Przyczyny stłuszczenia i uszkodzenia wątroby

Stłuszczenie wątroby można podzielić na alkoholowe oraz niealkoholowe stłuszczenie wątroby. Jest to prosty podział ze względu na przyczynę choroby.

Jest on istotny pod względem leczenia, ponieważ o ile leczenie alkoholowego stłuszczenia wątroby polega przede wszystkim na odstawieniu alkoholu, o tyle leczenie niealkoholowego stłuszczenia wymaga podjęcia wielu działań często przy udziale szeregu specjalistów – lekarzy, dietetyka, a także samego pacjenta.

Nieco bardziej istotny z punktu widzenia klinicznego jest podział na stłuszczenie z i bez podwyższonej aktywności enzymów wątrobowych. Wariant z podwyższoną aktywnością enzymów wątrobowych związane jest z aktywnym zapaleniem wątroby spowodowanym nadmiernym odkładaniem się lipidów w wątrobie.

Często efektem może być włóknienie lub marskość wątroby. Choroba bez podwyższonej aktywności enzymów przebiega łagodnie i często cofa się po zmianie trybu życia.

Doc. dr hab. Małgorzata Inglot – czynniki ryzyka, przyczyny, diagnostyka i leczenie stłuszczenia wątroby

Alkoholowe stłuszczenie wątroby

Przyczyny:

Stłuszczenie wątroby jest to jednostka chorobowa, w której chorobowa w której dochodzi do nagromadzenia drobinek tłuszczu w komórkach wątrobowych w wyniku nadużywania alkoholu. Występuje u 90% osób pijących >60 g etanolu dziennie (3x50ml 40% wódki) .

W powstawaniu chorób wątroby zależnych od alkoholu wyróżniamy mechanizmy:

  • hepatotoksyczny,
  • metaboliczny,
  • zależny od czynników immunologicznych i zapalnych.

Czynnikami dodatkowymi, które wpływają na rozwój alkoholowej choroby wątroby, są: dieta oraz predyspozycje genetyczne. Są pacjenci u których choroba wystąpi dość szybko, po kilku miesiącach nadużywania alkoholu, ale też są i tacy, u których proces ten może trwać latami.

Objawy stłuszczenia wątroby i przebieg choroby:

Z reguły obraz kliniczny jest skąpoobjawowy: pobolewanie okolicy wątroby, czasami niebolesne powiększenie wątroby. Zazwyczaj pacjenci skarżą się na przewlekłe zmęczenie, senność, dyskomfort i uczucie pełności w brzuchu. Częstym objawem jest także ból w prawej górnej części brzucha, pod żebrami.

Stłuszczenie wątroby jest chorobą przewlekłą. W momencie zaprzestania picia alkoholu choroba cofa się po około 4-6 tygodniach, w przypadku ciągłego spożywania alkoholu postępuje, powodując postępuje powodując u 35% pacjentów zapalenie i marskość.

Zobacz artykuł, który szerzej opisuje marskość wątroby

Diagnostyka

W badaniach laboratoryjnych zauważa się zwiększenie objętości erytrocytów (MCV), podwyższenie aktywności GGTP, rzadziej dochodzi do wzrostu transaminaz wątrobowych (AspAT, AlAT)

Podstawowym badaniem pozwalającym wykryć stłuszczenie wątroby jest badanie USG. Obraz jest bardzo charakterystyczny, łatwy do interpretacji i widoczny nawet na najtańszych aparatach, w jakie wyposażona jest większość przychodni.

  • Stłuszczenie wątroby w badaniu USG:
    • wzmożona echogeniczność wątroby (wątroba jaśniejsza niż nerka)
    • zredukowanie rysunku naczyniowego
    • powiększenie wątroby >13 cm

Można rozważyć wykonanie biopsji wątroby, która jednak rzadko jest wskazana. Coraz częściej zalecane są metody nieinwazyjne:

  • elastografia:
    • elastografia SWE,
    • fibroscan,
  • ocena markerów włóknienia we krwi:
  • Obecnie najlepszą metodą jest elastografia, która jest wskazana w każdym przypadku z podwyższoną aktywnością enzymów wątrobowych.
  • Bezpieczne badanie – elastografia wątroby
  • Przy rozpoznaniu stłuszczenia wątroby kluczowymi kryteriami są:
  • zwiększone aktywność GGTP,
  • wzmożona echogeniczność wątroby w badaniu USG,
  • wywiad,
  • powiększenie wątroby

Podwyższona aktywność GGTP i enzymów wątrobowych świadczy o toczącym się procesie zapalnym, który może prowadzić do włóknienia i w konsekwencji do marskości wątroby.

Alkoholowe stłuszczenie wątroby – Leczenie

Leczenie to przede wszystkim abstynencja alkoholowa, oraz dieta ubogotłuszczowa. Widoczna w USG i elastografii poprawa stanu pacjenta widoczna jest już nawet po 3 miesiącach całkowitego odstawienia alkoholu. W monitorowaniu skuteczności leczenia istotna jest okresowa kontrola parametrów biochemicznych uszkodzenia komórek wątroby – GGTP, AspAT, AlAT oraz USG i elastografia wątroby.

NASH – niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby (ang. nonalcoholic steatohepatitis, NASH) jest podobną jednostką chorobową do alkoholowego z tą różnicą że czynnikiem etiologicznym nie jest nadużywanie alkoholu.

Głównymi przyczynami stłuszczenia wątroby stłuszczenia są: substancje hepatotoksyczne (niektóre leki, toksyny zawarte w grzybach), zaburzenia trawienia i wchłaniania (otyłość, cukrzyca, choroba Leśniowskiego-Crohna), wrodzone zaburzenia metabolizmu, choroby infekcyjne (wirusowe zapalenie wątroby typu C) oraz siedzący tryb życia połączony z niezdrowym odżywianiem.

NASH jest częścią niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby – NAFLD

Epidemiologia i etiologia

NAFLD jest najczęstszą przewlekłą chorobą wątroby występująca w krajach krajach uprzemysłowionych. NASH występuje u 3-5% populacji ludności. Otyłość ściele wiąże się z występowaniem niealkoholowego stłuszczenia wątroby – 90% chorych z BMI >35 .

Główną przyczyną niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby są zaburzenia przemiany materii. NASH jest chorobą o agresywnym przebiegu – u ~15-50% chorych rozwija się włóknienie i marskość wątroby, u 25% chorych rozwija się rak wątrobowokomórkowy.

Objawy i przebieg

U chorych często występują zmęczenie i osłabienie, dyskomfort w prawym podżebrzu. Zazwyczaj jednak choroba przebiega bezobjawowo. W padaniu fizykalnym pacjenta można zauważyć powiększenie wątroby (75%) lub śledziony (25%).

NAFLD jest chorobą przewlekłą o raczej łagodnym przebiegu, u 15-20% rozwija się NASH, który w swoim przebiegu jest dużo bardziej agresywny i prowadzi do włóknienia i marskości narządu.

Diagnostyka

W badaniach laboratoryjnych zwiększa się aktywność AlAT i AspAT, GGTP, występuje dyslipidemia, która podwyższa poziom bilirubiny.

W USG stwierdza się powiększenie i wzmożenie echogeniczności wątroby. Można rozważyć wykonanie badania histologiczne wycinka miąższu wątroby (biopsja). Szczególnie zalecana jest nieinwazyjna ocena włóknienia wątroby – elastografia, pozwala ocenić stopień zaawansowania choroby i jest konieczna w przypadku stłuszczenia wątroby przebiegającego z podwyższoną aktywnością enzymów wątrobowych.

Dowiedz się więcej:

Niealkoholowe stłuszczenie wątrob – Leczenie

Postępowanie obejmuje leczenie choroby wątroby i zaburzeń metabolicznych. Zaleca się zmianę stylu życia – dieta ubogokaloryczna i aktywności fizycznej, która pozwoli na redukcję masy ciała.. Leczenie hepatoprotekcyjne dotyczy tylko osób chorych z NASH

Co 2-3 miesiące zaleca się kontrolę AlAT i AspAT.

Dieta w stłuszczeniu wątroby

Bez względu na to, czy choroba ma związek z nadmiernym spożywaniem alkoholu, czy nie, to dieta jest jednym z podstawowych warunków udanego leczenia.

Zaleca się spożywanie pokarmów chroniących komórki przed uszkodzeniem, mających działanie przeciwzapalne i hepatoprotekcyjne oraz wspomagających wykorzystanie endogennej insuliny.

Uważa si, że najlepsza jest dieta śródziemnomorska bogata w zdrowe kwasy tłuszczowe i ogromną ilość antyoksydantów.

Kwasy tłuszczowe Omega-3 i wielonienasycone kwasy tłuszczowe pomagają w wykorzystaniu insuliny, zwiększając wrażliwość komórek na inulinę. Antyoksydanty działają ochronnie na komórki, zapobiegając ich uszkodzeniu w wyniku nadmiernego nagromadzenia tłuszczu. Pacjenci ze stłuszczeniem wątroby powinni jeść przede wszystkim:

  • ryby,
  • owoce,
  • warzywa,
  • orzechy,
  • olej z oliwek

Warto zasięgnąć porady dietetyka, aby pomógł opracować szczegółowe menu i propozycje prostych, łatwych w przygotowaniu zdrowych posiłków. Zmiana stylu życia i nawyków żywieniowych wraz z aktywnością fizyczną umożliwią redukcję masy ciała, co pozytywnie wpłynie na zdrowie.

Przykładowe zdjęcia USG z widocznymi zmianami chorobowymi

Przyczyny stłuszczenia i uszkodzenia wątroby

Znacznie powiększona wątroba, prawie 18 cm, wyraźnie wzmożona echogeniczność (biała wątroba) – cechy zaawansowanego stłuszczenia

Przyczyny stłuszczenia i uszkodzenia wątroby

Wątroba wyraźnie jaśniejsza od nerki – cecha zaawansowanego stłuszczenia

Przyczyny stłuszczenia i uszkodzenia wątroby

Elastografia stłuszczonej wątroby – widoczna prawidłowa twardość, nie stwierdza się włóknienia, nie ma zagrożenia marskością wątroby.

Przyczyny stłuszczenia i uszkodzenia wątroby

Elastografia stłuszczonej wątroby – widoczna wzmożona twardość, II stopień włóknienia, ryzyko rozwoju marskości wątroby, konieczne leczenie hepatologiczne

Stłuszczenie wątroby – objawy i przyczyny

>

Spośród chorób wątroby to właśnie stłuszczenie wątroby występuje najczęściej. Dlatego tak ważne jest uświadamianie społeczeństwa, co powoduje stłuszczenie wątroby, a także jak leczyć stłuszczenie wątroby. Sprawdźmy, co nauka mówi o tej chorobie i co warto wiedzieć.

Co to jest stłuszczenie wątroby?

Zapewne każdy wie, że nadużywanie alkoholu prowadzi do choroby zwanej alkoholowym stłuszczeniem wątroby. Jednak wyróżnia się też niealkoholowe stłuszczenie wątroby, które nie jest związane z piciem alkoholu, a jednak które występuje nawet częściej, niż ten pierwszy rodzaj.

Leia também:  Hatch usados Automatizado com Ar condicionado

Obie choroby wiążą się z charakterystycznymi zmianami w miąższu wątroby wynikającymi z działania na wątrobę jednego lub wielu czynników szkodliwych.

W przebiegu choroby wątroba staje się powiększona, ma gładką powierzchnię, ostry brzeg, a gdybyśmy mogli zaobserwować jej barwę, to widzielibyśmy nienaturalny różowo-żółty kolor, zamiast charakterystycznego lekko brunatnego.

Choroba występuje u około 16-23% dorosłych, przy czym znacząca większość z nich jednocześnie choruje na różnego rodzaju choroby metaboliczne, w tym na cukrzycę, hipertriglicerydemię czy otyłość. Tutaj warto przejść do omówienia skąd bierze się stłuszczenie wątroby – patogeneza i przyczyny.

Przyczyny stłuszczenia wątroby

Jak wspomniano powyżej, choroba stłuszczeniowa wątroby wiąże się z innymi zaburzeniami metabolicznymi.

Największym czynnikiem ryzyka rozwoju tej choroby jest otyłość, która bezpośrednio powoduje na początku zbyt duże nagromadzenie się tłuszczu w wątrobie, a następnie rozwinięcie choroby (o którym piszemy dwa akapity niżej).

Można więc powiedzieć, że niewłaściwa dieta to główny powód związany z rozwojem tej choroby, choć niekoniecznie powód bezpośredni.

Jednak czynnikami ryzyka rozwoju niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby mogą być też:

  • zbyt gwałtowne odchudzanie i/lub niedożywienie białkowe,
  • choroba Wilsona i inne zaburzenia dotyczące funkcji wątroby, które prowadzą do zmniejszenia jej możliwości,
  • stosowanie leków (np. kortykosteroidów, metroteksatu, tamoksifenu, diltiazemu, nifedypiny, amiodaronu),
  • dysbioza jelitowa, która może prowadzić do lipopolisacharydemii zagrażającej wątrobie,
  • urazy wątroby, zabiegi,
  • znaczenie mają też czynniki genetyczne.

Objawy stłuszczenia wątroby

Jak rozpoznać stłuszczenie wątroby? Pierwszym niepokojącym objawem są dolegliwości bólowe utrzymujące się przez dłuższy czas, występujące głównie w prawym podżebrzu i/lub promieniujące. Do tego może pojawić się poczucie osłabienia, przemęczenia – a więc objawy stłuszczeniowej choroby wątroby nie są specyficzne w pierwszych etapach rozwoju choroby.

Podczas diagnostyki można zaobserwować powiększenie wątroby przynajmniej u połowy pacjentów pojawiających się u lekarza z podejrzeniem stłuszczeniowej choroby wątroby.

Wśród badań, które można wykonać w kierunku tej choroby i których nieprawidłowości mogą wskazywać na stłuszczenie, wyróżnia się: podwyższone stężenia AspAt i AlAt, podwyższenie stężenia fosfatazy alkalicznej, gammaglutamylotransferazy, a także ferrytyny.

Przyczyny stłuszczenia i uszkodzenia wątroby

Jakie są stopnie stłuszczenia wątroby?

Chorobę tę, w zależności od jej przebiegu i zaawansowania, można podzielić na tak zwane etapy kliniczne. Pierwszy etap stłuszczenia wątroby (stłuszczenie wątroby 1 stopnia) to tak zwane stłuszczenie proste. Charakteryzuje się ono kumulacją zbyt dużej ilości tłuszczu w narządzie i tworzeniem większych jego skupisk w miąższu wątroby (tzw.

torbielek tłuszczowych), które są bardzo podatne na stan zapalny. Jeśli dojdzie do odczynu zapalnego owych torbielek w obecności stresu oksydacyjnego, to mamy do czynienia ze stłuszczeniem z zapaleniem, czyli drugim etapem choroby (stłuszczenie wątroby 2 stopnia).

Do tego czasu stłuszczenie wątroby jest odwracalne, jeśli odpowiednio wcześnie zostanie podjęte skuteczne leczenie, a pacjent będzie go przestrzegał. Jeśli jednak leczenie będzie mało skuteczne albo co gorsza – nie zostanie podjęte, a czynnik toksyczny dla wątroby nadal będzie regularnie na nią oddziaływał, to choroba będzie miała niestety najlepsze warunki do dalszego rozwoju.

Postępujący stan zapalny będzie powodował tak zwane włóknienie miąższu wątroby, czyli niejako gojenia wątroby po szkodliwym oddziaływaniu pewnych czynników. Gojenie jednak zawsze wiąże się z nadprodukcją w danym miejscu kolagenu i powstawaniem blizn, tak te jest i tutaj.

Bliznowacenie miąższu oznacza jego stopniowe obumieranie, aż w końcu dojdzie do całkowitego (lub w większości) przebudowania miąższu i wyłączenia większości komórek wątroby z funkcjonowania – i tu mowa o trzecim, ostatnim etapie choroby, czyli stłuszczeniowej marskości wątroby.

Stłuszczenie wątroby u dzieci

Okazuje się, że nie tylko dorośli mogą cierpieć na opisywaną chorobę. Wskazuje się, że około 2,6% populacji dziecięcej może zmagać się z niealkoholowym stłuszczeniem wątroby.

Jednak im młodszy pacjent, tym większa szansa na wyzdrowienie narządu, gdyż jednocześnie charakteryzuje się on wyższymi możliwościami regeneracyjnymi.

W przypadku dzieci częstymi czynnikami ryzyka rozwoju choroby są kwestie genetyczne, niedożywienie (białkowe) oraz stosowane leki (w przebiegu innych chorób).

Czy stłuszczenie wątroby jest groźne? Do czego może doprowadzić stłuszczenie wątroby?

Jak wcześniej wspomniano, choroba na pierwszych dwóch etapach, czyli zanim dojdzie do włóknienia miąższu wątroby, jest całkowicie odwracalna. Dlatego też należy działać, póki jeszcze pacjent nie znalazł się w najgorszym etapie.

Ostatni etap choroby może bowiem oznaczać konieczność przeszczepu narządu.

Aby się od tego uchronić, należy obserwować swoje codzienne samopoczucie, a w razie przewlekłego występowania dolegliwości bólowych pod żebrami – udać się na dalszą diagnostykę.

Źródła:

Maciejewska M, Stachowska E.: Niealkoholowe stłuszczenie wątroby (NAFLD) – epidemia XXI wieku. Postepy Hig Med Dosw (online), 2018; 72: 659-670.Bukol-Krawczyk K.: Niealkoholowe stłuszczenie wątroby — leczyć czy nie leczyć? Forum Zaburzeń Metabolicznych 2010, tom 1, nr 1, 66–72.

Popularne Tagi: wątroba zdrowie alkohol żaneta michalak stłuszczenie

  • Tabletka “dzień po” to rodzaj antykoncepcji awaryjnej, którą stosuje się tuż po stosunku w momencie, gdy nie nastąpiło jeszcze zapłodnienie lub zagnieżdżenie zarodka w macicy. Sięga się po nią zazwyczaj wtedy, gdy inne metody antykoncepcji zawiodły. Wśród takich sytuacji wymienia się np. pęknięcie prezerwatywy, wypadnięcie krążka domacicznego, czy też odklejenie się plastra antykoncepcyjnego. Tabletki dzień po są również stosowane w przypadku gwałtu. Z niniejszego artykułu dowiesz się, jak działa tabletka dzień po oraz jakie są skutki uboczne wynikające z jej stosowania.
  • Podstawową funkcją zębów jest udział w początkowym etapie trawienia, rozdrabniania oraz przygotowywania pokarmu do dalszych etapów procesu trawienia. Mają także wpływ na prawidłową wymowę. Zęby spełniają też funkcję estetyczną. Nie ulega więc wątpliwości, że zdrowe i pełne uzębienie odgrywa niezwykle istotną rolę. Jak wygląda pełne uzębienie człowieka i za co odpowiadają poszczególne zęby?
  • Kangurowanie to metoda trzymania dziecka polegająca na kontakcie skóry dziecka ze skórą rodzica. Dziecko, które jest zazwyczaj nagie, z wyjątkiem pieluchy, jest umieszczane w pozycji pionowej na nagiej klatce piersiowej rodzica. Zarówno matki, jak i ojcowie mogą opiekować się w ten sposób swoimi dziećmi. Jest często używane u wcześniaków, gdy są jeszcze w szpitalu.

Choroby wątroby

Choroby wątroby klasyfikuje się zarówno według przyczyny jak i według wpływu, jaki mają one na wątrobę. Przyczyną choroby może być infekcja, uraz, ekspozycja na leki lub toksyny, proces autoimmunizacyjny lub wada genetyczna (jak na przykład hemochromatoza).

Czynniki te mogą prowadzić do zapalenia lub marskości wątroby, powstania kamieni żółciowych, stłuszczenia wątroby, a w rzadkich przypadkach do nowotworu.

Wady genetyczne mogą upośledzać czynność wątroby i prowadzić do odkładania i nagromadzenia mogących ją uszkodzić substancji, takich jak żelazo lub miedź.

Zapalenia wątroby

Istnieją dwie główne formy zapalenia wątroby – forma ostra, w której proces zapalny postępuje szybko oraz forma przewlekła, w której proces zapalny oraz uszkodzenie wątroby postępuje powoli i jest długotrwałe.

Zapalenie wątroby może być spowodowane czynnikami wymienionymi powyżej, lecz zazwyczaj jest ono wynikiem zakażenia jednym z wirusów zapalenia wątroby.

Wirusy te nazwane zostały literami alfabetu, w kolejności w jakiej zostały odkryte -A, B, C, D i E.

  • Wirusowym zapaleniem wątroby (WZW) typu A można zarazić się przez zakażoną wodę i pożywienie. Objawy u dorosłych to między innymi żółtaczka, biegunka i zmęczenie. U dzieci choroba często przebiega bezobjawowo i niejednokrotnie nie zostaje wykryta.
  • WZW typu B występuje na całym świecie, lecz najczęściej w Południowo-Wschodniej Azji i Afryce. Jest to najczęściej występująca forma wirusowego zapalenia wątroby w Ameryce Północnej i Europie, a według szacunków Amerykańskiego Centrum Chorób Zakaźnych, około 1 na 20 osób w USA przechodzi zakażenie WZW typu B. Choroba może przenosić się przez kontakt z krwią, kontakty seksualne lub też matka może zarazić płód podczas porodu. Choroba może przebiegać bezobjawowo, dawać łagodne objawy podobne do grypy, lub przybierać formę ostrą (patrz rozdział dotyczący objawów choroby). W większości przypadków choroba ustępuje samoistnie, lecz około 1 -3% pacjentów staje się zakażonymi przewlekle i mogą oni zarażać innych, często dochodzi u nich również postępującego uszkodzenia wątroby. W grupie podwyższonego ryzyka (o około 10%) rozwoju przewlekłej formy choroby są osoby z upośledzonym układem odpornościowym. Noworodki są szczególnie podatne i w około 90% stają się przewlekle zakażone.
  • WZW typu C przenosi się poprzez kontakt z zakażoną krwią, na przykład w wyniku używania wspólnych igieł przez narkomanów; używania zakażonych przyrządów do wykonywania tatuaży i przekłuwania różnych części ciała; u pracowników służby zdrowia w wyniku kontaktu z igłami lub innymi przyrządami medycznymi; w przypadku otarcia naskórka podczas kontaktów seksualnych; u noworodka, który podczas porodu został zakażony przez matkę lub w wyniku skaleczeń powstałych podczas wykonywania ćwiczeń fizycznych. Wstępuje rzadziej niż WZW typu B, lecz u osób zarażonych tą odmianą wirusa choroba często przybiera formę przewlekłą i powoduje trwałe uszkodzenie wątroby oraz możliwość zarażania innych.
  • WZW typu D i E występuje rzadko.
Leia também:  N/d Volkswagen em São Paulo a Gasolina

Wątroba odpowiedzialna jest za metabolizm alkoholu, leków oraz toksyn i z tego powodu przedłużająca się ekspozycja na te czynniki może być przyczyną zapalenia i/lub marskości wątroby. Łączenie leków (na przykład acetaminofenu) z alkoholem może spowodować niewydolność wątroby stanowiącą zagrożenie życia.

Stłuszczenie wątroby

Stłuszczenie wątroby powoduje powiększenie i tkliwość wątroby oraz zaburzenia jej czynności. Najczęstszą przyczyną jest nadmierne spożywanie alkoholu. Stan ten jest zazwyczaj odwracalny, pod warunkiem zaprzestania spożywania alkoholu.

Inną przyczyną stłuszczenia jest niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby (NASH) -najczęstsza przyczyna przewlekłego zapalenia wątroby, które nie jest wywołane przez wirusy. Objawy są zazwyczaj łagodne, lecz choroba może doprowadzić do marskości wątroby.

Najczęściej występuje u osób otyłych i chorych na cukrzycę.

Marskość

Przyczyną marskości wątroby może być dowolny czynnik powodujący ciężkie utrzymujące się uszkodzenie wątroby. Marskość charakteryzuje się obumieraniem komórek i bliznowaceniem wątroby. Choroba ta postępuje i powoduje nieodwracalne zmiany narządu. Leczenie polega na zapobieganiu dalszym uszkodzeniom.

Jeżeli przyczyną jest wirus lub inny możliwy do wyleczenia stan, leczenie może ustabilizować chorobę i zapobiegać postępującemu upośledzeniu czynności wątroby.

We wczesnym stadium marskość przebiega bezobjawowo, lecz z czasem może powodować nagromadzenie płynu w jamie brzusznej (tak zwana puchlina brzuszna), zaniki mięśni, krwawienie z jelit, wylewy podskórne, powiększenie sutków u mężczyzn (ginekomastia) oraz wiele innych objawów.

Czynność wątroby można monitorować przy pomocy badań takich jak oznaczenie stężenia albuminy, czasu protrombinowego, stężenia bilirubiny oraz innych wskaźników czynności wątroby. W skrajnych przypadkach konieczny może okazać się przeszczep wątroby.

Cholestaza

Kamienie żółciowe, nowotwory, urazy i stany zapalne mogą być przyczyną powstawania zwężeń i przeszkód w przewodach wyprowadzających żółć z wątroby.

Powoduje to gromadzenie się żółci i związanych z nią składników w wątrobie, czego objawem może być zażółcenie powłok skórnych i białkówek oczu pacjenta (żółtaczka), oddawanie moczu o ciemnobrązowym kolorze oraz oddawanie stolca o bardzo jasnym kolorze, co spowodowane jest brakiem bilirubiny w jelitach.

Podobne objawy mogą towarzyszyć ostremu zapaleniu wątroby i czasami marskości. Badania krwi wykazują wtedy podwyższone stężenie bilirubiny, fosfatazy alkalicznej (ALP) i innych enzymów wątrobowych.

Cholesterol i barwniki żółciowe (bilirubina) mogą powodować powstawanie kamieni w pęcherzyku żółciowym, gdzie gromadzona jest żółć. W zależności od swojego rozmiaru i położenia, kamienie te mogą dawać różne objawy i powodować problemy zdrowotne.

Ich długotrwała obecność może powodować uszkodzenie pęcherzyka żółciowego i uniemożliwiać jego prawidłową czynność. Powoduje to często uczucie wzdęcia i dyskomfortu w górnej części jamy brzusznej, szczególnie po posiłkach obfitych w tłuszcze.

Kamienie mogą zablokować przewód odprowadzający żółć z pęcherzyka, co powoduje nagły atak ostrego bólu w prawej górnej części jamy brzusznej. W wielu przypadkach dochodzi do zapalenia pęcherzyka żółciowego i wystąpienia gorączki.

Może również wystąpić zwężenie żyły wątrobowej, co powoduje zmniejszenie wypływu krwi z wątroby. Zwężenie to może być spowodowane przez nowotwór uciskający ścianę żyły lub blokujący ją zakrzep.

Zwężenie może być przewlekłe i nie dawać zbyt wielu objawów, lecz niekiedy może przybrać ostrą formę i stanowić zagrożenie życia.

Niektóre leczyć można przy pomocy leków, inne wymagają interwencji chirurgicznej.

Nowotwór wątroby

W niektórych przypadkach zapalenie lub marskość wątroby mogą prowadzić do powstania nowotworu, jednak zazwyczaj nowotwór rozwija się w innych tkankach organizmu i daje przerzuty do wątroby.

Nowotwór, który ma swój początek w wątrobie nazywany jest pierwotnym nowotworem wątroby. Najczęściej spotykanym nowotworem wątroby jest rak wątrobowokomórkowy, który rozwija się z hepatocytów (komórek wątroby). Według Amerykańskiego Towarzystwa ds.

Walki z Rakiem, stanowi on 75% pierwotnych nowotworów wątroby. Około 10 -20% przypadków to rak dróg żółciowych, który ma swój początek w pęcherzyku lub przewodach żółciowych.

Pacjenci z przewlekłym zapaleniem lub marskością wątroby powinni regularnie przechodzić badania w kierunku raka wątroby, w których zakres wchodzi oznaczenie alfafetoproteiny (AFP) i/lub badanie ultrasonograficzne.

Choroby genetyczne

Najczęściej występującą genetyczną chorobą wątroby jest hemochromatoza. Dotyka ona zazwyczaj osób dorosłych i polega na odkładaniu się nadmiaru żelaza w wątrobie. Istnieje wiele genetycznych chorób wątroby, które występują u dzieci.

Najczęściej spotykaną jest niedobór alfa 1-antytrypsyny.

W większości genetycznych chorób wątroby niedobór enzymu lub białka prowadzi do powstawania złogów uszkadzających wątrobę (na przykład galaktozemia, czyli brak enzymu przekształcającego cukier mlekowy, powodujący nagromadzenie cukru mlekowego w organizmie lub choroba Wilsona polegająca na powstawaniu złogów miedzi w wątrobie). Upośledzenie czynności wątroby u noworodków może również być spowodowane czynnikami niegenetycznymi, powodującymi uszkodzenie wątroby (jak atrezja dróg żółciowych -czyli brak lub niewystarczający rozwój dróg żółciowych).

Choroby wątroby w początkowym stadium mogą przebiegać bezobjawowo lub z objawami nieswoistymi, jak osłabienie i utrata energii.

Chorobom wątroby o ostrym przebiegu towarzyszyć mogą objawy związane z utrudnionym przetwarzaniem bilirubiny, takie jak żółtaczka, oddawanie moczu o ciemnym kolorze, jasne stolce, utrata apetytu, nudności, wymioty lub biegunka.

Objawy przewlekłej choroby wątroby to między innymi żółtaczka, ciemny mocz, wodobrzusze, świąd, niewyjaśniona utrata lub wzrost masy ciała i ból brzucha. Objawy te niejednokrotnie pojawiają się dopiero w zaawansowanym stadium choroby.

Badania laboratoryjne

Celem badań w kierunku chorób wątroby jest wykrycie uszkodzenia wątroby, ocenę jego rozległości oraz monitorowanie wydolności wątroby.

Badania przesiewowe są bardzo istotne, ponieważ do uszkodzenia wątroby może dojść nawet przy braku objawów. Rozpoznanie przyczyny pomaga w ocenie typu choroby.

Uszkodzenia i stany zapalne wątroby często ustępują samoistnie, lecz stany powodujące niedrożność dróg żółciowych mogą prowadzić do postępującego uszkodzenia tego narządu.

Rutynowo w ramach ogólnych badań przesiewowych wykonuje się:

1. Oznaczenie enzymów: enzymy to białka wspomagające pracę komórek. W przypadku uszkodzenia komórek, enzymy mogą przedostawać się do krwi i osiągać większe stężenie i aktywność. Podstawowe enzymy wątrobowe to:

  • Aminotransferaza alaninowa (ALT) -enzym obecny głównie w wątrobie, najlepszy wskaźnik zapalenia wątroby
  • Fosfataza alkaliczna (ALP) -enzym przewodów żółciowych. W przypadku ich niedrożności poziom ALP często wzrasta
  • Aminotransferaza asparginianowa (AST) -enzym obecny w wątrobie oraz w sercu i innych mięśniach
  • Gammaglutamylotransferaza (GGT) -enzym obecny głównie w wątrobie, bardzo czuły na zmiany jej czynności
Leia também:  Zapalenie zatoki klinowej – przyczyny, objawy, leczenie

2. Bilirubina: Bilirubina to produkt rozkładu hemoglobiny ze starych lub uszkodzonych komórek krwi. Jest ona koloru żółtego, a jej nadmiar w organizmie powoduje żółtaczkę oraz ciemny mocz. Dwa badania bilirubiny często wykonuje się łącznie:

  • Bilirubina całkowita -oznaczenie całej bilirubiny we krwi
  • Bilirubina bezpośrednia -oznaczenie bilirubiny związanej z innymi związkami chemicznymi w wątrobie

Oznaczenie stężenia bilirubiny można zlecić również w celu indywidualnego monitorowania osoby z chorobą wątroby.

3. Białko: Jednym z głównych zadań wątroby jest wytwarzanie białek. Dwa najważniejsze badania w tym kierunku to:

  • Albumina -oznaczenie głównego białka wytwarzanego w wątrobie oraz ocena prawidłowości jego wytwarzania
  • Białko całkowite -oznaczenie albuminy i wszystkich pozostałych białek krwi, w tym również przeciwciał pomagających w zwalczaniu infekcji (przeciwciała ie są wytwarzane w wątrobie).

Lekarze często wykonują te badania łącznie w celu stwierdzania uszkodzenia wątroby oraz jego ciężkości. Badania zlecane łącznie nazywane są popularnie próbami wątrobowymi.

Rozpoznanie i monitorowanie

W celu rozpoznania zaburzenia czynności wątroby można zlecić również inne badania. Niektóre z nich służą również monitorowaniu stanu choroby i/lub skuteczności leczenia. Badania te to między innymi:

  • Swoiste badania w kierunku zapalenia wątroby [Patrz WZW typu A, WZW typu B, WZW typu C] -w celu wykrycia wirusowego zapalenia wątroby
  • Morfologia krwi -w celu oceny krwinek białych, czerwonych oraz płytek krwi
  • Czas protrombinowy (PT) -w celu oceny krzepliwości
  • Alfa-fetoproteina (AFP) -jej poziom może być podwyższony u pacjentów z rakiem wątroby
  • Badania żelaza -w przypadku podejrzenia hemochromatozy
  • Miedź i ceruloplazmina – w przypadku podejrzenia choroby Wilsona
  • Alfa-1 antytrypsyna – w celu oceny niedoboru alfa-1 antytrypsyny
  • Przeciwciała przeciwmitochondrialne (AMA) – jako wspomaganie rozpoznania pierwotnej marskości żółciowej (PBC)
  • Stężenie acetaminofenu (paracetamolu) – i/lub inne badania przedawkowania leków – w przypadku podejrzenia ostrej niewydolności wątroby w wyniku spożycia leków lub toksyn
  • Biopsja wątroby -pobranie wycinka tkanki wątrobowej w celu oceny struktury komórek

Badania poza laboratorium

  • Tomografia komputerowa (TK)
  • Badanie ultrasonograficzne
  • MRI (rezonans magnetyczny)
  • MRCP (cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego)
  • PTC (przezskórna cholangiografia przezwątrobowa)
  • ERCP (endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna)

Najważniejszym elementem terapeutycznym jest stosowanie środków zapobiegawczych. Dostępne są szczepionki przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby A i B. Zapaleniu wątroby można niejednokrotnie zapobiec unikając czynników ryzyka.

Wprawdzie stan zapalny narządu może z czasem ustąpić, jednak może on pozostawiać trwałe uszkodzenia.

Leczenie chorób wątroby polega między innymi na ochronie i wsparciu czynności wątroby, zapobieganiu dalszym uszkodzeniom i powikłaniom oraz leczenie choroby leżącej u podstaw niewydolności wątroby.

Pacjent może przyjmować odpowiednie leki, zostać poddany operacji, a w bardzo poważnych przypadkach wykonuje się przeszczep wątroby. Osoby z rozpoznaną chorobą wątroby muszą zazwyczaj pozostawać pod długoterminową kontrolą oraz współpracować z lekarzem w celu dobrania najkorzystniejszego indywidualnego sposobu leczenia.

Wątroba cz.1

Strona główna » Porady dietetyka – propozycje suplementów » Wątroba cz.1

Data dodania: 02-12-2019  

Wątroba to jeden z najważniejszych organów w naszym ciele. Jako wielofunkcyjny gruczoł tworzący się z czterech, wielokrotnie pomaga nam przetrawić ciężkie oraz trujące substancje. Wątroba złożona jest z płata prawego, płata lewego, płata czworobocznego oraz ogoniastego. Ponadto możemy w niej wyróżnić powierzchnię przeponową oraz otrzewną.

Jej podstawowe zadania to:

  • wytwarzanie żółci,
  • produkcja białka osocza krwi,
  • wytwarzanie polisacharydu,
  • magazynowanie enzymów,
  • przetwarzanie węglowodanów, aminokwasów i puryny.

Jeżeli dochodzi do zaburzeń wątroby, to wiele zależności biochemicznych w naszym organizmie jest znacznie gorzej przetwarzana. Jest dużo przyczyn stłuszczenia wątroby i z tego powodu powinniśmy się im przyjrzeć.

Codzienny stres, brak zbilansowanej diety oraz używki doprowadzają do jej obciążenia, a następnie uszkodzenia. Stłuszczenie wątroby w początkowej fazie może okazać się niegroźnym schorzeniem.

Niestety, nie wykrycie wcześniejszych objawów, a następnie brak zmiany nawyków żywieniowych, może skutkować trwałym uszkodzeniem tego organu.

CZYM JEST STŁUSZCZENIE WĄTROBY?

Stłuszczenie wątroby jest nagromadzeniem się tłuszczu w komórkach wątroby – hepatocytach. Może mieć ono charakter alkoholowy lub niealkoholowy. Alkohol charakteryzuje się działaniem hepatotostycznym i odpowiada za odkładanie się tłuszczu w wątrobie. Jego nadużywanie nie jest jednak jedyną przyczyną, która wywołuje tę chorobę.  

Z przeprowadzonych badań wynika, że stłuszczona wątroba dotyka osób z nadwagą oraz otyłością. Ponadto przyjmowanie leków hormonalnych, cukrzyca oraz zaburzenia gospodarki lipidowej doprowadzają do takiego stanu rzeczy. Do stłuszczenie wątroby dochodzi w przypadku, gdy wątroba jest w stanie zapalnym (głównie typu wirusowego).

Na stłuszczenie wątroby narażonych jest wiele osób, ponieważ uzależnione jest ono od trybu życia, skłonności genetycznych, a nawet przemiany materii.

Jeżeli nasza przemiana materii jest nieregularna, to wątroba zwiększa wychwytywanie tłuszczów, a następnie gromadzi je we wnętrzu. Takie działanie doprowadza z czasem do jej uszkodzenia i przebudowy komórek.

Stłuszczona wątroba pojawia się sporadycznie u kobiet w ciąży. Nie ma jednak reguły, czy to schorzenie dotyka dorosłych, czy dzieci. Każda osoba jest na nie narażona.

OTŁUSZCZONA WĄTROBA – PRZYCZYNY

Podstawowym powodem stłuszczenia wątroby jest spożywanie dużych ilości alkoholu oraz źle zbilansowana dieta. Z tego powodu bardzo często mówi się o „alkoholowym stłuszczeniu wątroby”. Nie jest to jedyny powód, który doprowadza do zaburzeń tego organu.

Istnieje również niealkoholowe stłuszczenie wątroby, które wynika z problemów z przemianą materii oraz czynnikami żywieniowymi. Problemem w tym wypadku są nie tylko spożywane zbyt obfite posiłki i otyłość, lecz również głodówka i niedożywienie białkowe.

Niebagatelne znaczenie w tym schorzeniu może mieć cukrzyca oraz nadczynność kory nadnerczy.  

Kolejnymi przyczynami, które doprowadzają do stłuszczenia wątroby są:

  • zaburzenia trawienia i wchłaniania,
  • choroby trzustki,    
  • zespół złego wchłaniania,  
  • resekcja jelita,  
  • celiakia,    
  • choroba Leśniowskiego – Crohna,
  • zapalenie jelita grubego,
  • zapalenie wątroby typu D oraz C,
  • zespół Reye’a,  
  • powikłania pociążowe.

Prawdopodobieństwo, że do stłuszczenia wątroby dojdzie wskutek wrodzonych chorób. Jako przykład można wskazać abetalipoproteinemia, wrodzone zaburzenia cyklu mocznikowego oraz choroby ze spichrzania. Na szczęście są one rzadkością. Powinniśmy jednak wiedzieć, kiedy nasza wątroba może być stłuszczona i jak to rozpoznać.

STŁUSZCZENIE WĄTROBY OBJAWY – JAK ROZPOZNAĆ?

Niestety stłuszczenie wątroby nie daje objawów, które od razu można zidentyfikować z tym schorzeniem. O tym, że wątroba jest stłuszczona dowiadujemy się dopiero podczas badań np. USG jamy brzusznej.

Istnieją przypadki w których pacjent odczuwa zmęczenie i osłabienie, a nawet dyskomfort po prawej stronie jamy brzusznej.

Lekarz jest w stanie za pomocą badania fizykalnego stwierdzić, czy wątroba jest powiększona, czy powiększona jest śledzona.

JAKIE BADANIA PRZEPROWADZIĆ, ŻEBY USTALIĆ ZMIANY W KOMÓRKACH WĄTROBOWYCH?

Priorytetowym badaniem, które powinno pozwolić zidentyfikować nam stłuszczenie wątroby, jest USG jamy brzusznej. Jeżeli po wykonaniu tej czynności, nie będziemy mieli pewnej diagnozy, to można wykonać rezonans magnetyczny, a nawet pobrać do badania histopatologicznego wycinek wątroby. Oprócz tego można wykonać badania biochemiczne krwi

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*