Suchość w ustach – co może oznaczać?

Suchość w ustach – co może oznaczać?
fot. Adobe Stock

Suchość w ustach często bagatelizujemy i utożsamiamy z odwodnieniem. Nieczęsto też o nim wspominamy. Bardziej zaprawieni w literaturze fachowej powiedzą, że suchość w ustach może wystąpić w przypadku cukrzycy, zespołu Sjögrena, gorączki, nadużycia alkoholu lub produktów solonych (z chlorkiem sodu).

To wszystko jak najbardziej prawdziwe twierdzenia. Warto wiedzieć, że suchość w ustach to objaw zespołu dolegliwości zwanych kserostomią.

Kserostomia to grupa objawów polegająca na odczuwaniu suchości w ustach z powodu uszkodzenia ślinianek, czyli gruczołów wydzielających ślinę.

Ślina wydzielana jest w małych ilościach lub nie jest wydzielana wcale, nawet przy prawidłowym nawodnieniu organizmu.

Ślina jest bardzo ważną wydzieliną, która nawilża i odkaża jamę ustną. Ułatwia żucie, połykanie i mówienie. Enzymy w ślinie wstępnie rozpoczynają trawienie niektórych pokarmów. Ślina opłukuje jamę ustną z resztek jedzenia, oczyszcza ją i zapobiega próchnicy.

Suchość w ustach – przyczyny

Przyczyny przewlekłej i uporczywej suchości w ustach są zwykle chorobowe. Dotyczą one osób cierpiących z powodu:

  • nadczynności tarczycy,
  • cukrzycy,
  • niedoboru witaminy B12,
  • miażdżycy,
  • chorób psychicznych,
  • chorób tkanki łącznej,
  • AIDS,
  • chrapania,
  • alergii,
  • anemii z niedoboru żelaza,
  • nikotynizmu.

Suchość w ustach jest bardzo często spotykana u osób poddanych chemio- i radioterapii, a także przyjmujących leki moczopędne, przeciwdepresyjne, przeciwlękowe, przeciwalergiczne i opioidowe przeciwbólowe. Objaw dotyczy też osób oddychających przez usta oraz stosujących protezy zębowe.

Suchość w ustach – objawy

Do objawów kserostomii zaliczamy:

  • pieczenie języka i ust oraz suche, spierzchnięte wargi,
  • suchość i pieczenie w ustach, pieczenie i szorstkość języka,
  • ból podczas połykania,
  • zaburzenia czucia smaku,
  • zmniejszenie apetytu,
  • trudności w mowie,
  • podatność na uszkodzenia śluzówki jamy ustnej i powstawanie bolesnych owrzodzeń,
  • postępującą próchnicę zębów i zakażenia grzybicze w jamie ustnej,
  • obrzęk śluzówek jamy ustnej,
  • niemożność stosowania protez zębowych, z uwagi na duże ryzyko zranień i dyskomfort spowodowany suchością w ustach,
  • odpychający zapach z jamy ustnej.

Symptomy suchości w ustach po dłuższym czasie mogą doprowadzić do niedożywienia z uwagi na przyjmowanie mniejszych ilości pokarmów (by „zaoszczędzić” sobie cierpienia związanego z bolesnym żuciem i połykaniem), a także wycofania się z życia społecznego, izolacji wynikających ze stresu i poczucia bezradności. Jest również przyczyną obniżenia nastroju i zaburzeń snu.

Rodzaje suchości w ustach

Patologiczna suchość w ustach może być dwojako określana – jako suchość prawdziwa i rzekoma. Kserostomia prawdziwa to stwierdzenie suchości w jamie ustnej i spadku ilości wydzielanej śliny; natomiast rzekoma – to objaw „psychologiczny” – czyli tylko i wyłącznie odczuwanie suchości w buzi, przy prawidłowym wydzielaniu śliny, co często jest objawem nerwicy wegetatywnej.

Diagnozowanie suchości w ustach (kserostomii)

Diagnostyka polega na sprawdzeniu, w jakim stopniu zostało upośledzone wydzielanie śliny. W tym celu wykonywane są testy silaometryczne:

  • kontrola ilości śliny niestymulowanej (u-SFR; norma 0,3-0,4 ml/min; kserostomia prawdziwa

Suchość w ustach – przyczyny, zapobieganie i leczenie

Suchość w jamie ustnej, czyli inaczej tzw. kserostomia, to jedna z często spotykanych dolegliwości, polegająca na zmniejszonym wydzielaniu śliny.

W większości przypadków spowodowana jest ona stresem lub niewłaściwą dietą, jednak równie często ma one związek ze stosowanymi przez nas lekami czy używkami.

Ważne, by jej nie lekceważyć ponieważ taki stan może doprowadzić w krótkim czasie do poważnych powikłań zdrowotnych, takich jak grzybica czy próchnica jamy ustnej. Co zatem powoduje suchość w ustach?

Jakie są przyczyny suchości w ustach?

Zanim wskażemy przyczyny i skutki kserostomii, należy przypomnieć za co odpowiedzialna jest w naszym organizmie ślina. To płyn wydzielany przez gruczoły ślinowe i ślinianki zlokalizowane w różnych miejscach naszej głowy.

Nie tylko umożliwia ona nam mówienie i zapobiega uszkodzeniom zębów i błon śluzowych, ale również dzięki zawartości amylazy ułatwia trawienie pokarmów, w tym głównie skrobi. Warto zaznaczyć, że znajdujące się w niej liczne enzymy wykazują również działanie antybakteryjne, a jej zasadowy charakter chroni przed rozwojem cukrzycy i umożliwia prawidłowe odczuwanie smaków.

Zmniejszona jej ilość lub całkowity brak powodują spory dyskomfort, a w dłuższej perspektywie czasu doprowadzić mogą do bolesnych, poważnych powikłań.

Przyczyny suchości w jamie ustnej to przede wszystkim:

  • Stres
  • Nieprawidłowa, uboga w wodę dieta – minimum, które powinno być przez nas wypijane to około 2 litry płynów, a ilość soli w diecie znacząco ograniczona (max 5 gramów dziennie)
  • Narkotyki – między innymi metamfetamina oraz marihuana, które sprzyjają powstawaniu próchnicy, a dodatkowo nasilają odruch zaciskania szczęk i zgrzytania zębami
  • Przyjmowane leki – zwłaszcza te przeciwwymiotne, antydepresyjne, przeciwlękowe, neuroleptyki oraz preparaty antyhistaminowe, a także leki moczopędne oraz rozszerzające oskrzela
  • Radioterapia szyi i głowy, w wyniku której dochodzi do uszkodzenia ślinianek
  • Chemioterapia – w tym wypadku na szczęście kserostomia ma charakter przemijający i ustępuje niedługo po zakończeniu leczenia
  • Zatrucia układu pokarmowego, takie jak wymioty, biegunki itp.
  • Urazy karku i głowy
  • Stany zapalne
  • Zaburzenia hormonalne

Nie należy również zapominać o fakcie, że suchość w ustach może być ubocznym skutkiem jednej z chorób układowych, w których dochodzi do stanu zapalnego w śliniankach. Wśród takich jednostek chorobowych znajduje się między innymi zespół Sjogrena, gdzie zaburzenia obejmują także spojówki, kamica nerkowa, RZS, nadczynność tarczycy, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza.

Co może oznaczać suchość w ustach?

Jeżeli chodzi o objawy suchości w jamie ustnej, pacjenci skarżą się przede wszystkim na cierpienie w trakcie używania protez zębowych, problemy z połykaniem oraz trudności z mówieniem.

Dodatkowo charakterystyczne dla suchości w jamie są nieprzyjemny oddech oraz zaburzenia w odczuwaniu smaków i co zaskakujące, także zapachów.

Pacjenci często zgłaszają uczucie sztywnego języka, który dodatkowo piecze, a uczucie lepkości w ustach często porównują z uczuciem w trakcie spożywania waty.

Przesuszona błona śluzowa jamy ustnej staje się także dużo bardziej wrażliwa na wszelkiego rodzaju urazy mechaniczne, charakterystyczne stają się więc poranione, spękane usta. Z czasem u osób cierpiących na suchość w ustach pojawia się także próchnica oraz pleśniawki i inne zmiany grzybicze w obrębie jamy ustnej.

Jak leczyć suchość w ustach?

Leczenie suchości w ustach podobnie jak każda inna terapia powinno mieć na celu wyeliminowanie przyczyny źródłowej problemu, a także złagodzenie jego nieprzyjemnych skutków.

Polega ono przede wszystkim na stosowaniu substancji o działaniu nawilżającym i łagodzącym. Doskonale sprawdzają się tu wszelkiego rodzaju płukanki, które dodatkowo dokładnie oczyszczają śluzówkę, a także cukierki lub tzw. ślina w sprayu.

W ten sposób można wyeliminować kilka najbardziej uciążliwych objawów, takich jak stany zapalne dziąseł oraz nieprzyjemny zapach z ust.

W przypadku gdy suchość w jamie ustnej spowodowana jest przez przyjmowane leki, najprostszym, choć nie zawsze możliwym rozwiązaniem jest przepisanie pacjentowi innego preparatu o podobnym działaniu lub ewentualnie zmiana sposobu jego dawkowania.

Ważnym elementem terapii jest utrzymanie w prawidłowym stosunku stężeń wapnia i fosforu, które biorą udział w procesie produkcji śliny.

W niektórych przypadkach wystarczy ich odpowiednia suplementacja po to, by między innymi ograniczyć ból i towarzyszący kserostomii stan zapalny.

Prawidłowa gospodarka mineralna w obrębie jamy ustnej jest również niezwykle ważna ze względu na utrzymanie prawidłowego poziomu pH.

Leczenie suchości w ustach, ze względu na swoje charakterystyczne objawy obejmuje również przyjmowanie dodatkowych preparatów farmaceutycznych.

Zalecane jest ono przede wszystkim u osób, u których kserostomia spowodowała silne osłabienie apetytu i znaczy spadek masy ciała.

W tym wypadku lekarz zaleca przyjmowanie specjalnych środków zwiększających apetyt, a także stymulujących nasz organizm do walki z chorobą.

Jak zapobiegać suchości jamie ustnej?

Zapobieganie suchości w jamie ustnej może przyjmować różne postacie, jednak zawsze powinno zaczynać się od prawidłowej higieny jamy ustnej. Co to znaczy? Należy pamiętać, by zęby myć po każdym posiłku, a szczoteczkę do zębów wymieniać co najmniej raz na dwa miesiące.

U osób, które cierpią na suchość w jamie ustnej zaleca się stosowanie łagodnych past z niewielką ilością fluoru, które nie będą dodatkowo podrażniały śluzówki.

Doskonałe rezultaty daje również systematyczne stosowanie płynów do jamy ustnej z dużą zawartością jonów wapnia i fosforanów, pozbawionych popularnych dodatków, takich jak słodziki, alkohol czy środki wybielające.

W przypadku osób starszych, które posiadają protezę, również należy pamiętać o jej prawidłowej higienie i dezynfekować ją w specjalnie przeznaczonych do tego celu preparatach. Co ciekawe, należy unikać stosowania balsamów do ust na bazie wazeliny, które paradoksalnie powodują dodatkowe odwodnienie.

W profilaktyce istotna jest także właściwa dieta, która powinna obfitować w duże ilości wody, a także naturalnych źródeł wapnia i fosforu, a jednocześnie być lekkostrawna, zróżnicowana i dostarczać niezbędnych składników odżywczych. Należy praktycznie całkowicie zrezygnować z używek, a także ostrych przypraw, soli oraz cukru.

  • W ramach doraźnej profilaktyki zaleca się picie siemienia lnianego, a także żucie plasterków cytrusów lub suszonych śliwek, których składniki pobudzają ślinianki do bardziej intensywnej pracy.
  • Dobrym pomysłem jest także zainstalowanie w domu, a zwłaszcza w sypialni, nawilżacza powietrza.
  • Źródła:
Leia também:  Niedoczynność przytarczyc (pierwotna, wtórna, rzekoma) – przyczyny, objawy, leczenie

https://www.poradnikzdrowie.pl/sprawdz-sie/objawy/sucho-w-ustach-przyczyny-ileczenie-co-oznacza-kserostomia-aa-1TCY-ejaB-AcgB.html

https://hematoonkologia.pl/informacje-dla-chorych/news/id/1578-kserostomia-obraz-kliniczny-patogeneza-i-leczenie

http://www.czytelniamedyczna.pl/1814,suchosc-jamy-ustnej-kserostomia-przyczyny-objawy-metody-leczenia-przeglad-pis.html

Czy suchość w ustach jest niebezpiecznym objawem?

Każdemu z nas zdarza się odczuć suchość w ustach. Najczęściej przyczyną jest wysoka temperatura otoczenia, intensywny wysiłek fizyczny oraz zbyt mała ilość płynów w diecie. Jeżeli suchość w ustach pojawia się sporadycznie i szybko mija, to najczęściej nie jest oznaką poważnych problemów zdrowotnych. Co powoduje suchość w ustach?

Suchość w ustach – przyczyny

Uczucie suchości w ustach powodowane jest zmniejszonym wydzielaniem śliny. Bardzo często jest to skutek uboczny przyjmowania niektórych leków np. dostępnych bez recepty preparatów antyseptycznych do stosowania w jamie ustnej, leków przeciwhistaminowych oraz wziewnych leków rozszerzających oskrzela.

Często suchość w ustach towarzyszy osobom przechodzącym chemio- i radioterapię, cierpiącym na zaburzenia hormonalne, kobietom w okresie menopauzy i w czasie ciąży, chorym na bulimię i anoreksję, osobom stosującym restrykcyjne oraz prowadzące do niedożywienia i osłabienia organizmu diety, a także zmagającym się z infekcją zatok. Brak śliny i związane z tym uczucie suchości w jamie ustnej to częsta dolegliwość u palaczy, osób nadużywających alkoholu oraz osób sięgających po narkotyki.

Przyczyn suchości w ustach jest wiele, a sama dolegliwość, jeżeli trwa długo i nie ustępuje po zastosowaniu domowych metod nawilżania śluzówki i wspomagania wydzielenia śliny, wymaga postawienia diagnozy i odpowiedniego leczenia.

Suchość w ustach w nocy – co może oznaczać?

Nocna lub poranna suchość w ustach najczęściej związana jest z niskim poziomem wilgotności powietrza oraz problemami z nosem i zatokami. W czasie infekcji, przy skrzywionej przegrodzie nosowej lub przerośniętym trzecim migdale, oddychamy przez usta, co powoduje wysychanie śluzówki.

Nocą naturalnie zmniejsza się także wydzielanie śliny, więc oddychając przez usta, bardzo szybko odczuwamy nieprzyjemną suchość w gardle i na języku.

Wówczas wystarczy przepłukać usta wodą, aby odczuć szybką ulgę; zatkany nos i zatoki oraz inne przyczyny spania z otwartymi ustami muszą zostać wyleczone, aby móc zapomnieć o nieprzyjemnej suchości w ustach.

Oddychanie przez usta powoduje wysychanie śluzówki jamy ustnej także w ciągu dnia.

Na dłuższą metę jest to dość niebezpieczne, bo suchość w ustach sprzyja rozwojowi próchnicy, grzybicy, a także ułatwia rozwój chorobotwórczych bakterii.

Nie należy bagatelizować zmniejszonego wydzielania śliny, bo skutki zaniedbań zdrowotnych mogą później wymagać dość długiego leczenia np. chorób zębów i dziąseł.

Czytaj też:10 faktów o antybiotykach, które warto znać

Suchość w ustach a odwodnienie organizmu

Suchość w ustach może także świadczyć o odwodnieniu. Najczęściej pojawia się wraz ze wzmożonym pragnieniem i świadczy o tym, że poziom nawodnienia organizmu zaczyna drastycznie spadać. Odwodnieniu mogą towarzyszyć także inne objawy, np.

ból i zawroty głowy, podwyższona temperatura ciała, senność, a także uczucie niepokoju. W przypadku odwodnienia nie należy szybko gasić pragnienia. Wskazane jest powolne uzupełnianie płynów, czyli picie wody w małych porcjach co kilka minut.

W poważnych przypadkach odwodnienia i współtowarzyszącego mu udaru cieplnego zawsze konieczna jest szybka pomoc medyczna.

Suchość w ustach a cukrzyca

Kolejnym powodem suchości w ustach może być cukrzyca. W przypadku cukrzycy suchości w ustach towarzyszy często niemożliwe do ugaszenia pragnienie. Jeżeli suchość w jamie ustnej i pragnienie występują przeważnie w nocy oraz towarzyszy im częste oddawanie moczu, trzeba udać się do lekarza i wykonać badania.

Podsumowując, nadmierna suchość w ustach może oznaczać schorzenia w obrębie jamy ustnej np. dotyczące ślinianek, jak i choroby narządów wewnętrznych.

Z tego względu, jeżeli pojawia się przez długi czas i nie ustępuje po wypiciu wody lub ssaniu plasterka cytryny oraz często nawraca, lepiej nie zwlekać z wizytą u lekarza.

Jeżeli badania lekarskie nie wykażą nic niepokojącego, może okazać się, że suchość w ustach jest skutkiem stresu lub nerwicy. Wówczas konieczna może być terapia psychologiczna, która pomoże odkryć przyczynę problemu.

Czytaj też:Kupujesz je rodzinie? Wszystko, co musisz wiedzieć o parówkach

Suche usta: Przyczyny, zapobieganie i leczenie | Oral-B

Suchość w jamie ustnej to codzienny problem, który może powodować dyskomfort podczas połykania, jedzenia oraz mówienia. Przyczyną tej dolegliwości jest wydzielanie niewystarczającej ilości śliny do odpowiedniego nawilżenia jamy ustnej.

Lekarze i pielęgniarki nie zawsze o tym mówią, ale suchość w jamie ustnej może być efektem ubocznym działania niektórych leków i środków medycznych. W takim wypadku nie należy jednak przerywać ich przyjmowania, ale trzeba jak najszybciej powiadomić lekarza o tej nieprzyjemnej dolegliwości.

Suchość w jamie ustnej może być również objawem innych schorzeń, np. cukrzycy, dlatego niezwykle ważne jest poinformowanie pielęgniarki lub stomatologa o tym problemie.

Przyczyny suchości w jamie ustnej

Stres oraz stany lękowe, podobnie jak przyjmowane leki, mogą być przyczyną pojawienia się suchości w jamie ustnej.

Informowanie stomatologa o ogólnych problemach zdrowotnych i dolegliwościach jest niezwykle ważne, ponieważ wszystkie czynniki wpływające na wzrost ryzyka wystąpienia suchości w jamie ustnej mogą też zwiększać ryzyko pojawienia się chorób dziąseł.

Twój stomatolog może zalecić szczególną dbałość o codzienną higienę jamy ustnej oraz dodatkowe wizyty kontrolne na czas zwiększonego ryzyka wystąpienia tej dolegliwości, np. podczas ciąży lub przed rozpoczęciem chemioterapii.

Nagłe pojawienie się suchości w jamie ustnej może być związane z rozpoczęciem przyjmowania pewnych leków. Stanowią one jedną z głównych przyczyn występowania tej dolegliwości. Według amerykańskiej Akademii Stomatologii Ogólnej leki odpowiadają za ok.

90% przypadków wystąpienia suchości w jamie ustnej. Ponieważ odstawienie leku nie zawsze jest możliwe, należy na bieżąco informować swojego dentystę o wszelkich zmianach w ogólnym stanie zdrowia oraz o przyjmowanych medykamentach.

Na przykład antydepresanty, środki przeciwhistaminowe, środki przeciwzapalne oraz leki na nadciśnienie to tylko kilka medykamentów, które mogą przyczyniać się do występowania suchości w jamie ustnej.

Co więcej, choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca, niewydolność nerek czy toczeń, a także terapie medyczne – np. chemioterapia lub radioterapia – mogą również powodować pojawienie się tej dolegliwości.

Jeżeli suchość w jamie ustnej nie ustępuje i staje się coraz bardziej dotkliwa, należy zwrócić się do swojego lekarza w celu zmniejszenia dawki przyjmowanych leków, które są przyczyną tego problemu, lub zamiany ich na inne medykamenty. Każdy organizm inaczej reaguje na podawane leki, więc zamiana ich na inny środek o tych samych właściwościach może przynieść takie same korzyści, przy jednoczesnym zmniejszeniu dolegliwości związanych z suchością w jamie ustnej.

Problemy zdrowotne związane z suchością w jamie ustnej

Większość z nas nawet nie myśli o odpowiednim nawilżaniu jamy ustnej, dopóki suchość nie stanie się odczuwalnym problemem. Suchość w jamie ustnej, zwana również kserostomią, może być spowodowana przez wiele czynników, jak np.:

  • Jeśli cierpisz na chorobę nowotworową jednego z obszarów głowy lub szyi i przechodzisz radioterapię, możesz odczuwać też suchość w jamie ustnej, która jest ich częstym efektem ubocznym. Dzieje się tak ponieważ promieniowanie wykorzystywane w radioterapii nie tylko niszczy komórki nowotworowe, lecz również powoduje uszkodzenie ślinianek. Poza tym niektóre leki mające na celu walkę z nowotworami atakującymi inne partie ciała mogą być przyczyną suchości w jamie ustnej.
  • Setki popularnych leków, w tym antydepresanty oraz środki na nadciśnienie, mogą być przyczyną suchości jamy ustnej. Jeśli przyjmujesz leki, które sprawiają, że odczuwasz suchość w jamie ustnej, zadbaj o prawidłowe mycie zębów oraz o ich nitkowanie.
  • Niektóre urazy głowy lub szyi mogą spowodować uszkodzenie nerwów odpowiedzialnych za ślinianki, które wpływają na wydzielanie śliny.
  • Cukrzyca, HIV / AIDS oraz choroba Parkinsona należą do schorzeń, które mogą przyczyniać się do chronicznej suchości w jamie ustnej. Niektóre osoby w starszym wieku cierpią na zespół Sjögrena – chorobę autoimmunologiczną, która objawia się zespołem suchego oka oraz suchością w jamie ustnej. Choroba ta częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn. Jej przyczyny nie są znane, jeśli jednak Ty lub ktoś, kogo znasz, cierpi na zespół Sjögrena, należy zwrócić uwagę na możliwość odczuwania suchości w jamie ustnej. Nawet u osób, które systematycznie dbają o higienę jamy ustnej, może rozwinąć się próchnica spowodowana brakiem odpowiedniej ilości śliny, co jest charakterystyczne dla tej choroby.
  • Zażywanie metamfetaminy powoduje suchość w jamie ustnej.

Objawy suchości w jamie ustnej

Czy zaraz po przebudzeniu odczuwasz suchość i lepkość w jamie ustnej? Czy czujesz potrzebę spożywania dużej ilości wody? Suchość w jamie ustnej może utrudniać połykanie i przeżuwanie pokarmów oraz wyraźne mówienie.

Gdy Twoja jama ustna nie jest odpowiednio nawilżona, zęby mogą bardzo szybko zostać zaatakowane przez próchnicę, która w początkowym stadium nie daje żadnych objawów.

Leia também:  Trądzik po 30 (trzydziestce) – jakie ma przyczyny? Jak leczyć trądzik u dorosłych?

Nieleczona suchość w jamie ustnej może też powodować nieświeży oddech, który jest czasami wyczuwalny dla innych osób.

  • Uczucie suchości lub lepkości w jamie ustnej i wrażenie, jakby usta były pełne waty.
  • Uczucie pieczenia w jamie ustnej lub na języku, a czasem też wrażenie, że język jest sztywny i twardy.
  • Trudności i dyskomfort podczas przeżuwania, połykania oraz mówienia.
  • Suche usta i gardło oraz afty w jamie ustnej.

Czy mam problem z suchością w jamie ustnej?

Jeżeli podejrzewasz, że cierpisz na tę dolegliwość, lecz nie masz pewności, zadaj sobie następujące pytania.

  1. Czy przyjmujesz codziennie jeden lub więcej leków na receptę?

  2. Czy zaraz po przebudzeniu odczuwasz lepkość i suchość w jamie ustnej?

  3. Czy masz trudności z przełykaniem i mówieniem?

  4. Czy musisz pić duże ilości wody, żeby zapobiec uczuciu suchości w jamie ustnej?

  5. Czy odczuwasz suchość w gardle oraz czasem pieczenie w jamie ustnej?

  6. Czy odczuwasz pieczenie języka lub czy ma on teraz ciemniejszy kolor?

  7. Czy masz czasem wrażenie, że Twój język jest suchy, sztywny i twardy?

  8. Czy cierpisz z powodu nawracających i uporczywych aft jamy ustnej oraz języka?

Jeśli na większość pytań odpowiedziałeś(-aś) twierdząco, porozmawiaj ze swoim lekarzem lub odwiedź gabinet stomatologiczny, aby dowiedzieć się, jakie kroki możesz podjąć w celu zminimalizowania tego problemu.

Sposoby leczenia suchości w jamie ustnej

  • W ciągu dnia i w nocy pij wodę o temperaturze pokojowej, a najlepiej zawsze miej przy sobie butelkę wody.
  • Unikaj spożywania dużej ilości zbyt gorącej lub zbyt zimnej wody.
  • Pij wyłącznie napoje bez cukru i unikaj napojów gazowanych.
  • Podczas posiłku spożywaj napoje, np. wodę. Pij wodę przed, podczas i po posiłku.
  • Żuj gumę lub ssij cukierki bez cukru, aby pobudzić wydzielanie śliny.
  • Unikaj palenia tytoniu oraz spożywania alkoholu. Napoje alkoholowe oraz palenie wysuszają jamę ustną, mogą więc zwiększać Twoją podatność na choroby dziąseł oraz nowotwory jamy ustnej.
  • Jeśli używasz płynów do płukania jamy ustnej, wybieraj takie, które nie zwierają alkoholu. Przeczytaj etykietę takiego produktu i upewnij się, że na liście składników nie ma alkoholu.

Suchość w ustach: przyczyny, objawy. Jak zwalczyć?

Aby pozbyć się suchości w ustach, należy przede wszystkim usunąć przyczynę tej dolegliwości (zmienić styl życia, rozpocząć leczenie chorób, zrezygnować z używek). Kiedy jednak leczenie przyczynowe okazuje się długotrwałe, warto rozważyć zastosowanie metod, które przyniosą ulgę w dolegliwości.

Domowe sposoby na suchość w ustach

Jak zlikwidować suchość w ustach? Bardzo często ta dolegliwość idzie w parze z odwodnieniem, dlatego pij wodę. To podstawa w łagodzeniu dolegliwości. Możesz również ssać cukierki lub żuć gumy (koniecznie bez cukru!) – jak wskazują badacze z Akademii Medycznej w Poznaniu, takie działania stymulują wydzielanie śliny.

Aby zmniejszyć uczucie suchości w ustach, zrezygnuj z palenia papierosów, a także ogranicz spożycie kofeiny, wybierając kawę czy napoje bezkofeinowe.

Zadbaj również o odpowiedni poziom wilgotności w pomieszczeniach. Możesz w tym celu stosować nawilżacze powietrza lub po prostu położyć w pobliżu kaloryfera naczynie wypełnione wodą.

Ważne jest również, abyś starał się oddychać przez nos. Jeśli przeszkadza Ci w tym katar lub alergia, odwiedź lekarza. Długotrwałe oddychanie przez usta pogłębia uczucie suchości w jamie ustnej.

Środki apteczne na suchość w ustach

W aptece możesz znaleźć wiele środków poprawiających nawilżenie jamy ustnej: aerozole, płyny do płukania, a nawet pasty do zębów o specjalnym składzie. Uczucie suchości skutecznie łagodzą preparaty określane jako ,,sztuczna ślina” (2% roztworu metylocelulozy), tworzące na błonie śluzowej jamy ustnej wilgotną, ochronną warstwę.

Stosowanie tego typu środków dobrze uzupełnić odpowiednią suplementacją. Przyjmowanie witaminy C wspomaga produkcję kolagenu i ma działanie nawilżające, natomiast witaminy z grupy poprawiają odporność, chroniąc przed rozwojem stanów zapalnych w jamie ustnej.

Suchość w ustach a badania

Przy długotrwałym utrzymywaniu się suchości w ustach warto wykonać badania w kierunku chorób jamy ustnej, zaburzeń trawienia, chorób tarczycy, nerek czy cukrzycy.

Jeśli natomiast suchość jamy ustnej idzie w parze z odwodnieniem organizmu, należy skontrolować poziom elektrolitów – ich niedobór może bowiem wywołać zaburzenia rytmu serca, skurcze mięśni, apatię czy ogólne osłabienie.

Dzięki uPacjenta wykonasz wszystkie potrzebne badania, nie wychodząc z domu. Dodatkowo będziesz mógł skorzystać z konsultacji – zarówno profilaktycznej, podczas której specjalista dobierze odpowiedni dla Ciebie zestaw badań, jak i dotyczącej omówienia Twoich wyników. Sprawdź również, jakie podstawowe badania krwi warto wykonać, aby ocenić stan swojego zdrowia. 

Suchość w ustach – co to jest?

Suchość w ustach, zwana również kserostomią, to przykre wrażenie braku śliny i zmniejszenia wilgotności w jamie ustnej. Towarzyszy jej szeroka gama objawów, takich jak:

  • pieczenie języka,
  • pękanie i spierzchnięcie warg,
  • uczucie suchości w gardle,
  • trudności w mówieniu lub formowaniu kęsa pokarmowego,
  • zaburzenia w odczuwaniu smaku,
  • uczucie lepkości w jamie ustnej.

Za wydzielanie śliny odpowiedzialne są gruczoły, zwane śliniankami. Ze względu na stan funkcjonowania tych narządów, możemy podzielić suchość jamy ustnej na prawdziwą, kiedy dochodzi do zaburzenia pracy ślinianek w tworzeniu śliny, oraz rzekomą, która odznacza się uczuciem suchości przy zachowaniu prawidłowej aktywności gruczołów ślinowych.

Kserostomia może być chorobą samą w sobie, bez ustalonego podłoża, jednak zdarza się, że wchodzi w skład objawów poważniejszych schorzeń.

Przewlekły niedobór śliny wykazuje negatywnie działanie na funkcje jamy ustnej. Zaburzenia połykania, zwane dysfagią, związane z nieprawidłowym formowaniem kęsów pokarmu może skutkować zakrztuszeniem oraz niedożywieniem.

Wysychanie błon śluzowych policzków czy języka, wraz z usunięciem przeciwbakteryjnych właściwości śliny, narażają pacjenta na powstawanie próchnicy, bolesnych aft, owrzodzeń lub miejscowych zakażeń grzybiczych oraz bakteryjnych. Ślina odgrywa również ważną rolę w procesie artykulacji.

Właściwe nawilżenie jest niezbędne do komfortowego poruszania ustami i językiem przy wypowiadaniu słów.

[INSERT_ELEMENTOR id=5528] stomatologia

Suchość w ustach – przyczyny

Uczucie suchości w ustach wiąże się najczęściej ze zmniejszeniem wydzielania śliny, które może mieć miejsce w licznych patologiach ślinianek lub chorobach ogólnoustrojowych. Często u źródła tego problemu leży niehigieniczny tryb życia, stres lub skłonność do używek.

Suchość w ustach to jeden z pierwszych i ważniejszych objawów w diagnostyce odwodnienia. Przy zmniejszonym spożyciu lub zwiększonym wydalaniu wody, organizm stara się oszczędzać płyny, ograniczając produkcję śliny. Pozbawione wilgoci śluzówki policzków, języka oraz warg stają się matowe i podatne na uszkodzenia czy tworzenie się aft.

Odwodnienie często dotyka ludzi starszych, którzy wraz z wiekiem mogą wykazywać zmniejszone poczucie pragnienia. Do utraty wody przez organizm dochodzi także w wyniku intensywnych wymiotów, biegunki, silnych krwawień, rozległych oparzeń, gorączki lub cukrzycy.

Istotną przyczyną problemu są również leki. Do specyfików, często wywołujących uczucie suchości w ustach, należą:

  • leki moczopędne,
  • leki stosowane w terapii chorób psychicznych,
  • leki przeciwalergiczne,
  • leki przeciwastmatyczne,
  • leki cholinolityczne.

Ważne, aby nie przerywać przyjmowania leków, zaleconych przez lekarza, gdy wystąpi suchość w ustach. Warto poruszyć ten temat na kolejnej wizycie i rozważyć ewentualną zmianę terapii.

Do zmniejszonego wydzielania śliny przyczyniają się również choroby obejmujące ślinianki. Objawy suchości w ustach występują w schorzeniach reumatycznych (zespół Sjögrena, reumatoidalne zapalenie stawów, twardzina), nadczynności tarczycy, AIDS, zaburzeniach psychicznych, niedoborach witamin oraz żelaza.

Suchość w ustach a stres

Sytuacje stresowe nie są problemem jedynie psychologicznym. Wielu ludzi na trudne momenty w życiu reaguje nudnościami, biegunką, kołataniem serca czy wzmożoną potliwością. Ze świata naukowego coraz częściej dochodzą głosy, że w wyniku długotrwałego stresu cierpi również właściwe funkcjonowanie jamy ustnej.

Przyczyny kserostomii w czasie stresu są wielopoziomowe. Z jednej strony, dochodzi do aktywacji układu współczulnego, który dzięki adrenalinie przygotowuje organizm do walki. Ślinianki produkują małą ilość lepkiej i gęstej śliny.

Z drugiej zaś strony, przyspieszony oddech przez usta oraz częste przełykanie w sytuacjach stresowych dodatkowo pozbawiają jamy ustnej nawilżenia, skąd bierze się poczucie suchości.

Podobne dolegliwości można zaobserwować u pacjentów cierpiących z powodu zaburzeń lękowych.

Zęby, pozbawione antybakteryjnych właściwości śliny, w większym stopniu narażone są na rozwój zmian próchniczych. W tym przypadku, uważna higiena jamy ustnej oraz częste wizyty kontrolne u stomatologa stanowią podstawę utrzymania uśmiechu w dobrej kondycji.

Okazuje się, że suchość to nie jedyny problem w obrębie jamy ustnej, spowodowany stresem. Niektórzy ludzie w trudnych sytuacjach mimowolnie zgrzytają zębami. Długotrwały bruksizm prowadzi do uszkodzenia zębów poprzez ich nadmierne ścieranie i ukruszenia. Wpływa to na nieprawidłowe ustawienie zębów względem siebie, utrudniając proces żucia.

Leia também:  Carros Ford Ka em Rio Grande Do Norte com final da placa 9,0

Zmiany hormonalne, zachodzące podczas długotrwałego stresu, wykazują niekorzystny wpływ na dziąsła. Dochodzi do zaburzeń w regeneracji oraz zapalenia, które może przerodzić się w paradontozę, będącą przyczyną rozchwiania i utraty zębów.

Suchość w ustach jak zwalczyć

Najlepszą metodą terapii, jaką oferuje medycyna, jest leczenie przyczynowe. W przypadku kserostomii, odnalezienie źródła problemu nie zawsze kończy się sukcesem. W takich przypadkach pozostaje leczenie objawowe, które również może przynieść spodziewane efekty.

Gdy mamy do czynienia z kserostomią prawdziwą, podstawą zażegnania problemu będzie terapia schorzenia, które wywołało suchość w ustach. Do sygnałów, skłaniających ku rozpoznaniu kserostomii prawdziwej, zalicza się obecność dodatkowych objawów spoza jamy ustnej.

Do postawienia właściwej diagnozy potrzeba konsultacji z lekarzem i wykonania odpowiednich badań.

Leczeniem chorób tkanki łącznej (zespołu Sjögrena, twardziny, tocznia czy reumatoidalnego zapalenia stawów) zajmuje się reumatolog, natomiast przy podejrzeniu cukrzycy warto zasięgnąć porady diabetologa.

Przyjmowanie dużej ilości różnych leków może mieć związek z suchością w jamie ustnej. Warto poprosić lekarza o sprawdzenie listy zażywanych specyfików i potencjalną zmianę.

Przy zachowanej funkcji ślinianek pozostaje opcja leków ślinopędnych, takich jak pilokarpina, cewimelina czy acetylocysteina. Przyjmowane zgodnie z zaleceniami, wzmagają wydzielanie śliny, poprawiając nawilżenie śluzówek jamy ustnej.

W leczeniu objawowym kserostomii wykorzystuje się dostępne w aptekach substytuty śliny, najczęściej w formie żeli. Łagodzą one podrażnienia, związane z suchością w ustach, dają poczucie nawilżenia, a także mogą zawierać dodatkowe składniki, chroniące przed rozwojem próchnicy.

Suchość w ustach domowe sposoby

Gdy uczucie suchości w ustach zachodzi przy braku chorób współistniejących i prawidłowej funkcji ślinianek, a pozostaje jedynie subiektywnym wrażeniem, mówimy o kserostomii rzekomej. Często wynika ona z wydzielania zbyt małej ilości śliny. Aby pobudzić gruczoły do pracy można spróbować wykorzystać kilka domowych sposobów, co pozwoli zachować odpowiedni poziom nawilżenia śluzówek.

Wśród domowych sposobów na zwiększenie produkcji śliny wyróżnia się żucie gumy. Praca żuchwą to mechaniczny bodziec, pobudzający gruczoły do pracy.

W aptekach można dostać specjalistyczne produkty, które posiadają dodatkowe składniki ochronne, wspomagające remineralizację szkliwa.

Należy pamiętać, że zbyt długie żucie gumy może negatywnie odbić się na funkcjonowaniu stawu skroniowo-żuchwowego. Warto stosować różne metody radzenia sobie z kserostomią naprzemiennie.

Kwaśny smak pokarmu intensywnie pobudza wydzielanie śliny. Ssanie cukierków o smaku miętowym, cytrynowym lub cynamonowym pomoże znieść przykre dolegliwości.

Ulgę w suchości jamy ustnej przyniosą płukanki z naparu z siemienia lnianego. Łyżkę rozgnieciony nasion wystarczy zalać szklanką ciepłej wody i odstawić na pół godziny. Wystarczy kilkukrotnie w ciągu dnia przepłukać usta wystudzonym naparem, a zawarte w siemieniu składniki ułatwią utrzymanie nawilżenia błon śluzowych.

Ogólne zalecenia u pacjentów z problemem suchości jamy ustnej obejmują spożywanie dużej ilości płynów w małych porcjach, które chwilowo nawilżą śluzówki, ale poprawią też nawodnienie organizmu, co jest szczególnie ważne u osób starszych, podatnych na odwodnienie.

Ważne, z punktu widzenia problemu, wydaje się także utrzymanie odpowiedniej wilgotności powietrza w pomieszczeniach.

Z uwagi na zwiększone ryzyko powstania próchnicy, zaleca się ograniczenie spożywania słodyczy, palenia tytoniu (pojawia się często suchość w gardle w nocy) oraz unikanie napojów o dużej zawartości kofeiny (kawa, napoje gazowany typu cola).

W kserostomii duży nacisk należy położyć na staranną higienę jamy ustnej. Szczotkowanie zębów co najmniej 2 razy dziennie lub po każdym posiłku, nitkowanie oraz stosowanie odpowiednich płukanek stanowią podstawę zapobiegania rozwoju przykrych stomatologicznych konsekwencji suchości w ustach.

Podsumowanie

Problem suchości w jamie ustnej jest szeroko rozpowszechniony i narasta wraz z wiekiem. Może występować jako subiektywne odczucie braku śliny, jednak bywa także objawem licznych chorób, więc nie powinno się go lekceważyć.

Kserostomia to nie tylko nieprzyjemne wrażenie, ale zaburzenie, prowadzące do poważnych konsekwencji w jamie ustnej, wliczając w to afty, grzybicę, próchnicę czy zapalenie dziąseł.

W zależności od przyczyny, należy zacząć od leczenia schorzeń podstawowych, a jeśli czynność ślinianek została zachowana, można próbować poradzić sobie z problemem domowymi sposobami lub, w przeciwnym wypadku, dostępnymi w aptece substytutami śliny.

[INSERT_ELEMENTOR id=5528] stomatologia

Bibliografia:

  • Jańczuk Z., Kaczmarek U., Lipski M..: Stomatologia zachowawcza z endodoncją. Zarys kliniczny, Warszawa, 2014;
  • Choroby błony śluzowej jamy ustnej, Górska R. (red.), Otwock, 2007;
  • Interna Szczeklika. Mały podręcznik 2019/20, Gajewski P. (red.), Kraków, 2019.

Suchość w ustach – co oznacza i jak można ją leczyć?

Co to jest suchość w jamie ustnej? Suchość w jamie ustnej oznacza, że nasz organizm nie wytwarza wystarczająco dużo śliny, by utrzymać odpowiednią wilgotność jamy ustnej. Wszyscy raz na jakiś czas doświadczamy suchości jamy ustnej, zwłaszcza gdy się zdenerwujemy lub jesteśmy zestresowani.

Jeśli jednak suchość w jamie ustnej obecna jest przez większość czasu, uczucie to może sprawiać znaczny dyskomfort i albo prowadzić do poważniejszych problemów zdrowotnych, albo na takie wskazywać.

Ślina spełnia bowiem więcej funkcji poza nawilżaniem jamy ustnej – pomaga ona w trawieniu pokarmów, chroni zęby przed próchnicą, zapobiega infekcjom kontrolując bakterie w jamie ustnej, a także umożliwia żucie i przełykanie.

Istnieje kilka powodów, dla których gruczoły wytwarzające ślinę, zwane śliniankami, mogą nie funkcjonować prawidłowo. Należą do nich:

  • skutki uboczne stosowania niektórych leków – ponad 400 różnych leków może powodować suchość w jamie ustnej; należą tu leki przeciwhistaminowe, zmniejszające obrzęk i przekrwienie śluzówek, leki przeciwbólowe, leki moczopędne, leki obniżające ciśnienie krwi i leki na depresję;
  • choroby – na czynność ślinianek mogą oddziaływać niektóre choroby: cukrzyca , choroba Hodgkina, choroba Parkinsona, HIV/AIDS i zespół Sjögrena mogą prowadzić do powstawania suchości w jamie ustnej;
  • radioterapia – jeżeli podczas leczenia nowotworów złośliwych głowa lub szyja zostaną wystawione na działanie promieniowania, ślinianki mogą ulec uszkodzeniu – wtedy utrata wydzielania śliny może być całkowita lub częściowa, przejściowa lub trwała;
  • chemioterapia – leki stosowane w leczeniu nowotworów złośliwych mogą powodować zagęszczenie śliny, co może powodować uczucie suchości w jamie ustnej;
  • menopauza – zmieniający się poziom hormonów może wpływać na funkcjonowanie ślinianki, często powodując u kobiet przechodzących menopauzę i już po niej utrzymującą się suchość w jamie ustnej;
  • palenie – wiele osób palących fajkę, cygara oraz duże ilości papierosów doświadczają suchości w jamie ustnej;

Skąd mam wiedzieć, że mam suchość w jamie ustnej? Każdemu od czasu do czasu robi się sucho w ustach. Dopiero wtedy, gdy uczucie to nie ustępuje, możemy podejrzewać, że mamy problemy z produkcją śliny. Do objawów suchości w jamie ustnej zalicza się:

  • uczucie lepkości, suchości w ustach
  • trudności w połykaniu
  • pieczenie języka
  • uczucie suchości w gardle
  • popękane wargi
  • pogorszenie zdolności rozpoznawania smaku lub metaliczny smak w ustach
  • bolesne zmiany w obrębie jamy ustnej
  • często zdarzający się nieprzyjemny zapach z ust
  • trudności w żuciu lub mówieniu

W jaki sposób leczy się suchość w jamie ustnej? Jedynym trwałym sposobem wyleczenia suchości jamy ustnej jest usunięcie przyczyny.

Jeżeli suchość w jamie ustnej jest wynikiem stosowania określonych leków, lekarz może zapisać ci inny lek lub zmienić jego dawkowanie.

Jeżeli ślinianki funkcjonują nieprawidłowo, nadal jednak wytwarzają pewne ilości śliny, lekarz może zapisać Ci lek, który poprawi ich działanie.

Jeżeli usunięcie przyczyny suchości w jamie ustnej nie jest możliwe lub jest możliwe, lecz nie od razu, istnieje kilka sposobów, dzięki którym można nawilżać jamę ustną. Dentysta może zalecić Ci stosowanie środków nawilżających do jamy ustnej, np. substytutów śliny. Również płukanie jamy ustnej specjalnymi płynami może przynieść ulgę. Możesz ponadto:

  • często pić niewielkie ilości wody lub napojów bez cukru
  • unikać napojów zawierających kofeinę, np. kawy czy różnego rodzaju napojów gazowanych, które mogą wysuszać jamę ustną
  • żuć gumę do żucia bez cukru lub ssać cukierki bez cukru, aby pobudzić wypływ śliny (jeśli oczywiście częściowo zachowana jest funkcja ślinianek)
  • nie używać tytoniu ani alkoholu, gdyż mogą one wysuszać jamę ustną
  • powinieneś pamiętać, że ostre lub słone potrawy mogą powodować ból w przypadku suchości jamy ustnej
  • stosować nawilżacz na noc

02/2001

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*