Aftowe zapalenie jamy ustnej

Afty w jamie ustnej są często spotykaną dolegliwością. Przyczyny powstawania bolesnych nadżerek lub owrzodzeń są różne, od nieodpowiedniej higieny jamy ustnej, przez wyrzynające się ósemki, po choroby migdałków czy przewodu pokarmowego. Afty zwykle znikają samoistnie. Jakie są przyczyny i objawy aft w jamie ustnej?

Spis treści:

Afty to niewielkie i bardzo bolesne nadżerki lub owrzodzenia, czyli ubytki błony śluzowej w jamie ustnej, pokryte białym nalotem i otoczone rumieniowatym, zapalnym obrzeżem.

Aftowe zapalenie jamy ustnej może objawiać się pojedynczymi lub zebranymi w grupę aftami na podniebieniu miękkim, policzkach, wargach czy języku.

Afty osiągają średnicę od 0,5 mm do 3 cm, jednak zazwyczaj nie są większe niż 5 mm. Afty często błędnie są nazywane pleśniawkami.

Pleśniawki to kremowobiałe naloty, których przyczyną są grzyby zwane drożdżakami. Zazwyczaj są mniej bolesne od nadżerek i dotyczą dzieci.

Afty w jamie ustnej: rodzaje i przyczyny powstawania aft

Afty małe to afty przewlekłe, nawrotowe, z którymi częściej zmagają się dorośli niż dzieci. Przyczyny tego typu aft to najczęściej:

  • nieodpowiednia higiena jamy ustnej (w tym jedzenie brudnymi sztućcami, jedzenie nieumytych owoców i warzyw, a także złe nawyki, np. gryzienie długopisów czy obgryzanie paznokci)
  • choroby zębów (zapalnie miazgi, próchnica, kamień nazębny, wyżynające się ósemki, itp.)
  • mechaniczne uszkodzenia jamy ustnej (np. ukłucia szczoteczką do zębów, podrażnienia podczas zabiegów stomatologicznych)
  • niewłaściwie dopasowana proteza
  • zaburzenia autoimmunologiczne, spowodowane np. przez stres
  • alergie i nadwrażliwości pokarmowe
  • przyjmowanie różnych leków

Dużą rolę w zachorowaniach na aftowe zapalenie jamy ustnej odgrywają czynniki genetyczne, czyli predyspozycje rodzinne. Jeśli w rodzinie odnotowano przypadki aftozy nawrotowej, to ryzyko pojawienia się aft u dzieci wynosi 90%.

  • Jeśli afty pojawiają się częściej niż raz w roku, można podejrzewać występowanie aft nawracających.
  • Do pojawienia się aft dużych przyczynia się:
  • Mogą występować także afty opryszczkopodobne, których objawy są podobne do opryszczkowego zapalenia jamy ustnej, czyli pojawia się cyklicznie nawet do kilkuset niewielkich nadżerek jednocześnie w odstępach kilkutygodniowych.
  • Nawracające nadżerki lub owrzodzenia bony śluzowej jamy ustnej jamy ustnej mogą stanowić jeden z objawów:

Afty w jamie ustnej – objawy

W początkowej fazie stanu zapalnego na śluzówce jamy ustnej pojawiają się niewielkie okrągłe nadżerki lub owrzodzenia, które po 1-2 dniach pokrywają się białym nalotem.

W przypadku aft małych objawem towarzyszącym może być powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Bolesne owrzodzenia ustępują po 4-8 dniach.

W przypadku aft małych małych objawem towarzyszącym może być powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Bolesne nadżerki ustępują po 10-14 dniach.

W przypadku aft dużych, w przebiegu choroby mogą powstać pojedyncze lub mnogie owrzodzenia na błonie śluzowej jamy ustnej, które po wygojeniu, czyli po 3-4 tygodniach, pozostawiają blizny.

Zdaniem eksperta: Jak wyleczyć afty u dzieci i dorosłych? dr n. med. Maciej Nowak, periodontolog, stomatolog, wykładowca WUM

“Zazwyczaj afty goją się samoistnie w ciągu 1-4 tygodni. Czasami potrzebne są badania, które pomogą odróżnić je od zmian, jakie pojawiają się w przebiegu chorób ogólnoustrojowych taki jak np. pasożyty przewodu pokarmowego, niedobory żelaza, witaminy B12, cukrzycy, celiakii czy choroby Crohna.

  1. Jeśli mimo rygorystycznego przestrzegania zasad higieny jamy ustnej oraz unikania urazu miejscowego, będących wynikiem oddziaływania twardych pokarmów, ubytków próchnicowych, obgryzania ołówków czy paznokci, afty nie znikają, należy skontaktować się ze stomatologiem.
  2. Lekarz może zalecić stosowanie środków przyspieszających gojenie, zmniejszających objawy bólowe, jak również zlecić badania ogólne krwi w celu wykluczenia nieprawidłowości ogólnoustrojowych.
  3. Aby wykluczyć współistnienie schorzeń systemowych sprzyjających powstawaniu aft należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu, który przeprowadzi dalsza diagnostykę”.
  • Na konsultację lekarską należy udać się również wtedy, gdy bolesne nadżerki (afty mniejsze i duże) pojawiają się częściej niż raz w roku.
  • Niezależnie od diagnostyki i ewentualnego leczenia ogólnoustrojowego, należy także rozpocząć leczenie miejscowe, przy pomocy preparatu przeciwzapalnego i antyseptycznego, izolującego zmianę od czynników drażniących, który zabezpieczy aftę i ochroni w ten sposób przed bólem.
  • Wybierając odpowiedni preparat, szczególnie dla dzieci, warto wziąć pod uwagę to, aby był on łatwy w aplikacji, także na trudno dostępnych miejscach jamy ustnej, miał przyjemny smak i nie podrażniał delikatnej śluzówki.
  • Ważna jest także jego konsystencja i odporność na ścieranie pod wpływem ruchów języka oraz śliny – to właśnie stabilna warstwa filmu stanowi bowiem mechaniczną barierę ochronną i umożliwia działanie składników wspomagających proces gojenia owrzodzenia.

Dopasuj formę preparatu do rodzaju i umiejscowienia zmiany. Do leczenia pojedynczych, ograniczonych zmian w łatwo dostępnych miejscach jamy ustnej idealny będzie żel.

Gdy natomiast zmiany są liczne, trudno dostępne (np. na tylnej ścianie gardła) warto sięgnąć po preparat w spray’u, ograniczymy wtedy ryzyko wystąpienia odruchu wymiotnego podczas aplikacji.

Na liczne i rozlane owrzodzenia w jamie ustnej (np.: u pacjentów ortodontycznych) sprawdzą się preparaty w formie płynu do płukania jamy ustnej, które dokładnie docierają do każdego zmienionego chorobowo miejsca.

W aptece szukaj preparatów zawierających poliwinylopirolidon (PVP) i/lub kwas hialuronowy.

W okresie leczenia należy zrezygnować z gorących napojów, zbyt ciepłych pokarmów i alkoholu. Unikać trzeba również czekolady, owoców cytrusowych, kwaśnych potraw, słonych lub mocno przyprawionych dań i innych potraw, które mogą doprowadzić do podrażnienia jamy ustnej.

Należy wzbogacić dietę w produktu bogate w witaminy z grupy B, zwłaszcza B12, cynk, witaminy A, C, E, echinaceę (znajdziesz ją w jeżówce). W jadłospisie osoby zmagającej się z aftami nie powinno zabraknąć:

Domowe sposoby na afty w jamie ustnej

1. 2-3 razy dziennie płucz jamę ustną odwarem wody różanej, który zmniejsza odczyn zapalny. Inne zioła, które można zastosować w leczeniu aft i wykorzystać w postaci płukanek to rumianek, liść maliny, szałwia, łopian lekarski oraz odwar z czerwonej koniczyny.

2. Przyłóż do afty świeżo zaparzony i przestudzony woreczek herbaty. Zawarta w niej tanina zmniejsza ból i działa wysuszająco.

3. Odkaź ranę wodą utlenioną (nigdy spirytusem).

4. Płucz jamę ustną łagodnym roztworem soli (pół łyżeczki soli rozpuść w szklance ciepłej wody).

5. Zastosuj preparaty z apteki, które są dostępne bez recepty.

Aftowe zapalenie jamy ustnej Dziennikarka specjalizująca się w tematyce zdrowotnej, a zwłaszcza obszarach medycyny, ochrony zdrowia i zdrowego odżywiania. Autorka newsów, poradników, wywiadów z ekspertami i relacji. Uczestniczka największej Ogólnopolskiej Konferencji Medycznej “Polka w Europie”, organizowanej przez Stowarzyszenie “Dziennikarze dla Zdrowia”, a także specjalistycznych warsztatów i seminariów dla dziennikarzy realizowanych przez Stowarzyszenie.
Monika Majewska | Konsultacja: dr n. med. Maciej Nowak

Czy artykuł był przydatny?

Aftowe zapalenie jamy ustnej: Zasoby dla stomatologów

Oto kilka linków do dodatkowych materiałów, dzięki którym możesz nadrobić zaległości w najnowszych badaniach klinicznych:

Mikrobiota jamy usntej pacjentów z nawracającym aftowym zapaleniem jamy ustnej [1]

Kilka lat temu Akademia Sahlgrenska i Uniwersytet w Göteborgu przeprowadziły badania nad nawracającym aftowym zapaleniem jamy ustnej w poszukiwaniu nowych informacji.

Badanie wykazało, że skład mikrobiomu jamy ustnej był inny u pacjentów z nawracającym aftowym zapaleniem jamy ustnej, w porównaniu do zdrowej grupy kontrolnej. Wyniki te zostały potwierdzone w innym badaniu, opublikowane w Journal of Dental Research chwilę później.

Jednak, pozostaje niejasne, czy te różnice mikrobiologiczne są efektem czy przyczyną aftowego zapalenia jamy ustnej.

Analiza całego genomu pod kątem owrzodzeń jamy ustnej identyfikuje skojarzenia w immunologicznym loci regulacyjnym [2]

Naukowcy z Wielkiej Brytanii, Australii i USA próbowali znaleźć specyficzne loci genetyczne, które mogłyby wyjaśnić fakt, że aftowe zapalenie jamy ustnej ma wyraźny składnik dziedziczny.

W ich badaniu, opublikowanym w Nature Communications, zidentyfikowano kilka loci. Co ciekawe, wiele z nich znajdowało się w (lub blisko) genów, które biorą udział w odporności limfocytów T.

Zapewnia to dalsze wsparcie dla powszechnie przyjętej teorii, że układ odpornościowy odgrywa ważną rolę w etiologii aftowego zapalenia jamy ustnej.

Apoptoza komórek nabłonkowych w nawracających aftach [3]

Porównując zdrowy nabłonek z tym dotkniętym nawracającym owrzodzeniem, to badanie z Journal of Dental Research wskazuje na sekwencję apoptozy komórkowej, która może prowadzić do powstania typowej obwodowej aureoli zapalnej otaczającej afty.

Leczenie nawracającego aftowego zapalenia jamy ustnej za pomocą płynu do płukania jamy ustnej lub preparatu w postaci żelu do stosowania miejscowego zawierającego kwas hialuronowy: retrospektywne badanie kliniczne [4]

W badaniu opublikowanym w BMC Oral Health w 2019 r. badano działanie lecznicze jednego z naszych płynów do płukania jamy ustnej (GUM® AftaClear płyn) i żelu (GUM AftaClear żel) – oba zawierające kwas hialuronowy – na nawracające afty.

Leia também:  Jakie Objawy Uszkodzonej Uszczelki Pod Glowica?

Po tygodniu zmiany znacznie się zmniejszyły w obu przypadkach: 77% dla płynu do płukania i 81% dla żelu. Zaobserwowali nawet całkowite ustąpienie zmian w 60% (płyn do płukania ust) i 56% (żel) przypadków.

Co ważne, 44 z 45 uczestników zgłosiło poprawę jakości życia podczas leczenia. 

Czy możliwe jest optymalne leczenie nawracającego aftowego zapalenia jamy ustnej? [5]

Tytuł tego artykułu nawiązuje do pytania, które zadają sobie pacjenci i dentyści na całym świecie.

Czy nawracające aftowe zapalenie jamy ustnej można naprawdę skutecznie leczyć, biorąc pod uwagę obecny stan wiedzy naukowej? Autorzy dokonali przeglądu szerokiego zakresu istniejących badań, ale doszli do wniosku: „Ze względu na ograniczenia w liczbie badań opartych na dowodach i niewystarczające dane potwierdzające lub obalające skuteczność poszczególnych terapii, niezbędne są szersze badania kliniczne by udoskonalić optymalną metodologię skutecznego zarządzania RAS. ”

Jak wesprzeć pacjentów w walce z aftami?

Jak potwierdza ostatni artykuł powyżej, nie ma obecnie żadnego znanego lekarstwa na aftowe zapalenie jamy ustnej.

Oczywiście nie jest to to, co pacjenci borykający się z dyskomfortem spowodowanym przez afty chcą usłyszeć, szczególnie jeśli regularnie doświadczają tego stanu.

Dlatego też należy skupić się na opiece wspierającej – rozwiązaniach, które przynoszą ulgę w bólu lub sprzyjają gojeniu się ran. Istnieje wiele skutecznych rozwiązań, które można z nimi omówić, a GUM oferuje szereg produktów specjalnie zaprojektowanych do tego celu.

Co na afty

W celu szybszego, bardziej znaczącego i skutecznego uśmierzania bólu i gojenia się ran, interwencje są ogólnie ukierunkowane na stosowanie miejscowe. Istnieje wiele produktów, które mogą pomóc.

Nasza linia GUM AftaClear zapewnia natychmiastową ulgę i przyspiesza gojenie aft dzięki unikalnej kombinacji składników.

Produkty GUM AftaClear są dostępne w trzech różnych wersjach dostosowanych do preferencji pacjenta:

Każdy z tych produktów służy podobnemu celowi: tworzy barierę ochronną na owrzodzeniu, aby złagodzić ból i stymulować gojenie.

Niezależnie od tego, czy używają produktów do higieny jamy ustnej na afty, czy nie, przypomnij pacjentom, aby robili samodzielnie, co mogą, aby uniknąć podrażnienia lub pogorszenia stanu rany (tj. aby unikali przygryzania i starali się nie jeść ostrych potraw ani pić alkoholu).

Zapalenia błony śluzowej jamy ustnej

Bardzo często zapalenie błony śluzowej jamy ustnej powstaje w okresie dojrzewania, ciąży i w wieku przekwitania. Poza tym charakterystyczne zmiany błony śluzowej występują:

  1. w niektórych chorobach zakaźnych (odra, różyczka, płonica, błonica, ospa wietrzna, krztusiec, mononukleoza zakaźna),

  2. w chorobach ogólnych, np. układu krwiotwórczego (niedokrwistość, białaczka, zwiększona skłonność do krwawień),

  3. dolegliwościach układu pokarmowego,

  4. w zakażeniu wirusem HIV,

  5. w cukrzycy,

  6. przy niedoborach witamin,

  7. w chorobach przenoszonych drogą płciową,

  8. chorobach alergicznych.

Najczęstszą przyczyną zapalenia błony śluzowej jamy ustnej jest aftowe zapalenie jamy ustnej.

Pojawiające się w jamie ustnej afty bardzo często pojawiają się niespodziewanie i wzbudzają niepokój, ponieważ nie zawsze pamiętamy co mogło spowodować ich powstawanie.

Czynnikami, które predysponują do powstawania tego rodzaju zmian skórnych, a o których bardzo często zapominamy, są:

  1. stres,

  2. używanie past do zębów oraz płynów do płukania jamy ustnej, która zawierają laurylosiarczan sodu,

  3. celiakia (dolegliwość spowodowana nietolerancją na gluten zawarty w większości zbóż),

  4. obecność bakterii Helicobacter pylori, która powoduje przede wszystkim choroby żołądka i dwunastnicy,

  5. u kobiet szalejąca gospodarka hormonalna spowodowana cyklem miesiączkowym lub PMS (zespół napięcia przedmiesiączkowego),

  6. skaleczenia oraz urazy spowodowane aparatem na zęby lub źle dopasowaną protezą,

  7. urazy powstałe wskutek zbyt silnego szczotkowania zębów,

  8. jedzenie kwaśnych oraz ostrych potraw,

  9. nieświadome ugryzienie się w policzek,

  10. brak w organizmie potrzebnych witamin: żelazu, kwasu foliowego, cynku oraz witaminy B12,

  11. zaburzenia odporności (np. wskutek przyjmowania leków immunosupresyjnych po przeszczepach),

  12. nowotwór złośliwy,

  13. chemioterapia,

  14. reakcje autoimmunologiczne (układ immunologiczny atakuje komórki własnego ciała),

  15. uczulenie na pewne pokarmy, np. orzechy, ser, truskawki, kawę czy jajka,

  16. choroby jelit, wrzodziejące zapalenie jelita grubego,

  17. układowe zapalenie naczyń krwionośnych,

  18. alergia na florę bakteryjną, która znajduje się w jamie ustnej.

Kontaktowe zapalenie błony śluzowej jamy ustnej jest reakcją ludzkiego organizmu na czynniki drażniące lub alergiczne, wywoływane przez:

  1. niektóre leki miejscowe (np. steroidy),

  2. składniki znajdujące się w kosmetykach, takich jak balsmy do ust czy szminki,

  3. palenie papierosów,

  4. gumę do żucia,

  5. niektóre przyprawy,

  6. substancje zawarte w tłuszczach, np. margarynie,

  7. składniki pasty do zębów oraz płynów do płukania ust.

Objawy niektórych dolegliwości skórnych niekiedy równolegle pojawiają się w jamie ustnej (pęcherzyca, liszaj płaski, liszaj rumieniowaty, rumień wysiękowy wielopostaciowy).

Zmiany chorobowe błony śluzowej jamy ustnej mogą znajdować się w konkretnym miejscu w jamie ustnej lub mogą obejmować jej cały obszar.

Niektórzy pacjenci kilka dni przed pojawieniem się zmian chorobowych, odczuwają w jamie ustnej swędzenie i mrowienie.

Powstające ogniska zapalne mogą mieć różny wygląd: pęcherzyków, zaczerwienień oraz nadżerek i owrzodzeń. Stany zapalne powodują dolegliwości bólowe i utrudniają jedzenie i mówienie. Małe dzieci mogą być ponadto bardzo rozdrażnione i nadmiernie płaczliwe.

Nie rzadko zapaleniu towarzyszy brzydki zapach z ust.

Choroby wirusowe często objawiają się na błonie śluzowej jamy ustnej. Za przykład możemy podać zmiany opryszczkowe, które po przebyciu zakażenia pierwotnego wirusem opryszczki zwykłej w sprzyjających warunkach (silne nasłonecznienie, choroby gorączkowe) pojawiają się nawrotowo w formie opryszczki warg.

W AIDS charakterystycznymi objawami w jamie ustnej są:

  1. kandydoza,

  2. leukoplakia włochata,

  3. ciężkie zmiany przyzębia.

  • Częstym wirusem wywołującym zmiany na błonie śluzowej jamy ustnej jest wirus ospy wietrznej i półpaśca.
  • Ospa wietrzna występuje szczególnie często u dzieci, a zmiany w jamie ustnej w formie pęcherzyków, a po ich pęknięciu nadżerek na łukach podniebiennych i podniebieniu mogą wyprzedzać pojawienie się wykwitów na skórze.
  • Półpasiec – stwierdzany głównie u dorosłych daje zwykle znaczne dolegliwości bólowe, a charakterystyczne zmiany w jamie ustnej dotyczą obszarów, unerwianych przez II i III gałąź nerwu trójdzielnego.

Brodawki pospolite wywoływane są przez wirusa brodawczaka. Przy zmianach na skórze, szczególnie palców rąk, dochodzi często do pojawienia się podobnych wykwitów na błonie śluzowej jamy ustnej.

Afty nawrotowe są stwierdzane u ok. 5–25% populacji. Te przewlekłe zmiany ze względu na częstość pojawiania się wykwitów chorobowych są szczególnie uporczywe dla chorych i bardzo trudne do leczenia.

Zakażenie Candida albicans

Szeroko stosowane obecnie antybiotyki, a także cytostatyki w chorobie nowotworowej i leki immunosupresyjne, wpływają na uaktywnienie się w jamie ustnej grzyba drożdżopodobnego, jakim jest Candida albicans, który w formie saprofitycznej znajduje się u 40–50% zdrowych osób. Powstaje obraz kandydozy z charakterystycznymi futrzastymi nalotami lub w postaci rumieniowej.

Zmianom na błonie śluzowej jamy ustnej towarzyszą następujące objawy:

  1. pieczenie samoistne lub pod wpływem bodźców, np. przy spożywaniu pokarmów z ostrymi i kwaśnymi przyprawami,

  2. ból,

  3. świąd,

  4. zaburzenia wydzielania śliny, szczególnie w postaci zmniejszonego wydzielania śliny, powodującego suchość błony śluzowej.

Pierwsza pomoc w domu w leczeniu różnego zapalenia błony śluzowej jamy ustnej może polegać na płukaniu jamy ustnej naparami szałwii, rumianku, róży, lipy czy siemienia lnianego. Zaleca się również stosowanie preparatów przeciwzapalnych i przeciwbólowych, które mają działanie miejscowe znieczulające, np.

tabletki do ssania, aerozol. Jeżeli w ciągu 2–3 dni dolegliwości nie ustąpią, należy zwrócić się do stomatologa o poradę.

Natomiast przy pojawieniu się na błonie śluzowej jamy ustnej zmian zarówno o charakterze wyniosłości, wygórowania czy guzka, jak i owrzodzenia konieczne jest natychmiastowe zgłoszenie się do stomatologa.

  1. Sprawdź płyn do płukania jamy ustnej Dentosept

Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej o charakterze wirusowym leczy się za pomocą doustnych środków przeciwwirusowych (acyklowir) lub preparatów miejscowych.

W przypadku gorączki – podaje się leki przeciwgorączkowe.

Z kolei przy kontaktowym zapaleniu błony śluzowej jamy ustnej należy odseparować chorego od czynników uczulających, a w cięższych przypadkach podawać miejscowo lub doustnie glikokortykosteroidy.

Afty należy leczyć preparatami wysuszającymi oraz ściagającymi. Podaje się również niekiedy roztwory antybiotyków. Jeżeli afty są duże i bardzo bolesne lekarz może zalecić stosowanie:

  1. żelów pozwalających izolować afty (łagodzenie bólu),

  2. suplementów diety,

  3. płukanek, w których znajdują się tetracykliny lub glikokortykosteroidy.

Koniec z plombami? Rewolucja w leczeniu zębów za sprawą leku na Alzheimera

Leia também:  Ból kości ogonowej – przyczyny i leczenie

W zapobieganiu i łagodzeniu zapaleń błony śluzowej jamy ustnej duży wpływ ma:

  1. zaprzestanie palenia papierosów,

  2. codzienne, systematyczne zabiegi higieniczne (zaleca się używanie miękkiej szczoteczki do zębów i past bez substancji pianotwórczych),

  3. spożywanie w dużych ilościach pokarmów mlecznych, jarzyn i owoców (dieta powinna zawierać dużą ilość cynku, żelaza oraz witaminy B12),

  4. ograniczenie spożycia węglowodanów,

  5. unikanie pokarmów oraz napojów, które pogłębiają dyskomfort chorego, czyli jedzenie gorących, ostrych, słonych i pikantnych potraw,

  6. ssanie kostek lodu oraz jedzenie lodów (łagodzenie dolegliwości),

  7. picie chłodnych niegazowanych napojów,

  8. przyjmowanie środków przeciwbólowych, np. paracetamol.

Treści z serwisu medonet.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny.

Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.

Źródła

  • Domowy Poradnik Medyczny, PZWL
  • NeoBianacid – w ochronie błony śluzowej żołądka i przełyku NeoBianacid jest wyrobem medycznym o właściwościach ochronnych i przeciwzapalnych. Można go stosować jako środek profilaktyczny do ochrony błony śluzowej u…
  • Lek na raka piersi pomoże w leczeniu czerniaka błony śluzowej? Naukowcy z Melanoma Institute Australia oraz The University of Sydney, prowadząc międzynarodowe badania, odkryli różnorodne czynniki genetyczne dla czerniaka…
  • Faza folikularna – hormony, błona śluzowa, rozwój pęcherzyka Cykl miesiączkowy jest bardzo skomplikowanym procesem, który pozwala kobiecie zachować płodność. Jego długość jest bardzo indywidualna i zależy od organizmu danej… Marta Pawlak | Onet.
  • Kiedy zaczyna się poród? Ten objaw to znak, że to już Odejście czopu śluzowego postrzegane jest jako jeden z pierwszych symptomów porodu. Temat ten budzi wiele emocji wśród ciężarnych, ponieważ kobiety nie wiedzą,… Katarzyna Udalska
  • Nowotwory błony śluzowej i skóry Nowotwory błony śluzowej i skóry to nabłonkowe nowotwory złośliwe. Wyróżniamy dwie główne grupy nowotworów – podstawnokomórkowe i kolczystokomórkowe. Jednak…
  • Zmiany błony śluzowej jamy ustnej o podłożu alergicznym Odczyny alergiczne w jamie ustnej pojawiają się niekiedy równocześnie ze zmianami skórnymi. Pewne regiony jamy ustnej są szczególnie wrażliwe na czynniki…
  • Wykwity pierwotne i wtórne błony śluzowej jamy ustnej Wykwitami pierwotnymi błony śluzowej jamy ustnej są przede wszystkim: otarcia, grudki, bąble, pęcherzyki, guzki, guzy, plamy, krosty, pęcherze. Zejściem wykwitów…
  • Stany przednowotworowe błony śluzowej Rogowacenie białe
  • Metoda śluzowa Jedną w kilku znanych metod naturalnej antykoncepcji jest metoda śluzowa. Została ona opracowana przez małżeństwo z Australii i znana jest, od ich nazwiska, jako…
  • Czop śluzowy – wygląd, kiedy poród, kontrola lekarska Czop śluzowy zamyka szyjkę macicy u kobiet w ciąży. Odgrywa on ważną rolę w czasie ciąży, ponieważ ochrania dziecko przed zewnętrznymi infekcjami wirusowymi,… Marta Pawlak

Skąd się biorą afty? Objawy, przyczyny, leczenie

Afty to stosunkowo niegroźne, ale uciążliwe zmiany w jamie ustnej. Te niewielkie nadżerki pojawić się mogą z wielu przyczyn, powodując duży dyskomfort. Jak skutecznie walczyć z aftami i zapobiegać ich powstawaniu w przyszłości?

Afty – czym są i skąd się biorą

Afty to charakterystyczne zmiany pojawiające się w obrębie jamy ustnej o charakterze nadżerek lub owrzodzeń. Zazwyczaj są niewielkie, chociaż w rzadkich przypadkach mogą mieć średnicę nawet kilku centymetrów. Warto pamiętać, że tego rodzaju zmiany nie są spowodowane infekcją wirusową i nie można się nimi zarazić.

Afty w jamie ustnej najczęściej zlokalizowane są na śluzówce policzków lub warg. Zdarza się także, że pojawiają się na języku lub pod językiem, a w przypadku tzw.

aft dużych nawet na podniebieniu czy blisko gardła. Nadżerki mogą występować pojedynczo lub tworzyć większe skupiska.

Czas ich zwalczania jest bardzo zróżnicowany – niektóre udaje się pokonać już po kilku dniach, inne natomiast utrzymują się kilka tygodni.

Istnieje wiele czynników sprzyjających pojawianiu się aft, związanych zarówno z predyspozycjami genetycznymi, jak i z niezdrowym trybem życia czy różnymi chorobami.

Przyczyny aft są bardzo zróżnicowane. Przy tej dolegliwości ogromną rolę odgrywają kwestie związane z higieną jamy ustnej.

Nieleczona próchnica, kamień nazębny, choroby dziąseł czy po prostu nieprawidłowe szczotkowanie zębów – wszystko to sprzyja powstawaniu nadżerek i owrzodzeń. Wiele z nich pojawia się na skutek urazów mechanicznych, spowodowanych np.

nieostrożnym szczotkowaniem zębów, noszeniem źle dobranej protezy bądź raniącego dziąsła aparatu ortodontycznego.

Powstawanie aft w jamie ustnej związane jest także z predyspozycjami genetycznymi. Jeśli nasi rodzice borykają się często z tym problemem, my również jesteśmy na niego bardziej narażeni.

Kolejne czynniki sprzyjające występowaniu aft to obniżenie odporności, związane np. z silnym stresem, przebytą chorobą czy zażywaniem antybiotyków. Przyczyną może być także dieta pełna sztucznej, przetworzonej żywności, uboga w żelazo, witaminę B12 i kwas foliowy. U niektórych osób pojawienie się aft łączone jest z reakcją alergiczną.

Trudno jest przegapić objawy związane z aftami. Pierwszym zwiastunem choroby może być szczypanie, kłucie i mrowienie w ustach, a następnie wyraźny ból i dyskomfort podczas jedzenia czy picia, a nawet mówienia.

W jamie ustnej zaobserwować można niewielkie zmiany pokryte jasnym nalotem, wokół których występuje zaczerwienienie – obwódka ta świadczy o stanie zapalnym.

W przypadku dużych aft mogą pojawić się bardziej ogólne objawy, takie jak powiększenie węzłów chłonnych i podwyższona temperatura.

 Zapobieganie aftom – higiena jamy ustnej  Zapobieganie aftom – dieta  Zapobieganie aftom – unikanie urazów mechanicznych
  • regularne usuwanie kamienia nazębnego
  • regularne kontrole u dentysty i leczenie ubytków
  • regularne szczotkowanie zębów
  • korzystanie ze środków do higieny jamy ustnej, np. płynów antybakteryjnych, nitek dentystycznych itp.
  • unikanie wysokoprzetworzonej żywności z dużą ilością konserwantów i sztucznych barwników
  • zróżnicowana, zdrowa dieta
  • w razie potrzeby uzupełnianie diety w żelazo, witaminę B12 i kwas foliowy
  • delikatne szczotkowanie zębów
  • dbałość o dziąsła, w razie potrzeby stosowanie specjalnych preparatów do delikatnych dziąseł
  • reagowanie na podrażnianie jamy ustnej, np. przez ostrą krawędź zęba, aparat ortodontyczny czy protezę

Afty w jamie ustnej – jak zapobiegać ich powstaniu?

Afty na wardze, policzkach czy języku to problem poważnie utrudniający codzienne funkcjonowanie. Ból towarzyszyć może jedzeniu i piciu, zwłaszcza w przypadku gorących, słonych, kwaśnych czy pikantnych pokarmów i napojów. Zmiany zlokalizowane na podniebieniu lub w okolicach gardła mogą utrudniać przełykanie i mówienie.

W przypadku aft niezwykle ważna jest profilaktyka, ponieważ zdrowy tryb życia i dbałość o higienę jamy ustnej w dużym stopniu minimalizują ryzyko ich wystąpienia.

Leczenie aft jest stosunkowo proste, wymaga jednak systematyczności i zadbania o zdrowe nawyki.

Na rynku znajdziemy szeroką gamę skutecznych preparatów na afty – w postaci płynów do płukania jamy ustnej, żeli, past lub sprejów, które zdezynfekują zmiany i ułatwią ich gojenie.

Dzięki nim już w ciągu kilku dni możliwe jest znaczne zredukowanie nieprzyjemnych objawów, chociaż całkowite zaleczenie aft wymaga więcej czasu.

Warto pamiętać nie tylko o leczeniu objawowym, lecz także o wyeliminowaniu przyczyny problemu. W zależności od powodu powstania aft należy zadbać o higienę jamy ustnej, wzmocnienie odporności organizmu czy zdrową dietę.   

Aftowe zapalenie jamy ustnej to wyjątkowo nieprzyjemna dolegliwość – chociaż pozornie niegroźna, potrafi znacząco uprzykrzyć życie. Na rynku dostępnych jest wiele skutecznych preparatów na afty, które pomogą przyspieszyć ich gojenie. Warto także pamiętać o higienie jamy ustnej i zdrowej diecie, ponieważ profilaktyka ma w tym przypadku ogromne znaczenie.

Zapalenie jamy ustnej – ile trwa? Objawy i leczenie

Zapalenie jamy ustnej obejmuje stan zapalny śluzówki w obrębie jamy ustnej i warg. Przysparza ból, przez co znacznie utrudnia jedzenie czy szczotkowanie zębów.

Leczenie zapalenia jamy ustnej powinno być uzależnione od czynnika, który wywołał to schorzenie. Zanim zostanie wprowadzona konkretna kuracja najpierw należy właściwie rozpoznać przyczynę zapalenia.

Warto zatem skonsultować objawy z lekarzem, który zaleci odpowiednie postępowanie lecznicze.

Źródło: 123RF

Zapalenie jamy ustnej to stan zapalny błony śluzowej w jamie ustnej, który może być wywołany różnymi przyczynami. Najczęściej dochodzi do niego przez infekcję wirusową lub też przez bakterii albo grzyby. Ale to nie wszystkie przyczyny powstawania stanu zapalnego.  

Za zmieniony chorobowo obraz jamy ustnej może odpowiadać również:

  • alergia (czyli uczulenie na jakiś rodzaj pokarmu lub substancję chemiczną), 
  • kuracja nowotworowa polegająca na radioterapii lub chemioterapii,
  • niedopasowane protez,
  • aparat zębowy.
Leia também:  Jakie Są Objawy Zapalenia Pęcherza Moczowego?

Inne czynniki, które moga mieć wpływ na powstawanie zapalenie śluzówki w jamie ustnej to: brak witamin i minerałów, choroba ogólnoustrojowa, długotrwała kuracja antybiotykowa (a także przyjmowanie sterydów) oraz palenie papierosów.

Objawy zapalenia jamy ustnej różnią się w zależności od przyczyny, która je spowodowała. Cechą wspólną zazwyczaj jest jednak ból, obrzęk, zauważalna i wyczuwalna zmiana w jamie ustnej (taka jak np. zaczerwienienie, pęcherzyk, owrzodzenie, nadżerka, itp.) oraz trudności z przełykaniem. 

Zapalenie jamy ustnej stanowi nieprzyjemną dolegliwość, która może utrudniać normalne przyjmowanie posiłków i trunków, a nawet mówienie. Szczególnie dotkliwie to schorzenie mogą przechodzić dzieci, u których dodatkowym aspektem może być gorączka.

Objawy stanu zapalnego różnią się też ze względu na sam rodzaj zapalenia. Wyróżniamy:

Jak rozpoznać rodzaj zapalenie w jamie ustnej? Mrowienie, pieczenie, swędzenie, ból oraz np. nadżerki mogą pojawiać się w wyniku alergicznego zapalenia jamy ustnej. Na chemio- lub radioterapię organizm często reaguje z kolei zaczerwienieniem, bolesnymi owrzodzeniami i opuchlizną.

Jeśli za zapalenie jamy ustnej odpowiadają bakterie, zwykle objawia się to piekącym bólem, zaczerwieniem, obrzękiem, czy owrzodzeniem.

Z kolei aftowe zapalenie jamy ustnej przebiega z bolącymi, białawymi lub żółtymi owrzodzeniami albo nadżerkami. Wirus opryszczki może dawać takie symptomy jak pęcherzyki, które po pęknięciu zamieniają się w strupki. Ponadto czasami obserwuje się także m.in. podwyższoną temperaturę oraz pogorszenie samopoczucia.

W przypadku grzybiczego zapalenie w jamie ustnej, pierwszym objawem jest biały nalot na języku i nieprzyjemny zapach z ust. Mogą towarzyszyć im bolesne zajady w kącikach ust.

Leczenie zapalenia jamy ustnej – jak długo trwa, co stosować?

Przebieg leczenia zapalenia jamy ustnej jest uzależniony od rodzaju tego schorzenia. Ile trwa leczenie? W zależności od rodzaju stanu zapalnego, sam proces leczenia trwa standardowo ok. 7-14 dni, choć na przykład afty mogą się utrzymywać aż do sześciu tygodni. 

Najważniejsze w leczeniu jest usunięcie drażniącego czynnika. Zatem jeśli do zapalenia jamy ustnej doszło przez uczulający produkt spożywczy, należy go wyeliminować z diety, jeśli przez lek – trzeba zaprzestać podawania go (jeśli to możliwe lub zmienić na inny). 

Bardzo często leczenie zapalenia jamy ustnej opiera się na kuracji doraźnej, podczas której walczy się z objawami schorzenia takimi jak ból, swędzenie, itp. poprzez stosowanie środków przeciwbólowych, żelów oraz maści smarowanych w miejscach chorobowo zmienionych.

Jeśli zajdzie taka potrzeba, należy wprowadzić leczenie przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne lub przeciwgrzybicze. Leki na zapalenie jamy ustnej powinien przepisać lekarz lub zalecić farmaceuta.

W leczeniu zastosowanie znajduje m.in. nystatyna, którą stosują w leczeniu pleśniawek głównie rodzice u swoich dzieci zmagającymi się ze stanem zapalnym błony śluzowej. Warto pamiętać, że nystatyna to lek na receptę.

Nie istnieją skuteczne domowe sposoby na leczenie zapalenie błony śluzowej. Ale sa sposoby i środki, które przynoszą ulgę. Oprócz leków na zapalenie jamy ustnej specjaliści radzą, aby stosować płukanki do ust, które przynoszą ulgę osobie chorej. 

Czym płukać jamę ustną przy zapaleniu? Do płukania specjaliści polecają zioła, mające właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i przeciwbólowe. Idealny napar do płukania jamy ustnej można zaparzyć z:

Dodatkowo należy szczególnie zadbać o odpowiednią higienę jamy ustnej. Zaleca się w tym czasie delikatne szczotkowanie zębów miękką szczoteczką do zębów, przy użyciu pasty do zębów bez środków pieniących i drażniących. Ból i trudności w przełykaniu nie mogą spowodować zaprzestania mycia zębów.

Ponadto należy skupić się na właściwej diecie, zwłaszcza jeśli powodem zapalenia jamy ustnej są niedobory witaminowe czy niedożywienie. Jadłospis bogaty w witaminy (szczególnie B12) oraz minerały takie jak m.in. cynk i żelazo to kluczowe zagadnienie dla menu osoby borykającej się z zapaleniem jamy ustnej.

W przebiegu choroby należy pamiętać o regularnym nawadnianiu oraz spożywaniu miękkich, lekkich i przestudzonych potraw. Posiłki powinny mieć lekką konsystencję i nie za wysoką temperaturę. Warto przy tym unikać napojów i potraw drażniących, kwaśnych, pikantnych, itp.

Zapalenie jamy ustnej u dziecka

Zapalenie jamy ustnej u dziecka do szóstego roku życia występuje dość często. Może to być spowodowane m.in. reakcją alergiczną na kontakt z nowymi potrawami czy substancjami chemicznymi czy też stycznością dziecka ze śliną osoby chorej.

U dzieci oprócz bólu, zaczerwienia, owrzodzenia, obrzęku, itp. objawów związanych ze zmianami pojawiającymi się w obrębie jamy ustnej może również dojść np. do gorączki, osłabienia, ślinotoku, mięśniobóli, powiększenia węzłów chłonnych oraz utraty apetytu.

Jak sobie radzić z zapaleniem jamy ustnej u dzieci? Zależnie od etiologii choroby stosuje się leki przeciwbólowe, przeciwwirusowe, a także płukanki łagodzącymi płynami (np. z wyciągiem z szałwii), itp. U małego dziecka bardzo ważne jest także przypilnowanie tego co zjada. Menu powinno być ono urozmaicone. Dania lepiej aby były podawane w formie przestudzonych zupek i papek.

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

Afta – Wikipedia, wolna encyklopedia

Ten artykuł dotyczy owrzodzenia jamy ustnej. Zobacz też: organizacja międzynarodowa.
Nawracające aftowe zapalenie jamy ustnej

Stomatitis aphtosa

Afta na dolnej wardze

ICD-10

K12.0

Zobacz hasło afta w Wikisłowniku

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:Afta

Afta (łac. aphtosis) – otwarte owrzodzenie zlokalizowane na błonie śluzowej jamy ustnej, warg lub języka z wytworzeniem miejscowego stanu zapalnego. Może im towarzyszyć powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Często afty występują z nawrotami (nawracające aftowe zapalenie jamy ustnej). Jeśli pojawiają się częściej niż raz w roku, należy rozważać dodatkowe badania celem stwierdzenia czy nie towarzyszy im inne schorzenie[1]. Aftoza nawrotowa występuje nieco częściej u kobiet[2].

Obraz kliniczny

Zmiana ma charakter płytkiej nadżerki pokrytej białym nalotem i otoczonej rumieniowatym zapalnym obrzeżem, jest bolesne. Afty mogą być różnej wielkości – od 1 mm do 2 cm średnicy, ale najczęściej nie przekraczają 5 mm średnicy.

Mogą występować pojedynczo lub w grupach, zazwyczaj na błonie śluzowej podniebienia miękkiego, policzkowej części warg i bocznych powierzchniach języka. Pojawiają się najczęściej w wieku dziecięcym lub młodzieńczym[2]. Owrzodzenia goją się samoistnie w ciągu kilku dni lub tygodni, lecz możliwe są nawroty.

Afty pojawiające się częściej niż raz w roku mogą sugerować nawracające aftowe zapalenie błony śluzowej jamy ustnej (stomatitis aphtosa).

Przyczyny

Wykazano wyraźny związek pojawiania się aft z następującymi czynnikami:

  • stres
  • gorączka
  • urazy mechaniczne, na przykład podczas szczotkowania zębów lub zabiegów stomatologicznych
  • przypadkowe (lub celowe – autoagresja) przygryzienie
  • alergia
  • zmiany hormonalne
  • podrażnienia wywoływane pastą do zębów (a właściwie dodecylosiarczanem sodu – jej składnikiem)
  • reakcja autoimmunologiczna (jeśli nie stwierdzono braku odporności lub zakażeń wirusami, głównie z rodziny Herpesviridae)
  • niedobór witaminy B12, żelaza lub kwasu foliowego
  • niektóre leki zwalczające anginę
  • zapalenie jelit
  • zakażenie wirusem niedoboru odporności
  • białaczka (zwykle jeśli dodatkowo występuje leukopenia i małopłytkowość krwi).

Afty mogą również pojawiać się wskutek zażywania silnych antybiotyków. W tym wypadku najlepszą formą zapobiegania i leczenia aft jest przyjmowanie leków osłonowych na bazie bakterii kwasu mlekowego[potrzebny przypis].

Dużą rolę w zachorowaniach na aftozę nawrotową odgrywają czynniki genetyczne oraz predyspozycje rodzinne. Około 30% osób chorujących na aftozę nawrotową ma w swojej najbliższej rodzinie osobę z tą samą dolegliwością. W przypadku występowania tej choroby u obojga rodziców wystąpienie aft u ich dzieci wiąże się z 90-procentowym ryzykiem.

Zapobieganie i leczenie

W przypadku częstych nawrotów choroby, należy unikać potraw oraz czynników ryzyka wywołujących podrażnienia lub uszkodzenia błon śluzowych jamy ustnej, a także niedoborów witamin (szczególnie B12), żelaza, kwasu foliowego.

W przypadku wystąpienia schorzenia zaleca się płukanie jamy ustnej naparem z szałwii lub nakładanie żelowych środków farmaceutycznych zawierających kwas hialuronowy[3][4]. Można też stosować rozpuszczalne opatrunki z filmożelu lipidokoloidowego[potrzebny przypis].

Przypisy

  1. ↑ Aphthous ulceration (aphthae, mouth ulcers). DermNet NZ. [dostęp 2011-02-17].
  2. ↑ a b Owrzodzenia aftowe w bazie eMedicine, 20 czerwca 2017 [dostęp 2017-08-18] .
  3. ↑ A. Nolan, C. Baillie, J. Badminton, M. Rudralingham i inni. The efficacy of topical hyaluronic acid in the management of recurrent aphthous ulceration.. „J Oral Pathol Med”. 35 (8), s. 461–5, Sep 2006. DOI: 10.1111/j.1600-0714.2006.00433.x. PMID: 16918596. 

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*