Stopa wydrążona – przyczyny, leczenie, ćwiczenia

Na łamach naszego bloga parokrotnie poruszaliśmy temat problemów związanych ze zdrowie stóp. Po takich przypadłościach jak płaskostopie czy jałowa martwica kości piętowej przyszedł czas na wadę określaną mianem stopy wydrążonej. Czy istnieją skuteczne metody jej przeciwdziałania?

Powyższym mianem określa się jedną z wad postawy ciała, która jak wskazuje sama nazwa, dotyczy kończyn dolnych. Wydrążona stopa w przeciwieństwie do bardziej popularnego płaskostopia nie powoduje zniesienia sklepienia poprzecznego lub podłużnego stopy.

W tym przypadku problem dotyczy jego nadmiernego uniesienia w płaszczyźnie strzałkowej.

Zdaniem specjalistów kąt znajdujący się pomiędzy osią kości piętowej a płaszczyzną podłoża wynosi ponad 25° – dla porównania w przypadku wspomnianego już wcześniej płaskostopia jego wartość osiąga mniej niż 10°.

Nadmierne wysklepienie stóp na jej środkowym odcinku (tj. pomiędzy głowami kości śródstopia a guzem piętowym) powoduje jej skrócenie oraz zwiększenie podbicia. Stopy wydrążone można podzielić na kilka postaci:

Niejednokrotnie wspomina się także o wydrążeniu połączonym z mniej lub bardziej rozwiniętą szpotawością tyłostopia.

Problem wydrążonej stopy w przeciwieństwie do innych wad stóp nie został aż tak dokładnie poznany, dlatego istnieje wiele teorii oraz przypuszczeń dotyczących rozwoju tej wady.

Lekarze i fizjoterapeuci wspominają, że szczególne ryzyko deformacji dotyczy dzieci w wieku od 10 do 14 lat – plastyczny układ kostny, aktywny proces dojrzewania i ogrom zmian toczących się w organizmie sprzyja podatności na występowanie rozmaitych zniekształceń w obrębie sklepienia.

Rodzice powinni zwracać uwagę na stopy dziecka, a pojawienie się jakichkolwiek oznak wskazujących na nieprawidłowości (np. ból, brak kontaktu z podłożem, przymusowe ustawienie w zgięciu) nie należy bagatelizować lecz skonsultować ze specjalistą.

Przyczyny powstawania wydrążonych stóp można podzielić na kilka grup. Na pierwszy plan wysuwają się przede wszystkim rozmaite nieprawidłowości o charakterze nerwowo-mięśniowym. Wśród nich wymienia się m.

in. upośledzenie równowagi na drodze deformacji kręgosłupa (tzw. rozszczepu), mózgowe porażenie dziecięce, różne go rodzaju niedowłady spastyczne, choroby mięśni czy patologiczne zmiany w obrębie obwodowych struktur nerwowych.

Stopa wydrążona może rozwijać się w następstwie rozmaitych urazów czy uszkodzeń mechanicznych. Eksperci wskazują, że nadmierne zwiększenie sklepienia stóp może być wynikiem wadliwego zrostu kostnego (np.

po złamaniu szyjki kości skokowej), uszkodzenia ścięgna mięśnia strzałkowego długiego, naruszenia struktury nerwu kulszowego przy interwencji lekarskiej (np. po wykonaniu zastrzyku) bądź nieprawidłowej korekcji chirurgicznej deformacji stopy o charakterze końsko-szpotawym.

Co więcej, część oparzeń, urazów miażdżonych czy przykurczy mięśni głębokich (zwłaszcza podudzia) także sprzyja wydrążeniu stóp.

Poza wspomnianymi czynnikami stopa wydrążona może stanowić następstwo:

  • nieprawidłowo dostosowanych, zbyt ciasnych butów i skarpet
  • wrodzonych wad stóp, zwłaszcza o charakterze wspomnianej już stopy końsko-szpotawej – patologicznie zwiększone sklepienie jest jedną ze znamiennych cech tego rodzaju deformacji
  • idiopatycznych czynników – wielokrotnie stopa wydrążona może rozwijać się bez uchwytnej i możliwej do zdiagnozowania przyczyny, często utożsamianej z nieprawidłowościami genetycznymi

Stopa wydrążona – przyczyny, leczenie, ćwiczenia

Patologiczne uniesienie wysklepienia stopy prowadzi do szeregu widocznych i odczuwalnych objawów. Najbardziej zauważalnym następstwem nadmiernego wydrążenia jest skrócenie długości stóp oraz podniesienie ich podbicia.

Efektem jest przykurczenie rozcięgna podeszwowego stopy, a także mięśni z grupy krótkich zginaczy. Osoby borykające się z problemem wydrążonej stopy wskazują też na silne dolegliwości bólowe, które występują w obrębie punktów podparcia (tj.

głów I i V kości śródstopia oraz guza piętowego).

Palce stóp znajdują się w charakterystycznym szponiastym ustawieniu. Silne i nadmiernie pozaginane palce stanowią następstwo skrócenia rozcięgna podeszwowego oraz zaburzeń w obrębie wspomnianych mięśni krótkich.

Deformacja stopy powoduje znaczne pogorszenie efektywności naszego poruszania się, a także oddziałuje na zubożenie sprawności ruchowej.

Informacją o problemach związanych z wydrążeniem są buty – przy patologicznym uniesieniu sklepienia podeszwy ulegają nierównomiernemu ścieraniu.

Proces rehabilitacji wydrążonych stóp ma charakter kompleksowy i stanowi połączenie wielu elementów fizjoterapii. Fundamentem są oczywiście ćwiczenia z zakresu gimnastyki korekcyjnej i ruchowej, których zadaniem jest przywrócenie odpowiednich warunków anatomiczno-funkcjonalnych.

Fizjoterapeuci powinni skupić się na aktywnościach pozwalających na wzmocnienie osłabionych grup mięśniowych, rozciągnięcie nadmiernie przykurczonych struktur i odzyskanie utraconej elastyczności rozcięgna podeszwowego.

Dobrym uzupełnieniem dla postępowania rehabilitacyjnego są zabiegi fizykoterapeutyczne oraz indywidualnie dostosowane zaopatrzenie ortopedyczne – dobór buta korekcyjnego oraz specjalnych wkładek należy skonsultować z lekarzem prowadzącym lub fizjoterapeutą.

Jeśli powyższy problem dotyczy także Ciebie, skontaktuj się z nami! Centrum rehabilitacji i terapii Open Medical tworzą wysoko wyspecjalizowani lekarze, którzy nie tylko posiadają ogromną wiedzę i lata doświadczenia, a także dbają o ciepłą atmosferę. Dołącz do grona zadowolonych pacjentów Open Medical i zacznij żyć pełnią życia!

Stopa wydrążona – co to jest? Jakie wykonywać ćwiczenia?

Stopa wydrążona – przyczyny, leczenie, ćwiczenia

Kinga Krzeminska/getty images

Stopa wydrążona to rodzaj wady podeszwy o różnorodnej etiologii, charakteryzujący się nadmiernie uniesionym łukiem w płaszczyźnie strzałkowej, który nie ulega spłaszczeniu pod wpływem masy ciała. Zniekształcenie wpływa na biomechanikę nie tylko stopy i wymaga leczenia.

Stopa wydrążona zwykle występuje w towarzystwie dodatkowych nieprawidłowości anatomicznych, takich jak palce szponiaste czy koślawość tyło- i przodostopia.

Schorzenie kształtuje się najczęściej w okresie dojrzewania na skutek skoków wzrostowych i zaburzenia równowagi mięśniowej.

Deformacja może stanowić także objaw mutacji genetycznej oraz być powikłaniem chorób neurologicznych w obrębie rdzenia kręgowego na odcinku lędźwiowym.

Zobacz także:

Co to jest stopa wydrążona?

Stopa wydrążona to rodzaj deformacji podeszwy, charakteryzujący się nadmiernie uniesionym sklepieniem w płaszczyźnie strzałkowej, które nie ulega spłaszczeniu pod wpływem masy ciała.

Odstępstwo od normy tego typu rozpatruje się w kategoriach choroby, kiedy wartość kąta pomiędzy osią kości piętowej a podłożem przekracza 25° i występują dodatkowe nieprawidłowości, takie jak palce szponiaste czy koślawość tyło- i przodostopia.

Wartość odchylenia łuku poniżej 25°, bez innych deformacji w obrębie stopy, uznawana jest jako cecha morfologiczna. Stopy wydrążone wpływają na zaburzenie biomechaniki stawów kończyny dolnej oraz kręgosłupa.

Ponadto upośledzają wzorzec i mechanizm chodu, wymuszając u chorego redukcję prędkości i zmianę trwania fazy podporu i przeniesienia. Dodatkowo sprawiają, że zmniejszenie powierzchni podparcia w zdeformowanej podeszwie wywołuje niepewny chód.

Stopa wydrążona – przyczyny

Stopa wydrążona uwarunkowana jest wieloma czynnikami egzo- i endogennymi. Zniekształcenie tego typu powstaje najczęściej w okresie dojrzewania na skutek skoków wzrostowych. Czynnikami predysponującymi do ukształtowania się wady są również:

  • nieprawidłowości neurologiczne, czyli wrodzone i nabyte zaburzenia nerwowo- mięśniowe, neuropatie powodujące wyniszczenie tkanek kurczliwych i deformacje szkieletowe stopy oraz degeneracje tkanki nerwowej, takie jak: choroba Charcota- Mariego-Tootha, Dejerine’a-Sottasa, ataksja Friedreicha, poliomyelitis, syndrom Roussy’ego-Levy’ego, atrofię rdzenia kręgowego oraz jego wady strukturalne, jak np. guzy i rozszczep, a także mózgowe porażenie dziecięce, udary mózgu i urazy centralnego ośrodka nerwowego;
  • stany pourazowe, takie jak przykurcz Volkmanna podudzia czy nieprawidłowe zrosty kości skokowej i śródstopia;
  • otyłość, cukrzyca, inne wady i deformacje stóp.

Stopa wydrążona – objawy

W badaniu fizykalnym pacjenta stwierdza się widoczne wydrążenie środkowej części podeszwy, szczególnie w pozycji siedzącej z odciążonymi stopami przy jednoczesnym zgięciu podeszwowym stopy. Dodatkowo schorzenie często przebiega z koślawością palców i pięty. Stopy wydrążone charakteryzuje ponadto:

  • skrócenie długości stopy, podniesienie podbicia;
  • modzele i inne zmiany skórne pojawiające się na przeciążonych obszarach stopy, czyli w okolicach głów kości śródstopia i pięty;
  • niestabilność stawu skokowo-goleniowego;
  • złamania zmęczeniowe;
  • dolegliwości bólowe w punktach podparcia;
  • upośledzenie lokomocji i ogólnej sprawności ruchowej;
  • nierównomierne ścieranie się butów;
  • przykurcz mięśni zginaczy palców i rozcięgna podeszwowego, nadmierne działanie mięśnia piszczelowego tylnego;
  • rozciągnięcie tkanek kurczliwych po grzbietowej stronie stopy.

Leczenie stopy wydrążonej

Leczenie stopy wydrążonej przewiduje przede wszystkim rehabilitację ruchową, której celem jest usunięcie przykurczów i wzmocnienie mięśni osłabionych, a także przywrócenie prawidłowej biomechaniki stopy oraz wzorca chodu.

Uzupełnieniem kuracji stopy wydrążonej jest obuwie ortopedyczne lub wkładki z pelotą unoszącą sklepienie poprzeczne. W zaawansowanych deformacjach tego typu niezbędna jest operacja chirurgiczna obniżająca sklepienie i wydłużająca tkanki miękkie po stronie podeszwy.

Po zabiegu niezbędna jest fizjoterapia, której zadanie to przywrócenie funkcjonalności stopy poprzez kształtowanie pełnego zakresu ruchu w stawach, wzmocnienie i rozluźnienie odpowiednich grup mięśniowych oraz reedukacja chodu.

Terapia pooperacyjna uwzględnia przede wszystkim unieruchomienie stopy, ćwiczenia na stopę wydrążoną oraz dodatkowe zabiegi przyspieszające regenerację tkanki kostnej i włókien kolagenowych.

Jakie ćwiczenia na stopę wydrążoną?

Ćwiczenia na stopę wydrążoną mają na celu przywrócenie prawidłowych warunków anatomicznych stopy. Gimnastyka korekcyjna bazuje na ćwiczeniach rozciągających podeszwę i łydkę. Uwzględnia także trening wzmacniający mięśnie grzbietowej i bocznej części stopy. Przykładowe ćwiczenia na stopę wydrążoną to np.:

  • stanie na palcach na schodku lub grubej książce; powolne opuszczanie pięt poza wzniesienie 3 x 10 powtórzeń;
  • wspinanie się na palce w pozycji stojącej, dla zachowania równowagi można podpierać się ściany; pozycję na palcach należy utrzymać kilka sekund 3 x 10 powtórzeń;
  • leżenie tyłem, guma przywiązana na drabince, pętla taśmy obejmuje stopę; przyciąganie palców do siebie 3 x 10 powtórzeń.
Leia também:  Carros Renault usados a Flex com final da placa 7,8

Zobacz film: goła stopa= zdrowa stopa

Bibliografia:

1. S. Owczarek, Atlas ćwiczeń korekcyjnych, Warszawa 1998.

2. Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja. Wybrane zagadnienia z zakresu chorób i urazów narządu ruchu dla studentów i lekarzy, red. J. Kruczyński, A. Szulc, Warszawa 2015.J. Wilczyński, Korekcja wad postawy człowieka, Starachowice 2001.


Czy artykuł okazał się pomocny?

Stopa wydrążona – przyczyny, objawy, leczenie – Sklep Krasnal

Stopa wydrążona jest to wada wrodzona lub nabyta, która polega na nadmiernym wysklepieniu stopy na jej środkowym odcinku, między głowami kości śródstopia a guzem piętowym. Ta deformacja sprawia, iż stopa ulega skróceniu, ma wyższe podbicie, a na zaawansowanym etapie dochodzi również do szponiastego ustawienia palców, w tym wypadku stopa traci punkt podparcia palców. Występuje wówczas najczęściej podparcie trzypunktowe (pięta, głowa, kości śródstopia). Osobie borykającej się ze stopami wydrążonymi z czasem zaczynają przeszkadzać intensywne dolegliwości bólowe stóp. Stopa wydrążona czasem wymaga leczenia operacyjnego.

Przyczyną deformacji stopy są zaburzenia równowagi mięśniowej, przeważnie na tle wrodzonych zaburzeń w dolnym odcinku rdzenia kręgowego. W wielu przypadkach pacjent cierpi również na rozszczep kręgosłupa. Przy problemie nadmiernego wysklepienia stopy zauważyć można również szponowate ustawienie palców, przyczyną tego jest niedowład mięśni krótkich zginaczy palców oraz skrócenia rozcięgna podeszwowego. Przez to zniekształcenie, stopa jest wyraźnie krótsza. Stopę wydrążoną można bez problemu zdiagnozować już koło 10- 14 roku życia, w tym okresie może dojść do nasilenia się zniekształcenia, z tego względu staje się ono ledwie zauważalne. Na pogorszenie się stanu stopy, może wpłynąć źle dobrane obuwie oraz skarpetki. W początkowym okresie rozwoju tej wady rodzice mogą nie zauważyć, iż stopa powoli zaczyna się deformować. Widoczne jest tylko i wyłącznie lekkie upośledzenie chodu oraz deformowanie obuwia.

Stopy wydrążone – objawy

Najbardziej zauważalny objawem jest nienaturalne skrócenie stopy, wysklepienie środkowej części podeszwy i wyższe podbicie.

Dziecko może także skarżyć się na skurcze mięśni zginaczy krótkich i rozcięgna podeszwowego. Objawem jest także nienaturalne zgięcie palców i odciski na podbiciu.

Ostatnim objawem występującym w zaawansowanej fazie deformacji, jest ból w stopie i trudności z chodzeniem.

W stopie wydrążonej można zaobserwować także:

  • niestabilność stawu skokowego
  • zmiany zwyrodnieniowe stawów stępu oraz stopy
  • deformacje palucha
  • deformacje palców
  • obniżenie I promienia
  • przykurcz tylnej grupy goleni oraz ścięgna Achillesa
  • deformacje palucha
  • zapalenie przyczepu rozcięgna podeszwowego
  • przykurcz rozcięgna podeszwowego
  • ból w okolicy podeszwowej

Proces leczenia stopy wydrążonej

Przede wszystkim warto zastosować specjalne wkładki ortopedyczne na stopę wydrążoną oraz ortezy stabilizujące staw skokowy w zależności od zaawansowania wady. Obuwie powinno natomiast posiadać twardą i stabilną cholewkę z zapiętkiem.

Jeśli dolegliwości bólowe nie zmniejszą się, wówczas ostatecznym wyjściem jest poddanie się leczeniu operacyjnym. Operacja stosowana jest zwłaszcza w przypadkach zaawansowanych deformacji u osób dorosłych.

Leczenie operacyjne jest ściśle dostosowane do danego pacjenta oraz rodzaju występującej u niego wady.

Stopa wydrążona-ćwiczenia korekcyjne u dzieci

Ćwiczenia korekcyjne mają przede wszystkim na celu:

  1. Wzmocnić osłabione mięśnie.
  2. Przywrócić prawidłowe warunki anatomiczne stopy.
  3. Reedukować mięśnie umiejscowione po wewnętrznej stronie stopy.
  4. Usunąć przykurcze oraz przywrócić prawidłową elastyczność rozcięgna podeszwowego.
  5. Rozciągnąć cały aparat stopy.

Dzieci z wadą stopy wydrążonej poddawane są również fizykoterapii i masażom. Muszą także zastosować właściwe obuwie ortopedyczne i wkładki ortopedyczne na stopę wydrążoną, dzięki którym sklepienie poprzeczne stopy zostanie uniesione oraz zwiększy się pole kontaktu stopy z podłożem.

Stopa wydrążona u niemowlęcia

Zaburzenie to występuje także u niemowląt, jednak przeważnie ustępuje samoistnie wraz z nauką chodzenia i wzmocnieniem mięśni łydek u dziecka. Niewielkie deformacje można skorygować za pomocą ortez i fizjoterapii.

Czasem jednak konieczna jest operacja, podczas której zostanie zmienione położenie mięśni i kości.

Kończyna unieruchamiania jest wówczas na okres od 3 tygodni do 3 miesięcy, a potem umieszczona w aparacie ortopedycznym na pół roku.

Chcąc nie doprowadzić do rozwoju stopy wydrążonej, należy pamiętać przede wszystkim o właściwym obuwiu dziecka, już od najmłodszych lat. Buty nie mogą być za ciasne. Warto także regularnie odwiedzać fizjoterapeutę lub ortopedę, aby sprawdzać na bieżąco rozwój stóp malucha. Stopa wydrążona jest dosyć poważną deformacją, a nie leczona może nieść ze sobą dotkliwe objawy

Stopa wydrążona – przyczyny, leczenie i zapobieganie

Stopa wydrążona to rodzaj deformacji, która może powodować duże dolegliwości. Jednym z czynników prowadzących do powstania stopy wydrążonej jest np. noszenie za małych butów. Co jeszcze powoduje tę deformację? W jaki sposób można zmniejszyć ból? Jak wygląda rehabilitacja stopy wydrążonej?

Stopa wydrążona to deformacja polegająca na nadmiernym wysklepieniu stopy na jej środkowym odcinku, czyli między głowami kości śródstopia a guzem piętowym. W efekcie stopa staje się krótsza i wyższa w podbiciu.

Stopa wydrążona – przyczyny

Głównymi czynnikami predysponującymi do powstania stopy wydrążonej są:

Wada może pojawić się już w dzieciństwie, zwykle formuje się podczas tzw. skoków wzrostowych, czyli okresów, w których dziecko intensywnie rośnie. Szczególnie uwagę na stopy dziecka powinno się zwracać między 10. a 14. rokiem życia.

Jeśli zauważymy, że podczas swobodnego siadu, gdy stopa jest zupełnie odciążona, wygląda na zgiętą, naprężoną, lub wręcz jeśli pojawi się jakiekolwiek zniekształcenie, albo po prostu dziecko skarży się na ból stóp, jak najszybciej należy zwrócić się do lekarza ortopedy lub neurologa.

By nie doprowadzić do rozwoju stopy wydrążonej, należy dbać o odpowiednie obuwie dziecka od najmłodszych lat. Buciki nie powinny być za małe, więc raz w miesiącu warto przyjrzeć się, czy przypadkiem paluszki już ich nie wypychają.

Warto także regularnie kontrolować rozwój nie tylko stóp, ale całego układu szkieletowego dziecka, czyli systematycznie odwiedzać ortopedę.

Pamiętajmy również, by dziecko przyjmowało prawidłową postawę przy biurku, bo skrzywienie kręgosłupa “odbija się” nawet na stopach.

SPRAWDŹ>>Jakie są najlepsze BUTY dla DZIECKA?

Stopa wydrążona – objawy. Cechy charakterystyczne stopy wydrążonej

  • wysklepienie śródstopia, skrócenie długości stopy i podniesienie podbicia
  • przykurcz rozcięgna podeszwowego
  • przykurcz mięśni zginaczy krótkich
  • szponiasto ustawione palce (silnie pozaginane) – objaw ten wynika z niedowładu mięśni krótkich i skrócenia rozcięgna podeszwowego
  • ból stopy, głównie w punktach podparcia
  • liczne odciśnięcia na podbiciu i na palcach
  • zaburzenia lokomocji, gorsza sprawność ruchowa
  • nierównomierne ścieranie podeszwy butów

Stopa wydrążona – leczenie

Leczenie stopy wydrążonej obejmują przede wszystkim fizjoterapię i ćwiczenia korekcyjne, które mają na celu wzmocnienie mięśni stóp, usunięcie przykurczy oraz rozciągnięcie i rozluźnienie stopy.

Wsparciem dla ćwiczeń są:

  • masaże
  • obuwie ortopedyczne
  • wkładki ortopedyczne na stopę wydrążoną, najlepiej indywidualnie wykonane

W przypadku, gdy deformacja jest bardzo zaawansowana, konieczne może być przeprowadzenie operacji, polegającej na korekcji kości, wydłużeniu ścięgien, przycięciu mięśni i obniżeniu sklepienia. Kończynę unieruchamia się na czas od 3 tygodni do 3 miesięcy, a następnie odciąża (przemieszczając się w ortezie) przez ok. 6 miesięcy, aby mięśnie i ścięgna miały czas się wygoić.

Nieleczona stopa wydrążona może doprowadzić do przeciążenia pięty i głów kości śródstopia, a także do powstawania bolesnych modzeli, odcisków, nagniotków.

Czy artykuł był przydatny?

Więcej z działu Układ nerwowy

Stopa wydrążona – Centrum Rehabilitacji Re-Flex Radzymin

W przypadku stopy wydrążonej dochodzi do nadmiernego wysklepienia w odcinku stopy, który znajduje się między głowami kości śródstopia a guzem piętowym. Odcinek ten najczęściej jest również skrócony, co przyczynia się do ogólnego skrócenia stopy.

Wada ta pojawić się może już we wczesnym dzieciństwie, czasami nieco później a bardzo często podczas tzw. skoków wzrostowych, kiedy dzieci są w okresie dojrzewania.

Wiek między 10 a 14 rokiem życia to okres, w którym należy zwrócić szczególną uwagę na wadę tego typu w obrębie stopy, ponieważ wtedy zniekształcenie się nasila stopniowo.

Objawy które towarzyszą stopie wydrążonej Oprócz typowych i charakterystycznych objawów stopy wydrążonej, takich jak skrócenie stopy, podwyższeniu ulega część grzbietowa stopy, tzw. podbicie.

Dodatkowo może wystąpić: • szponowate ustawienie palców, • nadmierny przykurcz rozcięgna podeszwowego, • nadmierny przykurcz mięśni zginaczy krótkich, • dotkliwy ból stopy, najczęściej w obrębie głównych punktów podparcia, • pojawienie się odcisków, modzeli i nagniotek (także zgrubień) na podeszwie stopy, głównie w okolicy „poduszek”, tam gdzie stopa ma największe punkt podparcia, • zmniejszenie ekonomiki chodu, • zmniejszenie przyjmowania dużych obciążeń, • zmniejszenie amortyzacji wstrząsów,

  • • ogólne pogorszenie sprawności ruchowej.
  • Przyczyny powstawania stopy wydrążonej
Leia também:  Hatch usados a Flex com final da placa 9,0

Pomimo ogólnego twierdzenia, że pochodzenie wady, jaką jest stopa wydrążona, jest idiopatyczne (nieznanego pochodzenia), wskazuje się jako główną przyczynę jej powstawania zaburzenia mięśniowej równowagi na tle zmian rozwojowych w obrębie dolnego odcinka rdzenia kręgowego (rozszczep kręgosłupa).

Czasami towarzyszyć może również mózgowe porażenie dziecięce, choroby mięśni czy spastyczne niedowłady. Wada może się ujawniać również w przypadku mielodysplazji bądź nieprawidłowych zmian w obrębie nerwów obwodowych.

Czynnikiem dodatkowym, który może przyczynić się do powstania stopy wydrążonej jest noszenie zbyt ciasnych skarpetek oraz butów oraz, nawet w małym stopniu, niedowład drobnych mięśni stopy.

Diagnostyka stopy wydrążonej Stopa wydrążona może być zauważona już przez rodzica podczas swobodnego siadu dziecka, gdzie stopa jest zupełnie odciążona, a zwłaszcza kiedy dziecko wykonuje zgięcie grzbietowe stopy (do siebie, do góry). Alarmem są również dolegliwości bólowe w obrębie stóp, zgłaszane przez dziecko.

W takim przypadku rodzic powinien zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu, który skieruje na diagnostykę do lekarza specjalisty, najczęściej będzie to ortopeda bądź neurolog. Przy badaniu ocenić należy bilans mięśniowy w obrębie kończyn dolnych, jak również w obrębie kończyn górnych. Diagnostyka stopy wydrążonej obejmować będzie między innymi badanie neurologiczne, radiogramy części lędźwiowo-krzyżowej kręgosłupa, ocenę przewodnictwa nerwowego oraz badanie elektromiograficzne.

Ortopeda będzie brał głównie pod uwagę wiek, w którym wada wystąpiła i cały jej przebieg. W zależności od rozległości i zaawansowania zniekształcenia oraz jego podłoża, zostanie zastosowanie leczenie zachowawcze bądź operacyjne.

  1. Leczenie stopy wydrążonej
  2. Leczenie zachowawcze stopy wydrążonej: • ćwiczenia korekcyjne, które mają na celu: • przywrócić prawidłowe warunki anatomiczne stopy, • wzmocnienie mięśni osłabionych, • usunięcie przykurczy i przywrócenie prawidłowej elastyczności rozcięgna podeszwowego, • ćwiczenia reedukacyjne mięśni znajdujących się po wewnętrznej stronie stopy, • ćwiczenia rozciągające cały aparat stopy; • masaż; • fizykoterapia; • zastosowanie odpowiedniego obuwia ortopedycznego; • zastosowanie specjalnych wkładek do butów,
  3. które uniosą sklepienie poprzeczne stopy.
  4. W zależności od zaawansowania wady, wykonuje się leczenie operacyjne: • zabieg na tkankach miękkich (wydłużenie ścięgien, przecięcie mięśni), • osteotomia zmieniająca wydrążenie stopy
  5. (obniża sklepienie).

Rehabilitacja po zabiegu operacyjnym, polega na przywróceniu w pełni funkcji stopy, poprzez przywrócenie prawidłowego zakresu ruchu w stawach, rozluźnienie tkanek w jej obrębie, wzmocnienie mięśni, zapewnienie stabilizacji oraz stosowanie ćwiczeń z zakresu reedukacji chodu.

Profilaktyka stopy wydrążonej Jednym z głównych zadań w profilaktyce wystąpienia wady, jaką jest stopa wydrążona, jest dbanie o wydolność całego aparatu stopy przez odpowiednie stosowanie ćwiczeń u dzieci od najmłodszych lat, wzmacniając mięśnie, które uczestniczą i wspomagają funkcję stopy.

Bezwzględne jest noszenie przez dzieci zdrowego obuwia (nie za małego), które przyczynia się do prawidłowego ustawienia stopy i wspomaga rozwój jej funkcji. Ważnym elementem jest stała kontrola stóp u lekarza ortopedy bądź fizjoterapeuty oraz ewentualne wczesne wykrycie wady, która może się rozwijać wraz ze wzrostem dziecka.

Należy pamiętać o odpowiednim korygowaniu całego ciała dziecka, ze szczególnym uwzględnieniem struktur mięśniowych

i kręgosłupa, gdyż każda wada postawy może wpłynąć również na nieprawidłowy rozwój stopy, co w efekcie może skutkować pojawieniem się stopy wydrążonej.

Stopa wydrążona u dziecka – przyczyny i leczenie

Cały czas czekamy na podpisanie umowy z NFZ w sprawie programu “Profilaktyka 40 plus”. Na obecną chwilę nie prowadzimy zapisów w celu wykonania skierowań. Jak to będzie możliwe od razu poinformujemy. Szanowni Pacjenci, w dniu 4 czerwca przychodnia czynna będzie w godzinach 8.00-17.00. Punkt pobrań będzie zamknięty.

UWAGA! od teraz osoby chcące wykonać test na Covid-19 wchodzą na stronę gov.pl/dom i wypełniają formularz na podstawie którego kierowane są na test

W przypadku stopy wydrążonej dochodzi do nadmiernego wysklepienia w odcinku stopy, który znajduje się między głowami kości śródstopia a guzem piętowym.

Odcinek ten najczęściej jest również skrócony, co przyczynia się do ogólnego skrócenia stopy. Wada ta pojawić się może już we wczesnym dzieciństwie, czasami nieco później a bardzo często podczas tzw. skoków wzrostowych, kiedy dzieci są w okresie dojrzewania.

Wiek między 10 a 14 rokiem życia to okres, w którym należy zwrócić szczególną uwagę na wadę tego typu w obrębie stopy, ponieważ wtedy zniekształcenie się nasila stopniowo.

Stopa wydrążona u dziecka – jakie są przyczyny stopy wydrążeniowej u dzieci?

Głównymi czynnikami predysponującymi do powstania stopy wydrążonej są:

  • zaburzenia równowagi mięśniowej, wynikające ze zmian rozwojowych w obrębie dolnego odcinka rdzenia kręgowego (rozszczep kręgosłupa),
  • mózgowe porażenie dziecięce,
  • niedowłady spastyczne,
  • choroby mięśni,
  • zmiany w obrębie nerwów obwodowych,
  • noszenie zbyt ciasnych skarpetek lub butów.

Wada może pojawić się już w dzieciństwie, zwykle formuje się podczas tzw. skoków wzrostowych, czyli okresów, w których dziecko intensywnie rośnie. Szczególnie uwagę na stopy dziecka powinno się zwracać między 10. a 14. rokiem życia.

Jeśli zauważymy, że podczas swobodnego siadu, gdy stopa jest zupełnie odciążona, wygląda na zgiętą, naprężoną, lub wręcz jeśli pojawi się jakiekolwiek zniekształcenie, albo po prostu dziecko skarży się na ból stóp, jak najszybciej należy zwrócić się do lekarza ortopedy lub neurologa.

Stopa wydrążona u dziecka – jak przebiega leczenie stopy wydrążeniowej u dzieci?

Leczenie zachowawcze stopy wydrążonej:

  • ćwiczenia korekcyjne, które mają na celu,
  • przywrócić prawidłowe warunki anatomiczne stopy,
  • wzmocnienie mięśni osłabionych,
  • usunięcie przykurczy i przywrócenie prawidłowej elastyczności rozcięgna podeszwowego,
  • ćwiczenia reedukacyjne mięśni znajdujących się po wewnętrznej stronie stopy,
  • ćwiczenia rozciągające cały aparat stopy,
  • masaż,
  • fizykoterapia,
  • zastosowanie odpowiedniego obuwia ortopedycznego,
  • zastosowanie specjalnych wkładek do butów, które uniosą sklepienie poprzeczne stopy.

W zależności od zaawansowania wady, wykonuje się leczenie operacyjne:

  • zabieg na tkankach miękkich (wydłużenie ścięgien, przecięcie mięśni),
  • osteotomia zmieniająca wydrążenie stopy (obniża sklepienie).
  • Rehabilitacja po zabiegu operacyjnym, polega na przywróceniu w pełni funkcji stopy, poprzez przywrócenie prawidłowego zakresu ruchu w stawach, rozluźnienie tkanek w jej obrębie, wzmocnienie mięśni, zapewnienie stabilizacji oraz stosowanie ćwiczeń z zakresu reedukacji chodu.

Stopa wydrążona u dziecka – jak wygląda profilaktyka?

Jednym z głównych zadań w profilaktyce wystąpienia wady stopy wydrążeniowej, jaką jest stopa wydrążona, jest dbanie o wydolność całego aparatu stopy przez odpowiednie stosowanie ćwiczeń u dzieci od najmłodszych lat, wzmacniając mięśnie, które uczestniczą i wspomagają funkcję stopy. Bezwzględne jest noszenie przez dzieci zdrowego obuwia (nie za małego), które przyczynia się do prawidłowego ustawienia stopy i wspomaga rozwój jej funkcji. Ważnym elementem jest stała kontrola stóp u lekarza ortopedy bądź fizjoterapeuty oraz ewentualne wczesne wykrycie wady, która może się rozwijać wraz ze wzrostem dziecka. Należy pamiętać o odpowiednim korygowaniu całego ciała dziecka, ze szczególnym uwzględnieniem struktur mięśniowych i kręgosłupa, gdyż każda wada postawy może wpłynąć również na nieprawidłowy rozwój stopy, co w efekcie może skutkować pojawieniem się stopy wydrążonej.

W celu umówienia się na konsultację u ortopedy skontaktuj się z placówką Onkolmed Lecznica Onkologiczna pod numerem telefonu: +48222902337

Szanowni Pacjenci,

Przed zapisem do onkologa bardzo prosimy o dokładne zapoznanie się z zakresem działalności danego lekarza (każdy lekarz onkolog leczy inną część ciała).

W przypadku problemu z wyborem właściwego specjalisty onkologa, prosimy o kontakt z Recepcją Onkolmed. Chętnie służymy pomocą. W celu prawidłowego zapisu do specjalisty, przeprowadzamy wywiad z Pacjentem.

Mając tę wiedzę łatwiej jest nam zaoferować konkretną pomoc i wybór odpowiedniego lekarza.

Ze względu na długą listę oczekujących w przypadku rezygnacji z wizyty prosimy o wcześniejsze jej odwołanie. 

Szanujmy się wzajemnie.

Stopa wydrążona

Ludzkie stopy mają ogromne znaczenie w funkcjonowaniu całego organizmu. To na nich spoczywa trud utrzymania ciężaru ciała. Współcześnie nie poświęca się odpowiedniego zainteresowania działaniom profilaktycznym służącym stopom.

Odstępstwa od norm są bagatelizowane, a jeśli pojawiają się dolegliwości, zdarza się, że pacjenci liczą na samoistne ich ustąpienie.

Leia também:  Zwyrodnienie stawu barkowego – jak leczyć zwyrodnienie barku?

Refleksja zazwyczaj przychodzi dopiero w momencie, gdy nieprawidłowości przybierają nieodwracalny charakter.

Stopa wydrążona nie należy do najlepiej rozpoznawanych i opisanych wad postawy. Występuje rzadziej niż płaskostopie będące częstym i szeroko komentowanym problemem.

Deformacja ta powoduje bardziej uciążliwe niż płaskostopie dolegliwości i wykazuje tendencje do poważniejszych powikłań.

Celem niniejszej publikacji jest zaprezentowanie etiologii, obrazu klinicznego oraz postępowania diagnostycznego stopy wydrążonej w oparciu o przypadek czternastoletniej pacjentki. 

Stopa wydrążona to wspólne określenie schorzenia występującego w kilku różnych postaciach klinicznych. Cechą dla wszystkich form tej wady jest nadmiernie uniesiony łuk w płaszczyźnie strzałkowej, który nie ulega spłaszczeniu na skutek obciążenia masą ciała12. Zdarzają się przypadki, gdy uniesionemu wysklepieniu stopy nie towarzyszą żadne dodatkowe nieprawidłowości.

Wówczas wysoki łuk traktuje się wyłącznie jako cechę morfologiczną i nie rozpatruje się go w kategoriach choroby. Taki kształt stopy może być spowodowany podwyższoną wartością kąta zawartego pomiędzy osią kości piętowej a podłożem. W przypadku stopy płaskiej wartość kąta wynosić może poniżej 10°, przy stopie wydrążonej wartość przewyższa 25°, według niektórych źródeł 30° (rys. 1)3 4.

Stopa wydrążona w najprostszej postaci obejmuje deformacje występujące tylko w płaszczyźnie strzałkowej. Można tu wyodrębnić postać przednią, tylną oraz mieszaną, w zależności od lokalizacji dominującego zniekształcenia5 6. Odrębnym wariantem stopy wydrążonej jest kompleks deformacji zawierający element szpotawości tyłostopia.

Często zdarza się, że zniekształcenie dotyczy jednocześnie przedniej i tylnej części stopy.

Patogeneza i czynniki predysponujące do wystąpienia wady

Czynniki neurologiczne

Szacuje się, że nawet dwie trzecie przypadków patologicznie uniesionego łuku stopy uwarunkowane są nieprawidłowościami neurologicznymi7. 

  • Spośród wszystkich schorzeń układu nerwowego korelujących z przypadkami stopy wydrążonej szczególną uwagę zwraca częstość występowania choroby Charcota-Mariego-Tootha (CMT). Jest to najczęstsza przyczyna neurologiczna manifestująca się takiego rodzaju deformacją stopy8 9 10 11. Choroba Charcota-Mariego-Tootha to dziedziczna neuropatia czuciowo-ruchowa, objawiająca się zwolnieniem tempa przewodnictwa nerwowego, co poważnie zaburza równowagę mięśniową. Stopa wydrążona to najbardziej charakterystyczny objaw, silnie utożsamiany z CMT12. 
  • Choroba Déjerine-Sottasa, która podobnie jak CMT jest rodzajem dziedzicznej neuropatii powodującej wyniszczenie mięśni i deformacje szkieletowe13. 
  • Ataksja Friedreicha – choroba ma charakter dziedziczny, wywołuje postępującą degenerację w układzie nerwowym14 15 16. 
  • Poliomyelitis – postać porażenna choroby może spowodować selektywną destrukcję motoneuronów, co skutkuje zachwianiem równowagi mięśniowej. 
  • Syndrom Roussy’ego-Levy – choroba powoduje uszkodzenie nerwów obwodowych i w rezultacie degenerację mięśni17. 
  • Wszelkiego rodzaju atrofie rdzeniowo-mięśniowe uszkadzające jądra przednie rdzenia kręgowego i w konsekwencji osłabiające mięśnie szkieletowe18 19. 
  • Wady strukturalne w obrębie rdzenia kręgowego, takie jak guzy, jamistość rdzenia lub jego rozszczep czy uwięźnięcie20 21.
  • Porażenie mózgowe – szacuje się, że ok. 34% osób dotkniętych porażeniem mózgowym ma stopę wydrążoną22. Pacjenci, w szczególności ci z hemiplegią, mogą zaobserwować u siebie końsko-szpotawe ustawienie stóp na skutek spastyczności mięśnia piszczelowego tylnego23 24. 

Przyczyny pourazowe

  • Przykurcz Volkmanna w obrębie głębokich mięśni podudzia.
  • Rany miażdżone kończyn dolnych.
  • Niektóre typy oparzeń tkanek miękkich.
  • Wadliwy zrost kości (szczególnie w przypadku złamań szyjki kości skokowej25 26).
  • Uszkodzenie nerwu kulszowego na skutek nieprawidłowo wykonanej iniekcji27.
  • Urazy mechaniczne ścięgna mięśnia strzałkowego długiego28.
  • Niepowodzenie w operacyjnej korekcji końskiego ustawienia stopy29.

Pozostałe czynniki

  • Wada wrodzona, np. stopa końsko-szpotawa. Nadmiernie uniesione sklepienie stopy jest jednym z czterech komponentów wady, obok szpotawości, utrwalonego zgięcia podeszwowego i przywiedzenia. 
  • Przyczyny niejasne – wszystkie te przypadki określono wspólnym mianem – stopa wydrążona idiopatyczna, przy czym zawsze należy brać pod uwagę ewentualność współistnienia subtelnej wady neurologicznej, niedającej się wykryć w badaniu klinicznym30 31.

Wpływ zaburzenia na biomechanikę stawów kończyny dolnej, kręgosłupa oraz chodu przedstawia schemat 1.

W przypadku stopy nadmiernie wydrążonej dochodzi do istotnych zaburzeń biomechaniki chodu. Pacjenci z bolesnymi deformacjami stopy często zmieniają strategię chodu poprzez redukcję prędkości lub zmianę proporcji trwania poszczególnych faz podporu i przeniesienia.

Celem jest zmniejszenie bólu w nadmiernie obciążanych partiach stopy. Zmniejszona powierzchnia podparcia sprawia, że pacjenci ze stopą wydrążoną chodzą niepewnie, stawiają kroki o mniejszej długości, mają niepełną propulsję.

Wykazano, że chodzą wolniej niż osoby ze zdrowymi stopami32. 

Opis przypadku

Pacjentka, lat 14, wzrost 173 cm przy masie ciała 45 kg. Stopa wydrążona występowała obustronnie. Problem nadmiernego uniesienia łuków stóp został dostrzeżony po ukończeniu 10. roku życia, pierwsze objawy bólowe wystąpiły rok później.

Według relacji matki pacjentka urodziła się o czasie, w pełni zdrowa, w ciągu jej rozwoju nie zaobserwowano nieprawidłowości. Dziewczyna nie uskarżała się na dolegliwości inne niż te spowodowane deformacjami stóp, nie cierpiała na choroby przewlekłe, nie przyjmowała żadnych leków.

Najbardziej dokuczliwe objawy, które skłoniły pacjentkę do wizyty u lekarza, to ból podeszwowej strony stopy oraz kostki bocznej [6 w skali VAS (ang. visual analog scale)], częste skręcenia stawu skokowego i utrudniony chód. Oprócz tego pacjentka skarżyła się na wiecznie zimne stopy.

Występowały też mrowienia, drętwienia oraz bolesne skurcze łydek. Dolegliwości nasilały się przy niskiej temperaturze otoczenia.

Poważnym problemem była niestabilność stawów skokowych i występowanie częstych urazów o charakterze supinacyjnym. Skręcenia częściej dotyczyły strony prawej. Pacjentka bardzo łatwo traciła równowagę, co skutkowało licznymi upadkami. Konsekwencją były kolejne urazy. Podczas wzrokowej oceny stóp pacjentki w pozycji statycznej zwracały uwagę liczne uszkodzenia naskórka.

Otarcia na palcach powstały podczas noszenia obuwia, ich przyczyną była tendencja do szponiastego ustawienia palców. Widoczne były także zrogowacenia naskórka w okolicy głów kości śródstopia, bocznych brzegów stóp oraz pięt, wynikające z przeciążenia tych miejsc (zdj. 1).

Pacjentka przewracała się podczas próby wspięcia na pięty, niemożliwe było utrzymanie wyprostowanej postawy bez obustronnego podparcia. Kąt piętowy zawarty pomiędzy osią kości piętowej a podłożem wynosił 25°. Jest to dolna wartość graniczna charakteryzująca stopę wydrążoną.

Kąt Meary’ego zawarty między osią pierwszej kości śródstopia oraz osią kości skokowej w zdrowej stopie ma wartość zerową, u pacjentki wynosił 18°, co jest typowe dla przedniej postaci stopy wydrążonej (zdj. 2). 

Kąt zawarty pomiędzy osią kości piszczelowej i linią łączącą podeszwową część kości piętowej i głową piątej kości śródstopia wynosił 90°, ten parametr nie wskazywał odchyleń od normy, która mieści się w zakresie 82–100°.

Kąt Hibba zawarty między osią kości piętowej i pierwszą kością śródstopia miał wartość 60°, co wyraźnie odbiega od normy, która kształtuje się poniżej 45°. Widoczne było opadanie przodostopia względem tylnej części stopy, zwracało uwagę także horyzontalne ustawienie kości skokowej (zdj. 3).

Opisane nieprawidłowości są charakterystyczne dla stopy wydrążonej przedniego typu. Radiogram wykonany w projekcji grzbietowo-podeszwowej – z uwagi na swoją słabą jakość – nie obrazuje wzajemnej relacji kości piętowej i skokowej. Dobrze widoczne jest za to przywiedzenie przodostopia (zdj. 4).

Pomiar wysokości sklepienia w odciążeniu i obciążeniu wykazał, że łuk nie jest patologicznie wysoki – uzyskane wartości to odpowiednio 20 i 15 mm (zdj. 5 i 6). Goniometryczna ocena sklepienia podłużnego pozwala dostrzec nieprawidłowości.

Przystawiając ramiona goniometru wzdłuż osi podłużnej kości piętowej oraz osi I kości śródstopia, uzyskuje się wartość kąta bliską 150° (zdj. 7). W stopie prawidłowo wysklepionej kąt ma wartość zbliżoną do 115°.

Do oceny tyłostopia przydatny jest test noszący nazwę Peek-a-Boo Heel. Pozwala on w szybki sposób dostrzec szpotawość tyłostopia. Pacjent ustawia się przodem do testującego z równolegle ustawionymi stopami. Przy prawidłowo ukształtowanym tyłostopiu z tej pozycji nie powinno być widać żadnego fragmentu pięty.

Jeśli jednak widoczny jest jej przyśrodkowy brzeg, ma się do czynienia ze szpotawością. U pacjentki test wypadł pozytywnie, co przedstawia zdjęcie 8. Dla potwierdzenia uzyskanego wyniku testu przeprowadza się jego dalszą część – pacjentka tyłem do obserwatora, ułożenie stóp identyczne jak poprzednio.

Można zaobserwować szpotawe ustawienie pięty, przedstawione na zdjęciu 9. Aby ocenić, czy szpotawość tyłostopia jest korektywna, czy też ma charakter utrwalony, można posłużyć się testem Colemana. Pacjentka stawia boczny brzeg stopy na deseczce o grubości 2 cm, testujący z tyłu obserwuje reakcję przodostopia na ten manewr.

Jeśli strona przyśrodkowa i pierwsze dwa palce zsuwają się z deski na podłogę, a tyłostopie ulega automatycznej korekcji (może przejść ze szpotawości w lekką koślawość), oznacza to, że deformacja jest nieutrwalona. Tak też reagowała stopa pacjentki, co przedstawia zdjęcie 10.

Odzwierciedleniem patologicznego sposobu obciążania stóp są buty, których pacjentka używa najczęściej. Zdjęcie 11 przedstawia tylną część obuwia, widoczne jest wytarcie podeszwy w bocznych częściach.

Jak do…

Co zyskasz, kupując prenumeratę?

  • 10 wydań czasopisma “Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja”
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • …i wiele więcej!

Sprawdź

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*