Spondyloza szyjna i lędźwiowa – co to jest, jakie są objawy i leczenie

Spondyloza szyjna i lędźwiowa – co to jest, jakie są objawy i leczenie

Fot: WavebreakmediaMicro / stock.adobe.com

Spondyloza należy do głównych przyczyn ubiegania się o rentę. Najczęściej występuje u osób po 40 roku życia. Powstaje na skutek zużywania dysków, czyli krążków międzykręgowych bądź zaniku trzonów kręgów.

Spondyloza to zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, które powodują zniekształcenie, ograniczenie ruchomości oraz uszkodzenie kręgów, więzadeł i stawów, czemu towarzyszy silny ból.

Choroba rozwija się z powodu zużywania i odwodnienia tkanek (dehydratacji), zmniejszonej sprężystości krążków, a w konsekwencji pogorszenia amortyzacji i stabilizacji kręgosłupa. Dotyczy każdego jego odcinka.

Najrzadziej występuje spondyloza piersiowa, a najbardziej narażony na zmiany zwyrodnieniowe jest odcinek lędźwiowy.

Zobacz też: Zwyrodnienie kręgosłupa szyjnego – objawy, przyczyny, leczenie, zapobieganie, ćwiczenia, zwyrodnienie a bóle i zawroty głowy

Jakie objawy daje spondyloza szyjna i lędźwiowa?

Na początkowym etapie choroba jest niedostrzegalna . Dolegliwości pojawiają się, gdy proces zwyrodnieniowy jest zaawansowany. Ogólne objawy spondylozy to:

  • nacisk krążków międzykręgowych na brzegi kręgów, który prowadzi do przerostu kości i powstania osteofitów (wyrośla kostne), może obejmować także powierzchnie trzonów kręgów i otworów międzykręgowych,
  • zwężenie przestrzeni międzykręgowych,
  • sztywność poranna – uczucie sztywności kręgosłupa po obudzeniu się,
  • zaburzenia czucia na skutek podrażnienia lub ucisku rdzenia kręgowego i korzeni nerwowych,
  • pogorszenie stabilności i ruchomości kręgosłupa,
  • proces zapalny innych narządów, najczęściej tęczówki oka.

Spondyloza lędźwiowa charakteryzuje się:

  • bólem w okolicy lędźwiowej promieniującym do pośladków, ud i kolan,
  • bólem tylnej strony kończyn po dłuższym chodzeniu,
  • chromaniem neurogennym,
  • nerwobólami międzyżebrowymi.

Do objawów spondylozy szyjnej należą:

  • ból głowy w okolicy potylicznej i barku promieniujący wzdłuż ramienia do łokcia,
  • uczucie ciężkości głowy i sztywności szyi, utrudniające ruchy skrętne głowy,
  • niedowład kończyn górnych w wyniku ucisku na rdzeń kręgowy,
  • ucisk na tętnice kręgowe i zmiany ukrwienia mózgu,
  • napadowy ból i zawroty głowy,
  • zaburzenia równowagi,
  • oczopląs,
  • szum w uszach.

Spondyloza kręgosłupa – przyczyny

Za występowanie spondylozy odpowiadają przeważnie:

  • nieprawidłowa stojąca i siedząca postawa ciała,
  • zaburzenia gospodarki hormonalnej,
  • brak aktywności fizycznej,
  • przebyte w przeszłości urazy kręgosłupa,
  • otyłość,
  • inne schorzenia kręgosłupa np. kręgozmyk, skolioza, krzywica, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, choroba Forestiera, choroba Scheuermanna, reumatoidalne zapalenie stawów,
  • przeciążenia statyczne i dynamiczne,
  • starzenie się (dyski wraz z wiekiem tracą elastyczność, twardnieją i kurczą się).

Większość czynników predysponujących do rozwoju spondylozy kręgosłupa związana jest z pracą. Wszystkie determinanty choroby powodują przewlekłe drażnienie więzadeł i stawów kręgosłupa, a w konsekwencji stany zapalne i pojawienie się osteofitów.

Spondyloza szyjna, piersiowa i lędźwiowa – ćwiczenia i rehabilitacja

W diagnozie spondylozy wykorzystuje się badanie RTG, tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny kręgosłupa, które pozwalają na ustalenie miejsca i określenie stopnia zwyrodnienia. Ponadto, aby wykluczyć inne podłoże choroby, przeprowadza się badanie krwi i moczu.

Choroba ma charakter postępujący. Leczenie spondylozy kręgosłupa opiera się na profilaktyce, ponieważ powstałych zmian zwyrodnieniowych nie da się odwrócić. Podkreśla się istotną rolę aktywności fizycznej, diety i nawadniania organizmu. Zaleca się regularne ćwiczenia mięśni brzucha, grzbietu, pośladków.

W przypadku osób z nadwagą konieczna jest dietoterapia i ograniczenie masy ciała. Osoby ze spondylozą powinny wystrzegać się nadmiernego przemęczenia i nadwyrężania kręgosłupa. Warto zapewnić sobie kilka razy w ciągu dnia kilkuminutowy odpoczynek w pozycji leżącej. Stosuje się terapię ułożeniową – przyjmowanie pozycji leżącej tyłem na twardym podłożu, by zrelaksować i odciążyć kręgosłup.

Podczas pracy należy pamiętać o utrzymywaniu prawidłowej postawy ciała.

W terapii spondylozy stosuje się rehabilitację. Ćwiczenia rehabilitacyjne wzmacniają i rozciągają mięśnie stabilizujące kręgosłup, a w konsekwencji zmniejszają ucisk krążków międzykręgowych. Zaleca się ćwiczenia rozluźniające mięśnie.

Bardzo ważny element procesu leczniczego stanowią masaże. Pomocna jest terapia manualna, która przywraca fizjologiczną ruchomość między stawami, przez co redukuje zaburzenia funkcjonalne w kręgosłupie.

Zastosowanie ma także magnetoterapia, która ma na celu złagodzenie stanów zapalnych.

Częste i nasilone dolegliwości spondylozy leczy się przy zastosowaniu farmakoterapii. Lekarze polecają środki rozluźniające mięśnie, przeciwbólowe, niesteroidowe leki przeciwzapalne, zastrzyki sterydowe i preparaty wspomagające odbudowę chrząstki stawowej.

Zastosowanie mają sprzęty ortopedyczne. W przypadku spondylozy szyjnej chorzy zakładają kołnierze ortopedyczne, a przy spondylozie lędźwiowej specjalne pasy i gorsety ortopedyczne. Ostatecznością jest leczenie chirurgiczne.

Operację przeprowadza się w sytuacji zakleszczenia korzenia nerwu przez osteofity.

Leczenie spondylozy opiera się na współpracy lekarza ortopedy, reumatologa i neurologa oraz pomocy rehabilitanta. Natychmiastowego kontaktu ze specjalistą wymagają następujące sytuacje: pojawienie się rwy kulszowej, promieniowanie bólu do innych okolic ciała, zaburzenia czucia i drętwienie kończyn.


Czy artykuł okazał się pomocny?

Spondylopatia szyjna

Kręgosłup szyjny cechuje swoistość i odrębność, uwarunkowane budową anatomiczną i biomechaniką. Zdaniem prof. Jana Haftka: „w nim ogniskują się wszystkie problemy dotyczące całego kręgosłupa. Kto pozna dokładnie zagadnienia związane z diagnostyką i leczeniem kręgosłupa szyjnego, dla tego leczenie schorzeń pozostałych odcinków nie będzie stanowiło żadnej trudności”.

Swoistość ta stwarza kłopoty z ustaleniem nazewnictwa różnych stadiów zaawansowania choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa. Najczęstsze określenia to:

  • osteoartropatia (osteoarthritis)
  • spondyloartropatia (spondyloarthritis)
  • osteochondroza (osteochondrosis)
  • dyskopatia
  • spondyloza szyjna
  • choroba dyskowa.

Trudności wynikają stąd, że poza widocznymi zmianami zwyrodnieniowymi w strukturach kostnych lub miękkich kręgosłupa choroba może pośrednio dotykać rdzenia, korzeni i ich naczyń oraz tętnic kręgowych. Znajduje to odzwierciedlenie w symptomatologii klinicznej.

Określeniem łączącym nazwy wykorzystywane dotychczas w celu zdefiniowania różnych etapów choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa jest spondylopatia. Chorobę dyskową uznaje się za jej fazę wstępną, ale bywa ona również następstwem urazu (pourazowy dysk szyjny). Zaawansowanym stadium choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa jest spondyloza szyjna.

Definicja

Spondylopatia to termin obejmujący różne stadia zaawansowania patologii kręgosłupa, w tym chorobę dyskową i spondylozę.

Wyróżnia się następujące postacie choroby dyskowej kręgosłupa szyjnego:

  • dysk szyjny miękki – wypadnięcie jądra miażdżystego lub jego fragmentu
  • dysk twardy – narastające wyrośle kostno-chrzęstne, tzw. osteofity, uciskające sąsiednie struktury nerwowe.

Spondyloza szyjna (cervical spondylosis) jest terminem używanym wtedy, gdy występują zmiany zwyrodnieniowe na poziomie dysków blaszek granicznych, wyrostków stawowych lub stawów hakowo-kręgowych i więzadła żółtego. Zmiany te są pojedyncze lub mnogie i ostatecznie wywołują zwężenie kanału kręgowego bądź ciasnotę w otworach międzykręgowych i odpowiadają za radikulopatię i mielopatię szyjną.

Epidemiologia

Choroba dyskowa odcinka szyjnego występuje rzadziej niż w dolnym odcinku kręgosłupa (1:3-1:4). U ok. 70% chorych zmiany umiejscawiają się na wysokości C5-C6 i C6-C7, a u 20% na C4-C5 i C7-D1. W ciągu 8-12 tygodni u ponad 80% chorych objawy ustępują samoistnie lub po leczeniu fizjoterapeutycznym. W 20-40% przypadków obserwuje się brak poprawy lub nawroty.

Spondyloza szyjna jest najczęstszą przyczyną mielopatii szyjnej. Po 50 r.ż. niemal równie często występuje ona u mężczyzn jak u kobiet. W tej grupie wiekowej jest rozpoznawana u 50-60% osób, przy czym tylko u ok. 20% przybiera postać powoli narast…

Ból kręgosłupa | diagnoza, leczenie

Wyróżniamy dwie przyczyny bólu kręgosłupa: mechaniczną i chemiczną. Ból kręgosłupa o podłożu mechanicznym jest główną przyczyną problemów z kręgosłupem. Aktualne badania naukowe donoszą że 97-98 % bólów kręgosłupa spowodowana jest czynnikami mechanicznymi.

Znaczna część tych dolegliwości (nawet do 90%) spowodowana jest uszkodzeniem krążka międzykręgowego. Powodem takiego bólu może być wykonanie nagłego ruchu bądź dźwignięcie ciężkiego przedmiotu. W takim przypadku Pacjent może odczuwać ból kręgosłupa z możliwością promieniowania np. do kończyny.

Występuje również zespół dolegliwości który spowodowany jest przeciążeniem, a co za tym idzie utratą elastyczności oraz prawidłowej ruchomości tkanek przykręgosłupowych. Przyczyną takiego bólu może być wcześniejszy uraz, zabieg operacyjny, bądź przebyty epizod uszkodzenia krążka międzykręgowego, jak również siedzący tryb życia oraz jednostajna pozycja w ciągu dnia.

Ostatni zespół bólowy kręgosłupa to zespół posturalny, który dotyczy głównie ludzi młodych; spowodowany błędnym nawykiem postawy.

Ból kręgosłupa o podłożu chemicznym charakteryzuje się stałością objawów. Pacjent z takim bólem ma problem ze znalezieniem pozycji, w której odczuwa ulgę, a każdy ruch nasila dolegliwości. Dodatkowo mogą wystąpić objawy takie jak: obrzęk, zaczerwienienie oraz podwyższona temperatura bolesnej okolicy kręgosłupa.

Zespół bólowy kręgosłupa – podział

  • Jeśli ból kręgosłupa, potocznie określany przez pacjentów jako ból pleców, pojawił się nagle lub od pierwszych symptomów do rozwinięcia się dużego bólu minęło niewiele czasu to mamy do czynienia z bólem ostrym.
  • Jeśli dolegliwości rozwijały się w czasie, początkowo występowały co jakiś czas, następnie z rosnącym nasileniem zaczęły występować codziennie to mamy do czynienia z bólem przewlekłym.

Ból kręgosłupa – odcinek lędźwiowo-krzyżowy kręgosłupa

Ból kręgosłupa lędźwiowego najczęściej jest następstwem przyczyn mechanicznych.

Są wśród nich statyczne przeciążenia kręgosłupa wynikające z pracy w pozycjach niekorzystnych lub nagłe przeciążenia dynamiczne.

Leia também:  Jakie Sa Objawy Bolu Trzustki?

Ból odcinka lędźwiowego jest fizjologiczną reakcją organizmu na przekroczenie dopuszczalnego zakresu ruchu lub wykonywania pracy ze zbyt dużym obciążeniem, zapobiegając przed jego uszkodzeniem.

Dyskopatia odcinka lędźwiowego kręgosłupa

Bóle kręgosłupa lędźwiowego w 60-80% związane są z dyskopatią i najczęściej występują u osób pomiędzy 30 a 50 rokiem życia.

Jest to rodzaj przepukliny krążka międzykręgowego (dysku) polegającej na rozerwaniu zewnętrznej warstwy krążka i jego uwypukleniu się na zewnątrz powodując ucisk nerwów, mięśni i naczyń krwionośnych.

Bezpośrednią przyczyną dyskopatii może być gwałtowny ruch zgięciowy lub zgięciowy z dodatkową rotacją, co przemieszcza jądro miażdżyste ku tyłowi, wywołując pęknięcie.

Dyskopatia najczęściej ma jednak przebieg długotrwały z okresami zaostrzenia dolegliwości, co wpływa na leczenie kręgosłupa. Wspomniany ucisk korzenia nerwowego wywołuje tzw. rwę kulszową. Jest to bardzo nieprzyjemne uczucie ostrego bólu przeszywającego nogę. Ból jest tak silny, że ciężko jest się pacjentowi wyprostować, dodatkowo pacjent często ma uczucie drętwienia nogi.

Zmiany zwyrodnieniowe a ból odcinka lędźwiowego kręgosłupa

Zmiany zwyrodnieniowe najczęściej pojawiają się z wiekiem, szczyt choroby przypada na 50-60 rok życia. Przyczyną może być zmniejszenie aktywności fizycznej i idące za tym osłabienie mięśni stabilizujące kręgosłup.

Dochodzi wówczas do przeciążenia kręgów i tkanek kręgosłupa, które nie są przyzwyczajone do forsownych przeciążeń statystycznych (siedzący tryb życia).

Dolegliwości bólowe mają charakter stały lub przerywany i nasilają się podczas ruchu lub przy długotrwałym staniu.

Jeśli zmiany zwyrodnieniowe nie są znacznie nasilone, możliwe jest ich leczenie w sposób zachowawczy. Opiera się głównie na rehabilitacji ruchowej oraz edukacji odnośnie koniecznych zmian w codziennym funkcjonowaniu i dbaniu o zdrowy kręgosłup. Również tutaj możliwe jest wspomaganie procesu rehabilitacji przez wykonanie terapeutycznego ostrzyknięcia.

Bóle kręgosłupa a zmiany przeciążeniowe kręgosłupa

Jest to jedna z częstszych przyczyn wpływających na przewlekłe bóle kręgosłupa. Jest połączeniem przeciążeń mięśni, więzadeł i krążków międzykręgowych w wyniku ciężkiej pracy fizycznej, uprawiania sportu lub przybierania niewłaściwych pozycji.

Dolegliwości bólowe czasem ujawniają się nie w obrębie kręgosłupa, a w odległych częściach ciała. W zależności od czynników i nasilenia mogą być bardzo zróżnicowane. Jednak zawsze powinny być sygnałem ostrzegawczym.

Leczenie kręgosłupa zawsze wymaga konsultacji u specjalisty.

Kręgoszczelina i kręgozmyk

Kręgoszczelina to przerwanie ciągłości kręgu. Występuje najczęściej u osób młodych, aktywnych sportowo. Dolegliwości bólowe są miejscowe, z reguły nasilone bardziej po jednej stronie. W przypadku kiedy dojdzie do przesunięcia kręgu leżącego powyżej do przodu w stosunku do kręgu leżącego poniżej, mamy do czynienia z kręgozmykiem.

Jego powstanie może mieć miejsce na podstawie wcześniejszej kręgoszczeliny lub ze względu na znaczną niestabilność w przebiegu zmian zwyrodnieniowych. Typowym objawem jest ból kręgosłupa lędźwiowego, często określany przez pacjentów jako ból krzyża. Zarówno w jednym, jak i drugim schorzeniu istnieje możliwość leczenia rehabilitacyjnego.

Szczególnie w przypadku kręgoszczeliny liczy się postawienie jak najszybszego rozpoznania, kiedy to defekt kostny ma możliwość spontanicznego wygojenia się.

W przypadku kiedy leczenie kręgosłupa w formie zachowawczej nie przynosi efektu, możemy wykonać operacyjne zespolenie cieśni kręgu (miejsce powstawania kręgoszczeliny) lub stabilizację kręgosłupa objętego kręgozmykiem.

Ból kręgosłupa szyjnego

Ból kręgosłupa szyjnego jest na drugim miejscu pod względem liczby występowania dolegliwości bólowych kręgosłupa. Coraz częściej skarżą się na nie osoby prowadzące siedzący tryb życia, a przede wszystkim pracujące w pozycji siedzącej.

Schorzenie to dotyczy najczęściej szwaczek, pracowników laboratoryjnych pracujących przy mikroskopach, a także osób obsługujących stanowiska komputerowe. Ma to związek z długotrwałym przebywaniem w pozycji statycznej, brakiem aktywności fizycznej, gdzie kręgosłup jest w nieprawidłowej pozycji w czasie wykonywania codziennych czynności.

Dlatego tak ważne jest zwracanie uwagi na prawidłową pozycję głowy i utrzymywanie właściwej postawy ciała.

Długotrwałe obciążenia mogą prowadzić do dyskopatii odcinka szyjnego, co stanowi prawie połowę wszystkich przyczyn bólowych tej części kręgosłupa. Zespół bólowy odcinka szyjnego może występować pod różną postacią: ból, tkliwość, zwiększone napięcie mięśni, sztywność, a nawet unieruchomienie.

Czasem odczuwalne są dolegliwości towarzyszące: ból pleców, ból okolicy szyi, ból między łopatkami, migrena, ból szczęki i okolicy uszu, zaburzenia wzroku.

Schorzenie okolicy szyi określane jest jako interdyscyplinarne, gdyż leczeniem mogą zajmować się ortopedzi, neurolodzy, reumatolodzy, czy fizjoterapeuci.

Kręgosłup w odcinku szyjnym podatny jest na zmiany degeneracyjne, a to za sprawą jego dużej ruchomości i podatności na obciążenia. Bóle mogą mieć postać ostrą, związaną ze stanem zapalnym bądź uszkodzeniem, a także postać przewlekłą, związaną ze zmianami zwyrodnieniowymi tzw. zwyrodnienie kręgosłupa szyjnego.

Zespół bólowy kręgosłupa odcinka szyjnego może być również związany ze złym stanem emocjonalnym. Sytuacje stresowe powodują nadmierne napięcie okolicy karku i barków powodując ich ból. Osoby z depresją lub problemami psychicznymi mogą uskarżać się na stany przewlekłe, trudne do leczenia.

  • Spondyloza szyjna W wyniku starzenia się tkanek dochodzi do spondylozy szyjnej, czyli zmian zwyrodnieniowych kręgów, krążków międzykręgowych, chrząstek stawowych oraz stawów międzywyrostkowych. Jest to proces przewlekły, trwający wiele lat, na który składa się suma wszystkich urazów i przeciążeń.
  • Radikulopatia szyjnaJest to zespół dolegliwości bólowych związany z uciskiem na korzeń nerwowy. Radikulopatia wywołuje uczucie drętwienia i osłabienia z możliwym niedowładem kończyny górnej. Charakterystyczne dla rwy ramiennej jest ból kręgosłupa szyjnego promieniujący do kończyny górnej. W początkowej fazie ból może nasilać się przy kichaniu lub kaszlu, w kolejnym stadium nasila się, z wyraźnym promieniowaniem do barku. Ból odczuwalny jest podczas ruchów głową promieniując do łopatki, klatki piersiowej, nawet aż do palców dłoni. Najczęstszą przyczyną są zmiany zwyrodnieniowe, na jakie narażony jest kręgosłup, związane ze starzeniem się organizmu i trybem życia. Ciężka praca fizyczna, jak również częste powtarzanie tych samych czynności w niewłaściwej pozycji prowadzą do wypuklin powodujących ucisk na korzenie. Inną przyczyną rwy ramiennej mogą być mikrourazy oraz choroby zapalne lub nowotworowe.
  • Zespół szyjny górny Inną nazwą zespołu szyjnego górnego jest zespół Barrego-Lieou. Ból występuje głównie w górnej części karku i potylicy, czasem promieniując do skroni i czoła. Główną przyczyną występowania zespołu są zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa w części szyjnej prowadzące do ucisku na tętnice kręgowe i struktury unerwienia.
  • Migrena szyjna Bóle głowy pochodzenia szyjnego związane są z dysfunkcją w obrębie układu mięśniowo-szkieletowego odcinka szyjnego kręgosłupa i stanowią ok. 15% wszystkich przyczyn bólów głowy. Główną przyczyną są zmiany zwyrodnieniowe powodujące podrażnienie splotu współczulnego okołotętniczego lub ucisk tętnicy kręgowej. Z badań wynika, że migrena częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn. Najbardziej narażeni są pracownicy biurowi, zmuszeniu trzymać głowę w jednej pozycji np. przed monitorem. Długotrwały ból może być również wywołany nieprawidłową pozycją w czasie snu.
  • Urazy odcinka szyjnegoBól kręgosłupa szyjnego bardzo często może być następstwem urazu, a wśród nich są dość niebezpieczne wypadki drogowe (mechanizm uszkodzenia zgięciowego i wyprostnego) lub upadki z wysokości (złamanie kompresyjne lub zmiażdżeniowe). Zgięciowy mechanizm urazu kręgosłupa jest wynikiem działania olbrzymiej siły powodującej nagłe zgięcie kręgosłupa ku przodowi ze znacznie przekroczonym zakresem jego ruchomości. W następstwie dochodzi do przesunięcia trzonów kręgowych, powodując uciążliwe bóle kręgosłupa. Do wyprostnego mechanizmu urazu kręgosłupa dochodzi w momencie gdy mamy do czynienia z siłami działającymi na głowę od przodu, co doprowadza do nagłego przeprostu z uszkodzeniem krążka kręgowego i rozerwania więzadła.
  • Znacznie niebezpieczniejsze są urazy kręgosłupa szyjnego typu Whiplash (smagnięcie biczem). Test to typowy uraz w wypadkach samochodowych (przy uderzeniu w tył pojazdu). Wynikiem działającej siły jest gwałtowne odgięcie karku z przeniesieniem głowy za barki, po czym siła bezwładności przenosi głowę do przodu. Objawami są bóle kręgosłupa w odcinku szyjnym, ból głowy trwający wiele miesięcy, a także ból kręgosłupa piersiowego. Towarzyszyć temu mogą również zawroty głowy, zaburzenia widzenia i równowagi. Czasem spotyka się również wahania emocjonalne, zaburzenia snu lub omdlenia. W takich wypadkach konieczne jest unieruchomienie odcinka szyjnego przy użyciu kołnierza ortopedycznego przez 2-4 tygodnie.

Ból kręgosłupa – uszkodzenia kręgosłupa

  • Nagły uraz – uszkodzenie tkanek pierścienia włóknistego krążka pod wpływem gwałtownego i silnego urazu.
  • Przeciążenia przewlekłe – powstające latami, powodujące uszkodzenia kręgów i krążków międzykręgowych.

Leczenie bólu kręgosłupa

Leczenie bólu kręgosłupa polega głównie na zwalczaniu przyczyny, a nie tylko objawów. U Pacjenta z dolegliwościami bólowymi stosuje się ruch działający leczniczo, który dobierany jest na podstawie wyników badania czynnościowego kręgosłupa.

Leia também:  Jakie Objawy Na Wyrostek?

Według statystyk, dziewięciu na dziesięciu Pacjentów, którzy przeszli ból krzyża, dozna kolejnego w przeciągu najbliższego roku, a u jednej trzeciej osób objawy będą bardziej nasilone.

Z uwagi na tak pesymistyczne statystyki, najważniejszym elementem leczenia jest zapobieganie nawrotom.

Głównym narzędziem w leczeniu jest edukacja Pacjenta, który musi nauczyć się innego niż dotąd wykonywania codziennych czynności.

Siedzenie, zakładanie butów, wstawanie z łóżka czy podnoszenie przedmiotów z podłogi może wywoływać ból pleców.

Takie postępowanie lecznicze sprawia, że Pacjent jest niezależny w procesie leczenia, zna procedury ratunkowe jak również profilaktyczne, które pomagają zapobiegać występowaniu nawrotów.

W zdecydowanej większości przypadków leczenie kręgosłupa ma charakter rehabilitacyjny. Dla każdego pacjenta dobierany jest odpowiedni protokół rehabilitacyjny. Zakłada on jak najszybsze zmniejszenie odczuwanych dolegliwości bólowych, aby możliwe było wykonywanie czynności dnia codziennego.

W kolejnym etapie skupiamy się na ugruntowaniu osiągniętych efektów oraz zapobieganiu nawrotom. W szczególnych przypadkach, kiedy postępy rehabilitacji według lekarzy są niesatysfakcjonujące, możliwe jest przeprowadzenie zabiegu terapeutycznego ostrzyknięcia.

Po zabiegu pacjent powinien powrócić do rehabilitacji.

W przypadku znacznych objawów neurologicznych (znaczny ból w obrębie kończyny, zaburzenia czucia i siły mięśniowej w obrębie kończyny), które nie ustępują lub wręcz mają tendencję do nasilania się, proponujemy pacjentowi pilne odbarczenie struktur nerwowych. Można to uzyskać poprzez wykonanie operacji dyscektomii. Po operacji konieczna jest rehabilitacja, której zadaniem jest zapobieganie podobnym zdarzeniom w przyszłości.

W wyjątkowych sytuacjach, szczególnie u ludzi starszych, po niewielkich urazach lub nagłych przeciążeniach, może dojść do powstania złamania kompresyjnego w obrębie kręgu.

Chory skarży się na silny ból kręgosłupa nasilający się w ruchu lub podczas zmian pozycji. Samo złamanie przypomina zgniatanie pudełka.

Konieczne jest wykonanie badań obrazowych, które pozwalają stwierdzić, który z kręgów uległ złamaniu i jak duże jest zniekształcenie. W leczeniu tego typu złamań wykorzystujemy technikę wertebroplastyki.

W przypadkach zmian bardzo zaawansowanych, kiedy degeneracja kręgosłupa jest znaczna lub nasilenie objawów neurologicznych jest duże, może się okazać, że konieczna jest operacja.

Jej zakres i dokładna technika jest ustalana dla każdego pacjenta oddzielnie. Wszystkie operacje polegają na stabilizacji kręgosłupa z różnego rozmiaru odbarczeniem struktur nerwowych.

Po leczeniu operacyjnym konieczna jest rehabilitacja, która pozwoli na powrót do normalnego funkcjonowania oraz wyuczenia odpowiednich zachowań.

Ból kręgosłupa – profilaktyka pierwotna!

Należy sobie wyrobić nawyk ochrony kręgosłupa, by codzienne czynności wykonywane automatycznie, często w sposób nieprawidłowy, nie powodowały nakładających się na siebie mikrourazów i przeciążeń działających na kręgosłup.

Bibliografia:

Piotr Józefowski, Anna Kołcz-Trzęsicka, Anna Żurowska, “Zdrowy kręgosłup”, Warszawa, Wydawnictwo SBM Sp. z o.o., 2015, ISBN 978-83-7845-875-3

Dyskopatia szyjna – objawy i leczenie

Szacuje się, że w ciągu roku na 100 tys. osób ponad 170 będzie miało objawy spowodowane przez dyskopatię w odcinku szyjnym kręgosłupa. W ciągu 30 następnych lat około 5 proc. osób doświadczy objawów, co nie oznacza, że pozostałe osoby dyskopatii nie mają. Po prostu nie odczuwają jej skutków.

Dyskopatia co to jest?

Dyskopatia to zmiany zwyrodnieniowe, które obejmują głównie krążek międzykręgowy. Dochodzi do niej, gdy zachodzi jedna ze zmian:

  • zwyrodnienie krążka międzykręgowego bez jego uwypuklenia na zewnątrz,
  • zwyrodnienie krążka z jego symetrycznym uwypukleniem (bulging),
  • przepuklina krążka międzykręgowego (disk herniation) — przepuklina jądra miażdżystego (inna nazwa dyskopatii), tu zwykle uwypukleniu ulegają też fragmenty pierścienia włóknistego, a niekiedy także elementy chrzęstne, kostne i więzadłowe.

W uproszczeniu, dyskopatia to uszkodzenie dysku, czyli na przykład wysuwanie się krążka międzykręgowego (dysku) spomiędzy kręgów kręgosłupa.

Krążek może uciskać na pobliski nerw i powodować ból. W zależności od lokalizacji przepukliny dysku odczuwa się ból: dolnej części pleców (okolicy lędźwiowej kręgosłupa), karku, drętwienie lub mrowienie w ramionach, plecach, rękach, nogach lub stopach, problemy ze zginaniem lub prostowaniem pleców, a jeśli dysk naciska na nerw kulszowy – powoduje rwę kulszową.

Nie wszystkie jednak wysunięte dyski powodują dolegliwości bólowe i wiele osób może nawet nie wiedzieć, że ma przepuklinę.

Z medycznego punktu widzenia należy rozróżnić bóle karku od dyskopatii szyjnej powodującej dolegliwości bólowe tej okolicy, jak i ból osiowy kręgosłupa od zwyrodnienia dysku, objawiających się dolegliwościami mięśniowo-szkieletowymi.

W jednym z badań oceniających częstość występowania dolegliwości bólowych kręgosłupa szyjnego z podrażnieniem korzeni rdzeniowych oceniono, że średni czas trwania objawów przed postawieniem diagnozy wynosił 15 dni.

Najczęściej występowała monoradikulopatia (czyli podrażnienie przez dysk jednego korzenia rdzeniowego nerwu) obejmująca korzeń nerwu C7, w dalszej kolejności korzeń C6.

W tym badaniu średnioroczne wskaźniki zachorowalności skorygowane o wiek w przeliczeniu na 100 000 osób w przypadku radikulopatii szyjki wynosiły 83,2 dla całej populacji, 107,3 dla mężczyzn i 63,5 dla kobiet. Roczny wskaźnik zachorowalności na 100 000 mieszkańców w zależności od wieku osiągnął szczytowy wynik 202,9 dla grupy wiekowej 50-54 lata.

Dopiero od lat 40. XX wieku dyskopatię zaczęto brać pod uwagę jako przyczynę bólu karku. W 1943 roku w czasopiśmie „JAMA” pojawił się artykuł opisujący przyczynę bólu przypominającego chorobę wieńcową pod postacią promieniowania dolegliwości bólowych do lewej ręki. Okazało się, że powodem opisywanych objawów nie jest choroba serca, a ucisk korzenia rdzeniowego przez wysunięty dysk międzykręgowy.

Dyskopatia objawy

Objawy związane z dyskopatią można podzielić na trzy grupy.

  1. Objawy bólowe zlokalizowane zgodnie z uciskiem struktur anatomicznych. Jeżeli ucisk wywołany przez uwypuklony dysk nie będzie dotyczył korzeni rdzeniowych, należy się spodziewać miejscowych dolegliwości bólowych. Mogą się na nie nakładać objawy bólowe sąsiednich struktur związanych z przeciążaniami lub odruchowym napięciem mięśni. Ból w takiej sytuacji będzie się rozlewał na sąsiednie lokalizacje. W przypadku ucisku na korzeń rdzeniowy ból może pojawić się zgodnie z zakresem unerwienia podrażnionego nerwu. W tej sytuacji mogą także pojawić się kolejne możliwe objawy – ruchowe lub czuciowe. Każdy nerw rdzeniowy przekazuje bodźce sensoryczne i motoryczne, stąd jego ucisk może spowodować ich zaburzenie. W zależności od tego, którego nerwu funkcja będzie zaburzona może dojść do różnych objawów.
  1. W przypadku osłabienia unerwianych mięśni nad- i podgrzebieniowych może dojść do osłabienia odwodzenia i rotacji zewnętrznej w stanie ramiennym. Nerw korzeniowy C5 odpowiedzialny jest za czucie segmentalne w okolicy nad barkiem i bocznie nad mięśniem naramiennym.
  1. Trzecia grupa objawów wynika z podrażnienia lub ucisku rdzenia przez dysk międzykręgowy. Powyższa sytuacja jest niebezpieczna, ponieważ może doprowadzić do uszkodzenia rdzenia kręgowego, czyli tak zwanej mielopatii szyjnej. Na szczęście do takich sytuacji dochodzi dość rzadko. Objawami uszkodzenia rdzenia szyjnego w pierwszej kolejności są najczęściej zaburzenia czucia wibracji w kończynach dolnych, mogą także pojawić się zachwiania, zaburzenia chodu lub zaburzenia czucia o typie rdzeniowym. Rozpoznanie uszkodzenia rdzenia w przebiegu dyskopatii najczęściej kończy się leczeniem operacyjnym w celu usunięcia czynnika uszkadzającego.

Dyskopatia przyczyny

Dyskopatia predyspozycje genetyczne

Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa są jednym z elementów starzenia się organizmu. Nie bez znaczenia dla zmian zwyrodnieniowych, jak i całego organizmu, są uwarunkowania genetyczne predysponujące do ich występowania.

Dyskopatia wpływ środowiska

Na uwarunkowanie genetyczne nakłada się wpływ środowiskowy, z czego za czynniki nasilające powstawanie dyskopatii uważa się między innymi:

  • przeciążenia kręgosłupa,
  • powtarzające się urazy,
  • pracę z przymusowym ustawieniem tułowia (np. przed monitorem).

Dyskopatia a wiek

Podaje się kilka czynników powodujących zwyrodnienie dysku. Genetyczna predyspozycja do zwyrodnienia krążka została udowodniona w badaniach nad bliźniakami. Zwyrodnienie dysku wydaje się mieć także związek z wiekiem. Chociaż przeprowadzono wiele badań w celu udowodnienia tych związków, nie ustalono żadnej wyraźnej przyczyny.

Mimo że wszystkie dyski są w tym samym wieku, dyski w dolnych segmentach lędźwiowych są bardziej podatne na zmiany degeneracyjne niż w górnych segmentach.

Sugeruje to, że obciążenie mechaniczne jest czynnikiem przyczynowym.

Spadek liczby i aktywności komórek tworzących dysk zależą od obciążenia mechanicznego, transportu składników odżywczych, stylu życia, czynników genetycznych i czynników wzrostu.

Wiek jest najistotniejszym czynnikiem ryzyka, ale niektóre inne czynniki mogą przyspieszyć proces degeneracji. Należą do nich otyłość, uciążliwa praca fizyczna, palenie tytoniu, powtarzające się obrażenia.

Dyskopatia rozpoznanie

Na podstawie objawów stawia się rozpoznanie odnośnie lokalizacji schorzenia. Celem postawienia rozpoznania bierze się pod uwagę także wywiad z pacjentem, który opisuje przebieg i charakter dolegliwości. Na tej podstawie lekarz ustala możliwe przyczyny i wybiera te najbardziej prawdopodobne.

Leia também:  Kiedy Pojawiają Się Objawy Ciąży Pozamacicznej?

W przypadku charakterystycznego przebiegu, obciążeń i objawów diagnostyka radiologiczna najczęściej nie jest zalecana we wczesnych okresach choroby.

Proponuje się leczenie farmakologiczne i w przypadku braku skuteczności, lekarz ponownie weryfikuje rozpoznanie na kolejnej wizycie.

Spośród objawów podawanych przez pacjenta lub stwierdzonych przez lekarza w badaniu, są takie, które nie są typowe dla choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa i powinny skutkować zmianą postępowania i rozszerzeniem diagnostyki m.in. o prześwietlenie kręgosłupa.

Najlepszym badaniem do zobrazowania struktur anatomicznych w zakresie kręgosłupa szyjnego jest rezonans magnetyczny. Obrazuje on dobrze struktury niekostne i relacje anatomicznie w zakresie kanału kręgowego.

W przypadku braku możliwości wykonania badania rezonansu magnetycznego kręgosłupa alternatywnie można korzystać z pomocy tomografii komputerowej, które dużo lepiej pokazuje struktury kostne. Badanie RTG kręgosłupa szyjnego pomocne jest zazwyczaj we wczesnych okresach pourazowych w celu wykluczenia zmian kostnych, ponieważ tylko takie zmiany obrazuje.

Za pomocą badania RTG nie można rozpoznać powodu dyskopatii, ponieważ w tym badaniu nie widać dysku, a wyłącznie przestrzenie międzydyskowe, których zaburzenie sugeruje obecność choroby krążka.

Wśród objawów, które uważa się za niepokojące w przypadku wystąpienia dolegliwości bólowych kręgosłupa szyjnego, poza objawami uszkodzenia rdzenia kręgowego, można także wymienić: wzrost temperatury, wzmożoną potliwość, spadek masy ciała, powiększenie szyjnych węzłów chłonnych, lub zdiagnozowana uprzednio choroba nowotworowa albo choroba układowa tkanki łącznej. Obecność powyższych objawów, niedowładu lub nietypowego przebiegu schorzenia skończy się najpewniej szybkim zleceniem badania obrazującego, czyli rezonansu magnetycznego kręgosłupa szyjnego.

Dyskopatia leczenie

Leczenie dyskopatii kręgosłupa szyjnego można podzielić na leczenie objawowe oraz leczenie operacyjne. Celem leczenia objawowego jest zmniejszenie zakresu dolegliwości w oczekiwaniu na naturalne procesy regeneracyjne organizmu.

Wspomagająco można stosować rehabilitację w zakresie kinezyterapii lub fizykoterapii. Obawy bólowe przy zaostrzeniu dyskopatii trwają najczęściej kilka do kilkunastu dni.

W przypadku większych zmian w zakresie kręgosłupa szyjnego objawy mogą się przedłużać i utrudniać funkcjonowanie.

Spośród leków lekarze najczęściej zalecają leki przeciwbólowe z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Znaczenie i korzyści z leków miorelaksacyjnych, zgodnie z doniesieniami, są duże mniejsze niż wcześniej przypuszczano. Sporadycznie może się zdarzyć, że lekarz zastosuje silniejsze leki przeciwbólowe, leczenie miejscowe, leki z grupy leków przeciwpadaczkowych lub inne.

Dyskopatia operacja

W przypadku objawów ruchowych (osłabienie mięśni), przedłużających się dolegliwości bólowych lub innych specyficznych sytuacji zalecane jest leczenie operacyjne. Leczeniem operacyjnym dyskopatii zajmują się przede wszystkim neurochirurdzy i ortopedzi.

Głównym celem leczenia operacyjnego jest uzyskanie usunięcia ucisku dysków lub zmian zwyrodnieniowych na sąsiednie struktury w celu zmniejszenia ryzyka ich uszkodzenia i przedłużania utrzymujących się dolegliwości.

Leczenie operacyjne jest obarczone ryzykiem, które ocenia indywidualnie lekarz podejmujący się procedury.

Dyskopatia rokowanie

Rokowanie w dolegliwościach bólowych kręgosłupa szyjnego jest zazwyczaj dobre. Dolegliwości najczęściej ustępują w ciągu kilku do kilkunastu dni. Jeżeli dojdzie do konieczności leczenia operacyjnego, to także w większości przypadku należy się spodziewać dobrych efektów i poprawy zdrowia oraz powrotu do sprawności.

Niestety zdarzają się także bardzo rzadko przypadki, w których dyskopatia doprowadzi do nieodwracalnych uszkodzeń i stan zdrowia nie poprawia się pomimo proponowanego leczenia operacyjnego i rehabilitacji.

Obecny stan wiedzy medycznej nie ma jeszcze rozwiązania tego problemu, ale są prowadzone badania mające na celu ograniczyć uszkodzenia, do których doszło, między innymi z zastosowaniem komórek macierzystych.

Dyskopatia zapobieganie

Unikanie przeciążeń, aktywność fizyczna, redukcja masy ciała i niepalenie papierosów to główne proponowane czynności w ramach profilaktyki pierwotnej. W wielu przypadkach pomimo spełnienia zasad zdrowego stylu życia i tak dojdzie do rozwinięcia się dyskopatii oraz objawów jej towarzyszących.

W tych przypadku poza okresowym leczeniem objawów wskazana jest poprawa sprawności mięśni kręgosłupa i jego statyki. Wzmocnienie struktur mięśniowych oraz funkcjonowania licznych stawów międzywyrostkowych oraz innych struktur kręgosłupa może ochronić lub wydłużyć okres do kolejnego ataku dolegliwości rwy szyjnej.

Nigdy nie jest za późno na rozpoczęcie postępowania profilaktycznego, ważne jest żeby wskazówki, które otrzymujemy do jego prowadzenia, uzyskać z profesjonalnego źródła.

Źródła:

Degenerative Disorders of the Cervical Spine, Francis X. Camillo, Campbell's Operative Orthopaedics, 4-Volume Set; Chapter 38; Elsevier 2017.

Diagnostyka obrazowa. Układ nerwowy ośrodkowy. H. Walecki. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2013.

Brain. 1994 Apr;117 ( Pt 2): 325–-335. Epidemiology of cervical radiculopathy. A population-based study from Rochester, Minnesota, 1976 through 1990.

Pathophysiology of Degenerative Disc Disease. Asian Spine J. 2009 Jun; 3(1): 39–44.

Dowiedz się więcej

Wpływ wybranych czynników psychologicznych i socjalnych na chęć powrotu do aktywności zawodowej pacjentów po zabiegach dyskopatii lędźwiowej i szyjnej

http://www.jnnn.pl/index.php/neurological-and-neurosurgical/article/view/74

Leczenie dyskopatii kręgosłupa szyjnego z użyciem stabilizacji dwufunkcyjnej D·FUN·M

https://pbn.nauka.gov.pl/sedno-webapp/works/580072

Choroby krążków międzykręgowych, leczenie z zastosowaniem protezy dysku międzykręgowego na przykładzie dyskopatii szyjnej

https://www.infona.pl/resource/bwmeta1.element.baztech-article-BSL7-0045-0035

Spondyloza u psa – objawy, leczenie

Spondyloza to często występujący problem neurologiczny związany z kręgosłupem. To przewlekła choroba, która może doprowadzić do trudności w poruszaniu się, a nawet paraliżu.

Im wcześniej zostanie rozpoznana, tym  łatwiej można podjąć działania dążące do minimalizacji objawów i podniesienia komfortu czworonoga.

Dowiedz się, jak objawia się spondyloza u psa i jak się ją leczy.

Spondyloza u psa – co to takiego?

Spondyloza to przewlekła, nieuleczalna choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, najprawdopodobniej o podłożu genetycznym. Powoduje powstawanie zwyrodnień kostnych ze strony brzusznej kręgosłupa – na odcinku piersiowo-lędźwiowym lub rzadziej na lędźwiowo-krzyżowym i szyjnym.

Mają one postać wypustek, które stopniowo się rozrastają, prowadząc często w efekcie do całkowitego unieruchomienia sąsiadujących ze sobą kręgów w obrębie jednego lub kilku odcinków kręgosłupa. Często wywierają również nacisk na nerwy, przez co pies ma coraz większe trudności z poruszaniem się.

Brak właściwego leczenia może więc doprowadzić do paraliżu.

Na występowanie spondylozy są narażone przede wszystkim psy dużych ras, a w szczególności owczarki niemieckie, wyżły, sznaucery, owczarki belgijskie, owczarki kaukaskie, rottweilery czy dobermany. Choroba pojawia się raczej w średnim lub podeszłym wieku. Rozwija się powoli, dlatego jej rozpoznanie we wczesnym stadium jest trudne.

Objawy i diagnostyka spondylozy u psa

Początkowo objawy spondylozy są niewidoczne. Dopiero na dalszych etapach rozwoju choroby pojawia się ból i zesztywnienie.

Psu niekiedy trudno się podnieść, szczególnie z rana i po dłuższym okresie bezruchu, narasta też jego niechęć do aktywności. Na zaawansowanym etapie może dochodzić do niedowładu lub paraliżu tylnych łap.

Ponadto spondyloza może objawiać się bardziej ogólnie – apatią, brakiem apetytu, problemami z wydalaniem.

Nie każdy pies będzie dawać wyraźne znaki, że odczuwa dyskomfort. Dlatego rozpoznawanie spondylozy bywa trudne.

Zdiagnozować ją można zaś jedynie na podstawie badania ortopedycznego, neurologicznego i badania obrazowego (RTG). Niekiedy choroba jest wykrywana podczas badań związanych z urazami lub rutynowych procedur.

Nie zawsze jednak diagnoza jest jednoznaczna – czasami trzeba najpierw wykluczyć inne schorzenia związane z kręgosłupem.

Spondyloza u psa – leczenie

Niestety spondyloza jest chorobą przewlekłą i nieuleczalną. Nie ma sposobu na odwrócenie jej przebiegu, można jedynie minimalizować objawy i spowalniać jej rozwój. Jeśli jednak zostanie wcześnie rozpoznana, może być kontrolowana. To właśnie odpowiednia diagnoza i wdrożenie leczenia pozwolą uniknąć cierpienia zwierzęcia, paraliżu, a nawet śmierci.

Leczenie polega głównie na minimalizowaniu objawów i podnoszeniu jakości życia. Jednocześnie jest nakierowane na spowolnienie powstawania zmian zwyrodnieniowych. Najczęściej obejmuje:

  • podawanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych,
  • suplementację witaminą B, glukozaminą, kwasem hialuronowym i chondroityną,
  • zabiegi fizjoterapeutyczne, masaże,
  • odpowiednią dietę pomagającą utrzymać prawidłową masę ciała.

Istnieje również możliwość podjęcia leczenia operacyjnego, jednak większość weterynarzy odradza jego przeprowadzanie. Po pierwsze, zabieg często jest nieskuteczny, gdyż po usunięciu zwyrodnień pojawiają się one na nowo.

Po drugie, jest to skomplikowana procedura medyczna, która sama w sobie tworzy spore ryzyko dla zwierzęcia.

Biorąc pod uwagę fakt, że na spondylozę cierpią zazwyczaj psy w podeszłym wieku, tym bardziej nie powinno się ryzykować wykonywaniem zabiegów pod narkozą.

Źródła:

Meij B.P., Bergknut N.: Degenerative lumbosacral stenosis in dogs. Vet Clin North Am Small Anim Pract. 2010.

da Costa R.C.: Spinal diseases. Vet. Clin. North Am. Small Anim. Practice, 2010.Sharp N.J.H., Simon J.W.: Small animal spinal disorders. Elsevier, Toronto, 2005.

Przejdź do innych artykułów

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*