Zakrzepowe zapalenie żył głębokich – przyczyny, objawy, leczenie

Zakrzepica żył głębokich, nazywana też trombozą, to patologiczny proces przebiegający w tzw. żyłach podpowięziowych, znajdujących się pod powięziami kończyn i poszczególnymi grupami mięśniowymi. Przeważnie rozpoczyna się on w żyłach znajdujących się w mięśniach łydek i stopniowo przechodzi do większych żył, przesuwając się ku górze do ud i miednicy.

Gdy organizm jest zdrowy i w naczyniach krwionośnych nie rozwijają się żadne patologiczne procesy, krew bez żadnych przeszkód przepływa przez żyły.

Jednak nałożenie się na siebie pewnych czynników może sprzyjać formowaniu się w żyłach głębokich zakrzepów (skrzeplin), które utrudniają lub całkowicie blokują przepływ krwi.

Z początku nasz organizm będzie próbował sobie poradzić z tym utrudnieniem, posiada bowiem odpowiednie mechanizmy ochronne. Wraz z postępem choroby przestają one wystarczać, a zakrzepów tworzy się coraz więcej.

ZOBACZ TEŻ: Miażdżyca – rodzaje, objawy i sposoby leczenia

Przyczyny zakrzepicy żylnej. Komu grozi ta choroba?

Na powstawanie zakrzepów w żyłach mają wpływ trzy, jednocześnie występujące czynniki ryzyka, określane mianem tzw. triady Virchowa:

  • spowolnienie przepływu krwi, co dzieje się przy długotrwałym unieruchomieniu lub ucisku na żyły,
  • przewaga czynników prozakrzepowych nad tymi hamującymi układ krzepnięcia (fibrynolitycznymi),
  • uszkodzenie ścian naczynia, powstałe np. w trakcie operacji ortopedycznej.

Czynniki te uznawane są przez lekarzy za predysponujące do rozwoju choroby zakrzepowej, choć elementów, które mogą mieć na to wpływ jest znacznie więcej. Dużym zagrożeniem jest długotrwałe unieruchomienie i wcale nie chodzi o leżeniu w łóżku szpitalnym.

Osoby często podróżujące samolotem, a także przez wiele godzin przemieszczające się autokarem lub samochodem należą do grupy ryzyka.

Niekorzystna jest też długa, siedząca praca przy komputerze i wszelkie inne sytuacje, w których zmuszeni jesteśmy przebywać w jednej przymusowej pozycji przez wiele godzin.

Na zakrzepicę najczęściej chorują osoby powyżej 40. roku życia, choć zdarzają się przypadki występowania tej choroby w młodszych grupach.

Ryzyko rośnie u osób otyłych (BMI powyżej 30), a także u kobiet w ciąży.

W tym miejscu warto również wspomnieć o doustnej antykoncepcji hormonalnej, której przyjmowanie zwiększa ryzyko wystąpienia zakrzepicy żylnej.

Zakrzepy powstające w żyłach mogą się pojawiać także na skutek chorób, takich jak: niewydolność serca, przewlekła niewydolność żylna, niewydolność oddechowa, choroby jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna, zespół nerczycowy, schorzenia szpiku kostnego, żylaki kończyn dolnych, trombofilia.

ZOBACZ TEŻ: Jak diagnozować anemię?

Zakrzepowe zapalenie żył głębokich – przyczyny, objawy, leczenie

Objawy zakrzepicy – jak rozpoznać?

Ze względu na brak objawów lub skąpoobjawowość zakrzepica żył głębokich rzadko bywa diagnozowana na wczesnym etapie rozwoju choroby.

Chory nie zdaje sobie sprawy z rozwijającej się choroby, a pojawiające się objawy myli z innymi dolegliwościami, co odwleka w czasie wizytę u specjalisty.

Po czym rozpoznać, że możemy cierpieć na zakrzepicę żył głębokich kończyn dolnych? Typowe objawy tej choroby to:

  • nawracające bóle nóg (w szczególności łydek), zwłaszcza podczas chodzenia,
  • obrzęk łydki lub całej nogi, często jednostronny,
  • podwyższona temperatura kończyny,
  • ból nogi odczuwany podczas dotyku i ucisku,
  • poszerzanie się żył powierzchniowych podczas uniesienia nogi pod kątem 45°,
  • zaczerwienienie lub zasinienie kończyny.

Oczywiście nie każdy obrzęk czy ból nogi od razu oznacza zakrzepicę. Objawy te mogą występować u osób zmagających się z żylakami lub przy nadciśnieniu tętniczym.

Jeśli jednak nie potrafimy powiązać ich ze współwystępującym schorzeniem, należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu.

To ważne, ponieważ tak widoczne objawy świadczą o mocnym zaawansowaniu choroby, a jej dalszy rozwój grozi poważnymi powikłaniami. 

ZOBACZ TEŻ: Jakie jest prawidłowe ciśnienie?

Leczenie zakrzepicy żył głębokich

Podstawową i najczęściej wdrażaną formą terapii zakrzepicy jest leczenie farmakologiczne przy użyciu preparatów przeciwkrzepliwych. Hamują one powiększanie się istniejących zakrzepów oraz zapobiegają powstawaniu nowych.

Najczęściej stosowana leki przeciwzakrzepowe to heparyny oraz heparyny drobnocząsteczkowe, a także środki wykazujące działanie antagonistyczne do witaminy K – wafaryna i acenokumarol.

Oprócz farmakoterapii stosuje się leczenie stopniowanym uciskiem, aby zapobiec ponownemu „zatrzymywaniu się” krwi w kończynach. W tym celu nosi się specjalne podkolanówki oraz rajstopy uciskowe, dostępne w aptekach i sklepach medycznych (np. Scholl Lightlegs).

Jeżeli stan chorego jest poważny, lekarz może skierować pacjenta na leczenie trombolityczne w celu rozpuszczenia istniejących zakrzepów.

Aby leczenie zakrzepicy żył głębokich przyniosło efekt, konieczna jest również zmiana swojego stylu życia. Palacze powinny zrezygnować z palenia tytoniu, niewskazane jest także spożywanie alkoholu.

Nie bez znaczenia jest także odpowiednio zbilansowana dieta, zgodna z obowiązującą piramidą żywienia.

Zmiana jadłospisu w połączeniu z regularną aktywnością fizyczną pomagają utrzymać prawidłową wagę, chroniąc przed otyłością oraz innymi chorobami cywilizacyjnymi. 

Profilaktycznie i wspomagająco można stosować preparaty zawierające diosminę (Phlebodia, Otrex 600, Diosminex, DIH, Diohespan Max).

Jest to substancja, która zmniejsza przepuszczalność naczyń i poprawia napięcie żył oraz ogranicza obrzęki. Zewnętrznie można zastosować żele, maści i balsamy zawierające np.

wyciąg z kasztanowca, heparynę, rutozyd, trokserutynę (Lioton 1000, Heparizen 1000, Rutoven, Fortiven Activ Gel, Venescin, Esceven).

Nie możesz znaleźć swoich leków na zakrzepicę? Przejdź do wyszukiwarki KtoMaLek.pl i zarezerwuj je w najbliższej aptece.

Powikłania zakrzepicy żył głębokich

Pogłębiająca się zakrzepica żył głębokich jest bardzo groźna dla zdrowia i życia. Powiększające się zakrzepy mogą doprowadzić do przewlekłej niewydolności żylnej, a także częściowego lub całkowitego zamknięcia żyły, co grozi obrzękiem, wstrząsem i niewydolnością nerek.

Częstym powikłaniem zakrzepicy żył głębokich jest zespół pozakrzepowy. Stan ten charakteryzuje się mnogością objawów, z których najczęściej występuje obrzęk kończyn, wysypki i zaczerwienienie skóry, ból kończyny, skurcze mięśni, a także większa skłonność do powstawania żylaków i owrzodzeń żylnych.

Powstałe w wyniku zakrzepicy skrzepliny mogą odrywać się i przemieszczać, prowadząc do zwężenia lub zamknięcia tętnic płucnych. Stan ten określa się mianem zatorowości płucnej.

Czasem zatory te są niewielkie i mogą pozostać niezauważone. Większe mogą przyczyniać się do występowania duszności i ucisku w klatce piersiowej, w dłuższej perspektywie prowadząc do przewlekłego nadciśnienia płucnego.

Wreszcie odrywające się zakrzepy mogą być też przyczyną zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu.

ZOBACZ TEŻ: e-Recepta – cyfryzacja w służbie pacjentom

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Flebologia, Żylaki, Skleroterapia

Choroba zakrzepowo-zatorowa żył głębokich jest niebezpiecznym schorzeniem ze względu na możliwość wystąpienia poważnych, często groźnych dla życia powikłań: zatoru tętnicy płucnej i zespołu pozakrzepowego.

 Rozwojem choroby zakrzepowej szczególnie są zagrożone osoby z przebytą już wcześniej zakrzepicą, zwłaszcza wtedy, kiedy leczenie przeciwzakrzepowe trwało za krótko. Ryzykiem pojawienia się choroby są obarczeni także chorzy powyżej 40.

roku życia, otyli, po złamaniach kości miednicy, uda i podudzia, jak też pacjenci z nie leczonymi żylakami kończyn dolnych.

Stanami sprzyjającymi jej rozwojowi są ponadto zabiegi chirurgiczne (chirurgia jamy brzusznej, zabiegi ortopedyczne), unieruchomienie, okres ciąży, porodu i połogu czy stosowanie leków zawierających estrogeny i progesteron.

Jak powstaje zakrzep?

Układ żył głębokich składa się z żył głębokich oraz perforatorów łączących je z żyłami powierzchniowymi. Żyły głębokie na całym swym przebiegu otoczone są mięśniami. Przepływ krwi przez naczynia żylne zależy głównie od pracy mięśni podudzia i pozycji ciała.

Zakrzepica żylna rozwija się najczęściej w żyłach głębokich kończyny dolnej i miednicy mniejszej.

Jeżeli dojdzie w nich do zwolnienia przepływu krwi bądź uszkodzenia ich ścian, czy zmian w składzie samej krwi, wyzwalana jest reakcja powodująca w efekcie powstanie zakrzepu.

Leia também:  Omicron Kiedy Objawy?

Objawy

Do najważniejszych objawów zakrzepicy żył głębokich należą ból i najczęściej niesymetryczny obrzęk kończyn. W większości przypadków objawy zakrzepicy pojawiają się nagle w ciągu kilku dni.

 Objawami miejscowymi są: bóle spoczynkowe (ból nasila się przy chodzeniu i staniu, a ustępuje dość szybko przy unieruchomieniu i po wdrożeniu leczenia przeciwzakrzepowego), obrzęk, który zlokalizowany jest najczęściej w okolicy kostki, na całym podudziu lub nawet na udzie – w zależności od wysokości powstania zakrzepu w naczyniu, zwiększone ucieplenie i zaczerwienienie skóry, które wynika ze stanu zapalnego przestrzeni wokół zakrzepniętego naczynia oraz ze zwiększonego przepływu krwi w naczyniach włosowatych, nadmierne wypełnienie żył powierzchniowych spowodowane zablokowaniem skrzepliną odpływu krwi przez żyły głębokie i skierowaniem jej strumienia do żył powierzchniowych, sinica skóry stóp i podudzi wynikająca z zastoju krwi w krążeniu żylnym i z niedotlenienia tkankowego.

Do objawów ogólnych należą gorączka i tachykardia (czyli przyspieszona czynność serca). Przyczyną ich wystąpienia jest towarzyszący zakrzepicy stan zapalny w obrębie ściany naczynia żylnego i wokół niego.

Trzeba wyraźnie podkreślić, że stan zapalny jest aseptyczny i błędem jest stosowanie w jego zwalczaniu antybiotyków. Gorączka nie jest zwykle wysoka, choć może dochodzić do 40 oC i być jedynym objawem choroby.

Z kolei przyspieszona czynność serca może być jedynym sygnałem drobnej zatorowości płucnej.

Warto wspomnieć, że zakrzepica żył głębokich może przebiegać skąpo lub bezobjawowo. Wymienione objawy jedynie sugerują jej istnienie. Potwierdzenie diagnozy uzyskujemy po zbadaniu pacjenta za pomocą aparatury dopplerowskiej.

Sposoby leczenia

Do niedawna większość chorych była leczona w szpitalu z zastosowaniem heparyn standardowych.

Wprowadzenie nowoczesnej diagnostyki dopplerowskiej oraz terapii z zastosowaniem heparyn drobnocząsteczkowych umożliwiło leczenie coraz większej liczby pacjentów z zakrzepicą żylną w warunkach ambulatoryjnych.

Heparyna zapobiega powiększaniu się zakrzepu, jak również tworzeniu się nowych ognisk zakrzepicy. W początkowym okresie choroby zalecane jest leżenie z uniesioną ku górze kończyną.

Dopiero, gdy dolegliwości, ból i obrzęk zaczną się zmniejszać, można powoli uruchamiać chorego, pod warunkiem, że używa on opaski uciskowej. Leczenie żylnej choroby zakrzepowo – zatorowej trwa zwykle około 2 tygodni, choć może ulec wydłużeniu, a w niektórych przypadkach kończy się podawaniem doustnych leków antykoagulacyjnych (przeciwzakrzepowych) nawet do końca życia.

Niezmiernie ważna jest profilaktyka zakrzepicy żylnej, mająca znaczenie zwłaszcza u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia choroby. Polega ona na stosowaniu podskórnych zastrzyków z heparyny, używaniu pończoch elastycznych o zmiennym stopniu ucisku i unikaniu długotrwałego unieruchomienia.

W niektórych krajach stosuje się już zalecenia iniekcji heparynowych w przypadku pobytu pacjenta w łóżku przez 2 tygodnie, np. z powodu grypy. W Polsce w wielu szpitalach pacjentów przygotowywanych do zabiegów chirurgicznych zaopatruje się w pończochy przeciwzakrzepowe.

Działania te skutecznie minimalizują ryzyko wystąpienia choroby zakrzepowo-zatorowej.

Powikłania

Zespół pozakrzepowy jest późnym następstwem nie leczonego lub leczonego niewłaściwie zakrzepowego zapalenia żył głębokich. Często bezobjawowy przebieg takiego zapalenia jest przyczyną niewdrożenia jakiejkolwiek terapii, co w konsekwencji prowadzi do znacznego uszkodzenia zastawek układu żylnego i rozwoju zespołu pozakrzepowego.

 Objawy wynikają z niewydolności zastawek żylnych, obecności zwłókniałych bądź zwapniałych skrzelin, co prowadzi do utrudnionego odpływu krwi z kończyn, jej zastoju, odwrócenia przepływu i wzrostu ciśnienia w żyłach obwodowych oraz powstania wtórnych żylaków. Na przestrzeni lat dochodzi do postępującego zwłóknienia tkanki podskórnej i zmian samej skóry.

Staje się ona stopniowo coraz bardziej cienka, napięta, połyskliwa i przybiera brunatne zabarwienie. Chorzy skarżą się ponadto na obrzęki kończyn dolnych i ociężałość nóg, która nasila się podczas chodzenia czy długiego stania. Zespół pozakrzepowy jest wreszcie przyczyną nie gojących się owrzodzeń podudzi.

Owrzodzenia te rozwijają się nawet po wielu latach od ostrego epizodu zakrzepicy, mają tendencję do nawrotów, a w wielu przypadkach konieczne staje się leczenie operacyjne tego schorzenia. Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia zespołu pozakrzepowego, należy stosować odpowiednie leczenie i profilaktykę.

Polega ono na długim stosowaniu doustnych leków przeciwzakrzepowych i zewnętrznego stopniowanego ucisku. Chorzy wcześniej nie leczeni z obecnymi skrzeplinami w układzie głębokim mogą uzyskać poprawę funkcjonowania układu głębokiego po zastosowaniu przez kilka miesięcy heparyn drobnocząsteczkowych, a następnie dzięki dłuższemu podawaniu doustnych leków przeciwzakrzepowych.

 W leczeniu chorych z zespołem pozakrzepowym czasami konieczna jest współpraca z chirurgiem. Należy rozważyć – na pewnym etapie leczenia – wskazanie do usunięcia żyły odpiszczelowej lub podwiązanie perforatorów. Podstawą takiego postępowania jest założenie, że poprawa funkcjonowania układu głębokiego możliwa jest przez usunięcie problemów związanych z układem powierzchniowym, czyli żylaków.

Doświadczenia pokazują, że po takich zabiegach wydolność układu głębokiego wzrasta do 30%. Próby ingerencji chirurgicznych w układzie głębokim niestety jeszcze nie przynoszą spodziewanych efektów. Plastyka zastawek – choć przeprowadzana i niekiedy konieczna – często ma działanie krótkotrwałe.

Zator tętnicy płucnej niewątpliwie jest najgroźniejszym powikłaniem zakrzepicy żył głębokich. Luźna skrzeplina może oderwać się od ściany naczynia i z prądem krwi zostać przeniesiona do serca i płuc, co stanowi bezpośrednie zagrożenie utraty życia (zator głównej tętnicy).

Jeżeli skrzeplina jest niewielka, zatyka ona mniejsze naczynia płucne, dochodzi do zatorów, a pierwszym objawem jest nagły kłujący ból w klatce piersiowej, nasilający się w czasie oddychania. Często towarzyszy mu duszność, niekiedy utrata przytomności – wszystko zależy od tego, jak rozległy jest zator.

Takie objawy wskazują na stan bezpośredniego zagrożenia życia, który jest bezwględnym wskazaniem do leczenia szpitalnego. Polega ono na usuwaniu przyczyny zatoru, a więc leczeniu zakrzepicy w żyłach oraz leczeniu objawowym.

Czasem konieczna jest operacja w celu usunięcia skrzeplin bądź rekonstrukcja zastawek, czy zakładanie filtrów do żyły głównej w celu zapobiegania następnym zatorom.

Czy wiesz, że…

Za powstawanie zakrzepicy żylnej odpowiadają: stan ścian naczyń, zwolniony przepływ krwi, zmiany w składzie krwi. Zwiększone ciśnienie i zastój żylny wywołany żylakami zaburzają aktywność przeciwzakrzepową naczyń.

  • Zastosowanie pończoch o zmiennym ucisku lub bandaży elastycznych oraz przyjmowanie leków flebotropowych oddziałujących na ścianę naczynia żylnego jest podstawowym elementem zapobiegania zapaleniu i zakrzepicy żylnej.
  • Artykuł Ewy Różyckiej (Żyjmy Dłużej) – konsultacja z Centrum Flebologii (2001)
  • Zapraszamy na nasz serwis w całości poświęcony zakrzepicy Zakrzepica-SOS.pl
  • Zakrzepowe zapalenie żył głębokich – przyczyny, objawy, leczenie

Zakrzepica – nie możesz jej lekceważyć. Jakie są objawy i jak ją leczyć?

Zakrzepica żylna to groźna choroba, z którą w Polsce każdego roku zmaga się blisko 60 tysięcy osób. Najbardziej narażone na nią są osoby po 60. roku życia, jednak pamiętajmy, że zapalenie żył może przytrafić się w każdym wieku.

Zakrzepica polega na tworzeniu się zakrzepów w żyłach, które powodują utrudniony lub zatrzymany przepływ krwi. Zazwyczaj tego typu zatory pojawiają się w głęboko położonych żyłach – głównie w obrębie ud i podudzi, a także bioder.

Coraz częściej zdarzają się również przypadki zakrzepicy żyły wątrobowej lub wrotnej.

Warto zaznaczyć, że zakrzepy tworzące się w żyłach nie są zagrożeniem dla naszego życia. Niestety, często zdarza się tak, że zakrzep zostanie oderwany od ściany żyły i przemieści się do naczyń płucnych. W takiej sytuacji może dojść do zatorowości płucnej oraz zgonu, który następuje w ciągu zaledwie kilku sekund.

Rodzaje zakrzepicy

Ze względu na fakt, że choroba może powstawać w różnych miejscach, wyróżnia się następujące rodzaje zakrzepicy:

  • zakrzepica dystalna – najczęściej występująca zakrzepica żylna, która powstaje w żyłach łydki. W większości przypadków nie prowadzi do powstawania zatorowości płucnej;
  • zakrzepica proksymalna – zakrzepica powstająca w żyle podkolanowej, żyle głównej dolnej, a także w żyłach biodrowych i udowych. Może prowadzić do zatorowości płucnej, w związku z czym zaleca się jak najszybszą diagnostykę i wdrożenie leczenia;
  • zakrzepica żył powierzchownych – schorzenie, które często występuje wraz z żylakami i dotyczy żył umieszczonych pod powięzią;
  • zakrzepica żył głębokich – zakrzepy, które powstają w układzie żylnym kończyn dolnych;
  • zator płucny – konsekwencja zakrzepicy żylnej, w której tętnica płucna lub jej rozgałęzienia zostają częściowo bądź całkowicie zablokowane przez zakrzepy;
  • zakrzepica wątrobowa – inaczej zespół Budd-Chiariego (BCS), czyli schorzenie występujące w żyłach wątrobowych, które może czasami obejmować również żyłę główną dolną;
  • zakrzepica ciążowa – choroba nabyta, która pojawia się najczęściej w drugim trymestrze ciąży i z reguły dotyczy lewego odcinka biodrowo-udowego. Spowodowana jest uciskiem macicy na żyły naczyń krwionośnych i narządów wewnętrznych;
  • obrzęk bolesny – czyli ostra postać zakrzepicy żylnej dotycząca większości żył odprowadzających krew z kończyny. Schorzeniu towarzyszy duży ból i obrzęk kończyny.
Leia também:  Jakie Sa Objawy Guza Piersi?

Zakrzepica – przyczyny

Mówiąc o przyczynach zakrzepicy, warto przybliżyć, jak wygląda prawidłowe funkcjonowanie układu krwionośnego. U zdrowej osoby krew naturalnie przepływa przez żyły do serca dzięki dobrze pracującym mięśniom. Z serca krew jest natomiast kontrolowana przez zastawki, które umieszczone są w naczyniach żylnych.

W przypadku zaburzeń tego mechanizmu dochodzi do stanu zapalnego, który z kolei może doprowadzić do uszkodzenia nabłonków wyścielających żyły. W uszkodzonych miejscach płytki krwi przyklejają się do ścian żył i tworzą zakrzepy, które utrudniają lub całkowicie uniemożliwiają przepływ krwi do serca.

Przydatne produkty:-> Preparaty przeciwzakrzepowe-> Układ krążenia

Zakrzepica najczęściej pojawia się u osób starszych i tych, które przez długi czas były unieruchomione, np. w szpitalu.

W wielu przypadkach zakrzepica żył głębokich jest efektem długotrwałej pracy w pozycji siedzącej lub stojącej.

Co więcej, podwyższone ryzyko tworzenia zakrzepów dotyczy również kobiet w ciąży i stosujących antykoncepcję hormonalną, a także u osób otyłych i zmagających się z chorobami układu krążenia.

W medycynie mówi się o tzw. triadzie Virchowa, do której zalicza się trzy objawy mogące stanowić bezpośrednią przyczynę powstawania zakrzepicy. Wśród nich wymienia się:

  • zaburzenia w żylnym przepływie krwi, które związane są z unieruchomieniem nogi, np. z powodu złamania lub operacji;
  • zmiany w składzie krwi, które mogą zwiększyć ryzyko tworzenia się zakrzepów, np. nadpłytkowość lub trombofilia;
  • zmiany w śródbłonku naczyniowym, które są efektem działania różnych czynników zewnętrznych.

Objawy zakrzepicy

Zakrzepica zaczyna się zupełnie niezauważalnie – dochodzi do uszkodzenia ścian żył wyściełanych śródbłonkiem, do których następnie przyklejają się krwinki i tworzą się zakrzepy. Istnieje natomiast szereg symptomów, które powinny stać się dla nas sygnałem ostrzegawczym o rozwijającej się chorobie.

W przypadku zakrzepicy żył głębokich pojawia się uciążliwy ból nóg, który nasila się podczas chodzenia i ustępuje podczas podnoszenia kończyny do góry. Możemy zauważyć także obrzęk nogi i zmieniony kolor skóry (blady lub szaro-niebieski).

Kolejnym charakterystycznym objawem jest gorączka, która pojawia się również w przypadku zatorowości płucnej. Co ważne, jedna noga staje się cieplejsza i bardziej podatna na dotyk niż druga.

W przypadku zakrzepicy możemy mieć do czynienia również z bólem w klatce piersiowej, niedowładem kończyn, zadyszką oraz zaburzeniami mówienia i widzenia.

Jeżeli w naszym organizmie rozwija się zakrzepica żył powierzchniowych, typowym objawem jest wyczuwalne zgrubienie na skórze, obrzęk nóg oraz pogorszenie samopoczucia. Podczas zatorowości płucnej dochodzi do suchego kaszlu prowadzącego do duszności, zasinienia całego ciała, krwioplucia oraz tachykardii.

Zakrzepica – leczenie i diagnostyka

Jak już zostało wcześniej wspomniane, początkowe objawy zakrzepicy nie zawsze są na tyle charakterystyczne, by można było postawić odpowiednią diagnozę. W takiej sytuacji flebolog, czyli specjalista zajmujący się chorobami układu żylnego, zaleca wykonanie szeregu badań diagnostycznych, wśród których zalicza się:

  • skalę Wellsa, czyli wypełnienie ankiety składającej się z 12 pytań na temat stanu zdrowia pacjenta i objawów zakrzepicy;
  • badanie stężenia D-dimerów w osoczu lub krwi;
  • badanie USG typu Doppler;
  • rezonans magnetyczny;
  • flebografia kontrastowa;
  • badanie fizykalne;
  • badanie genetyczne w kierunku zakrzepicy.

Ze względu na duże ryzyko powikłań, prowadzących do zatoru płucnego, szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia jest kwestią kluczową w przypadku zakrzepicy. Najczęstszą metodą leczenia choroby jest terapia przeciwkrzepliwa, w której stosuje się zastrzyki z heparyną oraz doustny lek przeciwzakrzepowy – acenokumarol.

W celu rozpuszczenia zakrzepów w żyłach lekarze często stosują również leczenie trombolityczne, które przebiega w warunkach szpitalnych. Podczas terapii pacjentom podaje się streptokinazę – dożylnie lub miejscowo.

W przypadku, gdy choroba jest już bardzo zaawansowana, konieczne jest leczenie operacyjne, podczas którego zakrzepy usuwane są za pomocą cewnika Fogarty’ego.

Zakrzepica to choroba, która może dotknąć każdego z nas, zwłaszcza, jeśli znajdujemy się w grupie podwyższonego ryzyka.

By jej zapobiec, należy pamiętać o ważnych działaniach profilaktycznych, do których zalicza się m.in.

aktywność fizyczną, unikanie długotrwałego stania lub siedzenia w jednej pozycji oraz odpowiednią suplementację witaminami, które wspierają układ sercowo-naczyniowy.

Autor artykułu:mgr farm. Mariusz Kamiński

Zapalenie żył

Ból, obrzęk i zaczerwienienie skóry to klasyczne objawy towarzyszące stanowi zapalnemu żył. Ich nasilenie często zależy od rozmiaru stanu zapalnego. Pojawiają się zwykle dopiero, gdy stan zapalny jest już dość rozległy. Niejednokrotnie też skóra w miejscu, w którym toczy się zapalenie żył jest twarda i gorąca.

Na występowanie tego schorzenia szczególnie narażone są osoby zmagające się z żylakami. Dlaczego? Głównym powodem pojawiania się stanów zapalnych żył są obecne w nich zakrzepy, które zaburzają prawidłowy przepływ krwi wewnątrz żył. Zazwyczaj zapalenie żył występuje w nodze, w nielicznych przypadkach mamy do czynienia z zapaleniem żył ręki.

W zależności od tego czy dotyczy on żył pod lub nad powięzią wyróżniamy zapalenie żył powierzchniowych i głębokich.

Powierzchniowe zapalenie żył dotyczy przede wszystkim kończyn dolnych i tylko w nielicznych przypadkach ma charakter samoistny.

Najczęściej przyczyną występowania tego zapalenia żył jest cewnikowanie żyły, zabiegi lub inne czynności medyczne prowadzące do naruszenia żył powierzchniowych, infekcja bakteryjna, a w nielicznych przypadkach także zbytnie przegrzewanie nóg.

Do głównych objawów zapalenia żył powierzchownych oprócz wspomnianych już wcześniej zaliczamy także stan podgorączkowy oraz wyczuwane pod palcem zgrubienia i uczucie, że dana żyła jest wyjątkowo twarda.

Gdy tylko pojawią się któreś z nich koniecznie udajmy się do lekarza, gdyż nieleczone zapalenie żył może prowadzić poważnych powikłań, obejmujących nawet sepsę, zator tętnicy płucnej czy też zawał serca. Nawracające zapalenie żył powierzchniowych może być ponadto objawem choroby nowotworowej. Lekarz stawia diagnozę zazwyczaj na podstawie charakterystycznych objawów, wspomagając się często badaniem USG żył.

Zapalenie żył głębokich często rozwija się jako powikłanie zapalenia żył powierzchniowych i dotyczy kończyn dolnych. Jak sama nazwa wskazuje w przypadku tej jednostki chorobowej zakrzepy tworzą się w naczyniach położonych głęboko w nodze, utrudniając prawidłowy przepływ krwi.

Na samym początku przebiega całkowicie bezobjawowo, jednak z czasem pojawia się wiele dolegliwości. Do charakterystycznych dla zapalenia żył głębokich objawów zaliczyć możemy silny ból nogi w trakcie ruchu, a także przyspieszoną akcję serca, którym towarzyszy gorączka.

Najczęściej dolegliwości bólowe odczuwane są w łydce i pod kolanem, a opuchliznę zaobserwować można przede wszystkim w okolicy kostki.

Nieleczone zapalenie żył głębokich może prowadzić do zakrzepicy, będącej główną przyczyną powstania zatorów w mózgu, płucach i w innych ważnych narządach, co może zakończyć się w najgorszym wypadku śmiercią chorego.

Stany zapalne w żyłach powierzchniowych występują najczęściej u kobiet już po 40-tym roku życia, które spędzają dużo czasu w pozycji stojącej lub siedzącej, zakładając nogę na nogę lub siedząc na nogach.

Dodatkowymi czynnikami ryzyka zapalenia żył powierzchniowych są oczywiście zabiegi operacyjne i odwodnienie, a także stosowanie terapii hormonalnych, zarówno antykoncepcyjnych jak i tych w przebiegu menopauzy.

Z kolei zapalenie żył głębokich dotyka najczęściej kobiety dopiero po 60-tym roku życia, a dodatkowymi czynnikami ryzyka są otyłość, palenie papierosów, choroby nowotworowe i wcześniejsze zapalenie żył w wywiadzie lekarskim.

Leia também:  Co To Jest Zespół Jelita Drażliwego Objawy?

Zdarza się, że stan zapalny znika samoistnie, ale najczęściej stosowanym rozwiązaniem jest połączenie doustnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych w postaci maści z preparatami zawierającymi heparynę. W wyjątkowych przypadkach lekarz może zlecić również doustną terapię przeciwzapalną.

Z kolei terapią z wyboru w przypadku zapalenia żył głębokich, są leki przeciwzakrzepowe w połączeniu z heparyną drobnocząsteczkową, zwłaszcza gdy ryzyko zakrzepicy jest duże. W wyjątkowych przypadkach, przy zaawansowanym stanie zapalnym, jedynym rozwiązaniem może być operacyjne usunięcie zatoru i jego rozpuszczenie.

Jest to jednak zabieg dość ryzykowny, dlatego warto już wcześniej udać się do lekarza chirurga naczyniowego i poddać odpowiedniej terapii.

Zakrzepica żył – przyczyny, objawy, leczenie

Co to jest zakrzepica?

Zakrzepica to powstanie zakrzepu krwi w układzie żył głębokich. Jej objawy są często bardzo subtelne, jednak ważne jest jej wczesne wykrycie, by nie dopuścić do powstania groźnych dla życia powikłań, do których należy m.in. zatorowość płucna. Dowiedz się komu grozi zakrzepica, jakie są jej objawy i metody leczenia.

Zakrzepica żył głębokich jest jedną z dwóch, obok zatorowości płucnej, manifestacji żylnej choroby zakrzepowo zatorowej (ŻChZZ). Najczęściej, bo aż w 90% przypadków dotyczy ona żył głębokich kończyn dolnych. Lokalizuje się zwykle w dalszym odcinku kończyny dolnej (żyły piszczelowe i strzałkowe).

Przyjmuje wtedy postać bezobjawową, ustępuje samoistnie i wiąże się z niewielkim ryzykiem klinicznie istotnej zatorowości płucnej. Może jednak dotyczyć również większych żył – żyły podkolanowej i żyły udowej, przyjmuje wtedy postać objawową i stwarza duże zagrożenie masywną zatorowością płucną.

Kończyny górne bywają objęte zakrzepicą w bardzo nielicznych przypadkach. Ta lokalizacja ma często związek z ciężkimi chorobami układowymi lub chorobą nowotworową.

Zakrzepica – przyczyny

Do powstania zakrzepu w żyle prowadzą trzy główne czynniki tworzące tzw. triadę Virchowa

  • zwolnienie przepływu krwi (np. wskutek unieruchomienia kończyny lub ucisku żyły)
  • przewaga czynników prozakrzepowych nad inhibitorami krzepnięcia i czynnikami fibrynolitycznymi (trombofilie wrodzone i nabyte, choroby nowotworowe, autoimmunologiczne, ciąża i połóg, zespół nerczycowy)
  • uszkodzenie ściany naczyniowej (np. w wyniku urazu lub mikrourazów podczas operacji kończyny dolnej, jamy brzusznej i miednicy, cewnikowanie dużych naczyń).

Zwykle potrzebne są ponad dwie takie komponenty, by mogło dojść do rozwoju zakrzepicy.

Zakrzepica – objawy

Zakrzepica żył głębokich w 2/3 przypadków nie powoduje istotnego utrudnienia odpływu krwi z kończyny i przebiega bez objawów. Objawowa zakrzepica to w 60-90% przypadków zakrzepica odcinka bliższego danej kończyny. Objawy zakrzepicy żył głębokich kończyny dolnej są następujące:

  • Ból łydki podczas chodzenia
  • Obrzęk podudzia lub całej kończyny
  • Tkliwość lub bolesność przy ucisku (rzadko obecny jest ból spoczynkowy)
  • Ocieplenie kończyny
  • Widoczne poszerzenie żył powierzchownych utrzymujące się pomimo uniesienia kończyny pod kątem 45°
  • Stan podgorączkowy, a niekiedy gorączka
  • objaw Homansa (ból łydki pojawiający się przy biernym zgięciu grzbietowym stopy)

Objawy zakrzepicy żył głębokich kończyny górnej są podobne do powyższych. W obrazie dominuje obrzęk kończyny, jej ucieplenie i ból. Należy również pamiętać, że w związku z częstym barakiem objawów zakrzepicy żylnej, pierwszym objawem ZŻG może być wystąpienie epizodu zatorowości płucnej.

Czego nie wolno przy zakrzepicy?

Pacjent, który przebył w przeszłości epizod zakrzepicy, bądź jest w trakcie jej leczenia, powinien unikać wszelkich czynników ryzyka mogących spowodować nawrót choroby. Należą do nich:

  • Długotrwały (>6-8h) lot samolotem w klasie ekonomicznej, zwłaszcza połączony ze snem w pozycji siedzącej – w wypadku pozycji przymusowej uniemożliwiającej swobodne poruszanie się, zaleca się wstawanie co 1-2h i rozprostowanie nóg
  • Odwodnienie
  • Otyłość -pacjent nie powinien przekraczać BMI>30 kg/m2
  • Doustna antykoncepcja hormonalna- sprzyja ona stanowi nadkrzepliwości, dlatego zaleca się przejście na inne formy antykoncepcji
  • W przypadku przebycia zabiegu operacyjnego, pacjent powinien jak najszybciej zostać uruchomiony (wstawanie z łóżka, rehabilitacja, fizjoterapia)

Zakrzepica – leczenie

Leczenie objawowej i bezobjawowej zakrzepicy żył głębokich jest takie samo. Obejmuje ono:

  • Wczesne pełne uruchomienie pacjenta po zabiegu operacyjnym
  • Leczenie uciskowe – na kończynę zakładany jest opatrunek uciskowy, który następnie po ustąpieniu obrzęku, zastępowany jest pończochą lub podkolanówką elastyczną. Innym sposobem jest prowadzenie za pomocą specjalnego urządzenia tzw. przerywanego ucisku pneumatycznego, który polega na umieszczeniu kończyny w mankietach (są one podobne do mankietów używanych do mierzenia ciśnienia), które następnie zostają sekwencyjnie napełniane powietrzem, co ułatwia odpływ krwi żylnej z kończyny i „pompowanie” jej w kierunku serca
  • Leczenie przeciwkrzepliwe – prowadzone jest najczęściej za pomocą leków z grupy NOAC (nowe doustne antykoagulanty), heparyn lub antagonistów witaminy K
  • Umieszczenie filtru w żyle głównej dolnej- nie należy do standardowego postępowania i należy je rozważyć jedynie u chorych ze świeżą zakrzepicą odcinka bliższego kończyn dolnych, którzy posiadają przeciwskazania do leczenia przeciwkrzepliwego. Preferuje się filtry czasowe, które u większości chorych udaje się usunąć po kilku tygodniach
  • Leczenie trombolityczne – Jest to zabieg wewnątrznaczyniowy mający na celu rozpuszczenie zakrzepu. Lek podawany jest miejscowo za pomocą specjalnego cewnika, który jest wprowadzany bezpośrednio do zakrzepu. Takie postępowanie jest zazwyczaj połączone z mechaniczną fragmentacją zakrzepu i usunięciem jej fragmentów.

Profilaktyka zakrzepicy

Profilaktyka zakrzepicy to między innymi badanie genetyczne, wczesne uruchamianie po zabiegach operacyjnych, stosowanie leków przeciwzakrzepowych i metody mechaniczne:

  • pończochy elastyczne o stopniowanym ucisku (PSU), ew. odpowiednio zakładane bandaże elastyczne; PSU zapobiegają bezobjawowej ZŻG i zakrzepicy żył powierzchownych u osób podróżujących samolotem przez >4 h;
  • urządzenie do przerywanego ucisku pneumatycznego (PUP) kończyn dolnych i kończyn górnych oraz pompy uciskające stopę;

Połączenie metod mechanicznych i farmakologicznych wydaje się skuteczniejsze niż stosowanie tylko jednej i jest zalecane u chorych obciążonych dużym ryzykiem wystąpienia ŻChZZ.

Profilaktyka jest szczególnie istotna w grupach zwiększonego ryzyka ŻChZZ:

  • u chorych leczonych chirurgicznie i po urazach
  • u chorych na nowotwór złośliwy
  • u osób odbywających długotrwałe podróże samolotem lub wielogodzinną podróż jako pasażerowie samochodem
  • u wszystkich noszenie luźnego ubrania nieuciskającego kończyn dolnych i talii, picie dużej ilości napojów bezalkoholowych, unikanie alkoholu i napojów zawierających kofeinę, w trakcie lotu częste napinanie mięśni podudzi, zginanie palców lub stawanie na palcach oraz unikanie snu w pozycji siedzącej)
  • dla osób z istotnie zwiększonym ryzykiem ŻChZZ (np. niedawny zabieg operacyjny, przebyty epizod ŻChZZ, połóg, aktywna choroba nowotworowa lub ≥2 czynniki ryzyka, w tym kombinacja powyższych z hormonalną terapią zastępczą, otyłością lub ciążą) założenie podkolanówek o stopniowanym ucisku albo wstrzyknięcie przed odlotem pojedynczej profilaktycznej dawki HDCz. Jeśli nie ma możliwości zastosowania pończoch uciskowych ani HDCz, sugeruje się przyjęcie przed lotem ASA.
  • u kobiet w ciąży i połogu, mających zwiększone ryzyko choroby

Źródła:

1. Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewski: Interna Szczeklika 2014. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2014. ISBN 978-83-7430-405-4

2. Medycyna praktyczna 9 (331) 2018 prof. dr hab. n. med. Krystyna Zalewska Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa- postępy 2017/2018

3. Medycyna praktyczna 9 (331) 2018 prof. dr hab. n. med. Krystyna Zalewska Profilaktyka pierwotna ŻChZZ

Data dodania: wtorek, 29 października 2019

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*