Zespół Korsakowa (Zespół Wernickego-Korsakowa)

Zespół Korsakowa jest chorobą neuropsychiatryczną po raz pierwszy zaobserwowaną w latach 90 XIX wieku. Odkrył ją rosyjski psychiatra Siergiej Korsakow. Podstawą publikacji myśli była obserwacja pacjentów, u których wystąpiły deficyty pamięci przy jednoczesnym zachowaniu świadomości. W późniejszych czasach odkryto, że powstanie choroby Korsakowa jest połączone z niedoborem tiaminy, czyli witaminy B1. Jakie są objawy zespołu Korsakowa i czy można go wyleczyć?

Zespół amnestyczny Korsakowa a uzależnienie alkoholowe

Na wstępie należy zauważyć, że zespół amnestyczny Korsakowa dotyka znaczną część osób uzależnionych od alkoholu.

Psychoza i urojenia po alkoholu powstają na skutek długotrwałego spożywania substancji alkoholowych nie jest zjawiskiem rzadko spotykanym. Długotrwałe spożywanie alkoholu wywołuje szereg negatywnych skutków alkoholizmu.

Między innymi jego spożywanie uniemożliwia poprawne przyswajanie witaminy B1 w organizmie, której braki wywołują zespół Wernickiego-Korsakowa.

Witamina ta jest niezwykle istotna, ponieważ odpowiada za poprawne funkcjonowanie wielu narządów i funkcji organizmu. Skutki jej niedoboru i objawy opisywanego zespołu, można poznać poniżej. 

Psychoza Korsakowa – Objawy zespołu wernickiego-korsakowa

Psychoza Korsakowa nazywana jest też zespołem Wernickiego-Korsakowa, ponieważ łączy w sobie zespół Korsakowa i encefalopatię Winnickiego często poprzedzająca wystąpienie pierwszego z zespołów. Połączenie obu chorób wywołuje dwojakie objawy: neurologiczne i psychiatryczne. 

Jak rozpoznać psychozę Korsakowa?

Pierwsza kategoria objawów (objawy neurologiczne) obejmują stany zauważalne nawet gołym okiem. Chorego wyróżniają problemy z poruszaniem się – sztywne kończyny, zaburzenia równowagi oraz niezgrabność w wykonywaniu ruchów.

Pojawiają się również zaburzenia czucia i drgawki. Choroba Korsakowa upośledza także narząd wzroku. U chorych pojawia się oczopląs (mimowolne ruchy gałek ocznych), nierówność źrenic i brak reakcji na bodźce takie jak światło).

Zaobserwowano także zmiany skórne i zaczerwienienie błon śluzowych.

Psychiczne objawy choroby Korsakowa

Choroba Korsakowa lub, jak często się o niej mówi, – psychoza Korsakowa – obejmuje znaczną część objawów psychicznych. Chory traci możliwość spójnego wypowiadania się i ma trudności z ustaleniem chronologii wydarzeń.

Jednak najbardziej zauważalnym objawem psychozy Korsakowa są problemy z pamięcią. Osoba cierpiąca na opisywaną dolegliwość ma ogromne trudności z przywołaniem wcześniejszych wydarzeń.

Niejednokrotnie pamięta sytuacje z czasów poprzedzających wystąpienie choroby Korsakowa, ale wspomnienia te są chaotyczne, nieuporządkowane i pozbawione wzajemnej relacji.

Niemożność przypomnienia sobie wcześniejszych wydarzeń wpływa na powstanie luk pamięciowych. Aby zachować wrażenie porządku i kontroli sytuacji, chory ucieka w konfabulacje.

W panice tworzy zmyślone historie, które mają za zadanie wypełnić pustkę w pamięci. To zagubienie we własnych myślach wpływa na klasyfikację choroby Korsakowa jako psychozy.

Chory traci poczucie czasu i nie potrafi myśleć pojęciowo – widzi jedynie pewną część rzeczywistości i tworzy rozwiązania jedynie na ich podstawie.

Brak pamięci krótkotrwałej problemem alkoholików

Warto zauważyć, że brak myślenia abstrakcyjnego znacznie utrudnia wyjście z alkoholizmu.

Utraciwszy zdolność takiego myślenia, chory nie zauważa innych możliwych rozwiązań danej sytuacji i skupia się jedynie na rozwiązaniach tymczasowych – problem potrzeby alkoholu rozwiązuje zapewnieniem sobie do niego dostępu, nie zauważając myśli abstrakcyjnej, czyli możliwości wyjścia z nałogu, znalezienia pomocy i rozpoczęcia nowego, szczęśliwszego życia bez uzależnienia. 

Niemniej poważne są problemy chorego z zachowaniem pamięci krótkotrwałej. Pamięć krótkotrwała, czyli bieżąca, odpowiada za przechowywanie informacji poznanych w krótkim czasie. Jest niezwykle ważna, ponieważ odpowiada również za pamięć długotrwałą, tworzącą tożsamość człowieka.

Zachwianie pamięci bieżącej u alkoholików wpływa na trudności ze zrozumieniem tak podstawowych zjawisk, jak rozmowa – chory nie jest w stanie zakodować w pamięci krótkotrwałej długich, wielokrotnie złożonych zdań, dzięki którym możliwe jest porozumiewanie się między ludźmi.

Zaburzenie to wpływa dodatkowo na częstą alienację alkoholika i potwierdza stygmę ciążącą na uzależnionych osobach i stopniowe wykluczanie ich ze społeczeństwa.

Zespół Korsakowa (Zespół Wernickego-Korsakowa)

Choroba Korsakowa – czy można wyleczyć?

Często pojawiającym się pytaniem jest “czy właściwie można wyleczyć chorobę Korsakowa?”. Odpowiedź jest jednoznaczna. Można zwalczyć samą chorobę, jednak zmiany powstałe w mózgu chorego są nieodwracalne, dlatego tak ważna jest jak najszybsza diagnoza i zerwanie z alkoholem. 

Leczenie choroby Korsakowa jest oparte na dwóch zabiegach: silnej suplementacji witaminy B1 oraz na leczeniu środkami o nazwach klonidyna i propranolol. Warto również zaznaczyć, że aby wyzdrowieć, chory musi podjąć walkę z alkoholizmem i na stałe zrezygnować z alkoholu. 

Leczenie choroby za pomocą witaminy B1

Leczenie odbywa się w szpitalu. Najpierw wybierana jest kuracja witaminowa. Witamina B1 jest podawana choremu dożylnie i w wysokim stężeniu, aby ułatwić jej przyswajanie się. W następnym etapie, którego występowanie jest uzależnione od stanu chorego, lekarze decydują się na podanie klonidyny i propranololu. 

Powodzenie kuracji zależy od stanu chorego. Choroba będzie postępowała dalej wraz z kontynuacją przyjmowania alkoholu przez osobę uzależnioną, dlatego tak ważne jest podjęcie próby rzucenia picia.

Przy zwalczaniu zespół amnestyczny Korsakowa zaleca się podjęcie psychoterapii, która wzmocni stan psychiczny osoby uzależnionej.

Jedynie trzeźwość i przyjmowanie witaminy B1 może częściowo wyleczyć chorobę Korsakowa.

Aby zapobiegać przykrym skutkom zespołu, w etapie poprzedzającym kurację w szpitalu, można również włączyć do diety osoby chorej produkty zawierające witaminę B1. 

Zespół Korsakowa – podsumowanie

Zespół Korsakowa to bardzo poważna dolegliwość, która pozostawia trwałe zmiany w mózgu chorego. Chorobę można zatrzymać, jednak niemożliwe jest wyleczenie jej następstw, dlatego tak ważne jest wczesne gwałtowne działanie.

W przypadku osób uzależnionych, pierwszą rzeczą powinno być wyjście z nałogu. Może w tym pomóc psychoterapia połączona z kuracją witaminą B1.

Nie należy również zapomnieć, jak ważna jest profilaktyka, w czym pomóc mogą chociażby kroplówki witaminowe oferowane przez Nasz Gabinet.

Zespół Korsakowa – objawy i skutki

Zespół Korsakowa (Zespół Wernickego-Korsakowa)Siergiej Korsakow to pierwszy rosyjski profesor psychiatra i twórca moskiewskiej szkoły psychiatrii. Wybitny neurolog końca XIX wieku. Jest znany przede wszystkim z opisania zespołu amnestycznego występującego u osób nadużywających alkoholu. Choć Korsakow skupił się na psychiatrycznym podłożu wymienionego zespołu, mogą pojawić się w nim również objawy neurologiczne. Stąd też czasem zespół ten określa się mianem zespołu Wernickiego-Korsakowa (od encefalopatii Wernickiego).

Objawy zespołu Korsakowa

Zespół Korsakowa to, jak już zostało wspominanie zespół amnestyczny, a zatem związany z zanikiem pamięci. Cierpiący na owy zespół mierzą się z zaburzeniami pamięci, a jednocześnie zachowują pełną świadomość.

Na czym dokładniej polega zanik? Mierzący się z tym problemem nie są w stanie zapamiętać lub przypomnieć sobie nowych informacji. Jest to zatem głównie zanik pamięci bieżącej. Wspomnienia też nie są bezpieczne. Kłopotliwe może okazać się ich chronologiczne uporządkowanie.

Luki pojawiające się w pamięci chory próbuje zapełnić zmyślonymi historiami.

Pozostałe objawy psychiatryczne to utrata zdolności abstrakcyjnego myślenia i poczucia czasu. Trudność zaczyna sprawiać zrozumienie sensu wypowiedzi innych osób czy nowych informacji, jak i również odpowiedź na nie, odpowiedni dobór słów itd.

W skrajnych przypadkach mogą pojawić się halucynacje i zmiany osobowości (nadpobudliwość, apatyczność, skrajne stany emocjonalne).

Pamiętajmy, że wszystko to dzieje się z zachowaniem świadomości cierpiącego, co sprawia, że zespół Korsakowa to wyjątkowo dokuczliwe schorzenie.

Leia também:  Kubeczek menstruacyjny (miseczka menstruacyjna)

Obok objawów psychiatrycznych występują objawy neurologiczne. Wśród nich problemy z czuciem i kontrolą ruchów, zaburzenia chodu, oczopląs i negatywna reakcja na światło, drgawki, zmiany skórne i zaczerwienienia oraz uszkodzenie nerwów obwodowych.

Czym może skutkować zespół Korsakowa?

Skutkiem zespołu Korsakowa mogą być stałe zmiany w mózgu oraz skomplikowane schorzenia układu nerwowego. Każda choroba o podłoży psychiatrycznym może ciągnąć za sobą poważne skutki psychologiczne. W tym problemy z osobowością czy depresję.

Nieleczony zespół Korsakowa może doprowadzić do sepsy, zakażenia płuc i kolejno – śmierci. Do całkowitego zdrowia powraca zaledwie 25% leczonych pacjentów. Zespół ten leczy się wysokimi dawkami witaminy B1 wypłukiwanej z organizmu przez alkohol.

Istotna w leczeniu zespołu Korsakowa jest stała obserwacja lekarza, który specjalizuje się w tego typu schorzeniach.

Zespół Korsakowa

Zespół
Korsakowa (diencephalic
amnesia)
nazywany inaczej
alkoholowym zespołem amnestycznym lub zespołem
Wernickiego-Korsakowa jest objawem ciężkich zaburzeń
metabolicznych będących efektem długotrwałego picia i
przewlekłego niedożywienia. Wieloletnie nadużywanie alkoholu
prowadzi do niedoborów witamin z grupy B, głównie witaminy B1
(tiaminy), które wpływają na wystąpienie zaburzeń psychicznych.

W
latach 1887–1891 Siergiej Korsakow opublikował badania pokazujące
związek zaburzeń psychicznych z polineuropatią, czyli zapaleniem
wielonerwowym, a dopiero na początku XX wieku dostrzeżono związek
pomiędzy encefalopatią Wernickiego i zespołem Korsakowa.
Ostatecznie pokrewieństwo kliniczne obu chorób stwierdzono w 1904
roku – stąd też dzisiejsza nazwa „zespół
Wernickiego-Korsakowa”. Część badaczy twierdzi, że choroba
Korsakowa jest psychicznym następstwem encefalopatii Wernickiego.

W
badaniach pośmiertnych charakterystyczne zmiany w mózgu stwierdza
się u około 3% leczących się alkoholików.

Przyczyny zespołu Korsakowa

Zespół
Korsakowa jest wynikiem niedoboru witamin z grupy B, głównie
tiaminy, czyli witaminy B1. Zazwyczaj dotyka alkoholików, ponieważ
zawarty w alkoholu etanol blokuje wchłanianie tiaminy w jelitach, a
także hamuje powstawanie jej aktywnej formy w organizmie.

Czasami
zespół Korsakowa występuje w efekcie zatrucia tlenkiem węgla,
jako powikłanie po kile albo w następstwie niektórych urazów
mózgu – środkowych części płatów skroniowych, hipokampa czy
górnej części pnia mózgu.

Zauważono również objawy
charakterystyczne dla zespołu Korsakowa u pacjentów mających
problemy z jadłowstrętem, utrudnionym wchłanianiem składników
odżywczych przy chorobach układu pokarmowego oraz chorujących na
AIDS.

Niemniej jednak największy odsetek chorych jest uzależniony
od alkoholu.

Najczęstsze objawy

Podstawowy
objaw zespołu Korsakowa to głębokie upośledzenie pamięci
świeżej. Osoba cierpiąca na ten zespół nie potrafi zapamiętywać
i przywoływać nowych danych, nawet jeśli usłyszała je przed
chwilą.

Zazwyczaj ma problem z poczuciem czasu, jasnym i logicznym
myśleniem oraz apatią. Ewentualne luki w pamięci łatwo zastępuje
konfabulacjami – wspomnieniami rzekomymi – a także
pseudoreminiscencjami (prawdopodobnymi zmyśleniami), tworząc
nieprawdziwe historie.

Obserwuje się również mieszanie sytuacji z
teraźniejszości z tymi z przeszłości. Chory może spokojnie
rozmawiać z kimś, a następnie, po chwili, nie być w stanie
stwierdzić, że taka rozmowa w ogóle się zdarzyła.

U osób z
zespołem Korsakowa stwierdza się także zaburzenia aktywności,
krytycyzmu np. anozoagnozja – zaprzeczanie problemom psychicznym –
oraz mowy spontanicznej.

Jeśli
dojdzie do wystąpienia zaburzeń neurologicznych, pojawiają się:
dezorientacja, nieprawidłowe ruchy gałek ocznych, nierówność
źrenic, brak reakcji na światło, niezborny chód, oczopląs,
drgawki, zaburzenia czucia, problem z kontrolowaniem ruchów.
Dodatkowo w przebiegu zespołu obserwuje się duszności,
tachykardię, osłabienie siły mięśniowej, zaburzenia ze strony
układu pokarmowego, obrzęki w okolicy twarzy oraz niekontrolowane
skurcze mięśni.

Trzeba
pamiętać, że w zespole Korsakowa nie pojawiają się elementy
typowe dla otępienia takie, jak zaburzenia myślenia abstrakcyjnego
czy sądzenia.

Według
badań, w około 20% przypadków psychoza przechodzi w głębokie
otępienie. Zespół Korsakowa ze względu na różnorodne objawy
zarówno psychiczne, jak i fizyczne, może powodować trwałe
powikłania, a nawet śmierć.

W
razie wystąpienia wyżej wymienionych problemów chory powinien jak
najszybciej zgłosić się do neurologa, który po przeprowadzeniu
wywiadu jest w stanie stwierdzić, czy rzeczywiście ma do czynienia
z zespołem Korsakowa.

Zazwyczaj połączenie długotrwałego
alkoholizmu z charakterystycznymi zaburzeniami pozwala na szybkie
postawienie diagnozy, ale nie zawsze się to udaje. W niektórych
przypadkach, aby wykluczyć m.in.

guzy lub tętniaki, przeprowadza
się badania obrazowe – tomografię komputerową lub rezonans
magnetyczny. Można także oznaczyć poziom witaminy B1 w moczu lub w
surowicy.

Jeśli
zaś dojdzie do wystąpienia nagłej dezorientacji, drgawek lub
problemów w wykonywaniu jakichkolwiek ruchów, chory powinien jak
najszybciej trafić do szpitala, bo jest to stan zagrażający jego
życiu.

Leczenie

Leczenie
zespołu Korsakowa polega na pozajelitowym podawaniu witaminy B1 w
dawce od 50 do 100 mg na dobę. Dodatkowo obniża się ilość
węglowodanów w diecie oraz suplementuje magnez. potas i inne
witaminy, aby przyspieszyć wchłanianie tiaminy do organizmu. Oprócz
podawania witamin często stosowane są klonidyna i propranolol.

Zazwyczaj
mimo to chorego nie udaje się całkowicie wyleczyć – do pełnego
zdrowia po przeprowadzonej terapii wraca tylko około 25% pacjentów.
Niektórzy mogą liczyć na częściową poprawę, a aż u ¼ objawy
utrzymują się przez cały czas.

Istotna dla skuteczności leczenia
jest jak najszybsza diagnoza, abstynencja oraz odpowiednia dieta.

Zazwyczaj osoby cierpiące na zespół Korsakowa przyjmują
odpowiednie dawki witaminy B1 przez długi czas po wyjściu ze
szpitala, aby rzeczywiście unormować jej poziom w organizmie.

Bibliografia

  1. A. Bilikiewicz, Organiczny zespół amnestyczny (zespół lub psychoza Korsakowa) [w:] A. Bilikiewicz, S. Pużyński, J, Rybakowski, J. Wciórka, Psychiatria. Tom II. Psychiatria kliniczna., Wrocław 2002.
  2. A. Klimkiewicz, Zaburzenia psychiczne wynikające z picia alkoholu, https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/uzaleznienia/81341,zaburzenia-psychiczne-wynikajace-z-picia-alkoholu
  3. M. Respondek, Zespół Wernickiego-Korsakowa, https://www.psychiatria.pl/artykul/zespol-wernickego-korsakowa/14059
  4. E.J. Sitek, W. Sołtan, Zespoły amnestyczne – neuropsychologia i diagnostyka kliniczna, https://podyplomie.pl/publish/system/articles/pdfarticles/000/010/219/original/43-47.pdf?1472646882
  5. B.T. Woronowicz, Psychoza Korsakowa, http://www.psychologia.net.pl/slownik.php?level=51
  6. Zespół Korsakowa, http://www.psychologia.edu.pl/slownik/id.zespol-korsakowa/i.html
  7. K. Ziaja, Zespół Korsakowa, http://neuropsychologia.org/zespol-korsakowa

Zespół Korsakowa – objawy i leczenie

Alkoholizm stanowi przewlekłą, chroniczną chorobę, która w sposób destrukcyjny wpływa na wszystkie sfery życia uzależnionego. Jest przyczyną dezorganizacji życia rodzinnego, reorganizacji norm i zasad czy utraty wartości. Choroba alkoholowa odciska piętno na wszystkich aspektach aktywności człowieka.

Dodatkowo spożywany w nadmiarze alkohol skutkuje pojawieniem się chorób narządów wewnętrznych, spowodowanych wyniszczeniem organizmu i przyczynia się do nieodwracalnych zmian w mózgu. Przykładem degradacyjnego wpływu na zdrowie uzależnionego jest syndrom Korsakowa, który pojawia się u alkoholików nagle.

Czym jest psychoza alkoholowa Korsakowa? Jak leczyć zespół Korsakowa? Czy zespół amnestyczny można wyleczyć?

Zespół Korsakowa określany jest również jako organiczny zespół Korsakowa, psychoza Korsakowa lub zespół amnestyczny Korsakowa. Stanowi chorobę neuropsychiczną, która ma podłoże organiczne o różnej etiologii. Objawy schorzenia przypominają amnezję.

Warto wskazać, że niekiedy stosowana jest również nazwa – zespół Wernickego-Korsakowa, gdyż choroba jest związana z encefalopatią Wernickego, która często poprzedza pojawienie się zespołu Korsakowa.

Syndrom Korsakowa znajduje się w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD-10).

OBJAWY CHOROBY KORSAKOWA

U chorych na zespół Korsakowa zaobserwować można poważne zaburzenia pamięci przy jednoczesnym zachowaniu świadomości. Charakterystycznymi objawami jest niezborny chód, zaburzenie czucia i kontrolowania ruchów. U niektórych pacjentów występuje również oczopląs i nierówność źrenic, które nierzadko nie reagują na światło.

Leia também:  Czy klimatyzacja jest szkodliwa?

Dodatkowo, pojawiają się drgawki oraz uszkodzenie nerwów obwodowych. Objawem są również zmiany skórne i zaczerwienienie błon śluzowych, chociaż ten symptom występuje relatywnie rzadko. U pacjentów zaobserwować można opadającą górną powiekę. Chorzy uskarżają się na podwójne widzenie. Co ważne, objawom neurologicznym towarzyszą również objawy psychiczne.

Chorzy z zespołem amnestycznym Korsakowa mają zaburzenia pamięci bieżące, co oznacza, że nie mają zdolności zapamiętywania i przywoływania nowych informacji. Ponadto, pacjenci mają problemy z przywołaniem również dawniejszych wydarzeń i ustaleniem ich chronologii. Z tego powodu, ich wspomnienia są chaotyczne, niepowiązane i nieuporządkowane.

Wynikiem tego jest chęć wypełnienia luk w pamięci, dlatego chory zaczyna wymyślać historie – w ten sposób tworzy konfabulacje.

Ponadto, chorzy na zespół Korsakowa niekiedy tracą poczucie czasu, nie potrafią myśleć w sposób abstrakcyjny i nie radzą sobie z umiejscowieniem przedmiotów w przestrzeni.

Poza tym, że chorzy mają trudności w przyswojeniu nowych informacji, to mają również problemy w zrozumieniu ich sensu – nie potrafią dobierać właściwych słów i umieszczać ich w odpowiednim kontekście.

Dodatkowo, u niektórych chorych mogą pojawić się halucynacje oraz zmiany osobowości, pacjenci stają się wówczas apatyczni i odczuwają niepokój, lub wręcz przeciwnie, są gadatliwi i wykazują nadmierne pobudzenie.

Chorzy mają zachowaną zdolność logicznego myślenia i świadomość, a także prawidłowo reagują na polecenia i je wykonują. Warto wskazać, że amnezja całkowita w przypadku zespołu Korsakowa występuje niezwykle rzadko.

Należy również podkreślić, że zespół Korsakowa nazywany jest również zespołem Wernickego-Korsakowa, gdyż daje dwa rodzaje symptomów.

Pojawiają się neurologiczne objawy encefalopatii alkoholowej (encefalopatii Wernickego) oraz psychiatryczne, czyli zespół amnestyczny Korsakowa.

Choroba może prowadzić do otępienia i polineuropatii nerwów obwodowych, co skutkuje tym, że chorzy nie są zdolni do samodzielnego życia.

PRZYCZYNY ZESPOŁU AMNESTYCZNEGO KORSAKOWA

Pojawienie się objawów zespołu Korsakowa spowodowane jest nadużywaniem alkoholu. Alkohol etylowy bowiem upośledza wchłanianie tiaminy, czyli witaminy B1 z przewodu pokarmowego.

Należy zatem wskazać, że bezpośrednią przyczyną zespołu amnestycznego Korsakowa jest niedobór witaminy B1, który powoduje nieodwracalne zmiany w mózgu bądź uszkodzenie niektórych części mózgu, które odpowiedzialne są za prawidłowy przebieg procesów pamięciowych i kojarzenie.

GDZIE SZUKAĆ POMOCY DLA CHOREGO NA ZESPÓŁ KORSAKOWA?

Zespół Korsakowa pojawia się zazwyczaj nagle jako następstwo długotrwałego alkoholizowania się. Co ważne, zmiany zachodzące w mózgu (jego uszkodzenie) są nieodwracalne. Z tego powodu niezwykle istotną rolę odgrywa profilaktyka.

U osób cierpiących na chorobę alkoholową konieczne jest zatem podjęcie kroków, które zmobilizują do podjęcia detoksu i terapii odwykowej. Jedynie odstawienie alkoholu i całkowita abstynencja umożliwia zahamowanie pojawienia się szkodliwych skutków zdrowotnych, które powoduje alkohol etylowy.

Niemniej jednak, jeżeli u chorego zaobserwuje się pierwsze objawy syndromu Korsakowa, niezbędne jest zgłoszenie się do lekarza, który potwierdzi wstępną diagnozę i rozpocznie właściwe leczenie.

Co ważne, istotnym elementem leczenia jest również psychoterapia, dlatego też osoby szukające pomocy dla osób ze zdiagnozowanym syndromem Korsakowa powinny zgłosić się do ośrodka odwykowego, gdzie specjaliści – psychiatrzy, psycholodzy i lekarze przeprowadzą terapię odwykową, która umożliwi wyjście z nałogu i zaprzestanie alkoholizowania się, które pogłębia chorobę Korsakowa.

LECZENIE PSYCHOZY KORSAKOWA

Pojawienie się niepokojących symptomów stanowi przesłankę do zgłoszenia się do lekarza. Diagnoza zespołu Korsakowa możliwa jest na podstawie wywiadu lekarskiego oraz badania stężenia witaminy B1 we krwi bądź moczu pacjenta.

Jeżeli zachodzą jakiekolwiek wątpliwości, przypuszczenia potwierdzone mogą być poprzez wykonanie rezonansu magnetycznego mózgu lub tomografii komputerowej głowy. Badania takie umożliwiają poznanie powodów występowania objawów, które związane są z syndromem Korsakowa.

Niemniej jednak, należy podkreślić, że w zespole Korsakowa nie zawsze występują objawy ze strony układu nerwowego, dlatego niekiedy wystarcza somo badanie psychiatryczne. Rozpoznanie choroby Korsakowa umożliwia wdrożenie odpowiedniego leczenia. Opiera się ono na podawaniu choremu dożylnie wysokich dawek witaminy B1.

Dodatkowo, stosowane są leki w postaci klonidyny i propranololu. Co ważne pierwszy etap leczenia odbywa się w szpitalu, gdyż hospitalizacja chorego umożliwia monitorowanie jego stanu i zastosowanie terapii objawów towarzyszących, a także powikłań schorzenia.

Z tego powodu, konieczne jest wdrożenie leczenia objawowego i wspomagającego. W kolejnym etapie, poza zmianą nawyków żywieniowych i całkowitej abstynencji od alkoholu, niezbędne jest również rozpoczęcie psychoterapii.

Należy wskazać, że powodzenie leczenia amnestycznego zespołu alkoholowego uzależnione jest od ogólnego stanu pacjenta oraz od stopnia zaawansowania choroby. Zmiany w mózgu będące wynikiem długotrwałego alkoholizowania się i niedoborów witaminy B1 (tiaminy) są nieodwracalne.

Co ważne, zmiany psychiczne, które pojawiają się u pacjentów z psychozą Korsakowa, są trudne do całkowitego wyleczenia. W przypadku amnestycznego zespołu alkoholowego rokowania są dość dobre, gdyż do zdrowia wraca 25% pacjentów.

Niemniej jednak całkowite wyleczenie nie jest możliwe, a czas leczenia syndromu Korsakowa może trwać nawet rok. Warto również wskazać, że w niektórych przypadkach mogą pozostać trwałe problemy z pamięcią i chodzeniem.

Należy jednak podkreślić, że nieleczony zespoł Korsakowa u alkoholika prowadzi do śmierci w wyniku zakażenia płuc, nieodwracalnego uszkodzenia mózgu lub sepsy.

Bibliografia:

  1. A., Organiczny zespół amnestyczny (zespół lub psychoza Korsakowa). W: Psychiatria. Tom II. Psychiatria kliniczna. Bilikiewicz A., Pużyński S., Rybakowski J., Wciórka J. (red.), Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, Wrocław 2002
  2. Bilikiewicz A., Strzyżewski W., Psychiatria: podręcznik dla studentów medycyny, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1992

Zespół Wernickego – Korsakowa – czy wiesz co to takiego?

Faktem jest, że nadmierne spożycie alkoholu powoduje w naszym ośrodkowym układzie nerwowym zaburzenia, zarówno poważne, jak i przewlekłe. Zachodzą one zwłaszcza w naszym mózgu. Tak dzieje się w przypadku choroby określanej jako zespół Wernickego – Korsakowa.

Wiedza ta nie była czymś powszechnym aż do XIX wieku. Nawet dzisiaj nie znamy prawdziwych przyczyn, które powodują, że spożywanie alkoholu powoduje niektóre z zaburzeń związanych z mózgiem.

Ludzie tradycyjnie uważali, że psychopatologia alkoholu wynika wyłącznie z bezpośredniej, wyłącznej konsekwencji, jaką substancja wywiera na nasz centralny układ nerwowy. Ale z biegiem czasu zaobserwowano związek jaki istnieje pomiędzy nadmiernym spożywaniem alkoholu a niedożywieniem organizmu.

Jeśli chodzi o pojawienie się niektórych z tych zaburzeń, picie alkoholu ma decydujące znaczenie.

Poniżej przyjrzymy się jednemu z najbardziej znanych zaburzeń spowodowanych nadmiernym spożyciem alkoholu. Dowiemy się czym jest zespół Wernickego – Korsakowa.

Zespół Wernickego – Korsakowa

Encefalopatia Wernickego i zespół Korsakowa to inne choroby. Ale często występują razem.

Kiedy tak się dzieje, mówimy o syndromie Wernickego-Korsakowa. Jak zobaczymy poniżej, jedną z przyczyn, dla których pojawia się Zespół Wernickego – Korsakowa jest niedobór tiaminy (witaminy B1).

Brak witaminy B1 jest powszechny u osób z problemem alkoholowym. Ale to nie jedyne osoby, które cierpią na jej brak. Występuje także u tych, których ciała nie wchłaniają prawidłowo pożywienia (złe wchłanianie). Może się to zdarzyć sporadycznie w wyniku przewlekłej choroby lub po operacji związanej ze zmniejszeniem wagi.

  • Zespół Korsakowa, lub psychoza ma tendencję do rozwoju, gdy zanikają objawy zespołu Wernickego.
  • Encefalopatia Wernickego powoduje uszkodzenie mózgu w jego dolnych obszarach- wzgórzu i podwzgórzu.
  • Psychoza Korsakowa powstaje na skutek trwałych uszkodzeń w obszarach mózgu związanych z pamięcią.
Leia também:  Drętwienie i mrowienie rąk - przyczyny, jakie choroby, kiedy jest niebezpieczne drętwienie kończyn górnych?

Spróbujemy spojrzeć osobno na encefalopatię Wernickego i zespół amnezji Korsakowa. W ten sposób łatwiej będzie zrozumieć, o czym mówimy.

Encefalopatia Wernickego

Wernicke pierwszy opisał ją w 1885 roku. Występuje u alkoholików przejawiających także niedobory żywieniowe. W przypadku encefalopatii Wernickego widzimy symetryczne zmiany w strukturach mózgu otaczających trzecią komorę, wodociąg i komorę czwartą.

Konkretnie, struktury te są ciałami mamkowatymi, wzmocnieniem grzbietowo-bocznym, miejscami sinawymi, istotą szarą środkową, gałką oczną i jądrem przedsionkowym.

Ponadto, 50% przypadków obejmuje również uszkodzenia móżdżku, powodując selektywną utratę neuronów Purkiniego. Prawdopodobnie najbardziej typowym objawem neurologicznym tej encefalopatii jest zanik ciał mamkowatych. Widać to w około 80% wszystkich przypadków.

Objawy encefalopatii Wernickego

Obserwacje kliniczne obejmują pacjentów mających problemy z orientacją i uwagą. Wielu z nich ma niższy poziom świadomości. Nie podjęcie leczenia może doprowadzić do śpiączki lub śmierci.

Istnieje kilka innych powiązanych objawów. Są to: ostry ból (mimowolny, szybki, powtarzający się ruch gałek ocznych), ataksja (trudności w koordynacji ruchów) i oftalmoplegia (niemożność poruszenia okiem). Mogą również występować zmiany chorobowe okołoruchowe, nerwowe i w jądrach przedsionkowych.

Przyczyny encefalopatii Wernickego

Etiologia choroby wynika z braku tiaminy lub witaminy B1, jak już powiedzieliśmy wcześniej. Deficyt tiaminy jest powszechny u osób, które często spożywają alkohol i są od niego uzależnione.

Niedobory witaminy B1 u alkoholików wynikają z połączenia niedożywienia, mniejszego wchłaniania witaminy z przewodu pokarmowego oraz zmniejszenia zdolności wątroby do jej przechowywania i wykorzystywania. Wszystkie te czynniki wynikają z chronicznego spożywania alkoholu.

Niedobory w przetwarzaniu witaminy B1 mogą być zarówno pochodzenia genetycznego, jak i nabyte. Różnice te mogą tłumaczyć, dlaczego nie wszyscy uzależnieni od alkoholu rozwijają ten rodzaj encefalopatii.

Zespół amnezji Korsakowa

Cechą charakterystyczną tego zespołu jest poważne pogorszenie pamięci początkowej i wstecznej (niezdolność do uczenia się nowych rzeczy i niemożność zapamiętania starych).

Jedną z głównych cech jest także apatia. Z drugiej strony, zdolności czuciowe i inne zdolności intelektualne pozostają na właściwym miejscu.

Zespół amnezji Korsakowa może być związany z encefalopatią Wernickego. Występuje u 80% pacjentów, którzy wyleczyli się z tego rodzaju encefalopatii.

Ale amnezja Korsakowa jest również widoczna u ludzi, którzy nigdy nie mieli encefalopatii Wernickego.

Nie zdarza się, by osoby nie pijące alkoholu, które cierpiały na encefalopatię, miały problemy z zespołem Korsakowa. Oznacza to, że neurotoksyczność alkoholu ma znaczenie, jeśli chodzi o wywołanie tego zespołu.

Zmiany spowodowane przez zespół Korsakowa

Neurony najbardziej dotknięte działaniem neurotoksycznym to neurony cholinergiczne znajdujące się w zwojach podstawy mózgu. Neurony te pojawiają się w mniejszej liczbie w przypadku pacjentów z zespołem Korsakowa.

Deficyty tiaminy mogą również powodować utratę neuroprzekaźników, w szczególności tych ze stymulacją opartą na acetylocholinie. Dlatego brak tej substancji również przyczynia się do utraty pamięci.

Zmiany w ciele mamkowatym, wzgórzu, wzmocnieniu grzbietowo-bocznym i jądrze przedsionkowym również mogą powodować silną utratę pamięci.

Jak zobaczyliśmy wyżej, różnica między zespołem Korsakowa a encefalopatią Wernickego niekoniecznie jest jasna i dokładna. Z patologicznego punktu widzenia obszary dotknięte oboma syndromami pokrywają się . Z powodu braku wyraźnej granicy między tymi dwoma syndromami niektórzy zasugerowali stosowanie terminu zespół Wernickego-Korsakowa.

Belloch, A., Sandín, B. y Ramos, F. Manual of Psychopathology. Revised Edition. Mc Graw Hill. Madrid.

To może Cię zainteresować …

Zespół amnestyczny Korsakowa najczęściej występuje u osób, które nadużywają alkoholu

Pacjenci mają problem z przywołaniem zdarzeń sprzed zaledwie kilku minut. Aby zrekompensować sobie ten brak, czasami konfabulują i wypełniają luki zmyślonymi wydarzeniami. Uderzająco silne zakłócenia pamięci to podstawowa cecha zaburzenia zespołu Korsakowa. Co wywołuje chorobę? 

Zespół Korsakowa (inne nazwy to: organiczny zespół Korsakowa, psychoza Korsakowa, zespół amnestyczny Korsakowa, czasami stosuje się też nazwę zespół Wernickiego-Korsakowa) to choroba neuropsychiatryczna, która daje objawy podobne do amnezji.

 Pacjenci z zespołem Korsakowa mają poważne zaburzenia pamięci przy jednoczesnym zachowaniu świadomości. Zdolność powtarzania tego, co się przed chwilą usłyszało, zwykle działa poprawnie. Pamięć  zdarzeń z dalekiej przeszłości też jest stosunkowo dobrze zachowana.

Jednak pamięć krótkotrwała jest na ogół tak upośledzona, że chorzy nie potrafią przywołać zdarzeń sprzed chwili. 

Podstawową przyczyną zaburzenia amnestycznego jest uszkodzenie mózgu spowodowane udarem, urazem, guzem lub infekcją. W takich przypadkach – w zależności od charakteru i zakresu uszkodzenia struktur nerwowych oraz rodzaju podjętego leczenia – zaburzenie z czasem może się cofnąć. 

Może być spowodowane również niedoborem witaminy B1 (tiaminy). Niedobór witaminy B1 niekorzystnie wpływa na części mózgu odpowiedzialne za procesy pamięciowe i kojarzenie. W takim przypadku można wyeliminować problem z pamięcią, jeśli tylko problem wykryje się wystarczająco wcześnie. Zespół ten często wykrywa się u alkoholików i osób, które się niezdrowo odżywiają. 

Zespół amnestyczny Korsakowa występującej w patologicznie zmniejszonej ilości u osób niedożywionych, w tym u alkoholików lub pacjentów z nowotworem żołądka.

Zespół Korsakowa: objawy 

  • poważne zaburzenia pamięci,
  • niezborny chód,
  • zaburzenia czucia i kontroli ruchów,
  • oczopląs i nierówność źrenic, 
  • drgawki,
  • uszkodzenie nerwów obwodowych,
  • zmiany skórne,
  • zaczerwienienie błon śluzowych,
  • opadająca górna powieka,
  • podwójne widzenie.

Pacjenci z zespołem Korsakowa mają liczne objawy ze strony psychiki. Do najczęstszych należą:

  • zaburzenia pamięci bieżącej – pacjenci nie potrafią zapamiętywać ani przywoływać nowych informacji,
  • kłopoty z ustaleniem chronologii, wspomnienia stają się chaotyczne, niepowiązane i nieuporządkowane,
  • pacjent nie potrafi myśleć w sposób abstrakcyjny,
  • trudności w przyswajaniu nowych informacji i ze zrozumieniem ich sensu, 
  • trudność z doborem właściwych słów,
  • czasami pojawiają się halucynacje oraz zmiany osobowości,
  • chory jest apatyczny i odczuwa niepokój lub przeciwnie, jest gadatliwy i nadpobudliwy.

Pomoc dla chorych na zespół Korsakowa 

Leczenie zespołu Korsakowa w pierwszym etapie odbywa się w warunkach szpitalnych. Daje to możliwość monitorowania stan chorego i zastosowania terapii objawów towarzyszących oraz powikłań choroby. W późniejszym etapie, oprócz zmiany diety i nawyków, przydatna w leczeniu zespołu Korsakowa jest również psychoterapia. Czas leczenia zespołu Korsakowa może wynosić nawet rok.

Przeczytaj:  Dla kogo tak naprawdę jest psychoterapia? 

Zespół Korsakowa leczy się, podając pacjentowi dożylnie wysokie dawki witaminy B1. Powodzenie leczenia zależy od ogólnego stanu pacjenta oraz stopnia zaawansowania choroby. Zmiany w mózgu powodowane przez długotrwałe niedobory tiaminy (witaminy B1) są nieodwracalne. Zmiany psychiczne pojawiające się u pacjentów z zespołem Korsakowa są trudne do całkowitego wyleczenia.

W przypadku całkowitego lub częściowego wyleczenia objawów zespołu Korsakowa pacjent musi przestrzegać zasad zdrowej diety oraz całkowicie wyeliminować spożycie alkoholu. 

Opracowano też szereg technik pomagających dobrze rokującym pacjentom amnestycznym zapamiętywać ostatnie wydarzenia. Poza tym, większość osób z amnezją zachowuje pamięć proceduralną, czyli zdolność uczenia się umiejętności i działań rutynowych. To daje ogromne szanse na powrót do dobrego funkcjonowania w życiu codziennym. 

Przeczytaj:  Diagnoza i rehabilitacja neuropsychologiczna: na czym polega? 

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*