Zespół Da Costy (dystonia neurowegetatywna)

Przyczyny bólu: choroby układu krążenia (serce, tętnice),  choroby układu oddechowego,  choroby układu pokarmowego,  choroby układu kostno – stawowego,  choroby skóry; podłoże psychogenne.

Przyczyny układu krążenia to: choroba niedokrwienna serca, tętniak aorty, zapalenie osierdzia.

Niedokrwienie mięśnia sercowego; zaburzenia równowagi między zapotrzebowaniem mięśnia sercowego na tlen a jego dystrybucją przez tętnice wieńcowe, miażdżyca tętnic wieńcowych – 98 % przypadków. Rzadsze przyczyny: skurcz, zapalenie lub zator tętnicy wieńcowej, wady oraz urazy tętnic wieńcowych, niedokrwistość, zatrucie CO.

Charakter bólu: dławienie, zatykanie, ucisk, gniecenie, pieczenie, rozpieranie. Czynniki nasilające ból to wysiłek fizyczny, skok ciśnienia tętniczego, stres, emocje, zimne powietrze, obfity posiłek. Ból łagodzą: zaprzestanie wysiłku, nitrogliceryna (nitrocard, nitromint). Jeśli trwa powyżej 30 min, lub nie ustępuje to może oznaczać – zawał.

Tętniak aorty: bardzo silny, rozdzierający ból klatki piersiowej (okolice między łopatkowe). Pojawia się nagłe nadciśnienie tętnicze, często asymetria ciśnienia tętniczego na kończynach, objawy neurologiczne, nowy szmer nad sercem.

Zapalenie osierdzia: ostry, kłujący ból za mostkiem (może promieniować do szyi, lewego barku). Trwa kilka godzin a nawet dni. Nasila głęboki wdech, kaszel, zmniejsza się w pozycji siedzącej (pochylenie do przodu), wysiłek nie wpływa na stopień bólu.

  • Zespół Da Costy (dystonia neurowegetatywna) Zespół Da Costy (dystonia neurowegetatywna) Zespół Da Costy (dystonia neurowegetatywna) 
  • Zespół Da Costy (dystonia neurowegetatywna) Zespół Da Costy (dystonia neurowegetatywna) Zespół Da Costy (dystonia neurowegetatywna)
  • Choroby układu oddechowego: zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli, zatorowość płucna, odma opłucnowa.
  • Zapalenie płuc – objawy: ostry, kłujący ból po jednej stronie klatki piersiowej + duszność, kaszel + ropna plwocina, gorączka, dreszcze, głęboki wdech, ruchy tułowia, ból się zmniejsza w pozycji leżącej na bolącym boku.
  • Zapalenie oskrzeli – ostry, kłujący ból za mostkiem, okolice przepony + mięśnie brzucha, suchy, męczący kaszel, stany podgorączkowe, wodnisty katar, duszność, świsty, furczenia, głęboki wdech.
  • Zatorowość płucna – duszność + ból ostry, kłujący, kaszel, kołatanie serca, żylaki kończyn dolnych, zasłabnięcie, zatrzymanie krążenia.
  • Odma opłucnowa – ból po jednej stronie klatki piersiowej + duszność, ostry, kłujący kaszel, nasila głęboki wdech, ruchy tułowia, zmniejsza się w pozycji leżącej na bolącym boku.
  • Zespół Da Costy (dystonia neurowegetatywna) Zespół Da Costy (dystonia neurowegetatywna) Zespół Da Costy (dystonia neurowegetatywna) 
  • Choroby układu pokarmowego: choroba wrzodowa, przepuklina rozworu przełykowego, kolka żółciowa, ostre zapalenie trzustki, pęknięcie przełyku.
  • Choroba wrzodowa – tępy ból w nadbrzuszu, czasami w dolnej części mostka, rzadziej ostry, kłujący, jesień,wiosna nasilenie, leki zobojętniające zmniejszają ból.
  • Przepuklina rozworu przełykowego – ostry ból w nadbrzuszu i za mostkiem, często skłon do przodu nasila głęboki wdech i kaszel.
  • Kolka żółciowa – silny ból w prawym podżebrzu i nadbezuszu, stopniowo narastający + nudności, wymioty, jadłowstręt, nasila tłusty posiłek, zmniejsza się w pozycji leżącej – bez ruchu, zastosowanie leków rozkurczających.
  • Pęknięcie przełyku – ból za mostkiem, silny, piekący, pojawia się nagle po gwałtownych wymiotach, nasila głęboki wdech, kaszel. 
  • Zespół Da Costy (dystonia neurowegetatywna)      
  • Choroby układu kostno – stawowego: choroba zwyrodnieniowa stawów i kręgosłupa – ból opasujący, ostry lub gniotący, trwa godziny, dni, nasila kaszel, ruchy tułowia, zmniejsza się po lekach przeciwbólowych, przeciwzapalnych,
  • zespół Tietze`a – ból punktowy, ostry lub gniotący, nasila się przy dotyku, nasila kaszel, ruchy tułowia, zmniejsza się po lekach przeciwbólowych i przeciwzapalnych.

Choroby skóry – półpasiec – ostry, piekący ból po jednej stronie klatki piersiowej, podwyższona temperatura, po 2-3 dniach wysypka pęcherzykowa. Choroba zakaźna!

Podłoże psychogenne – choroba psychosomatyczna (zespół da Costy), dystonia neurowegetatywna – nerwica serca.

Kiedy należy się martwić? Ból rozlany, dławiący, ostry, nasilający się podczas wysiłku, zmniejszający się w spoczynku + duszność, wymioty, nudności, osłabienie, nie zmienia się podczas dotyku lub ruchów, jest podobny do bólu podczas przebytego np. zawału.

Kiedy należy się martwić nieco mniej?  Ból punktowy, nie ma związku z wysiłkiem, bez dodatkowych objawów, nasila się podczas dotyku lub przy ruchach, towarzyszy innym znanym chorobom.

  1.                                                                                                                                      Notatka z wykładu Helena Król 
  2.                                                                                                                                   Zdjęcia Stanisław Król i Józef Łysak                                                                                                                                                                                   

Zespół Da Costy – dystonia neurowegetatywna

Dystonia jest to określenie pewnego rodzaju mimowolnych, nieprawidłowych, niekontrolowanych ruchów, występujących w różnych częściach ciała. Może obejmować tylko jedną część ciała lub też kilka różnych jego okolic. Wyróżnić możemy na przykład dystonię krtani i gardła, dystonię obejmującą mięśnie szyi i karku czy nawet dystonię obejmującą całe ciało.

Dystonia neurowegetatywna nazywana jest inaczej zespołem Da Costy oraz nerwicą serca. Zaburzenia neurowegetatywne określane są jako zespół objawów chorobowych, mających podłoże psychogenne. Możemy wyróżnić zarówno dystonię neurowegetatywną u dzieci jak i u osób dorosłych.

Schorzenie to definiowane jest również jako astenia nerwowo-krążeniowa, nerwica krążeniowa lub zespół wysiłkowy. Nerwica sercowa została opisana po raz pierwszy przez amerykańskiego kardiologa Jacoba Mendesa Da Costę w XIX w. jako irritable heart u żołnierzy biorących udział w wojnie secesyjnej.

  Początkowo nazwa grupy objawów brzmiała „serce żołnierskie”, później schorzenie nazwano imieniem lekarza. Twórca nazwy choroby twierdził, że zespół nerwicy serca manifestuje się przede wszystkim trzema zasadniczymi objawami w postaci kołatania serca, duszności oraz wysiłkowego bólu w klatce piersiowej.

Współcześnie dystonia neurowegetatywna określana jest głównie jako czynnościowe zaburzenie pracy serca powstające na podłożu lękowym.

Dystonia neurowegetatywna – przyczyny

Dystonia to choroba, która najczęściej spowodowana jest poprzez zaburzenia stanu psychicznego chorego powstające na tle niepowodzeń w życiu zawodowym i osobistym. Czynnikiem wywołującym to schorzenie jest również niskie poczucie własnej wartości czy nawet choroba lękowa.

Nie bez przyczyny zaburzenie to określane jest mianem nerwicy serca czy nerwicy oddechowej. Pośrednią przyczyną wystąpienia dystonii neurowegetatywnej jest między innymi nadmiar stresu. Bardzo szybki tryb życia, problemy w pracy lub w życiu osobistym powodują stany lękowe u pacjenta.

Co więcej, często traumatyczne wydarzenie w naszym życiu może spowodować wstrząs psychiczny, co skutkuje wywołaniem nerwicy serca. Jeśli chodzi o bezpośrednią przyczynę zespołu Da Costy to jest to nadwrażliwość mięśnia sercowego na bodźce nerwowe, z którymi mamy do czynienia w życiu codziennym.

W sytuacji, gdy mięsień sercowy zbyt często pobudzany jest w wyniku produkcji hormonów stresu – adrenaliny, noradrenaliny i kortyzolu, z czasem staje się nadwrażliwy i nawet najmniejszy bodziec zaburza jego pracę.

Dystonia neurowegetatywna – objawy

Objawy nerwicy serca mogą przybierać rozmaitą formę i nasilenie w zależności od pacjenta i bodźca, który wywołał atak. To schorzenie najczęściej przejawia się kłującym, silnym bólem w klatce piersiowej, kołataniem serca, dusznościami, bólem i zawrotami głowy.

Dyskomfort odczuwany w klatce piersiowej zazwyczaj opisywany jest przez pacjentów jako kłucie, ucisk a nawet gniecenie w okolicy klatki piersiowej. Chory ma wtedy trudności, aby wziąć głęboki wdech, a jego oddech jest płytki. Odczuwany ból w klatce piersiowej jest zazwyczaj silny i przeszywający.

Oprócz bólu i dyskomfortu związanego z oddychaniem, pacjent odczuwa silny niepokój psychiczny i ruchowy. Podczas ataku drży i mocno się poci. Zdarza się, że pacjent ma wtedy podwyższone ciśnienie, odczuwa zmęczenie i ma wrażenie, że zaraz zemdleje.

Na dystonię neurowegetatywną składają się także takie objawy jak chroniczne osłabienie, problemy z zasypianiem, mrowienie i drętwienie kończyn, biegunka, dreszcze, ból brzucha oraz hiperwentylacja. Powyższe objawy mogą dotknąć chorego w każdej sytuacji i pojawić się niespodziewanie, choćby w nocy.

Zespół Da Costy (dystonia neurowegetatywna)

Dystonia neurowegetatywna – leczenie

Właściwa diagnoza i wdrożenie leczenia nerwicy serca jest kluczowe, aby problem nie narastał. Objawy dystonii neurowegetatywnej często mylone są z objawami zawału serca. Dlatego tak ważna jest odpowiednia diagnoza i wykluczenie chorób serca. Nieleczona nerwica serca ma zazwyczaj tendencję do narastania.

Leia também:  Carros usados Quilometragem 40,474 km a 65,068 km com Vidro elétrico Não blindado

Wówczas pacjenci są jeszcze bardziej narażeni na pogłębione stany depresyjne, uzależnienia a co najgorsze pojawiają się także myśli samobójcze. Podobnie jak w przypadku leczenia skutków nadmiernego stresu, także leczenie nerwicy serca opiera się głównie o psychoterapię, zmianę trybu życiu a także zażywanie środków farmakologicznych.

Niebywale skuteczna może się również okazać terapia cranio-sacralna oraz osteopatyczne leczenie zaburzeń psychosomatycznych. Chory powinien w pierwszej kolejności wyeliminować czynniki stresogenne, zwolnić tempo życia, częściej odpoczywać i relaksować się oraz aktywnie spędzać czas. Zaleca się także odstawienie używek w postaci alkoholu, tytoniu oraz kawy.

Zdarza się, że konieczne jest zastosowanie środków farmakologicznych w celu obniżenia napięcia emocjonalnego. W skutecznym leczeniu nerwicy serca kluczowe jest jednak niwelowanie sytuacji stresujących w codziennym życiu oraz rozładowanie nadmiernych napięć mięśni.

  W tym celu warto odwiedzić nasz gabinet fizjoterapii w centrum Warszawy, w którym doświadczeni fizjoterapeuci dostosują plan leczenia indywidualnie do każdego pacjenta. Dzięki zabiegom fizjoterapeutycznym, masażom, zabiegom z zakresu osteopatii, które przyczynią się do zniwelowania napiętych mięśni oraz pomogą zrelaksować się pacjentowi.

Na nasz organizm bardzo dobrze bowiem działają masaże, które pozwalają nie tylko się odprężyć, ale także rozluźnią napięte mięśnie, które często występują jako objaw stresu.

Co to jest dystonia? Odmiana szyjna, neurowegetatywna i mięśniowa – jakie są ich przyczyny?

Zespół Da Costy (dystonia neurowegetatywna)

Dystonia wynika z nieprawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Dystonia szyjna polega na niezależnych od woli skurczach mięśni szyi i głowy. Jej objawem jest często mimowolne przechylenie głowy i jej nienaturalne skręcenie.

Istotą dystonii są zaburzenia ruchowe, nazywane inaczej dystonicznymi. Są to różnego rodzaju skurcze i nienaturalna pozycja, które występują mimowolnie. Dystonia szyjna objawia się na przykład przymusem odchylenia głowy w jednym kierunku i najczęściej rozpoznawana jest u dzieci.

Dystonia szyjna – mechanizm zaburzenia

Dystonia jest zaburzeniem neurologicznym. W zależności od lokalizacji uszkodzenia dystonia może być lewo- lub prawostronna. Przy lewostronnym kręczu szyja jest przechylona w lewą stronę, a głowa w prawo, co daje nienaturalną postawę.

W przypadku dystonii prawostronnej przyjęte ruchy są odwrotne – szyja pochylona jest w prawo, a głowa w lewo. Występuje ona znacznie częściej niż lewostronna.

Dystonia prowadzi do pogłębiającego się zaburzenia funkcjonowania mięśni, z których jeden jest zbyt obciążony przez ciągłe napięcie i rozciągnięcie, a drugi osłabiony, ponieważ nie jest zaangażowany w ruchy szyi i głowy.

Dystonia neurowegetatywna, czyli zespół Da Costy

Zaburzenia ruchowe mogą być spowodowane kilkoma przyczynami. Dystonia neurowegetatywna to zespół objawów o podłożu nerwicowym. W medycynie określana jest jako zespół Da Costy, przy którym odczuwane są dokuczliwe i nieprzyjemne objawy ze strony układu krążenia.

Niestety nadal nie udało się określić jego przyczyn schorzenia, chociaż podkreśla się rolę czynników genetycznych (dystonia neurowegetatywna może być chorobą dziedziczną) i środowiskowych (np.

przewlekły stres lub szok), które klasyfikują niektóre osoby do grupy podwyższonego ryzyka zachorowania na dystonię.

Zespół Da Costy charakteryzują subiektywne, niepowiązane z żadną konkretną przyczyną objawy. Dotknięci tym schorzeniem najczęściej skarżą się na ból w obrębie klatki piersiowej, zmęczenie, duszności, nieprzyjemne kołatanie serca, zawroty głowy, potliwość, drżenie mięśni w spoczynku i skłonności do hiperwentylacji.

Leczenie tego rodzaju przypadków wymaga połączenia farmakoterapii z psychoterapią, zmianą stylu życia i technikami relaksacyjnymi.

Dystonia mięśniowa i jej rodzaje

Każda dystonia jest schorzeniem, które dotyka mięśni w wyniku zaburzeń funkcjonowania połączeń nerwowych w obrębie tzw. jąder podkorowych. Są to te części mózgu, które odpowiadają za kontrolę wszystkich ruchów ciała i poprawnej sylwetki. Najwięcej rodzajów ma tzw. dystonia ogniskowa, którą jest też kurcz szyi. Medycyna wyodrębnia:

  • dystonię powiek – upośledza mięśnie twarzy wokół oka, co objawia się częstym mruganiem i zaciskaniem powiek; w skrajnych przypadkach może prowadzić do ślepoty, mimo prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku;
  • dystonię ustno-żuchwową – dotyka mięśni dolnej części twarzy, a przede wszystkim żuchwy, ust i języka; najbardziej uciążliwym objawem są narastające trudności w mówieniu, połykaniu, także ślinotok oraz nawyk przygryzania policzka lub warg od wewnętrznej strony;
  • zespół Meige'a – połączeniem dystonii powiek z dystonią ustno-żuchwową;
  • dystonię krtaniową – upośledza mięśnie krtani, ale także wpływa na struny głosowe;
  • połowiczy kurcz twarzy;
  • tzw. kurcz pisarski, który dotyka mięśni ręki i przedramienia; upośledzenie funkcjonowania mięśni utrudnia pisanie.

Medycyna wyróżnia także dystonię segmentalną, którą charakteryzują upośledzenia kilku sąsiadujących ze sobą mięśni. Dystonia połowiczna obejmuje mięśnie połowy ciała, ogniskowa dotyczy mięśni kilku różnych części, a najbardziej rozległą formą dystonii jest tzw. dystonia uogólniona, gdyż obejmuje większość mięśni ciała.

Dystonia – leczenie

W leczeniu każdego rodzaju dystonii ważną rolę odgrywają regularnie wykonywane ćwiczenia. Przy kręczu szyi w niektórych przypadkach stosuje się zabiegi chirurgiczne, które polegają na przecięciu nerwów lub mięśni bądź ich przedłużeniu.

Uciążliwe objawy, powodujące dyskomfort w codziennym funkcjonowaniu, można łagodzić domowymi sposobami. Na spięte mięśnie pomagają ciepłe okłady, masaże, naświetlania specjalnymi lampami (np. bioptron), ćwiczenia rozciągające, a także aparaty usztywniające szyję (tzw. szyny). Dobre efekty daje tzw.

kinesiotaping, czyli zastosowanie specjalnych taśm – plastrów, które zostają naklejone w taki sposób, aby w zależności od potrzeb rozluźniać bądź rozciągać mięśnie. Powszechne jest stosowanie leków przeciwbólowych, a niektórzy dotknięci schorzeniem poddają się zabiegom z użyciem toksyny botulinowej, która upośledza wadliwie funkcjonujące mięśnie.

Większość lekarzy nie zaleca tego ostatniego sposobu leczenia.


Czy artykuł okazał się pomocny?

Nerwica serca (dystonia nerwowo – krążeniowa, zespół Da Costy, dystonia neurowegetatywna)

Nerwica serca (dystonia nerwowo – krążeniowa, zespół Da Costy, dystonia neurowegetatywna) to zespół objawów chorobowych o podłożu psychogennym.

Opisany w 1871 roku przez Da Coste jako czynnościowe zaburzenie serca o podłożu lękowym.

Najczęstszą przyczyną zaburzeń stanu psychicznego są niepowodzenia chorego w życiu zawodowym lub osobistym, niskie poczucie własnej wartości lub nerwica lękowa.

Objawy nerwicy serca

Objawy dystonii nerwowo – krążeniowej wyrażają się w ogólnych przejawach nerwicy wegetatywnej.

Do typowych objawów nerwicy serca należą: szybkie męczenie się przy małym wysiłku fizycznym, trudności oddechowe, kłujące uczucie bólu w okolicy koniuszka serca, uczucie duszności, kołatanie serca, bóle i zawroty głowy, zaburzenia snu, wzmożony ogólny niepokój oraz nadmierną potliwość.

Dolegliwości te mają charakter przewlekły i zmienny z okresami remisji. W badaniu elektrokardiogramem obserwuje się niemiarowość zatokową i występujące w stanie spoczynku chorego zaburzenia repolaryzacji. Niemiarowość oddechowa ustępuje po podaniu atropiny lub w stanie bezdechu.

Dodatkowe skurcze ustępują w próbach wysiłkowych i po podaniu chlorku potasowego lub leków blokujących receptory beta-adrenergiczne.

Zwykle czynnikiem różnicującym nerwicę serca od chorób organicznych układu krążenia jest ustępowanie dolegliwości w czasie wysiłku fizycznego.

Leczenie nerwicy serca

Dolegliwości utrzymują się przez lata i przebiegają z okresami reminiscencji, często ustępują samoistnie. Leczenie po wykluczeniu organicznego podłoża objawów, opiera się na pomocy psychologicznej.

W leczeniu nerwicy istotną rolę odgrywa leczenie ruchem i dieta chorego z unikaniem używek o działaniu pobudzającym np. kawa, napoje energetyzujące, mocna herbata, czy alkohol. Korzystny wpływ na chorego ma aktywny tryb życia, uprawianie sportów.

W stanach zaostrzonych wspomagające działanie mają środki uspokajające np. brom czy pochodne kwasu barbiturowego.

Żaneta Malec

Bibliografia

  • “Choroby wewnętrzne”, Andrzej Szczeklik, wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków
  • “Choroby wewnętrzne”, Franciszek Kokot, wyd. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa

Barbii | 2008-10-06 16:07

Ja tez ja mam ale u mnie jest problem z alkoholem bo lubie sobie wypic, i to czesto:(

ewa 39lat | 2008-10-07 08:54

Dziś znowu wstałam o 5 rano,z bólem i zawrotami głowy,kiedy mam oczy zamknięte,pokój wiruje,boje się spać.Mam tak, mniej-więcej,co miesiąc,w okolicach miesiączki.Ale nie zawsze.

Trwa kilka dni,pużniej dochodze do siebie.Nigdy nie piłam alkocholu,bo mam uraz psychiczny,kawy nie pije,bo mi nie smakuje,paliłam mało i krótko,bo to niemodne.Objawy sie nasiliły,kiedy rzuciłam palenie.

Więc za co mnie to spotkało?

Wojtek | 2008-11-12 08:45

U mnie nerwica ma charakter skurczów dodatkowych komorowych oraz niepokoju takiego lęku jakbym szedł na jakiś egzamin to bardzo nieprzyjemne uczucie człowiek chce odpocząć a tu kładzie się do łóżka i odczuwa skurcze dodatkowe coś okropnego.

marta | 2008-11-14 17:53

Czesc wszystkim.ja cierpie na to juz pare lat czsami mam dosyc i ciagle wydaje mi sie ze lekarze sie myla ze moze mam chore serce.odczowam bole serca robie sie czerwona jakies plamy ,cisnienie mi skacze robi mi sie slabo albo serce bardzo szybko bije.zaczelam chodzic na terapie bronie sie od lekow.pozdrawiam.

Wszystkie komentarze artykułu Nerwica serca

Nerwica serca – definicja, objawy, leczenia

Nerwicą serca nazywa się potocznie zespół Da Costy (ang. Da Costa’s syndrome). Da Costa był amerykańskim lekarzem, który podobne objawy zauważył u żołnierzy walczących podczas wojny secesyjnej. Schorzenie żołnierzy opisał, a następnie nazwał „zespołem drażliwego serca” (ang. Irritable heart syndrome).

Leia também:  Problemy z zasypianiem – przyczyny, skutki, leczenie

Choroba przyjęła taką nazwę ponieważ chorzy uskarżają się na dokuczliwe bóle w klatce piersiowej niedaleko serca, duszności, zawroty głowy, kołatania serca, hiperwentylację, parestezje kończyn oraz ogólne poczucie niepokoju i nieustające uczucie zmęczenia. Ból ten nie jest ciągły, lecz charakteryzuje się krótkimi dość ostrymi epizodami.

Nie jest w ogóle związany z wysiłkiem fizycznym.

Nerwica serca należy do grupy zaburzeń wegetatywnych występujących pod postacią somatyczną.

Inne nazwy:

  • astenia krążeniowo-oddechowa,
  • astenia nerwowo-krążeniowa,
  • dystonia neurowegetatywna

Objawy somatyczne i podłoże choroby

Objawy zespołu Da Costy związane są z podłożem genetycznym choroby. Nieprawidłowa praca serca związana ze skokami ciśnienia tętniczego i palpitacjami powoduje odczuwalne kłucia i ból.

Objawy somatyczne związane są jednak nierozerwalnie z drugą, mocniejszą stroną schorzenia – silnymi objawami psychicznymi związanymi z depresją, nerwicą i zaburzeniami emocjonalnymi.

Również stres może powodować nieprawidłową pracę serca i powyżej opisane objawy. Stan taki może utrzymać się latami.

Nawet najmniejszy wysiłek fizyczny może skutkować odczuwaniem przewlekłego zmęczenia. Przy wstawaniu chorzy skarzą się na odczuwanie mocnych zawrotów głowy, a przez to mają również skłonności od nagłych omdleń.

Inne objawy nerwicy sercowej:

  • zaburzenia snu, problemy z zasypianiem
  • nocne lęki
  • rzeczywiste problemy z krążeniem krwi
  • częste bóle głowy i zawroty

Połączenie przyczyn psychicznych z objawami somatycznymi

W wyniku długotrwałego i mocnego stresu lub w przypadku wystąpienia innych trudnych sytuacji życiowych w organizmie spada tolerancja na stres. W tym przypadku stresogennie działają również sytuacje, które wcześniej nie wywoływały takich objawów.

Wszystkie te czynniki mają wpływ na funkcjonowanie ciała – wydzielanie adrenaliny, kortyzolu i noradrenaliny. Hormony te mają usprawniać „radzenie sobie” ze stresującą, wymagającą szybkiego podejmowania decyzji sytuacją, z którą się zmierzamy.

Serce zaczyna przez to bić szybciej, zwiększa się ciśnienie krwi, przez co czujemy się rozgrzani i gotowi do podjęcia „walki” lub „ucieczki” – podstawowych reakcji organizmu.

Te i inne odpowiedzi organizmu są jednak zbyt „przesadne”, ponieważ występujący stres przekracza maksymalny próg tolerancji. Jednak jak wspomnieliśmy – próg ten w wyniku długotrwałego wystawienia na stres został znacząco obniżony.

Inne wegetatywne objawy stresu:

  • drżenie rąk
  • pocenie się
  • uczucie „guli” w gardle
  • duszności
  • drżenie głosu, niemoc wypowiedzenia słów
  • zaczerwienienie skóry, szczególnie na twarzy
  • nudności i bóle brzucha

Sposób leczenia choroby

Przede wszystkim łączy się psychoterapię z leczeniem farmakologicznym w skład, którego wchodzą leki kardiologiczne, w tym:

  • leki działające rozkurczowo na tętnice
  • leki obniżające ciśnienie krwi

Psychoterapia powinna skupiać się na wyeliminowaniu z życia chorego destrukcyjnego stresu, pomóc w walce z depresją lub pomóc w diagnozie nerwicy oraz dalszym jej leczeniu.

Nerwica serca – Grupa Synapsis Online

Wielokrotnie opisywano różne rodzaje „nerwic narządowych”, czyli takich zaburzeń czynności narządów, którym nie towarzyszą uchwytne zmiany morfologiczne ani nieprawidłowe wyniki typowych badań diagnostycznych. Do tego kręgu pojęć należy nerwica żołądka, nerwica jelit, nerwica pęcherza, nerwica serca i inne.

Pojęcia te są krytykowane i nie zaleca się ich stosowania. Są nieprecyzyjne i bezpodstawnie sugerują, że ich główną przyczyną są, niejasno zresztą określone, “przyczyny psychogenne”. Etiologia tych zaburzeń jest z pewnością złożona.

Są podstawy sądzić, że wśród przyczyn odgrywają rolę nie tylko czynniki osobowościowe i stres, ale i odmienna konstytucja biologiczna oraz wyposażenie genetyczne. Pod wieloma przypadkami “nerwic narządowych” kryją się depresja albo zaburzenia lękowe.

Wydaje się jednak, że zespół dolegliwości opisywanych jako nerwica serca wyróżnia się spośród innych nerwic narządowych pewną odmiennością etiologiczną. Bowiem szczególnie często pod obrazem nerwicy serca kryje się lęk paniczny (ewentualnie depresja z lękiem panicznym).

Historycznie pojęcie to wiąże się z zespołem dotkliwych dolegliwości, które zauważono najpierw u osób uczestniczących w walce. Za początek koncepcji nerwicy serca i jej ścisły synonim uważa się zespół da Costy (ang. Da Costa's syndrome), opisany przez amerykańskiego lekarza w czasie wojny secesyjnej (wojna domowa w latach 1861-1865).

Sam da Costa nazwał ten typ dolegliwości zespołem drażliwego serca (irritable heart syndrome). Według niego zespół charakteryzował się trzema podstawowymi objawami: dusznością, kołataniem serca oraz bólem w klatce piersiowej występującym zwłaszcza podczas wysiłku.

W swoim opisie da Costa wskazuje także inne współwystępujące objawy: męczliwość, bóle i zawroty głowy, biegunkę i bezsenność. Wymienionym objawom nie towarzyszyły nieprawidłowości w przeprowadzanych badaniach diagnostycznych.

Jest wiele argumentów za tym, że zespół da Costy, nazywany także nerwicą serca, był później wielokrotnie opisywany pod innymi jeszcze nazwami. Niektóre z nich wiążą się z warunkami bojowymi, w których, także w XX wieku, opisywano ten zespół chorobowy. Do tych pokrewnych lub synonimicznych terminów należą: astenia nerwowo-krążeniowa, dystonia neurowegetatywna, zespół nadwrażliwego serca, zespół hiperwentylacyjny, serce żołnierskie, serce pobudliwe, zespół wysiłkowy (effort syndrome), wyczerpanie walką (combat fatigue, combat exhaustion).

Wiele wskazuje na to, że większość przypadków nerwicy serca to w rzeczywistości objawy lęku panicznego albo depresji z lękiem panicznym. Nerwica serca jest więc w tych przypadkach terminem mylącym, sugerującym problem kardiologiczny, albo “czysto nerwicowy”. W tym drugim przypadku termin wywołuje skojarzenia, które mogą prowadzić do bagatelizowania cierpienia chorych, a nawet niepodejmowania jakiegokolwiek leczenia. Doświadczenie kliniczne potwierdza, że dolegliwości osoby z “nerwicą serca” często kładzie się na karb zmęczenia, stresu i zaleca tylko odpoczynek lub delikatne leki uspokajające. Chory może też spotkać się z zarzutem nadwrażliwości lub hipochondrii. Tymczasem zaburzenie paniczne albo depresja z lękiem panicznym są istotnymi schorzeniami, wiążą się z dużym cierpieniem i bezradnością. Wymagają w każdym właściwie przypadku starannego leczenia i, nierzadko, pomocy psychoterapeutycznej.

W Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pojęciu nerwic narządowych odpowiada kategoria diagnostyczna F45.3 Dysfunkcje autonomiczne występujące pod postacią somatyczną.

Kategorii tej można użyć w wypadku stwierdzenia dysfunkcji związanych z nadmiernym pobudzeniem układu autonomicznego, dla których tradycyjnie używano takich nazw jak nerwica serca, (zespół da Costy), nerwica żołądka, zespół drażliwego jelita, biegunka psychogenna, zespół hiperwentylacji, psychogenne zaburzenia oddawania moczu i inne.

Jednak w wypadku, gdy tego rodzaju dolegliwości są przejawem depresji albo lęku panicznego, powinny zostać użyte numery diagnostyczne właściwe dla tych schorzeń.

W wypadku każdego przypadku dolegliwości bólowych w klatce piersiowej, uczucia kołatania serca i trudności oddechowych powinna być przeprowadzona ogólna diagnostyka, która może wymagać współudziału lekarza pierwszego kontaktu, psychiatry, psychologa, a w razie potrzeby kardiologa lub innych specjalistów. W wypadku postawienia diagnozy depresji, depresji z lękiem panicznym lub lęku panicznego (bez depresji) wskazane jest typowe leczenie. Jego najistotniejszymi elementami są zazwyczaj: farmakologiczne leczenie depresji i lęku, radykalne zmniejszenie zewnętrznego stresu i bardzo często psychoterapia. Wybór sposobu pomocy nie powinien być dokonywany arbitralnie, ale wynikać z dokładnie postawionej diagnozy i przeanalizowania sytuacji życiowej chorego.

Najbardziej typowe objawy “nerwicy serca”:

  • łatwe męczenie się (nawet przy małych wysiłkach)
  • uczucie zatykania w gardle, trudności oddechowe, niemożność dokonania głębokiego wdechu itp. 
  • bóle w okolicy serca (najczęściej o charakterze kłującym)
  • uczucie zamierania serca lub mocnego, niemiarowego czy przyspieszonego bicia

Inne objawy, które mogą towarzyszyć:

  • bóle i zawroty głowy
  • gwałtowne pocenie się 
  • skłonność do omdleń
  • nagłe uczucie gorąca 
  • dreszcze
  • zaburzenia snu (nadmierna senność lub bezsenność)

Początek dolegliwości często jest nagły, ostry, z niepokojącym nasileniem objawów. Późniejszy przebieg często ma natomiast charakter zmienny, przewlekły, z okresami poprawy i pogorszeń. Powyższa lista objawów nie służy do rozpoznawania schorzenia u samego siebie. Wiele z wymienionych objawów ma charakter nieswoisty i może występować w przebiegu innych schorzeń. Ponadto niektóre z nich np. gwałtowne spocenie się, mocniejsze bicie serca albo epizodyczne zakłócenia snu mogą być symptomami, za którymi nie kryje się żadna poważna choroba. W niejasnych przypadkach potrzebna jest po prostu konsultacja specjalisty. Leczenie (choć czasem długotrwałe) może być bardzo skuteczne i likwidować wszystkie występujące dolegliwości. Stanisław Porczyk, specjalista psychiatra

Przeczytaj także:

Data publikacji: 08.07.2008

Jak leczyć nerwicę serca?

Nerwica serca należy do grupy zaburzeń psychosomatycznych.

Nazywa się ją dystonią nerwowo-krążeniową; neurowegetatywną lub zespołem Da Costy – jest zespołem objawów chorobowych, które mają podłoże psychogenne.

Nerwica serca rozwija się na skutek oddziaływania otoczenia i podatności chorego. Może powodować wahania ciśnienia tętniczego krwi, a także zaburzenia rytmu serca.

Najczęściej występującymi objawami nerwicy serca są: bóle w klatce piersiowej, lęki, szybsze bicie i kołatanie serca (bez rzeczywistej arytmii), napady duszności, zawroty głowy, ogólne osłabienie, niepokój i bezsenność. Mechanizm rozwoju nerwicy serca jest dość skomplikowany i trudny do wyjaśnienia.

Leia também:  Krwawienie z odstawienia i jego brak – co to znaczy?

Podstawową zasadą rozpoznania nerwicy serca jest wykluczenie tzw. somatycznej choroby serca. Zazwyczaj wystarcza dobrze zebrany wywiad i zbadanie chorego z zapisem EKG.

Zdarza się jednak, że choroba wymaga szerszej diagnostyki zawierającej: EKG metodą Holtera, Echo serca (badanie przy pomocy aparatu USG), test wysiłkowy, a nawet koronarografię (inwazyjne badanie tętnic wieńcowych serca).

Osoby cierpiące na to schorzenie powinny szukać i eliminować szkodliwe wpływy środowiska zewnętrznego, które mogłyby wpłynąć na uaktywnienie się objawów choroby.

Należy przede wszystkim prowadzić regularny tryb życia – zapewnić sobie odpowiednią ilość snu, wypoczynku i aktywności fizycznej na świeżym powietrzu. Konieczne może okazać się odstawienie używek typu: kawa, napoje energetyczne, papierosy czy alkohol.

Na pewno warto pić zioła i mieszanki ziołowe które działają uspokajająco, zmniejszają pobudliwość serca, przywracają normalny rytm jego skurczów, a także ułatwiają przepływ krwi przez naczynia wieńcowe.

W przypadku bólu w klatce piersiowej, uczucia kołatania serca lub trudności oddechowych, powinna być przeprowadzona ogólna diagnostyka. Może ona wymagać współudziału lekarza pierwszego kontaktu, psychologa, psychiatry, a nawet kardiologa bądź innego specjalisty.

Zdiagnozowana depresja, lęk paniczny (bez depresji) czy depresja z lękiem panicznym  jest wskazaniem do typowego leczenia, którego najważniejszymi elementami są:

  • farmakologiczne leczenie depresji i lęku (środki farmakologiczne obniżają napięcie układu nerwowego);
  • radykalne zmniejszenie zewnętrznego stresu;
  • psychoterapia indywidualna i grupowa (konsultacja psychiatryczna, a nawet opieka poradni zajmującej się leczeniem nerwic).

Metoda leczenia nerwicy serca powinna wynikać z dokładnie postawionej diagnozy, ale też analizy sytuacji życiowej chorego.

Odpowiednie leczenie pozwala wyeliminować wszystkie dolegliwości; nieleczone objawy mogą pogłębiać stany lękowe, a nawet powodować myśli samobójcze.

Nerwica serca – objawy i leczenie

Wrzuć artykuł na Fejsa! poleć na NK

Nerwica serca, inaczej zwana dystonią nerwowo – krążeniową, neurowegetatywną bądź zespołem Da Costy jest zespołem objawów chorobowych, mających podłoże psychogenne. Po raz pierwszy choroba ta została opisana w roku 1871 przez Jacoba Mendesa Da Costę, amerykańskiego lekarza. Miało to miejsce podczas wojny secesyjnej, pierwotna nazwa grupy objawów brzmiała „serce żołnierskie”, później schorzenie nazwano imieniem lekarza.

Nerwica serca to czynnościowe zaburzenie pracy serca powstające na podłożu lękowym. Do najczęstszych przyczyn zaburzeń należą zaburzenia stanu psychicznego chorego powstające na tle niepowodzeń w życiu zawodowym, osobistym, niskie poczucie własnej wartości czy choroba lękowa.

Nerwica serca – objawy

Objawy nerwicy serca mogą być rozmaite i mieć różne nasilenie, do podstawowych objawów należą: bóle w klatce piersiowej, mocne bicie i kołatanie serca, niepokój, osłabienie, duszności, przy jednoczesnym braku zdiagnozowanych chorób serca czy nieprawidłowości w układzie krążenia.

Bóle te lokują się zazwyczaj w okolicy przedsercowej, mają charakter kłujący i przeszywający, co dodatkowo przyczynia się do odczuwania lęku i wzmożonego napięcia nerwowego. Ból może być również tępy, niezbyt nasilony i może utrzymywać się nawet do kilku dni.

Bóle te nie promieniują, nie są związane z wytężonym wysiłkiem i nie zanikają po zażyciu nitrogliceryny, osłabia je natomiast lub całkowicie eliminuje zażycie leków na układ nerwowy.

Chorzy na nerwicę serca dość często mogą również odczuwać duszności. Polegają one na niemożności wykonania odpowiednio głębokiego wdechu. Specyficzna jest również zmiana akcji serca, która przyśpiesza pod wpływem niewielkich bodźców psychicznych i równie łatwo zwalnia. Mocne bicie serca i kołatanie może mieć charakter subiektywny.

Często u chorych na zespół Da Costy występuje zwiększony niepokój psychiczny i ruchowy, nasilone stany lękowe oraz potliwość dłoni, stóp i pach. Ponadto mogą współwystępować: ziębnięcie kończyn, czerwienienie się i blednięcie.

Nerwica serca – leczenie

Leczenie nerwicy serca opiera się głównie o psychoterapię. Najważniejsze znaczenie ma zdiagnozowanie oraz wyeliminowanie szkodliwych czynników pochodzących ze środowiska zewnętrznego, które (wedle domniemań) mają wpływ na ujawnienie się choroby.

Chorym zaleca się uregulowanie trybu życia, pracy, przeznaczenie odpowiedniej ilości czasy na racjonalny wypoczynek, aktywne spędzanie czasu na świeżym powietrzu. Ponadto mocno akcentuje się zły wpływ używek (alkoholu, papierosów, kawy, mocnej herbaty) i postuluje się ich odrzucenie. Czasem konieczne jest również użycie farmaceutyków obniżających napięcie układu nerwowego.

Jeśli choroba cechuje się mocnym natężeniem, konieczne jest również korzystanie z pomocy psychiatry, czy poradni leczenia nerwic.

Jak rozpoznawać i leczyć dystonię neurowegetatywną? • Medycyna Rodzinna 6/2002 • Czytelnia Medyczna BORGIS

© Borgis – Medycyna Rodzinna 6/2002, s. 3-6

  • Andrzej Czernikiewicz
  • Jak rozpoznawać i leczyć dystonię neurowegetatywną?
  • How to diagnose and treat somatization disorder?
  • z Kliniki Psychiatrii Akademii Medycznej w BiałymstokuKierownik Kliniki: dr hab. Andrzej Czernikiewicz

SummarySomatization disorder is a chronic psychiatric disorder that frustrates patients, their families, and their physicians. Its chronic course and focus on somatic symptoms can lead to needless medical evaluations and interventions. The treatment should consist of vigorous treatment of comorbid disorders such a depression or anxiety.

Key words: somatization disorder, psychotropic medication.

Na czym polega dystonia neurowegetatywna?

Zacznijmy od tego, że nie jest to rozpoznanie stosowane we współczesnej diagnostyce medycznej, w tym i psychiatrycznej. Mam jednocześnie świadomość, że ta diagnoza gości nadal na kartach informacyjnych, zwykle pisana po łacinie, co ma przydać jej enigmatyczności. Samo jednak usunięcie terminu z klasyfikacji zaburzeń psychicznych (por. ICD-10 – rozdział F.

, DSM-IV) nie jest ustąpieniem tego typu dolegliwości u pacjentów. Dotychczasowemu pojęciu dystonia neurowegetatywna odpowiada obecnie termin „zaburzenia somatopodobne” (somatoform disorders – wg DSM-IV), a szczególnie jego najczęstsza postać jaką jest „zaburzenie z somatyzacją” (somatization disorder – wg DSM-IV).

Zaburzenia somatopodobne definiowane są jako te postacie zaburzeń psychicznych, w których:

  1. – na plan pierwszy wysuwają się dolegliwości fizyczne, sugerujące chorobę somatyczną;
  2. – ww. dolegliwości somatyczne nie znajdują swego wytłumaczenia w odchyleniach w stanie fizycznym pacjenta;
  3. – nie są również spowodowane przez nadużywanie leków lub substancji psychoaktywnych;
  4. – nie są one częścią obrazu innych zaburzeń psychicznych ze znaczną manifestacją somatyczną (np. zespół lęku panicznego, czy depresja maskowana);
  5. – wreszcie, objawy te nie są celowo produkowane przez pacjenta (symulowanie choroby).

Oprócz zaburzenia z somatyzacją zaburzenia somatopodobne obejmują m.in.: zaburzenie konwersyjne (dawna nerwica histeryczna), ból psychogenny, czy hipochondrię.

Na jakiej podstawie można postawić diagnozę dystonii neurowegetatywnej, czyli zaburzenia z somatyzacją?

Główną cechą zaburzenia z somatyzacją (F.45.0) wg ICD-10, są powracające, różnorodne dolegliwości fizyczne. Uważa się, że wszystkie przypadki zaburzenia z somatyzacją rozpoczynają się przed 30 rż. Typowe dolegliwości fizyczne obejmują:

  • dolegliwości bólowe z co najmniej czterech różnych miejsc ciała (najczęściej: głowy, brzucha, pleców, stawów, klatki piersiowej, odbytu) lub zaburzenia funkcji z różnych miejsc (np. zaburzenia miesiączkowania, czynności seksualnych, czy oddawania moczu) (kryterium B1 wg DSM-IV);
  • co najmniej dwie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (np. nudności, wzdęcia, wymioty, biegunki, czy nietolerancja niektórych pokarmów) (kryterium B2 wg DSM-IV);
  • co najmniej jeden objaw związany z funkcjami seksualnymi (inny niż dolegliwości bólowe wymienione w kryterium B1), np. nieregularne lub zbyt obfite miesiączki u kobiet, czy zaburzenia erekcji lub ejakulacji u mężczyzn (kryterium B3 wg DSM-IV);

co najmniej jeden objaw mogący wskazywać na chorobę układu nerwowego, np. zaburzenia równowagi, parestezje, podwójne widzenie (kryterium B4 wg DSM-IV).

W codziennej diagnostyce proponuję instrument diagnostyczny opracowany przez autora na podstawie ICD-10 i DSM-IV na potrzeby Oddziału Nerwic Kliniki Psychiatrii AM w Lublinie (tab. 1).

Tabela 1. Zaburzenie z somatyzacją. F.45.0.

a Co najmniej 2-letnia historia różnych dolegliwości fizycznych, nie wyjaśnionych w badaniach somatycznych… nie tak
b Zaangażowanie w dolegliwości, lub poszukiwanie ich przyczyny w licznych konsultacjach lekarskich… nie tak
c Nieprzyjmowanie wyjaśnień psychicznego podłoża dolegliwości… nie tak
d Dolegliwości somatyczne:
–Ból brzucha nie tak
–Nudności nie tak
–Uczucie pełności w brzuchu lub wzdęcia nie tak
–Wymioty lub zgaga nie tak
–Uczucie przelewania w brzuchu nie tak
–Duszność nie tak
–Ból w klatce piersiowej nie tak
–Dysuria, częste parcie na pęcherz nie tak
–Nieprzyjemne odczucia w okolicy genitaliów nie tak
–Skargi na nieprzyjemne odczucia z pochwy nie tak
–Rumień lub bladość skóry nie tak
–Bóle kończyn lub stawów nie tak
–Uczucie drętwienia lub mrowienia nie tak
Podsumowanie d: Co najmniej 6 tak z objawów d nie tak
Jeśli a & b & c– tak i podsumowanie d — tak rozpoznanie – zaburzenie z somatyzacją (F.45.0) nie tak

Jakie badania dodatkowe wykonać, aby wykluczyć inne jednostki chorobowe?

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Piśmiennictwo

1. American Psychiatric Association (1995): DSM-IV (International Version). APPI, Washington DC. 2. Phillips K.A. (red.) (2001): Somatoform and factitious disorders. APPI, Washington DC.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*