliści wykorzystują całą gamę metod, żeby zdiagnozować to schorzenie, takich jak przeprowadzenie badania fizykalnego, analiza historii wcześniejszych chorób i zlecenie kolonoskopii i gastroskopii.

Ze względu na to, że choroba Leśniowskiego-Crohna może wyglądać jak inne choroby, często potrzebne są wielokrotne badania, żeby postawić właściwą diagnozę – wśród nich są:

  • zdjęcie rentgenowskie jelita grubego lub cienkiego z kontrastem barytowym
  • tomografia komputerowa
  • rezonans magnetyczny
  • biopsja wycinka tkanki
  • badania krwi
  • elastyczna sigmoidoskopia
  • endoskopia kapsułkowa jelita cienkiego
  • analiza próbki stolca

Leczenie choroby Leśniowskiego-Crohna

Nie ma znanego leku na chorobę Leśniowskiego-Crohna.

Leczenie – takimi sposobami jak podawanie leków przeciwko biegunce i przeciwzapalnych, antybiotyków, kortykosteroidów i leków immunosupresyjnych i tzw leków biologicznych – może kontrolować objawy i ograniczać powikłania. Czasami podawanie leków skutkuje długoterminową remisją choroby i wiele osób cierpiących na tą chorobę może wrócić do normalnego życia.

Jeśli uszkodzenia jelit są zlokalizowane w jednym konkretnym miejscu dostępną opcją jest operacja. Dotknięty chorobą odcinek może być chirurgicznie usunięty, ale nie gwarantuje to, że operacja  może naprawić zniszczenia ścian jelita spowodowanych chorobą.

Zaraz po leczeniu farmakologicznym najlepszym leczeniem jest zmiana stylu życia – nie pal, odżywiaj się zdrowo, utrzymuj zdrową wagę, regularnie ćwicz. Wszystkie te elementy trybu życia redukują ryzyko nawrotu objawów choroby Leśniowskiego-Crohna. I wreszcie, jeśli cierpisz na chorobę Leśniowskiego-Crohna, powinieneś częściej poddawać się badaniom przesiewowym w kierunku raka okrężnicy.

WAŻNE: Informacje tu zawarte stanowią jedynie wskazówki, a nie porady medyczne. Prosimy skonsultować się z odpowiednim lekarzem odnośnie swojego stanu zdrowia, gdyż tylko wykwalifikowany i doświadczony specjalista może dokonać trafnej diagnozy i zalecić odpowiednie leczenie.

Choroba Leśniowskiego-Crohna

Prosimy o zapoznanie się z informacją dotyczącą przetwarzania danych osobowych w Serwisie.

Klikając na przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamykając to okno za pomocą przycisku „x” wyrażasz zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych w taki sposób, jak zostało to opisane poniżej. Dlatego prosimy, zanim przejdziesz do Serwisu, zapoznaj się z tą informacją i dokonaj świadomego wyboru.

Na co wyrażasz zgodę?

Na tej stronie używamy plików cookies (tzw. „ciasteczka”) w celach statystycznych, do zapewnienia bezpieczeństwa w ramach Serwisu, ulepszenia naszych usług, zapamiętania wybranych przez Ciebie preferencji ustawień, aby ułatwić Tobie korzystanie ze strony.

Przez korzystanie z naszego Serwisu, bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki internetowej dotyczących automatycznej obsługi plików cookies, wyrażasz zgodę na ich przechowywanie w pamięci Twojego urządzenia w celach wskazanych poniżej.

W takim przypadku niniejsza witryna zainstaluje ciasteczka niezwłocznie po jej załadowaniu. Pamiętaj, że w każdym czasie sam możesz zarządzać plikami cookies i cofnąć zgodę na ich przechowywanie w Twoim urządzeniu.

Więcej informacji na temat plików cookies, zasad przetwarzania danych osobowych oraz ich zakresu przeczytasz w naszej Polityce prywatności.

Do zapisywania ścieżek interakcji z naszym Serwisem używamy narzędzia Smartlook, dostarczanego przez Smartlook Lidicka 2030/20, 602 00 Brno, Republika Czeska. Jest to narzędzie, które zapisuje aktywność Użytkowników w naszym Serwisie i umożliwia odtwarzanie ich zachowań podczas sesji dzięki nagrywaniu.

Zbierane przez nie dane analizują nasi programiści w celu polepszania jakości świadczonych przez nas usług, dostosowania Serwisu do potrzeb Użytkowników, w tym do sprawdzania błędów i rozwiązywania problemów technicznych.

Przez narzędzie Smartlook zbierane są informacje o aktywności Użytkowników w naszym Serwisie, to jest data i czas odwiedzin, otwierane podstrony i liczba kliknięć.

Nie chcesz być nagrywany przez Smartlook, pamiętaj, możesz nie wyrażać zgody na monitorowanie, a wcześniej wyrażoną w każdej chwili odwołać na stronie https://www.smartlook.com/opt-out lub https://medicalprogress.pl/polityka-prywatnosci. Wyrazić zgodę na monitorowanie Twojej aktywności na stronie przez Smartlook, odmówić jej wyrażenia oraz cofnąć wcześniej wyrażoną zgodę możesz także w Ustawieniach.

Co zyskujesz?

Lepsza jakość strony. Pokazujemy Ci treści lepszej jakości, a dzięki zebranym danym możemy cały czas je doskonalić.

Twoje dane są u nas bezpieczne. Zgodę na przetwarzanie danych możesz wycofać w każdej chwili. Więcej przeczytasz w Polityce prywatności.

Kto jest administratorem Twoich danych osobowych i jakich danych dotyczy przetwarzanie?

Administratorem Twoich danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu jesteśmy my, tj. Medical Progress Robert Weber z siedzibą we Wrocławiu pod adresem: aleja Kasztanowa 3a-5, 53-125 Wrocław (Medical Progress).

Do przetwarzania wykorzystywane mogą być w szczególności następujące dane: Twój adres IP, typ przeglądarki, typ systemu operacyjnego, data i czas korzystania z Serwisu, liczba połączeń, otwierane podstrony Serwisu, liczba kliknięć, a także inne informacje o sposobie korzystania ze stron internetowych Serwisu uzyskiwane na podstawie plików cookies i aplikacji Smartlook. Więcej informacji na temat zakresu przetwarzanych danych znajdziesz w naszej Polityce prywatności.

Jaki jest cel przetwarzania Twoich danych?

Twoje dane uzyskane w naszym Serwisie za pomocą plików cookies będziemy przetwarzać w celu: umożliwienia korzystania z Serwisu, podniesienia jakości świadczonych przez nas usług i ich dostosowania do potrzeb Użytkowników, zbierania informacji o sposobie korzystania z Serwisu, personalizacji interfejsu Użytkownika, sprawdzania błędów i rozwiązywania problemów technicznych, zapewnienia bezpieczeństwa, np. do wykrywania nadużyć w zakresie uwierzytelniania w ramach Serwisu, a także w celach statystycznych, marketingu bezpośredniego własnych produktów lub usług oraz dochodzenia naszych roszczeń i obrony naszych praw [dowiedz się więcej] (podstawa: nasz prawnie uzasadniony interes).

Dane uzyskane w naszym Serwisie za pomocą aplikacji Smartlook będziemy przetwarzać w celu podniesienia jakości świadczonych usług, dostosowania Serwisu do potrzeb Użytkowników, sprawdzania błędów i rozwiązywania problemów technicznych [dowiedz się więcej] (podstawa: Twoja zgoda). Możesz zarządzać swoją zgodą, w tym ją cofnąć na stronie https://www.smartlook.com/opt-out lub https://medicalprogress.pl/polityka-prywatnosci. Szczegóły dotyczące wyrażenia zgody i jej odwołania, a także niewyrażenia zgody znajdziesz w Ustawieniach.

  • W przypadku niektórych naszych usług podstawą przetwarzania Twoich danych osobowych może być zgoda, o czym zawsze zostaniesz poinformowany.
  • Szczegółowe informacje dotyczące zasad przetwarzania przez nas danych osobowych osób fizycznych korzystających z Serwisu znajdziesz w Polityce prywatności.
  • Jakie są Twoje prawa związane z przetwarzaniem danych osobowych?
  • Przysługuje Ci prawo dostępu do Twoich danych oraz prawo żądania ich sprostowania, usunięcia, przenoszenia lub ograniczenia ich przetwarzania.
Leia também:  Rak szyjki macicy a wirus brodawczaka (HPV)

W zakresie, w jakim podstawą przetwarzania Twoich danych osobowych jest przesłanka prawnie uzasadnionego interesu administratora, przysługuje Ci prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych osobowych. W szczególności przysługuje Ci prawo sprzeciwu wobec przetwarzania danych na potrzeby marketingu bezpośredniego.

W zakresie, w jakim podstawą przetwarzania Twoich danych osobowych jest zgoda, masz prawo wycofania zgody. Wycofanie zgody nie ma wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem.

  1. Przysługuje Ci również prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego zajmującego się ochroną danych osobowych, którym jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
  2. Więcej informacji o prawach związanych z przetwarzaniem Twoich danych osobowych w Serwisie znajdziesz w Polityce prywatności.
  3. Z kim możesz się skontaktować, aby uzyskać więcej informacji o przetwarzaniu danych osobowych przez Medical Progress?

Jeśli masz pytania związane z przetwarzaniem Twoich danych osobowych w Serwisie, możesz skontaktować się z nami drogą mailową na adres: [email protected]

Choroba Leśniowskiego-Crohna – objawy, przyczyny, leczenie. Co koniecznie musisz wiedzieć na temat choroby jelit Crohna?

Choroba Leśniowskiego-Crohna to nieswoiste zapalenie jelit, objawiające się m.in. bólem brzucha, biegunkami i osłabieniem. Przedstawiamy kluczowe informacje na temat choroby, jej przyczyn, objawów i leczenia.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • na czym polega choroba Leśniowskiego-Crohna,
  • jak wygląda przebieg choroby Leśniowskiego-Crohna u dzieci,
  • jakie są przyczyny i objawy choroby Crohna,
  • jak diagnozuje się chorobę Leśniowskiego-Crohna,
  • jak należy się odżywiać przy chorobie Crohna,
  • jakie są rokowania w przypadku choroby Leśniowskiego-Crohna.

Przeczytaj również: Rak jelita grubego – objawy, przyczyny, diagnostyka i leczenie. Jak można zapobiec chorobie?

Choroba Leśniowskiego-Crohna nazywana jest przewlekłym zapaleniem jelit. To nieswoiste schorzenie o zapalnym charakterze najczęściej dotyczy końcowego odcinka jelita krętego, chociaż zmiany mogą pojawić się w każdej części przewodu pokarmowego.

Do stosunkowo często zajętych procesem zapalnym miejsc należą jelito cienkie wraz z jelitem grubym lub samo jelito grube.

Nawet połowa pacjentów boryka się ze zmianami zlokalizowanymi w okolicy odbytu, nieco rzadziej występują zmiany w żołądku, przełyku bądź dwunastnicy.

Co ciekawe, choroba Crohna występuje częściej w krajach uprzemysłowionych, a w ostatnich latach zauważalny jest wzrost zapadalności na ten rodzaj nieswoistego zapalenia jelit. Zmiana ta najwyraźniej widoczna jest wśród dzieci.

Najwięcej osób zgłasza się z objawami choroby w wieku młodzieńczym, druga co do wielkości grupa pacjentów to osoby starsze.

Warto dodać, że ryzyko zachorowania wzrasta, jeśli nasi rodzice lub rodzeństwo cierpieli z powodu choroby Leśniowskiego-Crohna.

Choroba Leśniowskiego-Crohna u dzieci

Choroba Crohna u dzieci jest wyjątkowo niebezpieczna, ponieważ oprócz problemów z układem pokarmowym prowadzić może do zahamowania wzrostu, osłabienia kości, a często również do niedoboru masy ciała. Dodatkowo zdarza się, że zaburzony zostaje rozwój płciowy – np.

u dziewczynek nie pojawia się miesiączka lub dochodzi do jej zahamowania. Poważnym problemem są trudności w diagnozie, gdyż im później rozpocznie się leczenie, tym trudniej będzie opanować niekorzystne zmiany.

Jednak ze względu na to, że choroba jest w dużej mierze dziedziczna, rodzice, w których rodzinie obecne jest to schorzenie, mogą odpowiednio wcześnie rozpocząć badania w tym kierunku.

Choroba Leśniowskiego u dzieci jest dużym wyzwaniem także ze względu na stosunkowo inwazyjną diagnostykę, wymagającą często w przypadku najmłodszych znieczulenia ogólnego. Niełatwo jest też przekonać dzieci i młodzież do odpowiedniej diety i pilnowania zdrowego stylu życia.

Jakie są objawy choroby Leśniowskiego-Crohna?

Objawy choroby Crohna związane są przede wszystkim z dolegliwościami ze strony układu pokarmowego. Warto także zwrócić uwagę na objawy ogólne, takie jak gorączka, spadek masy ciała czy osłabienie organizmu. Specyficzne symptomy związane są miejscem, w którym doszło do powstania stanu zapalnego – przykładowe obrazuje poniższa tabela.

Jelito kręte – końcowy fragment

  • klasyczna postać choroby
  • najczęstsze objawy to biegunka i ból brzucha
  • biegunka tłuszczowa
  • u niektórych pacjentów wyczuć można guz w prawej, dolnej części brzucha
  • możliwa niedokrwistość, awitaminoza, zaburzenia elektrolitowe
  • po dłuższym czasie może dojść do niedożywienia i wyniszczenia organizmu

Jelito grube

  • najczęstszym objawem jest biegunka
  • możliwy ból brzucha
  • konieczne różnicowanie z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego ze względu na podobieństwo symptomów

Okolice odbytu

  • możliwe pojawienie się przetok, owrzodzeń, ropni czy szczelin
  • towarzyszą ponad połowie przypadków ze stanem zapalnym jelita grubego
  • często są pierwszym symptomem rozpoczynającej się choroby

Choroba Leśniowskiego-Crohna może dawać wiele niespecyficznych objawów, charakterystycznych także dla innych schorzeń np.

zespołu jelita drażliwego (skurczowe bóle brzucha, wspomniana biegunka czy bulgotanie w brzuchu).

Na pewno niepokojącym symptomem jest pojawienie się krwi w kale bądź dołączenie objawów pozajelitowych, typowych dla cięższej postaci choroby (np. zapalenie stawów, objawy skórne, problemy z wątrobą).

Jak diagnozowana jest choroba Leśniowskiego-Crohna?

Postawienie diagnozy w przypadku choroby Crohna jest trudne. Nie istnieją ścisłe kryteria, dlatego zdarza się, że rozpoznanie brzmi: „nieokreślone zapalenie jelit”.

W celach diagnostycznych wykonuje się przede wszystkim badania endoskopowe z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego, pozwalające dokonać oceny stanu jelita.

Do kluczowych badań należy kolonoskopia, pozwalająca na zbadanie jelita grubego i okrężnicy. Stosuje się także m.in. kapsułkę endoskopową czy enteroskopię.

Pacjenci kierowani są również na inne badania np. tomografię komputerową i badania laboratoryjne np. oznaczenie CRP i morfologię krwi.

Choroba Leśniowskiego-Crohna jest schorzeniem przewlekłym, którego nie można całkowicie wyleczyć. Celem leczenia jest doprowadzenie do remisji i zapobieganie powrotom zaostrzeń. W fazie zaostrzenia stosuje się leczenie immunosupresyjne i przeciwzapalne, niekiedy konieczna jest interwencja chirurgiczna.

Ponieważ mamy do czynienia z chorobą trwającą właściwie całe życie, niezwykle istotne jest odpowiednie żywienie.

Zdrowa dieta w chorobie Leśniowskiego-Crohna może skutecznie niwelować objawy i podnosić komfort życia pacjenta.

Nie ma opracowanych konkretnych zaleceń dla wszystkich chorych – dieta musi być dostosowana do indywidualnych objawów. Należy obserwować, jakie produkty powodują pojawienie się dolegliwości i konsekwentnie ich unikać.

Istotne jest wprowadzenie do posiłków witamin i minerałów, by zapobiec niedoborom. To szczególnie ważne u dzieci, które potrzebują optymalnego odżywienia – warto sięgnąć po żywność specjalnego przeznaczenia medycznego np. NutriKid Multi Fibre, minimalizujący ryzyko niedożywienia. Należy regularnie przyjmować zalecone przez specjalistę leki i suplementy.

W przypadku zaostrzenia choroby odradzana jest dieta bogatoresztkowa, czyli np. produkty pełnoziarniste, rośliny strączkowe oraz warzywa i owoce zawierające dużo błonnika. Takie pokarmy mogą pogłębić problemy związane z biegunką, wzdęciami i skurczami.

Jakie są przyczyny choroby Crohna i Leśniowskiego?

Leśniowski i Crohn opisali objawy choroby już w pierwszej połowie XX wieku, jednak jej przyczyny nadal nie są do końca poznane. Eksperci uważają, że istotnych jest kilka czynników.

Pierwszy z nich to czynnik genetyczny, drugi to mikroflora jelitowa danego pacjenta, a trzeci – reakcja odpornościowa jego błony śluzowej.

Połączenie podatności genetycznej z niewłaściwą odpowiedzią immunologiczną na pewne drobnoustroje może dawać rozwiązanie tej zagadki.

Jakie są rokowania przy chorobie Leśniowskiego-Crohna?

Ponieważ nie istnieje leczenie przyczynowe choroby Leśniowskiego-Crohna, zazwyczaj trwa ona przez całe życie pacjenta. Warto jednak dodać, że z reguły wpływ choroby Crohna na długość życia nie jest istotnt istotny.

Zdarza się, że dochodzi do powikłań w postaci raka jelita grubego, chorób wątroby czy poważnego zapalenia stawów, są to jednak stosunkowo nieliczne przypadki. Kluczowe jest dążenie do remisji i jej utrzymania, a także do podniesienia komfortu życia. Regularne kontrole i badania (np.

kolonoskopia co 2 lata) pozwalają minimalizować ryzyko powikłań.

Choroba Leśniowskiego-Crohna to poważne i przewlekłe schorzenie, wpływające znacząco na jakość życia pacjenta. Dzięki odpowiedniej diagnostyce, dopasowanemu do potrzeb leczeniu i zdrowemu stylowi życia możliwe jest łagodzenie objawów i utrzymywanie remisji.

Leia também:  Hemoroidy – leczenie zabiegowe

Jakie są objawy choroby Leśniowskiego-Crohna?

Choroba Leśniowskiego-Crohna, mimo obecności w źródłach wiedzy medycznej od ponad stu lat, w dalszym ciągu pozostaje problematyczną jednostką.

Pomimo wielu lat badań jej geneza nie została jeszcze jednoznacznie wyjaśniona, a w większości przypadków wciąż nie udaje się uzyskać optymalnego leczenia.

Obserwuje się również niepokojący wzrost liczby zachorowań wśród coraz młodszych pacjentów. 

Co to jest choroba Leśniowskiego-Crohna? 

Choroba Leśniowskiego-Crohna nazywana jest też chorobą Crohna oraz chorobą Leśniowskiego. Należy do grupy chorób zapalnych jelit (IBD – inflammatory bowel disease) o nieustalonej etiologii.

Przewlekłe zapalenie, przeważnie ziarniniakowe, obejmuje całą ścianę przewodu pokarmowego i może wystąpić na całej jego długości – od jamy ustnej aż po odbyt.

Zwykle jest odcinkowe – ze zdrowymi fragmentami przewodu pokarmowego przedzielającymi zajęte odcinki. 

Szacuje się, że w Polsce występuje około 9 nowych przypadków choroby na 100 tysięcy mieszkańców w ciągu roku.

Kobiety i mężczyźni chorują tak samo często ze szczytami zachorowalności przypadającymi na 15-40 i 50-80 rok życia – jednak zachorować można w każdym wieku.

Choroba zwykle nie wpływa znacząco na oczekiwaną długość życia, pod warunkiem leczenia i stosowania się do zaleceń lekarskich. 

Choroba Leśniowskiego-Crohna – przyczyny 

Dokładna przyczyna choroby nie jest znana. Liczne badania wskazują na związek między zaburzeniami genetycznymi i immunologicznymi oraz czynnikami środowiskowymi. Udokumentowanym czynnikiem ryzyka choroby Leśniowskiego-Crohna jest palenie papierosów.

Zwraca się też uwagę na niekorzystny wpływ zachodniego trybu odżywiania, tj. dietę o wysokiej zawartości węglowodanów i tłuszczów wzbogaconą o różne dodatki do żywności.

Niesteroidowe leki przeciwzapalne i doustna antykoncepcja również zaliczają się do czynników ryzyka.  

Choroba Leśniowskiego-Crohna – objawy i postaci choroby 

Choroba Leśniowskiego zwykle początkowo ma charakter skryty i skąpoobjawowy, co utrudnia wczesną diagnostykę. Chorzy najczęściej zgłaszają się z powodu bólu brzucha i przedłużającej się (ok. 6 tygodni) biegunki, występującej często w nocy. 

Choroba może przybierać różne postaci kliniczne, jednak najczęstszą manifestacją jest zajęcie jelita cienkiego.  

Postaci i objawy choroby Crohna: 

  • Postać klasyczna z zajęciem końcowego odcinka jelita krętego – u około 40-50% chorych. Najczęściej występują bóle brzucha w prawym podbrzuszu oraz wodnista lub śluzowa biegunka. Może pojawić się wyczuwalny guz w prawym podbrzuszu. Jelito może ulec przewężeniu – pojawiają się zaparcia. 
  • Zajęcie jelita grubego – w 20% izolowane, częściej w połączeniu z zajęciem jelita cienkiego. Najczęstszym pierwszym objawem jest biegunka. Należy je różnicować z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (inna postać IBD). Może towarzyszyć krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego (świeża krew w stolcu), uczucie parcia na stolec. 
  • Górny odcinek przewodu pokarmowego – zmiany w jamie ustnej, przełyku, żołądku i dwunastnicy rzadko występują izolowanie, zwykle towarzyszą zapaleniu jelit. Pojawienie się nadżerek i owrzodzeń w tych lokalizacjach może poprzedzać epizod zaostrzenia choroby. Zajęcie przełyku może powodować dysfagię (problemy z przełykaniem pokarmów) i odynofagię (ból przy przełykaniu pokarmu). Zmiany zlokalizowane w żołądku i dwunastnicy powodują ból w nadbrzuszu, wymioty i nudności. 
  • Okolica odbytu – charakterystyczna lokalizacja zmian w chorobie Leśniowskiego-Crohna, występuje u większości chorych z zajęciem jelita grubego, może być też pierwszą manifestacją choroby. Występują szczeliny, owrzodzenia, ropnie i przetoki okolicy odbytu. 
  • Objawy pozajelitowe – dotyczą stawów (najczęściej kręgosłupa), skóry i oczu. Rzadziej – stwardniające zapalenie dróg żółciowych i ostre zapalenie trzustki. 

Choroba Crohna jest chorobą przewlekłą, przebiegającą z okresami zaostrzeń („rzutów”) i różnie długimi okresami remisji. Epizody zaostrzeń mogą być wywołane przez: 

  • infekcje, 
  • stres, 
  • niesteroidowe leki przeciwzapalne. 

Choroba Leśniowskiego-Crohna u dzieci 

W ostatnich latach notuje się wzrost zachorowalności wśród dzieci i młodzieży. Nowe zachorowania w 20-25% przypadków dotyczą osób poniżej 18 roku życia. U dzieci choroba częściej przybiera postać jelitową. Dominuje:

  • ból brzucha,
  • biegunki,
  • utrata masy ciała,
  • krwawienie z odbytu.

Często w momencie postawienia diagnozy i przeprowadzenia dokładnych badań na jaw wychodzi niedobór wzrostu, niezauważony wcześniej przez rodzinę i samo dziecko.  

W jaki sposób lekarz stawia rozpoznanie choroby Leśniowskiego-Crohna? 

Przy podejrzeniu choroby Leśniowskiego i Crohna badaniem z wyboru jest ileokolonoskopia – endoskopowe badanie jelita grubego oraz końcowego odcinka jelita cienkiego lub gastroskopia (przy podejrzeniu zmian w górnym odcinku przewodu pokarmowego). W trakcie badania pobierane są wycinki do badania histopatologicznego. Obraz uzyskany w badaniu oraz wyniki badania histopatologicznego ułatwiają rozpoznanie. Pomocne również są badania radiologiczne: 

  • RTG (zdjęcie rentgenowskie), 
  • USG (ultrasonografia),  
  • TK (tomografia komputerowa), 
  • MR (rezonans magnetyczny). 

Przeczytaj również:Kolonoskopia – jak przebiega badanie? Jak się do niego przygotować?

Jak leczyć chorobę Leśniowskiego-Crohna? 

Z powodu nieustalonej etiologii choroby Leśniowskiego-Crohna leczenie przyczynowe nie jest na ten moment możliwe. Stosuje się leczenie zachowawcze, obejmujące: 

  • farmakoterapię; stosuje się tutaj następujące leki: 
    • przeciwbólowe, 
    • przeciwbiegunkowe,  
    • przeciwzapalne – glukokortykosteroidy,  
    • immunosupresyjne, 
    • biologiczne,  
    • w niektórych przypadkach antybiotyki,  
  • leczenie żywieniowe i uzupełnianie niedoborów, 
  • wsparcie psychologiczne.  

Ważnym zaleceniem jest zaprzestanie palenia tytoniu i unikanie czynników zaostrzających przebieg choroby.  

Szacuje się, że w ciągu 10 lat trwania choroby ok. 80% pacjentów będzie wymagało leczenia operacyjnego, z których połowa będzie wymagała powtórnej operacji. Chorzy palący papierosy wymagają leczenia chirurgicznego częściej niż niepalący.  

Leczenie chirurgiczne często jest niezbędne z powodu wskazań nagłych, tj. wymagających natychmiastowej operacji. Należą do nich: 

  • całkowita niedrożność przewodu pokarmowego wskutek zwężenia jelita, 
  • masywny krwotok, 
  • perforacja (przedziurawienie) przewodu pokarmowego. 

Z zasady operacje planowe wykonywane w chorobie Leśniowskiego-Crohna mają charakter oszczędzający – jak najmniej skraca się jelito. Usuwa się zmieniony chorobowo odcinek z następnym odtworzeniem ciągłości przewodu pokarmowego. Czasami konieczne jest wyłonienie stomii czasowej, a w przypadkach zmian rozległych – stałej.  

Choroba Leśniowskiego-Crohna – rokowania 

Rokowania leczenia chirurgicznego, szczególnie ze wskazań nagłych, są niepomyślne.

U większości chorych dochodzi do nawrotu choroby i pojawienia się nowych ognisk zapalnych po usunięciu zmienionego chorobowo fragmentu przewodu pokarmowego. Leczenie chirurgiczne nie prowadzi do wyleczenia.

Operacje wykonywane ze wskazań nagłych obarczone są dużą ilością powikłań i nie prowadzą do ulepszenia jakości życia i poprawy czynności przewodu pokarmowego.  

Istotnym elementem terapii jest przewlekłe leczenie zachowawcze i objawowe, podtrzymujące etap remisji. 

Czy choroba Crohna jest śmiertelna? 

Choroba Leśniowskiego-Crohna, ze względu na nieznaną etiologię, nadal stanowi duże wyzwanie terapeutyczne dla lekarzy. Ta wieloletnia, przewlekła choroba zapalna jelit może wystąpić w każdym wieku i przebiegać z różnie długimi okresami remisji przerywanych zaostrzeniami.

Istotą leczenia jest podtrzymywanie okresu remisji oraz unikanie czynników zaostrzających chorobę. Leczenie operacyjne, szczególnie ze wskazań nagłych, obarczone jest dużą ilością powikłań i nie prowadzi do wyleczenia.

Śmiertelność wśród pacjentów obciążonych tą chorobą jest nieznacznie wyższe niż w populacji ogólnej. 

Choroba Leśniowskiego-Crohna – dieta 

Pacjentom cierpiącym na chorobę Leśniowskiego-Crohna zaleca się dietę zbilansowaną, zawierającą węglowodany, tłuszcze i białka. Należy unikać produktów przetworzonych i słodzonych oraz bogatych w tłuszcze trans. Nie należy ograniczać ani znacząco zwiększać spożycia błonnika – zalecaną wartością jest 14 g na 1000 kcal. 

U niektórych pacjentów czynnikiem prowokującym zaostrzenie są różnorodne produkty spożywcze – ich rodzaj różni się wśród pacjentów, którzy często są w stanie zaobserwować związek między spożywanymi produktami a pogorszeniem choroby.

Rozsądnym rozwiązaniem podczas aktywnej choroby jest czasowe wyeliminowanie tych produktów z diety. Należy to jednak robić z ostrożnością, tak by nie doprowadzić do niedożywienia i wyniszczenia organizmu. Niezalecane jest eliminowanie dużych grup produktów spożywczych w trakcie remisji.

Lekarz z pomocą dietetyka może pomóc wprowadzić niewielkie ograniczenia do codziennej diety. 

Przeczytaj również:Jak leczyć wrzodziejące zapalenie jelita grubego?Nieswoiste zapalenia jelit – jak radzić sobie z bólem?

Źródła: 

  • Rydzewska G., Szczepanek M., Bartnik W., Choroba Leśniowskiego i Crohna, Interna Szczeklika 2019, Medycyna Praktyczna, Kraków 2019, 
  • Witanowska A., Pawlik M., Rydzewska G., Choroba Leśniowskiego Crohn, Wielka Interna – Gastroenterologia, Medical Tribune, wydanie elektroniczne. 

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*