Rak żołądka – leczenie

W latach 70. rak żołądka był najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym u mężczyzn w Polsce. Również wśród kobiet w tamtym czasie rejestrowano dużą liczbę przypadków zachorowań i zgonów. Od lat 70. epidemiolodzy systematycznie notują spadki liczby zachorowań na tę chorobę.

Pomimo poprawiającej się od dekad sytuacji, rak żołądka nadal jest powszechny. Dane Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z 2012 roku mówią o ponad 700 tys. zgonów w wyniku zachorowania na raka żołądka na całym świecie. W Polsce w 2013 roku zdiagnozowano raka żołądka u 3531 mężczyzn i 1871 kobiet.

Liczba zgonów z powodu tego nowotworu w tym samym roku (2013 r.) wyniosła 5232.

Choroba dwukrotnie częściej dotyka mężczyzn niż kobiety. Ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem i większość przypadków tego rodzaju raka notuje się u pacjentów, którzy ukończyli 50. rok życia. Jednak ok. 10% przypadków rozpoznaje się u osób młodszych, w wieku od 30 do 40 lat.

Rak żołądka – leczenie

Przyczyny raka żołądka

Przyczyny rozwoju raka żołądka są dobrze poznane. W literaturze naukowej wyróżnia się cztery główne grupy czynników odpowiedzialnych za wystąpienie choroby. Są to:

  • Przyczyny żywieniowe – nieprawidłowa dieta, obfitująca w produkty konserwowane, wędzone i sól zwiększa ryzyko wystąpienia nowotworu żołądka.
  • Palenie tytoniu – dym papierosowy zawiera wiele rakotwórczych substancji, dodatkowo palenie powoduje przyspieszenie powstawania nitrozoamin, które mogą stymulować rozwój nowotworu.
  • Przyczyny genetyczne – w przypadku osób, w których rodzinach w przeszłości wystąpiły przypadki raka żołądka stwierdzono podwyższone ryzyko zachorowania.
  • Przyczyny związane z chorobami współistniejącymi – dotyczą one m.in. pacjentów po zabiegu częściowej resekcji żołądka oraz pacjentów z zanikiem błony śluzowej żołądka w przebiegu niedokrwistości złośliwej1 lub przewlekłej infekcji bakteriami Helicobacter pylori. Rak występuje zaledwie u 1% osób zakażonych tą bakterią, co oznacza, że H. pylori nie jest wyłącznym czynnikiem rozwoju nowotworu.

Rozpoznanie raka żołądka

Rozpoznanie raka żołądka u pacjenta, który zgłasza się z dolegliwościami ze strony układu trawiennego, opiera się na wywiadzie i badaniach obrazowych.

Diagnostykę rozpoczyna się od wykonania gastroskopii, w czasie której pobiera się do dalszego badania fragmenty zmienionej chorobowo tkanki.

Gastroskopia pozwala na wizualną ocenę stanu tkanek, wychwycenie nieprawidłowości w budowie żołądka oraz dodatkowo pozwala na pobranie materiału do badań histopatologicznych.   

W diagnostyce zmian wczesnych pomocna jest również endosonografia, czyli badanie, które łączy zalety gastroskopii i badania USG. Dzięki temu, że podczas badania głowica ultrasonograficzna przylega niemal bezpośrednio do badanego organu, możliwe jest określenie głębokości nacieku zmiany oraz czy zajęte są węzły chłonne. Informacje te pozwalają z kolei na precyzyjny dobór metody leczenia.

W celu wykluczenia bądź potwierdzenia obecności przerzutów wykonuje się m.in. badanie USG jamy brzusznej, tomografię komputerową jamy brzusznej i RTG klatki piersiowej.

Przeczytaj też o badaniu wykrywajacym nowotwory neuroendokrynne: Chromogranina A

Metody leczenia raka żołądka

Leczenie chirurgiczne

Leczenie raka żołądka oparte jest na zabiegu chirurgicznym polegającym na usunięciu żołądka często w całości, wraz z marginesem zdrowych tkanek.

Dzięki temu marginesowi minimalizowane jest ryzyko przeoczenia fragmentu guza, który może w przyszłości wywołać przerzuty i nawrót choroby.

W zależności od stopnia rozwoju raka i umiejscowienia guza w tkance, podczas zabiegu chirurgicznego niezbędne jest również usunięcie innych narządów np. śledziony, węzłów chłonnych czy części przełyku.

Leczenie chemioterapeutyczne i radioterapia

Radioterapia lub chemioterapia stosowana jest u pacjentów, u których guz pierwotny nie nadaje się do wycięcia, ale jednocześnie nie pojawiły się przerzuty do innych części organizmu. Daje to szansę na to, że po chemio- lub radioterapii możliwe będzie bezpieczne chirurgiczne usunięcie nowotworu.

Terapia dodatkowa

Jeśli nowotwór jest w stopniu zaawansowanym, czyli powoduje krwawienie lub upośledza drożność przewodu pokarmowego, to w celu poprawienia jakości życia można stosować terapie dodatkowe – np.

laseroterapię, zabiegi chirurgiczne czy założenie stentu (tzw. protezy), czyli metalowej samorozprężającej się siatki w kształcie walca, która przywraca drożność przewodu pokarmowego.

Jakość życia chorego może poprawić również paliatywna chemioterapia.

Rokowania raka żołądka

W zależności od stopnia zaawansowania choroby w momencie diagnozy rokowania są zróżnicowane.

Ogromna większość pacjentów (nawet do 90%) zdiagnozowanych we wczesnej fazie rozwoju choroby, którzy zostali poddani leczeniu chirurgicznemu lub endoskopowemu przeżywa więcej niż 5 lat, a znaczny odsetek pacjentów można uznać za wyleczonych.

W początkowych fazach rozwoju rak żołądka rzadko daje przerzuty do innych organów, stąd wysoka skuteczność terapii. W bardziej zaawansowanych stadiach rozwoju choroby szanse na przeżycie 5 lat maleją. W przypadku średniozaawansowanego raka żołądka odsetek chorych, którzy żyją dłużej niż 5 lat wynosi 15-20%.

O rokowaniach po operacyjnym usunięciu żołądka decyduje rozległość usuniętej zmiany, głębokość nacieku, budowa mikroskopowa raka, liczba zajętych węzłów chłonnych oraz obecność przerzutów.

Zapobieganie rakowi żołądka 

Profilaktyka zachorowań na raka żołądka polega na ograniczeniu czynników szkodliwych, które w bezpośredni sposób przyczyniają się do powstawania nieprawidłowości w tkance narządu.

W ramach profilaktyki raka żołądka u osób obciążonych rodzinnie w pierwszym stopniu pokrewieństwa, u których stwierdzono obecność Helicobacter pylori, przeprowadza się terapię antybiotykową mającą na celu wyeliminowanie bytowania bakterii w organizmie.

Rolę w zapobieganiu rakowi żołądka odgrywa również zdrowa, zbilansowana dieta. Duża ilość owoców i warzyw w codziennych posiłkach działa ochronnie i może przyczynić się do zmniejszenia ryzyka zachorowania. Należy unikać produktów wędzonych, konserwowanych oraz zawierających znaczne ilości soli.

Palenie papierosów zwiększa ryzyko rozwoju raka żołądka, dlatego zaleca się rezygnację z palenia, zwłaszcza osobom z innymi czynnikami ryzyka.

W przypadku osób, które są rodzinnie obciążone ryzykiem wystąpienia nowotworu żołądka zalecana jest konsultacja lekarska i, w wybranych przypadkach, wykonanie gastroskopii. Jej wynik określa dalsze postępowanie i odpowiada na pytanie, czy konieczne są dalsze badania endoskopowe.

Zalecane postępowanie

Jeśli zachorowałeś na raka żołądka:

  • Przestrzegaj zaleceń lekarza, szczególnie w odniesieniu do proponowanych metod terapii i dawkowania zleconych leków.
  • Regularnie poddawaj się badaniom kontrolnym, które pozwolą ocenić skuteczność wdrożonego leczenia i ewentualnie zaplanować inne ścieżki terapii.
  • W czasie choroby i rekonwalescencji unikaj stosowania leków bez recepty, ziół i suplementów diety, chyba że konsultowałeś rodzaj przyjmowanych preparatów z lekarzem onkologiem.

Aby uniknąć zachorowania na raka żołądka

  • Dbaj o zdrową, odpowiednio zbilansowaną dietę, która pomoże ci utrzymać prawidłową masę ciała. Unikaj spożywania potraw wędzonych, konserwowanych i bogatych w sól.
  • Spożywaj duże ilości świeżych warzyw i owoców. Bogata w owoce i warzywa dieta zmniejsza ryzyko zachorowania na nowotwór żołądka.
  • Rzuć palenie, ponieważ substancje chemiczne zawarte w dymie papierosowym sprzyjają powstawaniu nowotworów.
  • Nie lekceważ niepokojących objawów ze strony układu pokarmowego (dyskomfortu w nadbrzuszu, bólu, mdłości), jeśli dolegliwości często powracają bądź utrzymują się przez kilkanaście dni czy kilka tygodni, skonsultuj się z lekarzem.

Źródła

  • Andrzej Kułakowski, Onkologia, 2014
  • Radosław Kordek, Onkologia – podręcznik dla studentów i lekarzy, 2013
  • Krajowy Rejestr Nowotworów, www. onkologia.org.pl
  • Andrzej Szczeklik, Interna 2016
  • Portal medyczny MedTube – www.medtube.pl

1 Niedokrwistość złośliwa – Inaczej choroba Addisona i Biermera.

W jej przebiegu niedobór witaminy B12 spowodowany jest obecnością autoprzeciwciał przeciwko czynnikowi IF oraz przeciw pewnemu rodzajowi komórek żołądkowych tzw. komórek okładzinowych w żołądku oraz zanikowym zapaleniem błony śluzowej żołądka, które powoduje zmniejszenie wydzielania IF. Czynnik wewnętrzny IF jest niezbędny do przekształcenia witaminy B12 w postać aktywną.

Wytwarzają go komórki błony śluzowej żołądka.

Rak żołądka – Baza wiedzy | Klinika Integrative Medical Center

Żołądek jest umięśnionym narządem, którego pojemność waha się w granicach jednego litra. Pełni on rolę swoistego „magazynu” dla pokarmu między posiłkami, a także rozpoczyna proces trawienia. Warstwa wewnętrzna wysłana jest gruczołami, które produkują sok żołądkowy i enzymy trawienne.

Najczęstszym typem raka występującym w żołądku jest gruczolakorak powstający z komórek warstwy wewnętrznej żołądka. Gruczolakorak cechuje się początkowym naciekaniem ściany żołądka, a następnie przylegających do niego organów (trzustka i śledziona) oraz węzłów chłonnych.

Ponadto nowotwór ten ma skłonność do przerzutów zarówno drogą krwionośną jak i chłonną, najczęstsze ogniska przerzutowe znajdują się w wątrobie, kościach i płucach.

Występowanie raka żołądka w Stanach Zjednoczonych jest obecnie rzadkie i liczba wykrywanych przypadków systematycznie spada, w odróżnieniu od Chin i Japonii, w których zachorowalność na ten nowotwór jest wciąż znacznym problemem onkologicznym.

Rak żołądka – leczenie

Symptomy

Do objawów raka żołądka należy:

  • Osłabienie
  • Wzdęcia
  • Uczucie pełności w żołądku
  • Silne uczucie zgagi, pieczenia w nadbrzuszu
  • Przewlekająca się, niesłabnąca niestrawność
  • Mdłości niemające uchwytnej przyczyny
  • Ból brzucha
  • Uporczywe wymioty

Przyczyny

Nie ma jednoznacznej opinii wśród lekarzy, co jest przyczyną raka żołądka. Z pewnością można stwierdzić silny związek pomiędzy dietą bogatą w wędzone, słone czy marynowane potrawy, a występowaniem raka żołądka. Upowszechnienie się mrożenia jako sposobu na przechowywanie żywności przyczyniło się jednak do spadku zapadalności na ten nowotwór.

Czynniki ryzyka:

Rak żołądka pozostaje drugą co do częstości przyczyną śmierci z powodów onkologicznych na świecie, ze szczególnie wysoką zapadalnością w Japonii, Chinach, Korei, Europie Wschodniej i Ameryce Łacińskiej. Do znanych czynników ryzyka należą:

  • Niski status socjoekonomiczny
  • Płeć męska
  • Palenie papierosów
  • Starszy wiek
  • Współwystępowanie anemii złośliwej (choroba przewlekła spowodowana utratą przez organizm funkcji do wchłaniania witaminy B12)
  • Dieta uboga w świeże warzywa i owoce, jednocześnie bogata w słone, wędzone mięso i źle przechowywaną żywność.
  • Chirurgiczne leczenie wrzodów żołądka poprzez usunięcie części narządu, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia raka w pozostawionym segmencie narządu, szczególnie w ciągu 15 lat od operacji
  • Ostatnie badania wykazały wyższą zapadalność na raka żołądka wśród osób obciążonych nosicielstwem Helicobacter pylori (przyczyna przewlekłego zapalenia żołądka i wrzodów)
  • Występowanie raka żołądka w rodzinie
  • Grupa krwi A
Leia também:  Carros 2019 com Volante com regulagem de altura a Diesel Não blindado

Postacie raka żołądka

W zależności od rodzaju komórek, z których zbudowany jest nowotwór wyróżniamy poszczególne typy raka żołądka. Na podstawie tego rozróżnienia dobiera się najskuteczniejsze leczenie dla danego rodzaju komórek rakowych.
Wyróżniamy następujące typy:

  • Gruczolakorak (powstający z komórek gruczołowych). Komórki gruczołowe wyściełają wewnętrzną powierzchnie żołądka i produkują ochronną warstwę śluzu, która osłania błonę narządu przed działaniem soku żołądkowego. Gruczolakorak jest najczęstszym typem raka żołądka.
  • Chłoniak (powstający z komórek układu immunologicznego). W ścianie żołądka znajdują się komórki spełniające funkcję obronną, na ich podłożu również może powstać rak żołądka, jednak te przypadki są rzadkością.
  • Rakowiak (powstający z komórek produkujących hormony). Komórki odpowiedzialne za sekrecję hormonów także mogą dać początek tworzeniu się nowotworu. Występowanie rakowiaka jest rzadkie.
  • Raki wywodzące się z komórek nerwowych. GIST (guzy podścieliska przewodu pokarmowego) wywodzą się ze specyficznych komórek układu nerwowego. Ten typ raka również należy do rzadkości.

Diagnostyka

W celu zdiagnozowania i sklasyfikowania raka żołądka stosuje się szereg metod. Zdiagnozowanie choroby polega na potwierdzeniu jej istnienia, natomiast klasyfikacja ma na celu ustalenie stopnia zaawansowania nowotworu i pomaga w podjęciu wyboru właściwej terapii leczniczej.

  • Badanie endoskopowe – poprzez wprowadzenie do żołądka Pacjenta cienkiej rury z kamerą na jej końcu, lekarz ma możliwość uwidocznienia zmiany nowotworowej, a także pobranie z niej wycinków (biopsja) w celu ostatecznego potwierdzenia rozpoznania.
  • W momencie postawienia wstępnej diagnozy, Pacjent zostaje poddany kolejnym badaniom, do których należą:
    • Ultrasonografia endoskopowa
    • Pozytronowa tomografia emisyjna (PET) oraz tomografia komputerowa klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy pozwalają na wykrycie nowotworu nawet w jego wczesnym stadium.
    • Testy diagnostyczne stwierdzające obecność specyficznych dla raka żołądka mutacji genowych.

Stopnie zaawansowania

Wyróżniamy następujące stopnie zaawansowania raka żołądka:

  • Stopień I: Nowotwór w stopniu I jest ograniczony do błony śluzowej żołądka, która wyścieła wewnętrzną powierzchnię narządu, ponadto może naciekać określoną liczbę węzłów chłonnych.
  • Stopień II: Nowotwór wrasta głębiej – w warstwę mięśniową żołądka. Z reguły nacieka większą liczbę węzłów chłonnych niż w stopniu I.
  • Stopień III: Dochodzi do penetracji przez wszystkie ściany żołądka. Innym przypadkiem III stopnia zaawansowania jest mniejszy nowotwór, który nacieka dużą liczbę węzłów chłonnych.
  • Stopień IV: Nowotwór daje przerzuty do odległych tkanek i narządów.

Leczenie

W zależności od stopnia zaawansowania oraz stanu zdrowia Pacjenta dobiera się najskuteczniejszą metodę terapii. Celem leczenia chirurgicznego jest całościowe wycięcie raka wraz z marginesem zdrowych tkanek żołądka.

Stosowane są poniższe formy leczenia:

  • Wycięcie nowotworu o wczesnym stopniu zaawansowania ze ściany żołądka – raki, które nie naciekają głębszych warstw żołądka mogą być usunięte za pomocą metod endoskopowych podczas procedury zwanej endoskopowym usunięciem śluzówki.
  • Wycięcie części żołądka (gastrektomia subtotalna) – w przebiegu tej operacji dochodzi do wycięcia wyłącznie części zaatakowanej przez raka.
  • Wycięcie całego żołądka (gastrektomia totalna) – ta procedura wymaga usunięcia nowotworu wraz z całym żołądkiem, w określonych przypadkach usuwa się również niektóre tkanki otaczające. W konsekwencji konieczne jest połączenie przełyku z dwunastnicą, aby zachować ciągłość przewodu pokarmowego.
  • Zwiadowcze wycięcie węzłów chłonnych – chirurg wycina niektóre węzły chłonne w jamie brzusznej w celu sprawdzenia czy nie zawierają one komórek rakowych.
  • Operacja poprawiająca komfort życia – wycięcie części z guzem może znamiennie złagodzić dolegliwości i objawy związane z rozrastaniem się nowotworu w jamie brzusznej. Stosowane jako leczenie paliatywne u osób z zaawansowanym rakiem żołądka.

Radioterapia

Radioterapia w leczeniu raka żołądka może mieć zastosowanie przed zabiegiem chirurgicznym ( radioterapia neoadjuwantowa) w celu zmniejszenia masy guza co ułatwia jego późniejsze wycięcie. Z kolei radioterapia adjuwantowa, wykonywana po zabiegu, umożliwia zabicie pozostałych po operacji komórek nowotworowych.

Chemioterapia

Chemioterapia w leczeniu raka żołądka również przybiera postać chemioterapii neoadjuwantowej i adjuwantowej, zasady jej stosowania są tożsame z tymi dotyczącymi radioterapii. Chemioterapię często łączy się z radioterapią, natomiast wskazaniem dla chemioterapii jako jedynej metody leczenia jest poprawienie komfortu życia Pacjentów z zaawansowanym, nieuleczalnym rakiem żołądka.

Terapia celowana

Terapia celowana jest nowoczesną metodą leczenia, podczas której stosuje się leki atakujące konkretne funkcje komórek nowotworowych. Do leków stosowanych w przypadku raka żołądka zaliczamy:

  • Trastuzumab (Herceptin) lek mający zastosowanie przy nowotworach żołądka produkujących receptory ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu 2 (HER 2)
  • Imatinib (Gleevec) podawany jest w przypadku guzów podścieliska przewodu pokarmowego (GIST)
  • Sunitinib (Sutent) również podawany w przypadku guzów podścieliska przewodu pokarmowego.
  • Przeprowadzenie szczegółowych badań odnośnie specyfiki komórek Twojego nowotworu pomoże ustalić Twojemu lekarzowi właściwą metodę leczenia.
  • Integrative Medical Center prowadzi terapie raka żołądka z wykorzystaniem hipertermii lokalnej.
  • źródło zdjęcia pixabay.com

Rak żołądka – przyczyny, objawy, rokowania i diagnostyka

Rak żołądka to złośliwy nowotwór, który jest czwartą przyczyną zgonów nowotworowych w Polsce. Częściej występuje u mężczyzn. Każdego roku zachorowania w Polsce dotykają ponad 5 tys. osób.

Przyczyny powstawania raka żołądka nie są w pełni wyjaśnione, choć uważa się, że aż w 90% jego etiologia wynika z czynników środowiskowych o negatywnym działaniu.

Poza tym rozwojowi nowotworu żołądka sprzyja też dieta składająca się z potraw wędzonych, kwaszonych, sfermentowanych lub po prostu nieświeżych.

Co to jest raka żołądka?

Żołądek to część przewodu pokarmowego, w której pod wpływem enzymów trawiennych rozpoczyna się proces trawienia pokarmów trafiających do niego bezpośrednio z przełyku.

Wśród części składowych żołądka wyróżnia się wpust, dno, trzon oraz odźwiernik. Komórki nowotworowe mogą się pojawić w każdej z tych części, przy czym w 50% przypadków do rozwinięcia się raka dochodzi w części odźwiernikowej, w 25% w obrębie wpustu a w 20% w obrębie trzonu.

Najczęściej komórki rakowe rozwijają się w błonie śluzowej wyścielającej żołądek od wewnątrz.

Komórki nowotworowe z żołądka mogą rozprzestrzeniać się w sposób ciągły na sąsiednie struktury i narządy, w tym na przełyk bądź trzustkę, a także przez układ krwionośny lub limfatyczny (chłonny) dawać przerzuty do innych narządów, w tym do wątroby, płuc lub kości.

Najczęstszą postacią złośliwego nowotworu żołądka jest gruczolak, który występują aż w 95% przypadków. Rzadszymi postaciami raka żołądka są chłoniaki, guzy neuroendokrynne, mięsaki lub tzw. guzy podścieliska przewodu pokarmowego, znane jako GIST (ang. gastrointestinal stromal tumors).

Pomimo że od lat zachorowalność i umieralność z powodu raka żołądka stale spada, pozostaje on na całym świecie na czwartym miejscu wśród nowotworów pod względem częstotliwości występowania a pod względem liczby zgonów na choroby nowotworowe znajduje się na drugim miejscu.

Jednakże występują znaczne różnice w częstotliwości występowania pomiędzy populacjami.

Rak żołądka – zachorowalność i rokowania

W Polsce zachorowania dotyczą ok. 5200 osób (najnowsze dane z Krajowego Rejestru Nowotworów za 2017) w ciągu roku. Przy czym znacznie częściej choroba ta dotyka mężczyzn (ponad 3200 zachorowań rocznie), niż kobiet (ok. 2000 zachorowań rocznie).

Udział raka żołądka w zachorowaniach na nowotwory w Polsce zmniejszył się w ciągu ostatnich 4 dekad niemal 3-krotnie, co jest związane najprawdopodobniej z ograniczeniem spożycia produktów peklowanych i wędzonych, a także zastosowaniem skutecznej antybiotykoterapii zakażeń bakterią Helicobacter pylori.

Wśród pacjentów z diagnozą nowotworu złośliwego żołądka dominują osoby po 50 roku życia. Aż 93% przypadków u mężczyzn i 91% przypadków u kobiet występuje w tej grupie wiekowej. Ponadto, wraz z wiekiem ryzyko zachorowania na raka żołądka rośnie.

Podobnie jak w większości nowotworów, w przypadku raka żołądka występują cztery stopnie zaawansowania choroby, począwszy od stopnia I, który daje największe szanse na wyleczenie a skończywszy na stopniu IV, gdy rokowania w związku z obecnością odległych przerzutów są najgorsze. Im bardziej rozległy proces nowotworowy, tym wyższy stopień zaawansowania choroby.

Duże znaczenie kliniczne, związane z różnicą w rokowaniu, ma podział na wczesnego i zaawansowanego raka żołądka. Głębokość nacieku nowotworowego jest niezwykle istotnym czynnikiem prognostycznym.

Najlepsze są rokowania w przypadku wczesnego rozwoju choroby, jednak ze względu na brak objawów na tym etapie rak żołądka wykrywany jest bardzo rzadko.

Natomiast szanse na wyleczenie przy zaawansowanym nowotworze żołądka gwałtownie maleją wraz ze wzrostem głębokości nacieku i liczby węzłów chłonnych zajętych przez komórki nowotworowe.

To, jak bardzo zaawansowany jest proces nowotworowy, jest istotne z punktu widzenia leczenia operacyjnego, które jest jedyną szansą na całkowite wyleczenie, o ile nowotwór zostanie wycięty w całości w trakcie tzw. operacji radykalnej usunięcia żołądka.

Rak żołądka w Polsce najczęściej rozpoznawany jest w stadium zaawansowanym. Wczesna postać raka żołądka stanowi jedynie 5-8% zachorowań i wykrywana jest zwykle przypadkowo.

Każdego roku z powodu raka żołądka umiera ok. 5 tys. osób. Częstość zgonów z powodu nowotworów żołądka w Polsce jest wyższa niż przeciętna dla krajów Unii Europejskiej. W Polsce w 2010 roku umieralność z powodu nowotworów żołądka wśród mężczyzn była o około 25% wyższa niż średnia dla krajów Unii Europejskiej (dane z 2009 roku), wśród kobiet o około 10%.

Leia também:  Carros em São Paulo Quilometragem Até 88,000 km com Trio eletrico com final da placa 7,8

W pierwszej dekadzie XXI wieku wśród pacjentów z rakiem żołądka nieznacznie zwiększyły się szanse na przeżycie kolejnych 5 lat po diagnozie. U mężczyzn wzrosły one z 14,6% do 16,4% a u kobiet – z 18,2% do 19,8%.

Typy raka żołądka

Według klasyfikacji Laurena nowotwór dzielimy na:

  • I – typ jelitowy (ok. 60%), najczęściej rozwija się na podłożu zmian przedrakowych i jest zwykle umiejscowiony obwodowo. Cechuje go częstsze występowanie u płci męskiej.
  • II – typ rozlany (ok. 30%), najczęściej rozwija się w niezmienionej błonie śluzowej i zwykle dotyczy części żołądka położonej bliżej przełyku. Charakteryzuje się częstszym występowaniem u osób młodszych a w jego powstawaniu podkreśla się predyspozycje genetyczne (występuje rodzinnie).
  • III – typ mieszany (około 10%), klinicznie traktowany tak jak typ rozlany.

Rak żołądka – przyczyny powstawania nowotworu

W przypadku powstawania raka żołądka niezależne od pacjenta czynniki genetyczne mają zdecydowanie mniejsze znaczenie niż czynniki środowiskowe, na które może mieć on wpływ.

Do czynników wpływających na zwiększenie ryzyka należą:

  • nieodpowiednia dieta (bogata w sól, obfita w konserwowane i wędzone produkty oraz uboga w świeże owoce i warzywa),
  • płeć (częściej występuje u mężczyzn),
  • stan po częściowej resekcji żołądka,
  • przynależność etniczna/pochodzenie (zachorowalność jest szczególnie wysoka we wschodniej części Azji, Europie Wschodniej oraz w Ameryce Środkowej i Południowej).
  • występowanie polipów gruczolakowych, zmiany będącej uwypukleniem błony śluzowej żołądka, która wiąże się z ok. 10-20% ryzykiem przemiany złośliwej,
  • zakażenie Helicobacter pylori (bakteria ta jest przyczyną zwiększenia zapadalności na raka i chłoniaka żołądka, wywołuje przewlekłe zapalenie błony śluzowej prowadzące do przemian nowotworowych; przyjmuje się, że od zakażenia do rozwoju nowotworu mija powyżej 30 lat),
  • palenie tytoniu (aż dwukrotny wzrost ryzyka),
  • czynniki genetyczne

Dla cierpiących na chorobę wrzodową żołądka istotną informacją jest to, że nie stanowi ona stanu przedrakowego. Niezwykle rzadko dochodzi też do przekształcenia wrzodu w nowotwór złośliwy.

Jednak w przypadku, gdy badanie endoskopowe wykaże, że śluzówka żołądka jest owrzodzona, wskazane jest pobranie materiału w celu przeprowadzenia jej badania pod mikroskopem w kierunku występowania w jej obrębie komórek nowotworowych.

Objawy raka żołądka

Objawy raka żołądka nie są charakterystyczne i mogą być podobne do tych, które występują w innych powszechnych chorobach, takich jak zapalenie błony śluzowej żołądka czy też choroba wrzodowa lub refluksowa.

Niestety ze względu na częste lekceważenie tych początkowych objawów rozwoju nowotworu choroba często jest diagnozowania z opóźnieniem i rozpoznawana już w zaawansowanym stadium, co wpływa na rokowania dla chorego.

Wśród najczęstszych objawów raka żołądka zgłaszanych przez pacjenta są bóle w nadbrzuszu, uczucie pełności, utrata apetytu i ubytek masy ciała, odbijanie, nudności, wymioty, zaburzenia połykania oraz smoliste stolce. Objawy te zazwyczaj utrzymują się przez klika miesięcy lub nawet lat, przy czym ich uciążliwość okresowo się zmienia.

W przypadku niewykrycia choroby we wcześniejszym etapie i podjęcia leczenia dołączają do nich takie symptomy, jak wyczuwalny guz w nadbrzuszu, powiększone węzły chłonne, w tym szczególnie te znajdujące się nad obojczykiem po lewej stronie, wodobrzusze, wyniszczenie organizmu, wysięk w jamie opłucnej a także tzw.

guz Krukenberga, czyli przerzut raka żołądka do jajnika.

Diagnostyka raka żołądka

Lekarz w zależności od wskazań może zlecić wykonanie takich badań, jak:

  • Gastroskopia – najlepsze badanie umożliwiające ocenę nie tylko wszystkich części żołądka, ale także przełyku. Lekarz wykonujący gastroskopię dzięki giętkiemu przyrządowi zaopatrzonemu w układ optyczny może obejrzeć śluzówkę górnego odcinka przewodu pokarmowego i uzyskać materiał do badania mikroskopowego, które jako jedyne pozwala postawić ostateczne rozpoznanie. Obowiązuje pobranie minimum 6 wycinków i wykonanie testu w kierunku zakażenia bakterią Helicobacter pylori. Po leczeniu raka żołądka gastroskopię wykonuje się w ramach badań kontrolnych w celu wykrycia ewentualnej wznowy procesu nowotworowego.
  • Badanie kontrastowe górnego odcinka przewodu pokarmowego. Podczas badania wykonywana jest seria zdjęć rentgenowskich przewodu pokarmowego po podaniu specjalnej substancji (tzw. kontrastu), która jak najdokładniej pokrywa jego śluzówkę cienką warstwą. Zdjęcia wykonane w trakcie przejścia tej substancji przez układ pokarmowy, w szczególności przez żołądek, pozwalają zaobserwować wszelkie nieprawidłowości w budowie śluzówki. Niestety w trakcie tego badania nie ma możliwości pobrania wycinków do badania pod mikroskopem. Nie pozwala ono także wykryć ewentualnych wczesnych zmian w błonie śluzowej. Stąd badanie radiologiczne z użyciem kontrastu jest obecnie rzadziej wykonywane.
  • USG – badanie umożliwiające ocenę stopnia zaawansowania procesu nowotworowego, a także wykrycie przerzutów, m.in. w wątrobie, węzłach chłonnych czy też w sąsiednich organach, czyli trzustce bądź przełyku. Jego szczególnym rodzajem jest endosonografia (EUS), która w przypadku występowania nacieku nowotworowego w żołądku pozwala na precyzyjną ocenę jego grubości.
  • Tomografia komputerowa (CT), rezonans magnetyczny (NMR), pozytonowa tomografia emisyjna (PET) wykonywane są jako badania uzupełniające do badania USG, gdyż umożliwiają dokładniejszą ocenę stopnia zaawansowania choroby, szczególnie w przypadku kwalifikacji pacjenta do zabiegu operacyjnego.
  • Badania laboratoryjne (morfologia, biochemia), choć same w sobie nie służą rozpoznaniu raka żołądka mają wartość diagnostyczną przy ocenie stanu wydolności pozostałych narządów chorego. Dodatkowo zaawansowanej chorobie nowotworowej żołądka często towarzyszy anemia lub niski poziom albumin.
  • Markery nowotworowe – najczęściej oceniane CA19-9 i CEA (antygen rakowo-płodowy) nie są wiarygodne, gdyż ich stężenie może wzrastać w innych nowotworach, np. trzustki, jelita grubego, wątroby i chorobach nienowotworowych, takich jak marskość wątroby, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, zapalenie trzustki. I choć oznaczenia markerów nie są wykorzystywane w badaniach przesiewowych to mogą one pomóc w wykryciu wznowy procesu nowotworowego po leczeniu operacyjnym. Na zaawansowanych etapach rozwoju choroby nowotworowej żołądka występują też podwyższone stężenia markerów CA19-9 i CEA.

Do ostatecznego rozpoznania raka żołądka konieczne jest badanie mikroskopowe materiału pobranego z tego odcinka przewodu pokarmowego w trakcie gastroskopii, laparoskopii lub

Leczenie radykalne (z intencją wyleczenia)

Leczenie raka żołądka polega na całkowitym chirurgicznym wycięciu nowotworu, czyli operacja radykalna. Jest to jedyna skuteczna metoda leczenia tego typu raka.

W trakcie zabiegu poza usunięciem nowotworowo zmienionego żołądka lub jego części lekarz wycina także możliwie największą liczbę okolicznych węzłów chłonnych.

Dla potwierdzenia skuteczności operacji konieczne jest stwierdzenie w pooperacyjnym materiale histopatologicznym wycięcia nowotworowego guza wraz z przylegającym marginesem zdrowych tkanek wokół nie (tzw. resekcja R0), co daje gwarancję na to, że usunięte zostały wszystkie ogniska nowotworu.

W zależności od stopnia zaawansowania i lokalizacji guza pierwotnego leczenie chirurgiczne może polegać na wykonaniu:

  • gastrektomii subtotalnej (prawie całkowitej), polegającej na wycięciu 3/4 żołądka. Wykonuje się ją tylko wtedy, gdy możliwe jest osiągnięcie resekcji radykalnej bez konieczności usuwania całego żołądka,
  • gastrektomia totalna – przeprowadza się ją w każdym innym przypadku. Polega na całkowitej resekcji żołądka.

W trakcie zabiegu operacyjnego usuwa się również regionalne węzły chłonne (powinno być ich minimum 15 w materiale pooperacyjnym).

Ciągłość przewodu pokarmowego odtwarza się najczęściej poprzez zespolenie przełyku z jelitem.

Chemioterapia – opiera się na podawaniu choremu specjalnych związków chemicznych, których zadaniem jest niszczenie komórek nowotworowych oraz hamowanie ich namnażania. Obecnie standardem postępowania jest tzw.

chemioterapia okołooperacyjna polegająca na podaniu 3- 4 kursów leczenia chemicznego przed operacją i następnie kontynuacja po zabiegu chirurgicznym. Leczenie przedoperacyjne ma na celu zmniejszenie masy guza oraz wyeliminowanie komórek nowotworowych krążących we krwi.

Mimo operacyjnego usunięcia zmiany, komórki nowotworowe mogą znajdować się w okolicznych tkankach lub węzłach chłonnych, zatem celem pooperacyjnej chemioterapii jest zabicie pozostałych komórek.

Leczenie okołooperacyjne pod postacią połączenia chemioterapii oraz chirurgii wydłuża przeżycie oraz zmniejsza ryzyko nawrotu choroby.

Z kolei radioterapia jest metodą leczenia guzów nowotworowych za pomocą naświetlania promieniowaniem jonizującym. Obecnie jest wykorzystywana w leczeniu paliatywnym w przypadku guzów krwawiących, zwężeń lub łagodzenia bólu. W przypadku gdy podczas operacji nie usunięto odpowiedniej liczby węzłów chłonnych może być rozważane zastosowanie pooperacyjnej chemio radioterapii.

Podobnie jak przy innych rodzajów nowotworów, szanse na wyleczenie w raku żołądka są uzależnione od czynników takich, jak rodzaj nowotworu oraz stopień jego zaawansowania w momencie rozpoznania.

Profilaktyka raka żołądka/Jak zapobiegać rakowi żołądka?

Profilaktyka powinna opierać się na wszystkim na:

  • zmianie nieprawidłowych nawyków żywieniowych (zalecane jest spożycie dużych ilości warzyw i owoców),
  • zaprzestaniu palenia,
  • redukcji masy ciała (w przypadku nadwagi i otyłości),
  • skuteczne usunięcie zakażenia przez Helicobacter pylori przy zastosowaniu antybiotykoterapii
Leia também:  Carros Peugeot usados em Rio Grande Do Sul com final da placa 5,6

W związku z brakiem w Polsce badań przesiewowych w kierunku raka żołądka zaleca się wykonywanie badania endoskopowego górnego odcinka przewodu pokarmowego zawsze w przypadku powracających objawów takich jak:

  • bóle w nadbrzuszu,
  • uczucie pełności,
  • odbijanie,
  • nudności.

Rak żołądka – objawy i diagnostyka

Objawy jakie daje rak żołądka są najczęściej niecharakterystyczne i mogą przypominać symptomy spotykane w innych schorzeniach – takich jak nieżyt czy choroba wrzodowa żołądka. Z tego powodu, alarmowe symptomy chorobowe są często bagatelizowane zarówno przez chorych, jak i lekarzy pierwszego kontaktu.

Początkowe objawy raka żołądka są nieswoiste i obejmują ból brzucha, utratę masy ciała, wymioty, jadłowstręt, wczesne uczucie sytości, częste odbijania, zaburzenia połykania, osłabienie i niestrawność.

Niektóre objawy mogą być związane bezpośrednio z umiejscowienia guza nowotworowego w żołądku.

Postępujące utrudnienie połykania spotykane jest w przypadku guzów okolicy wpustu, a zwracanie pokarmów to oznaka wysokiej niedrożności w guzach odźwiernika.

Nasilanie się bólu po jedzeniu może być czynnikiem różnicującym w chorobie jaką jest rak żołądka – z ustępującym często po przyjęciu pokarmu bólem wywołanym przez chorobę wrzodową.

Zespół postępujących objawów raka żołądka prowadzi często do wyniszczenia organizmu pacjenta (kacheksja nowotworowa), co może być groźne dla jego życia oraz negatywnie wpływa na jego jakość.

Wcześnie zdiagnozowany nowotwór daje szansę na przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego. Operacja to obecnie jedyna metoda, która daje szansę na całkowite wyleczenie podstępnej choroby jaką jest rak żołądka.
 

Objawy raka żołądka

  • bolesność w nadbrzuszu lub śródbrzuszu (niestały objaw raka żołądka, zwykle związany ze spożyciem posiłku, niezbyt nasilony). Ból ciągły może być objawem naciekania tkanek poza żołądkowych;
  • utrata łaknienia;
  • okresowe nudności lub wymioty to często spotykane objawy jakie daje rak żołądka zwłaszcza przy guzach umiejscowionych obwodowo
  • smoliste stolce jako objaw groźnej chorobą jaką jest rak żołądka (15% chorych);
  • ubytek masy ciała, chudnięcie i postępujące wyniszczenie organizmu;
  • zaburzenia połykania (dysfagia) w guzach żołądka umiejscowionych w okolicy wpustu;
  • krwawe wymioty występują u 10-15% chorych na raka żołądka;
  • u niektórych chorych objawy nowotworu żołądka występują w postaci krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego;

ZOBACZ: SYMPTOMY I OBJAWY INNYCH NOWOTWORÓW

Najczęstsze objawy raka żołądka

Badanie podmiotowe Badanie przedmiotowe
Bóle w nadbrzuszu, śródbrzuszu Guz wyczuwalny w nadbrzuszu
Poposiłkowe uczucie sytości Objawy niedrożności
Utrata łaknienia Powiększenie wątroby
Nudności  i wymioty Wyniszczenia – kacheksja nowotworowa
Okresowo smoliste stolce

W badaniu przedmiotowym odchylenia pojawiają się zwykle dość późno. Objawy raka żołądka, które występują na zaawansowanym etapie rozwoju to: guz wyczuwalny jest przez powłoki, wodobrzusze, powiększony węzeł w lewym dole nadobojczykowym (Virchowa), powiększenie wątroby, guz przerzutowy do jajnika, żółtaczka, wysięk do jamy opłucnej, wyczuwalny per rectum naciek (próg Blumera).

Stwierdzenie któregoś z wymienionych symptomów i dolegliwości świadczy zwykle o zaawansowanym stadium w którym znalazł się już rak żołądka, co może uniemożliwiać radykalne leczenie. Przerzuty otrzewnowe do miednicy mogą być wyczuwalne badaniem per rectum.

Szerzenie się zmian chorobowych nowotworu żołądka na wątrobę może prowadzić do jej powiększenia.

Przerzuty raka żołądka do węzłów chłonnych można stwierdzić badaniem dołu nadobojczykowego, dołu pachowego lub okolicy pępka. Objawem zaawansowanego raka żołądka może być również wodobrzusze.

Objawy neurologiczne mogą być związane z przerzutami do centralnego układu nerwowego, a występowanie żółtaczki z przerzutami do wątroby. Powiększający się guz wrastający do światła żołądka może powodować zaburzenia przechodzenia treści pokarmowej do dwunastnicy, a naciek śródścienny upośledza aktywność motoryczną żołądka.
 

Jak wykryć nowotwór żołądka – badania

Wobec braku charakterystycznych wczesnych objawów związanych z rozwojem tak groźnej choroby, jaką jest rak żołądka, należy podkreślić konieczność możliwie jak najwcześniejszego kierowania na badania gastroskopowe chorych zgłaszających się z objawami dyspeptycznymi w celu wykluczenia wczesnej postaci raka żołądka.

Błędem jest długotrwałe stosowanie leków przeciwwrzodowych czy przeciwbólowych bez wyjaśnienia przyczyny niepokojących symptomów i dolegliwości.

Gastroskopia to metoda umożliwiająca wykrycie wczesnego raka żołądka i różnicowanie ze zmianami przedrakowymi. Daje możliwość pobrania wycinków do badania histopatologicznego. Czułość endoskopii dla raka żołądka przekracza 90%.

Zdaniem ekspertów – gastroskopia stanowi obecnie najlepszą i najczęściej wybieraną metodę diagnostyczną stosowaną przy podejrzeniu wstępnej diagnozy: rak żołądka.

Co ważne, badanie umożliwia nie tylko ocenę narządu, ale również pobranie materiału do badania histopatologicznego guza.

Zastosowanie w diagnostyce obrazowej nowotworów żołądka znajdują również ultrasonografia oraz badanie radiologiczne żołądka z podaniem kontrastu (baryt uwidacznia śluzówkę żołądka). Badanie umożliwia lepsze uwidocznienie zarysów ścian żołądka wraz z guzem oraz określenie jego stanu czynnościowego.

Leczenie raka żołądka oraz szczegółowy plan terapii zależą od stopnia zaawansowania wykrytej choroby, lokalizacji guza oraz stanu ogólnego zdrowia chorego, u którego zdiagnozowano nowotwór żołądka.

ZOBACZ: NOWOTWORY UKŁADU POKARMOWEGO

Rak żołądka: Leczenie raka żołądka

Rak żołądka jest trzecią najczęstszą przyczyną zgonów związanych z rakiem na świecie – po raku jelita grubego i raku płuc. Nadal stanowi poważny problem w opiece onkologicznej, głównie z powodu późnego wykrycia i zaawansowanego stadium choroby. W Polsce udział raka żołądka w zachorowaniach zmniejszył się w ciągu ostatnich dekad.

Obecnie nowotwór złośliwy żołądka stanowi około 5% zachorowań u mężczyzn i 3% u kobiet. Najczęstszym nowotworem złośliwym jest rak gruczołowy (gruczolakorak) wywodzący się z nabłonka gruczołowego błony śluzowej żołądka, co stanowi około 90% wszystkich guzów złośliwych tego narządu.

Pozostałe przypadki to: chłoniaki, rakowiaki, guzy stromalne przewodu pokarmowego i mięsaki.

Najczęściej nowotwór występuje u osób starszych w wieku 60-80 lat, dwukrotnie częściej u mężczyzn. Około 40% rozwija się w dolnej części żołądka, 40% w środkowej części i 20% w górnej.

10% przypadków obejmuje więcej niż jedną część narządu.

Rozróżnia się dwa typy raka żołądka: typ jelitowy oraz typ rozlany (cechuje się agresywnym przebiegiem, szerzy się śródściennie, nie tworzy wyraźnych granic; częściej rozwija się u osób młodych na podłożu genetycznym).

Jakie są czynniki ryzyka raka żołądka?

Głównym czynnikiem ryzyka jest infekcja Helicobacter pylori, na podłożu której dochodzi do przewlekłego zanikowego zapalenia błony śluzowej żołądka. Należy jednak podkreślić, że nie zaleca się powszechnego leczenia infekcji, jako sposobu prewencji, chyba że w u krewnych pierwszego stopnia występował rak żołądka.

Kolejnym istotnym czynnikiem ryzyka jest nieodpowiednia dieta: z dużą zawartością soli, związków azotowych (środki konserwujące żywność), a także palenie tytoniu oraz alkohol.

Wykazano jednak, że stosowanie diety z dużą zawartością karotenów oraz witamin C i E obniża częstość wystąpienia metaplazji jelitowej, która uważana jest za czynnik ryzyka rozwoju raka żołądka.

Obecność polipów żołądka, zwłaszcza typu gruczołowego, może także wpływać na powstanie guza. W około 25% tych polipów można dopatrzyć się zmian nowotworowych, dlatego też przy stwierdzeniu polipów żołądka należy pobrać próbki do badania histopatologicznego. Inne czynniki prowadzące do zwiększonego ryzyka rozwoju raka żołądka to:

  • -przebyte częściowe wycięcie żołądka,
  • -obecność gruczolaka żołądka,
  • -zanikowe zapalenie żołądka,
  • -niedokrwistość megaloblastyczna spowodowana niedoborem witaminy B12.

Jakie są objawy?

Wczesne postacie raka żołądka są bezobjawowe lub mogą dawać niecharakterystyczne objawy dyskomfortu w nadbrzuszu, niestrawności, wzdęć lub objawów dyspeptycznych (zgaga, nudności, odbijanie).

Nie są one charakterystyczne i częściej mogą być spowodowane przez inne choroby przewodu pokarmowego, co opóźnia właściwe rozpoznanie i wprowadzenie leczenia.

Późniejsze objawy w przypadku dużego zaawansowania nowotworu to głównie:

  • -ból w nadbrzuszu,
  • -wczesne uczucie sytości po posiłku,
  • -spadek masy ciała i niedożywienie,
  • -nudności,
  • -wymioty,
  • -ból przy połykaniu,
  • -objawy krwawienia do przewodu pokarmowego (smoliste stolce, anemia, osłabienie),
  • -wyczuwalny guz w nadbrzuszu.

Czasem może być też powiększony węzeł chłonny w lewym dole nadobojczykowym (tzw. węzeł Virchowa). Rzadko można również zaobserwować twardy guz w pępku, który jest przerzutem raka żołądka (guz siostry Mery Joseph).

Jakie są typy raka żołądka

Typ jelitowy (nieco lepsze rokowanie, towarzyszy zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka i metaplazja jelitowa), rozlany (rozrost śródścienny i brak wyraźnych granic), mieszany. Ponadto, rak żołądka powinien również być oceniony pod kątem ekspresji białka HER 2 (human epidermal growth factor receptor 2)

Jak diagnozuje się raka żołądka?

Podstawową każdego rozpoznania jest dokładny wywiad chorobowy, badania kliniczne oraz w przypadku raka żołądka – endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego. Gastroskopia jest podstawową i najlepszą metodą diagnostyczną.

Umożliwia ona pobranie wycinków błony śluzowej żołądka, co decyduje o rozpoznaniu na podstawie badania histopatologicznego.

Z uwagi na niecharakterystyczne objawy w przypadku wczesnych postaci raka zaleca się wykonanie gastroskopii u każdej osoby >45 roku życia z dolegliwościami w nadbrzuszu. W przypadku osób

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*