Bóle kolkowe brzucha (bóle spastyczne) – jakie są przyczyny i sposoby na kolkę?

Bóle kolkowe brzucha (bóle spastyczne) – jakie są przyczyny i sposoby na kolkę?
fot. Adobe Stock

Pod pojęciem depresji maskowanej, inaczej ukrytej lub poronnej, rozumiemy taki obraz tej choroby, na który składają się niecharakterystyczne objawy, a sama „depresja” (jako smutek, przygnębienie, apatia) może wcale nie występować.

Spora część z nich dotyczy dolegliwości z zakresu przewodu pokarmowego, a pacjent trafia ze swoim problemem do lekarza rodzinnego lub gastrologa. Tacy chorzy przechodzą liczne badania diagnostyczne, a do postawienia właściwego rozpoznania często potrzeba znacznie więcej czasu i cierpliwości.

Objawy somatyczne mogą na wiele lat wyprzedzać typowe objawy depresyjne. Należą do nich m.in. bóle brzucha, zespół jelita drażliwego, stany spastyczne (kolki) dróg żółciowych, zaparcia, utrata apetytu i chudnięcie.

Zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego związane są z upośledzeniem jego funkcji przy braku wyraźnych zmian chorobowych w jego budowie (zmian organicznych). Wynikają one ze współdziałania wielu czynników, z których istotną rolę przypisuje się działaniu przewlekłego stresu.

Prowadzi on do zaburzeń w uwalnianiu substancji o charakterze neuroprzekaźników, wzrostu wydzielania kortyzolu oraz adrenaliny i noradrenaliny, które są hormonami stresu.

Już na wczesnych etapach może to prowadzić do uporczywych bólów i wzdęć, biegunek i/lub zaparć, suchości w ustach, nudności, a nawet wymiotów.

Przewlekły stres prowadzi również do zaburzeń nastroju, rozwoju depresji lub dystymii.

Choroby te, wiążące się z cierpieniem i obciążeniem dla chorego, stanowią dodatkowy stresor i w taki sposób dochodzi do domknięcia błędnego koła oraz nasilania zaburzeń czynności przewodu pokarmowego.

Zespół jelita nadwrażliwego

Bóle psychogenne zlokalizowane w jamie brzusznej opisywane są najczęściej jako rozlane, tępe, rzadziej kolkowe. Trudno czasem dokładnie je umiejscowić. Towarzyszy im nierzadko ból w wyniku dotyku, np.

podczas badania lekarskiego. Pojawiają się one, ponieważ na linii mózg-przewód pokarmowy dochodzi do rozwoju nadwrażliwości, tzn. wyczulenia organizmu na różne, niegroźne bodźce, działające wewnątrz i na zewnątrz brzucha.

Jeżeli obok dyskomfortu lub bólów brzucha pojawiają się problemy z wypróżnianiem, możemy mówić o zespole jelita drażliwego. Jest to przewlekła choroba jelit, o nie do końca poznanej przyczynie, za to o znacznym rozpowszechnieniu (około 10-20% populacji, częściej kobiety).

Zaburzenia psychiczne stwierdza się u 70-90% osób z tym zespołem – są to m.in. zaburzenia osobowości, niepokój, depresja.

Bardzo istotne jest w tych przypadkach, oprócz leczenia objawowego (np.

zaparć), dotarcie do głębszych problemów i odpowiednie wsparcie psychologiczne, a w przypadku zamaskowanej depresji i bezsenność – także postępowanie farmakologiczne za pomocą leków przeciwdepresyjnych.

Zobacz też:Czym jest depresja dwubiegunowa?Depresja w masce z bólów głowy

Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

Kolka u koni – objawy, przyczyny, leczenie i zapobieganie

Kolka u koni, zwana też morzyskiem, to zespół objawów wskazujących na bóle brzucha, najczęściej wywołane schorzeniami przewodu pokarmowego

U koni w większości przypadków nie jest łatwo określić przyczynę morzyska. Przykładem może być tzw. kolka skurczowa, która pojawia się nagle, czasem po zadziałaniu czynników stresowych, ale w większości przypadków nie można określić konkretnych czynników przyczynowych.

W wywiadzie należy zapytać o wszystkie możliwe przyczyny chorób przewodu pokarmowego, a więc o sposób żywienia i pojenia, utrzymania, użytkowania, kontrolę uzębienia, udział w zawodach, transport, kontakty z innymi zwierzętami, zmiany w środowisku przebywania konia, narażenie na substancje toksyczne, odrobaczanie, dodatki paszowe, stosowanie leków, zwłaszcza antybiotyków.

Nie zawsze, ale zdarza się, że uzyskane informacje mogą wskazać na przyczyny morzyska, np. nagła zmiana paszy, długotrwały transport, długotrwałe stosowanie leków niesteroidowych przeciwzapalnych.

Wiek koni może również mieć znaczenie przy ocenie częstotliwości występowania określonego rodzaju morzyska. Również rasa konia może być powiązana z pewnymi rodzajami zaburzeń przewodu pokarmowego.

W wielu jednak przypadkach dane z wywiadu nie wskażą wyraźnie na przyczynę wystąpienia bólów morzyskowych i dopiero dokładne postępowanie diagnostyczne określi rodzaj choroby i możliwe przyczyny morzyska.

  • Objawy kliniczne
  • Przy ocenie objawów chorobowych bardzo ważną rolę odgrywa wywiad chorobowy, czyli informacje od opiekuna konia o obserwowanych przez niego objawach, które pojawiły się przed przyjazdem lekarza weterynarii.

Zauważone przez właściciela objawy, takie jak tarzanie się, znacznie przyspieszone oddechy, szybkie powiększanie się objętości brzucha, mogą wskazywać na ostry przebieg choroby. Odwrotnie, rzadko obserwowane grzebanie kończyną przednią, brak duszności, od czasu do czasu zaleganie, przemijający apetyt – zwykle wskazują na powoli narastające objawy bólowe i łagodniejszy przebieg morzyska.

Oczywiście do wszystkich informacji z wywiadu należy podchodzić ostrożnie, gdyż nie zawsze opiekun konia ma odpowiednie doświadczenie we właściwej interpretacji zachowania się konia i nie zawsze też stale dogląda chore zwierzę, co stwarza ryzyko, że nie wszystkie objawy będzie mógł zauważyć.

Lekarz weterynarii przy wstępnym oglądaniu konia powinien zwrócić uwagę na zachowanie się zwierzęcia. Patrzymy, czy zwierzę jest spokojne, czy też cały czas lub okresowo porusza się w boksie.

Zwracamy uwagę na powłokę ciała, czy widać na niej ślady po tarzaniu się (ściółka na okrywie włosowej) i czy są otarcia i głębsze uszkodzenia skóry, które mogą wskazywać na silne bóle. Ważny jest wyraz twarzy i spojrzenie konia, czy widać w oczach konia ból i cierpienie, czy też silne otępienie, wskazujące na zaawansowaną toksemię.

Obserwujemy oddechy. Silna duszność nakazuje maksymalne skrócenie obserwacji zwierzęcia i konieczność natychmiastowego działania, mającego na celu ratowanie życia konia. Może występować silna duszność bez powiększenia objętości brzucha i wtedy mamy zwykle do czynienia z rozszerzeniem żołądka.

Może też występować duszność przy znacznie powiększonej objętości brzucha i nieuginających się przy ucisku palcem dołach słabiznowych – wówczas należy przypuszczać istnienie silnego wzdęcia jelit, ale nie można też wykluczyć równoczesnego wtórnego rozszerzenia żołądka.

Nie można zapomnieć o dokładnym obejrzeniu nozdrzy, gdyż ślady treści pokarmowej w jamie nosowej mogą wskazywać na pęknięcie żołądka, a pozostałości oleju na uprzednie leczenie (czasem niestety leczenie przez samego opiekuna konia, co zwykle kończy się zachłystowym zapalenie płuc).

Przy każdym morzysku należy zwrócić uwagę na obecność lub brak objawów neurologicznych, gdyż bardzo rzadko, ale jednak możliwe jest występowanie objawów morzyskowych przy wściekliźnie i wówczas przeoczenie tych objawów może mieć bardzo poważne konsekwencje.

Ciepłota ciała w przebiegu morzyska jest zwykle w granicach normy, zwykle dopiero w zaawansowanych stadiach ulega obniżeniu. Zdarzają się jednak przypadki, gdy towarzyszące morzysku zapalenie otrzewnej jest przyczyną wzrostu ciepłoty ciała i tak podwyższona temperatura może utrzymywać się prawie do zejścia śmiertelnego.

Przy obserwowaniu konia z objawami morzyskowymi czasami zauważa się częste napinanie do oddawania moczu i wydalanie niewielkich ilości niezmienionego moczu. Należy wówczas dokładnie zbadać układ moczowy, ale zwykle przy takich objawach, jeżeli są spowodowane problemami z drogami moczowymi, wyczuwa się bolesność pęcherza moczowego, zmieniony zapach i kolor moczu.

W przebiegu morzyska wszystkie wyżej opisane objawy mogą się w krótkim czasie zmieniać i dlatego niezbędna jest ich częsta kontrola.

Niegroźnie wyglądające zatkanie okrężnicy może w krótkim czasie spowodować nagromadzenie się gazów w umiejscowionych dogłowowo odcinkach jelita, rozszerzenie i przemieszczenie różnych odcinków jelita, a nawet skręt jelita.

Wiele niepowodzeń w leczeniu morzyska wynika właśnie z braku monitoringu objawów przy leczeniu pierwotnie niegroźnego dla życia konia zaburzenia przewodu pokarmowego.

Objawy kliniczne mogą być bardzo różne w krótkim odstępie czasu, od niewielkiego okresowego grzebania kończyną, aż do gwałtownego tarzania się i nagłego upadania nawet na twarde podłoże i uderzania ciałem o ściany, powodując przy tym znaczne urazy skóry, a nawet uszkodzenia położonych blisko pod skórą kości. W przypadku tak zwanej kolki skurczowej mogą występować silne objawy bólowe i znaczne przyspieszenie tętna, nawet do 80/min, i oddechów, ale nie obserwuje się zmian na błonach śluzowych oraz powiększenia objętości brzucha.

Rozpoznanie różnicowe

Morzysko, spowodowane chorobą przewodu pokarmowego, należy odróżnić od choroby układu nerwowego, jak wspomniano wyżej. Zwykle w diagnostyce różnicowej konieczne jest rozważenie choroby układu moczowego, szczególnie niedrożności dróg moczowych, które wywołują objawy bardzo podobne do morzyska spowodowanego chorobą układu pokarmowego.

Dokładny wywiad i badanie kliniczne, a szczególnie badanie rektalne i czasem cewnikowanie pęcherza moczowego najczęściej wyjaśnią już, co powoduje objawy bólowe u chorego konia. O wiele rzadziej przyczyną bólów morzyskowych są choroby nowotworowe z guzami w jamie brzusznej lub na terenie klatki piersiowej.

W takich przypadkach diagnoza jest często bardzo utrudniona, mogą być niezbędne badania ultrasonograficzne, rentgenowskie, badanie płynu otrzewnowego i opłucnowego, a nawet laparotomia diagnostyczna. Czasem bóle morzyskowe powodują choroby układu rozrodczego, jak np.

Leia também:  Como ajudar uma pessoa doente a se sentir melhor

skręt lub ostre zapalenie macicy, a nawet u klaczy mogą wystąpić objawy bólowe z powodu bolesności jajnika w okresie okołoowulacyjnym.

Leczenie

Leczenie konia z objawami morzyska nigdy nie może być schematyczne, ze względu na tak dużą liczbę przyczyn powodujących objawy bólowe w jamie brzusznej. Szczegółowa terapia zostanie omówiona przy poszczególnych rodzajach morzyska. Należy jednak pamiętać o kilku podstawowych zasadach postępowania z koniem z morzyskiem.

Po wstępnym badaniu trzeba ocenić, czy nie ma stanu zagrożenia życia z powodu zagrażającego pęknięcia żołądka lub uduszenia z powodu silnie wzdętych jelit. Jeżeli podejrzewa się ostre rozszerzenie żołądka, należy jak najszybciej założyć sondę do  żołądka.

Jeśli obserwuje się bardzo silne wzdęcie jelit, powodujące duszność, na początku trzeba upuścić gazy z jelit przez nakłucie jelita ślepego lub innego najsilniej wzdętego odcinka jelita. Dopiero po wykonaniu tych zabiegów można już spokojniej prowadzić dalej rozpoznanie i terapię morzyska.

Zawsze przy leczeniu morzyska w terenie powstaje problem, czy leczyć konia zachowawczo, czy operacyjnie, czy leczyć w stajni, czy skierować zwierzę do lecznicy lub kliniki koni.

Po uwzględnieniu wszystkich danych z wywiadu i wykonaniu badania ogólnego oraz szczegółowego przewodu pokarmowego i po rozważeniu możliwości występowania innych chorób w diagnostyce różnicowej dochodzimy do wstępnej diagnozy.

W tym momencie musimy podjąć wspólnie z właścicielem konia decyzję o sposobie leczenia. Pierwszą rzeczą, którą musimy rozważyć, jest sposób leczenia – zachowawczy, czy operacyjny.

W warunkach terenowych rzadko istnieją możliwości właściwego, zgodnego ze sztuką lekarską, leczenia operacyjnego. Warto mieć więc kontakt z najbliższą kliniką bądź lecznicą, gdzie takie możliwości leczenia operacyjnego istnieją.

Lekarz pierwszego kontaktu, jeżeli razem z opiekunem konia decyduje się na leczenie operacyjne w klinice lub odpowiednio wyposażonej lecznicy, powinien bezwzględnie wykonać kilka czynności. Po pierwsze zorganizować jak najszybciej transport konia (zwykle

robi to właściciel). Należy pamiętać, że konie z ostrą niedrożnością jelit przeżywają w 90% operacyjne leczenie, jeżeli leczenie chirurgiczne rozpocznie się w okresie 6 godzin od momentu wystąpienia ostrych objawów morzyska. Każda następna godzina opóźnienia operacji zmniejsza szanse przeżycia konia o 10%.

Wynika z tego, że koń z morzyskiem „operacyjnym”, zauważonym rano, musi być operowany do wieczora, a koń z wieczornym morzyskiem musi być operowany do rana, żeby miał jakąkolwiek szansę przeżycia.

Wielu lekarzy podejmuje się terapii zachowawczej morzyska w warunkach terenowych.

Najłatwiejsze jest leczenie tzw. kolki skurczowej. Po podaniu leków rozkurczowych i przeciwbólowych szybko ustępują wszystkie objawy i na tym terapia się kończy.

Trzeba się jednak upewnić, że przyczyną morzyska były właśnie i tylko stany skurczowe jelit, gdyż inaczej można popełnić duży błąd, zostawiając bez dalszej opieki lekarskiej konia z morzyskiem, z zamaskowanymi przez działanie leków rozkurczowych i przeciwbólowych objawami poważniejszych zaburzeń w układzie pokarmowym.

Przy prostych przeładowaniach i niektórych zatkaniach jelit zwykle udaje się na miejscu wyleczyć konia. Jednak lekarz weterynarii, leczący konia w terenie, musi mieć świadomość zagrożeń wynikających z takiej terapii.

Po pierwsze, koń z morzyskiem powinien być monitorowany aż do czasu zupełnego wyleczenia, gdyż w każdej chwili stan zwierzęcia może się nagle pogorszyć. Trudno sobie wyobrazić, żeby lekarz mógł zostawić innych pacjentów i przez kilkanaście godzin lub dłużej mógł spędzić przy jednym koniu.

Zwykle w tym czasie ma inne zgłoszenia i musi do nich pojechać. Nawet jak jest cały czas w kontakcie telefonicznym, nie jest w stanie na bieżąco kontrolować przebiegu choroby.

Największym problemem dla lekarza decydującego się na terapię morzyska w terenie jest ustalenie, czy jest „operacyjne”, czy „zachowawcze”. Wiadomo, że jeżeli rozpoznamy skręt, wgłobienie, uwięźniętą przepuklinę pachwinową bądź przeponową, decyzja musi być natychmiastowa i po opisanym wyżej przygotowaniu konia należy go jak najszybciej dostarczyć do kliniki koni lub odpowiedniej lecznicy.

Jeżeli mamy przypadek ostrego pierwotnego rozszerzenia żołądka, należy problem rozwiązać na miejscu, w stajni. Jeżeli stwierdzamy przeładowanie lub zatkanie jelita bez ciężkich objawów ogólnych, możemy spróbować leczenia na miejscu.

  1. Gdy jednak występują ciężkie objawy ogólne przy zatkaniach, rozsądniej jest, po uprzednim przygotowaniu konia, wysłać go na dalszą terapię do kliniki lub odpowiedniej lecznicy.
  2. Trudniejsza sytuacja pojawi się, gdy wstępne badanie kliniczne nie pozwoli na rozpoznanie żadnych z wyżej wymienionych chorób. Decyzja wtedy będzie bardzo trudna, gdyż lekarz pierwszego kontaktu nie będzie miał w terenie odpowiednich możliwości diagnostycznych,
  3. by postawić właściwą diagnozę.
  4. Zapobieganie

Właściciele koni często pytają, jak można uniknąć morzyska. Odpowiedź na tak zadane pytanie nie jest prosta ze względu na liczne przyczyny morzyska.

Warto jednak poinformować właściciela konia, że może zmniejszyć szansę wystąpienia morzyska, jeżeli będzie podawał tylko dobrej jakości pasze i wodę, nie będzie wprowadzał nagle nowych składników dawki pokarmowej, regularnie, zgodnie z miejscowym zagrożeniem inwazjami pasożytów będzie odrobaczał konia, co najmniej raz na 6 miesięcy sprawdzi stan uzębienia zwierzęcia i w miarę możliwości będzie unikał sytuacji stresowych dla konia. Nie będzie to recepta na całkowite uniknięcie morzyska, ale wykonywanie tych zaleceń może w znacznym stopniu ograniczyć częstotliwość występowania morzysk u koni.

Powyższy tekst to jedynie fragment jednej z książek autorstwa Pana doktora Jacka Sikory.

Kolka

Miejsce publikacji: finisz.pl

Kolka nie jest właściwie chorobą, lecz pewnym symptomem, odnosi się do silnego stanu bólu w obszarze od jamy brzusznej do jamy miednicznej.

To może pochodzić od przewodu zaczynając od żołądka kończąc na prostnicy, ale i także znajdujących się tam organów jak nerki, wątroba, pęcherz moczowy czy aparatu rozrodczego.

Ponieważ w najczęstszych przypadkach bólu, jego przyczyna ma miejsce w układzie trawiennym, oznacza słowo „kolka” problem z żołądkiem lub jelitami. Silny ból z innych organów w tym regionie był określany w języku ludowym jako „fałszywa” kolka.

Zależnie od miejsca względnie od przyczyny kolki wyróżnia się rożne formy kolki. Przy czym dzieli się formy kolki w zależności od przyczyny; kolka z zatkania, kolka „piaskowa”, kolka gazowa, kolka spastyczna czy kolka zakrzepowo-zatorowa. Dalsza możliwość podziału jest według dotyczącego odcinka jelita: kolka jelita cienkiego, ślepego czy grubego.

Kolka jest najczęstszą przyczyną w której wymagana jest natychmiastowa pomoc medyczna u konia.

Z którą kolką mamy do czynienia?

Kolka żołądkowa czy przeładowanie żołądka. Żołądek konia jest relatywnie mały.

Jeżeli zostanie pobrane w krótkim czasie dużo pokarmu na jeden raz, to w żołądku dochodzi do pęcznienia treści i w szybkim czasie do przeładowania żołądka.

Koń jest zwierzęciem, który nie potrafi wymiotować, także rozciągliwość tego organu jest ograniczona i w krótkim czasie dochodzi do objawów kolkowych a w ciężkich przypadkach do jego pęknięcia.

Kolka jelita cienkiego. Kolka z zatkania występuje bardzo rzadko w jelitach cienkich. Częściej dochodzi tutaj do kolek gazowych czy spastycznych. Kolka objawia się silnym bólem i rozwija się szybko.

Kolka jelita grubego. W tym odcinku przewodu pokarmowego dochodzi najczęściej do zatkania. Dalsze odcinki jelita mogą być także silnie zgazowane.

Jelito ślepe. Tutaj występuje anatomiczne uwarunkowanie do kolki gazowej ale także do zatkania jelita ślepego.

Kolka spastyczna . Najczęstszą formą kolki jest właśnie kolka spastyczna. Konie cierpią z powodu nagłych, trwających kilka minut ataków bólu z skurczem jelit. To prowadzi do zwolnienia przemieszczania się kału aż w końcu do zamknięcia jelita.

Przy tym w szczególności w jelitach cienkich ,pętle jelit są tak ruchliwe, że może dojść do skrętu. Zwierzęta pokazują bolesne parcia na kał i utratę wody. W międzyczasie pojawiają się fazy wolne od bólu.

W pierwszej kolejności przyczynia się do tego wpływ pogody, błędy w pracy czy żywieniu.

Leia também:  Como baixar o ifile (com imagens)

Kolka z zatkania. Po kolce spastycznej jest to jedna z najczęstszych form. Przez silne karmienie słomą ( czy zdrewniałym, twardym sianem ) w połączeniu z niewielkim ruchem konia, może zatkać się jelito.

W szczególności w jelicie grubym są szerokie odcinki które przechodzą w węższy odcinek, gdzie szorstkie cząstki pokarmu mogą pozostać. Zatkanie jelita grubego może również powstać w wyniku wadliwego zgryzu.

Owe konie nie przeżuwają pokarmu w prawidłowy sposób, co ma szybkie następstwo w zatkaniu jelita.

Kolka gazowa. Pobieranie dużych ilości fermentującego pokarmu ( owoców, kapusty, bogatej w białko wiosennej trawy, zwiędłej zielonki, chleba, koniczyny, śruty zbożowej) prowadzi do silnego zgazowania.

Dochodzi do wzdęcia w jelitach wypełnionych gazem. Na początku odgłosy z jelit są głośno słyszalne. Poprzez zgazowanie mogą się pętle jelit skręcić i wywołać zamknięcie światłą jelita.

U bardzo aktywnych łykawych koni może także przez połykanie powietrza dojść do kolki gazowej.

Kolka piaskowa. Niektóre konie mają skłonności do jedzenia trawy wraz z korzeniami na których znajduje się piasek. Piasek pozostaje najczęściej w rozszerzonych odcinkach okrężnicy.

Na początku konie pokazują tylko bardzo małe symptomy kolkowe, ale gdy piasek nazbiera się, jelito wykazuje powolne ruchy i dochodzi do zatkania. W wyniku ciągłego uczucia pełnego jelita, konie nie jedzą i tracą na wadze.

Jeśli konie pobierają nawet małe grudki ziemi, jelito może szybko się zamknąć. Następnie potrzeba koniecznie przeprowadzić operację, jeśli chce się konia uratować.

Kolka zakrzepowo-zatorowa. Ta forma kolki wywoływana jest przez wędrujące larwy pasożytów.

Przy wędrówce powstające skrzepy mogą które po latach mogę się oderwać i być niesione drogą krwi do naczyń, które zaopatrują jelita. Tutaj dochodzi do zaczopowania (zatoru) naczynia.

W konsekwencji brak jest odżywiania danej części jelita i prowadzi to do silnej kolki. W zależności od czasu trwania tego schorzenia może dojść do obumarcia jelita.

Co to jest kolka?

Symptomy. Pierwszą wskazówką kolki jest utrata apetytu powiązana z niepokojem, machanie ogonem, pocenie i niskie trzymanie głowy. Grzebanie, podnoszenie górnej wargi, ziewanie czy takie jak pocenie się , oglądanie na boki i kopanie się o brzuch są objawami bólu, który konie odczuwają.

Na początku konie kładą się często spokojnie i oglądają w kierunku brzucha, później gdy ból jest silniejszy tarzają się niespokojnie. Niektóre konie szaleją gdyż ból jest straszny. Kał i mocz już nie są oddawane lub w niewielkich ilościach.

Przy tym puls jest podwyższony często osiągając wartość 80-100 uderzeń na minutę (norma 28-42 uderzenia/ min.) i przyśpieszone oddechy (norma 8-16 oddechów/ min.)

Niektóre konie próbują przyjmować ulgową pozycje rozstawiając nogi, a inne po prostu się kładą.

Przyczyna. Obok niedoboru ruchy, wrażliwość na zmianę pogody czy błędne funkcjonowanie wegetatywnego układu nerwowego, przede wszystkim błędne żywienie, które może przyczyniać się do powstania kolki.

Każda gwałtowna zmiana paszy ,a także nierównowaga między paszą treściwą a objętościową może prowadzić do kolki. Często paszy treściwej jest za dużo a paszy objętościowej za mało. Zawartość substancji szkodliwych ( pleśń i inne.

) jest równie szkodliwa jak zepsuty, zgniły pokarm i prowadzi do kolki spastycznej. Obok tego sprzyjają zgazowaniu jelit duże ilości owoców i innych, łatwo fermentujących pokarmów.

Kilka kolek jest uwarunkowane anatomią przewodu pokarmowego. Jelito ślepe jako duży „zbiornik fermentacyjny” powoduje często problemy. Przy silnie fermentującej paszy, czasem także przez bakterie bytujące w jelicie, rozwija się tak dużo gazów , tak że nie mogą one zostać usunięte w naturalny sposób.

Im bardziej jest obszerne jelito ślepe tym bardziej jest pociągane wąskie przejście do jelita grubego i tym samym zwęża się średnica tego otworu. Ten wąski pasaż jest też przyczyna innych form kolki jelita ślepego.

Duże ilości pokarmu czy dużych kawałków pozostają łatwo w tym jelicie co może prowadzić do zatkania.

Inną anatomiczną szczególnością koni jest słabe umocowanie w jamie brzusznej dużych pokładów jelita grubego, dlatego też może dochodzić do przemieszczenia ,skrętu czy nawet wpochwienia pętli jelita i przy tym do zamknięcia światła przewodu pokarmowego.

Zamknięte światło jelita kończy się śmiercią w ciągu kilku godzin gdy koń nie zostanie w odpowiednim czasie operowany. Także pasożyty mogą przyczynić się do powstania kolki. Niektóre robaki uszkadzają błonę śluzową jelita, inne niszczą naczynia krwionośne ściany jelita. To prowadzi do zapaleń i przez upośledzone zaopatrywanie w tlen jelit do skurczów.

Komplikacje. Przez przemieszczenie lub zgięcie części jelita dochodzi także zgięcia naczyń zaopatrujących jelita i zablokowanie dopływu krwi. Ten odcinek gdzie nie dopływają czerwone krwinki, które dostarczają tlen, szybko obumiera.

Przepełnione jelito może tak samo pęknąć jak przeładowany żołądek. Jeżeli jelito nie wykonuje swoich funkcji podczas ciężkiej kolki, zalegająca treść pokarmowa w jelitach przyczynia się do powstanie trujących produktów przemiany materii, które wchłaniają się do krwiobiegu. Te produkty obciążają bardzo układ krążenia, że powstaje ostre niebezpieczeństwo narażenia życia.

Co robi lekarz weterynarii?

W zależności od rodzaju kolki musi weterynarz podjąć rożne leczenie. W przypadku przeładowanie żołądka musi poprzez sondę opróżnić treść pokarmową. W przypadku kolki spastycznej podać leki rozkurczowe.

Kolkę gazową rozwiązuje się za pomocą leków. Należy też jeśli jest to możliwe usunąć przyczynę powstawania gazów. W ciężkich przypadkach konieczne jest nakłucie zgazowanego jelita.

Wtedy gaz może bezpośrednio uciec na zewnątrz.

W przypadku zatkania jelita podaje się środki rozmiękczające treść pokarmową jak i poślizgowe. Czasem wymagana jest terapia podawania płynów tzw. Kroplówki. Przy skrętach, wgłobieniu i innych, wymagana jest szybka operacja.

Zapalenie jelita- Colitis, Enteritis

Biegunka jest jednym z częstszych problemów zdrowotnych koni. Biegunka może być krótko trwająca np. z powodu stresowych sytuacji jak zawody sportowe, transport czy silne obciążenia.

Mogą one zostać wywołane prze podrażniona śluzówkę jelit, jak przez ciała obce (piasek) w pokarmie, gwałtowne pożeranie jedzenia, czy dużych ilości zimnej wody. To jednakże szybko ulega zahamowaniu gdy przyczyna biegunki jest zlikwidowana.

Silniejszym biegunkom towarzyszy jednak z reguły Enteriti, a wiec zapalenie błony śluzowej jelita lub ściany jelita. W zdrowym jelicie treść określonego odcinka jest dalej transportowana za pomocą ruchów perystaltycznych.

Przy tym mięśnie gładkie jelita tworzą pierścień , który kurcząc się przesuwa się jak „fala” popychając dalej zawartość jelita. W przypadku gdy mamy do czynienia z zapaleniem, fale perystaltyczne będą szybsze i czas przebywania treści w poszczególnych odcinkach jelita jest skrócony.

W takiej sytuacji w istotnym stopniu zostanie pobranie mniej składników pokarmowych z paszy jak i wody. Przez silna perystaltykę wydzielane są przez gruczoły ściany jelita jeszcze większe ilości soków trawiennych. Kał nie jest już formowany w zbite „kulki” lecz jest papkowaty lub płynny. Koń ma biegunkę.

Ostre zapalenie jelita ślepego czy grubego (Colon), Colitis, jest specjalną formą zapalenia jelit. Przebiega ona najczęściej intensywnie i prowadzi w ciągu kilku godzin do śmierci, jeżeli zwierze nie podda się szybkiej pomocy lekarskiej. Konie tracą bardzo duża ilość płynów i elektrolitów.

Poza tym w jelitach pozostaje duża liczba martwych bakterii z których uwalniane są endotoksyny, które w dalszym przebiegu wchłaniane są do układu krążenia. Przyczyną zapaleń mogą być infekcje( Salmonella, Clostridia, Neoriketsje, robaki i inne) różnorodne lekarstwa, gromadzenie piasku w jelitach lub zatrucia. Zwierzęta równocześnie mogą być w stresie.

Leczenie obejmuje walkę z infekcją i powinno się uzupełnić płyny, elektrolity i straty białka. Toksyny powinny zostać rozcieńczone.

Leia também:  Jak rozpoznać chore zatoki? Jakie badania w chorobach zatok wykonać?

Czym jest zapalenie jelit?

Symptomy: Najwyraźniejszymi oznakami są biegunka i najczęściej głośne odgłosy z jelita. Konie nie mają apetytu, czasami występuje gorączka i często silne bóle brzucha, które przypominają objawy kolkowe. Często dochodzi do fermentacji.

Pod ogonem i na wewnętrznych powierzchniach ud znajdują się zabrudzenia wywołane przez biegunkę. Kał jest najczęściej papkowaty a nawet wodnisty oraz śmierdzący. On zmienia swoją konsystencję w zależności od przebiegu choroby.

W chronicznie utrzymujących się biegunkach konie wyglądają zmęczone, apatyczne i chude. Sierść jest szorstka i pozbawiona połysku.

Przyczyny: Zapalenie jelit może mieć różnorodne przyczyny. Mogą wynikać z warunków żywieniowych, psychicznych, czy zdrowotnych. Bakteryjne czy wirusowe infekcje są częstymi przyczynami. Przy czym te szkodliwe bakterie nie musza być najpierw pobrane. U większej części populacji końskiej znajdują się już w świetle przewodu pokarmowego (np.

Salmonella) ale są trzymane w „ryzach” przez pożyteczne bakterie flory jelitowej. Jeżeli dojdzie do obumarcia naturalnej flory do której może dochodzić na skutek gwałtownej zmiany paszy, stresu czy terapii antybiotykowej, rozmnażają się bez oporu szkodliwe bakterie i koń jest chory.

Tak samo zatrucie roślinami czy pestycydami oraz wychłodzenie może prowadzić do zapalenia jelit. Często pasożyty jelit są czynnikiem wywołującym wodniste biegunki. Bardzo rzadko są to infekcje wywołane przez Giardia, Lamblia. Częściej one występują u psów, kotów, świń czy ludzi.

Mogą one dostać się przez zabrudzona wodę czy zanieczyszczoną paszę (muchy jako mechaniczny przenosiciel). Ich spokojna forma (cysty) są zaraźliwe i mogą przy niskich temperaturach i wilgotności przeżywać miesiącami. Wywołują one śluzowe, żółte, czasami krwiste biegunki której terapia leczenia jest dość trudna.

Silne obciążenie organizmu czy stres wywołują psychogenne biegunki. Także złe żywienie jest nierzadko przyczyną dolegliwości biegunkowych.

Zepsute, za bardzo nawożone, opryskiwane rośliny, które używane są na pokarm dla koni, czy złe lub zamarznięte sianokiszonki mogą wywoływać zapalenie błony śluzowej jelita jak i z drugiej strony nagła zmiana żywienia. Każde żywienie, które zawiera za dużo węglowodanów a za mało włókna surowego, obciąża jelita.

Złe składowanie siana czy niedostatecznie wysuszony chleb fermentują w żołądku i jelitach konia. Przy zmianie zębów mlecznych czy przy chorobach zębów cierpią konie często z powodu lekkich zapaleń. Źrebięta dostają często lekką biegunkę powiązana z ruja u klaczy ale także równocześnie wywołane przez bakterie. To niestety może być u źrebiąt bardzo niebezpieczne. Wiele źrebiąt po takich chorobach nie rozwija się prawidłowo jak konie u których nie było choroby

Komplikacje: Jeżeli biegunka utrzymuje się przez długi czas tracą konie wiele płynów i elektrolitów. To obciąża układ krążenia, krew ulega zagęszczeniu przez co organizm nie może być tak dobrze zaopatrywany w tlen. Pacjenci odwadniają się stale a taki stan bywa niebezpieczny dla życia.

Co robi lekarz weterynarii?

Nie wszystkie biegunki wymagają interwencji lekarskiej. Czasem wystarczy zadbać o to aby koń dostał dobrej jakości pokarm i czystą wodę. Koniom które są podatne na stres należy zapewnić spokój. Jeżeli właściciel ma wątpliwości powinien zasięgnąć fachowej opinii.

W przypadku wodnistej biegunki czy gorączki należy wezwać weterynarza. Lekarz uzupełnia straty płynów i elektrolitów drogą kroplówki. Badanie kału na obecność wirusów( bardzo trudne), bakterii czy pasożytów jest bardzo pomocne do postawienia diagnozy.

Przy ciężko leczących się biegunkach powinno zrobić się badanie w kierunku pierwotniaków. Badanie krwi daje informacje o ewentualnych uszkodzeniach organów wewnętrznych (nerek, wątroby) jak i status elektrolitowy, ubytek płynu czy stan całkowity obrazu krwi.

W zależności z jaką przyczyną mamy do czynienia stosujemy odpowiednie leki np. antybiotyki w przypadku bakterii. W wyniku obumarcia bakterii gromadzą się endotoksyny które należy inaktywować (np. węgiel aktywny).

U koni które maja gorączkę i silne bóle należy podać leki przeciwgorączkowe i zmniejszające napięcie mięśniówki gładkiej.

Metody leczenia kamicy nerkowej

W moczu, w normalnych warunkach, szczawian i fosforan wapnia, kwas moczowy, cystyna oraz fosforan magnezowo-amonowy, mogą być obecne w formie rozpuszczonej, bo ich stężenie jest na tyle niskie, że bez problemu się rozpuszczają.

Problem zaczyna się pojawiać w przypadku, kiedy ich stężenie rośnie i następuje efekt wytrącenia. Najpierw tworzą się drobne kryształki, zwane piaskiem w nerkach.

Istnieje szansa, że osad zdoła samoistnie się rozpuścić, po czym organizm w sposób bezpieczny usunie nadmiar wyżej wymienionych związków z moczem. Niestety, znacznie częściej drobne kryształki zamieniają się w jądra, które stopniowo zwiększają swoją wielkość.

Następnie zaczynają łączyć się w większe złogi, które prowadzą do powstania choroby – kamicy nerkowej (kamicy moczowej), na którą cierpi 5-10% dorosłych.

Co powoduje rozwój kamieni nerkowych?

  • skłonności dziedziczne oraz wady budowy układu moczowego;
  • przewlekłe przyjmowanie leków, np. glikokortykosteroidów (m.in. leki przeciwzapalne, immunosupresyjne i przeciwalergiczne);
  • stosowanie przez dłuższy czas preparatów alkalizujących stosowanych do zobojętniania nadmiaru kwasu żołądkowego lub leków na zakażenia układu moczowego;
  • zapalenia jelit oraz choroby jelit, np. Leśniewskiego-Crohna, zespół jelita drażliwego;
  • dieta szczególnie bogata w wapń, witaminę C i D, zbyt mała ilość spożywanych płynów;
  • inne choroby sprzyjające powstawaniu kamicy nerkowej, np. otyłość, cukrzyca, przerost prostaty, nadczynność przytarczyc.

Jakie są objawy kolki nerkowej?

Kamica nerkowa przez wiele lat może nie dawać żadnych objawów. Gdy kamień zamknie światło przewodu moczowego następuje obrzęk nerki i atak kolki nerkowej (ból w okolicy lędźwiowej, często pierwszy symptom kamicy nerkowej). W takim przypadku często dochodzi do przemieszczania kamienia z nerki do moczowodu i jego całkowitego lub częściowego zatkania.

Najczęściej występującymi objawami kolki nerkowej są:

  • bardzo silny ból (brzucha, pachwiny, okolic narządów płciowych); 
  • nudności, wymioty;
  • krwiomocz, częste bolesne nagłe parcie na pęcherz, ból podczas oddawania moczu, trudności z jego utrzymaniem;
  • gorączka, blada skóra, rozbicie, niepokój, złe samopoczucie.

Do lekarza należy udać się w razie wystąpienia powyższych objawów, zwłaszcza po raz pierwszy oraz gdy dolegliwości nasiliły się w porównaniu do wcześniejszych ataków.

Preparaty bez recepty na kamicę nerkową

W przypadku przemieszczenia się niewielkiego kamienia (mniejszego niż 5 mm) i wystąpieniu jedynie bólu, możliwe jest leczenie za pomocą preparatów dostępnych bez recepty (przeciwbólowych i rozkurczowych) oraz picia dużej ilości płynów (3-4 litry dziennie).

  • preparaty do rozpuszczania, np. Ftolizyna pasta, Urocal saszetki;
  • tabletki i kapsułki, np. Liston na kamienie nerkowe, Himalya Cystone;
  • płyny, np. Nefrol płyn, Urofort płyn;
  • leki przeciwbólowe, np. Pyralgina, Ibuprom, Paracetamol, No-Spa.

Preparaty na receptę na kamicę nerkową

W przypadku większych kamieni, lekarz najczęściej przepisuje silniejsze leki przeciwbólowe oraz rozkurczowe dostępne na receptę, np. zastrzyki z papaweryną, jednocześnie zlecając badania, np. USG i badania krwi.

Usuwanie kamieni nerkowych

Niejednokrotnie lekarze zalecają zachowanie “urodzonego”, czyli wydalonego kamienia, w celu dokładnego zbadania jego składu i ustalenia przyczyny kamicy nerkowej.

Jeżeli nie uda się wydalić kamieni samemu, lekarz może zalecić usunięcie kamienni nerkowych (zwykle większych niż 6 mm) innymi metodami, np.

litotrypsją (zabieg polegający na skruszeniu kamieni nerkowych falami ultradźwiękowymi) albo operacją (zwykle u osób mających jedną nerkę albo jeżeli występuje ryzyko rozwinięcia sepsy).

Dieta przy kamicy nerkowej

  • zwiększ ilość spożywanych warzyw, owoców i potraw mlecznych;
  • ogranicz spożycie podrobów (wątroba, płuca, ozorki, serca, płuca), sosów mięsnych, sardynek, śledzi, roślin strączkowych (soczewica, groch, fasola), grzybów, kakao, kawy i herbaty;
  • unikaj mięsa wieprzowego, wołowego i baraniny, zamień je na chudy drób i cielęcinę, mięso gotuj na parze, w dużej ilości wody;
  • zawsze wypijaj odpowiednią ilość płynów (ok. 2,5 litra dziennie), w szczególności przy wysokiej temperaturze, wzmożonym wysiłku fizycznym czy gorączce;
  • zamiast herbaty, pij wywary z ziół, np. liści borówki brusznicy, porzeczki czarnej, brzozy.

Polub nasz profil

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*