Problemy z wypróżnianiem – przyczyny i sposoby na kłopoty z wypróżnieniem

Problemy z wypróżnianiem – przyczyny i sposoby na kłopoty z wypróżnieniem Zaparcia są najczęściej nieprzyjemnym skutkiem stosowania diety ubogiej w błonnik. 123rf

Zaparcia (zatwardzenie) charakteryzuje się oddawaniem stolca rzadziej niż 3 razy w tygodniu, trudnościami w defekacji i poczuciem niepełnego wypróżnienia. Szacuje się, że przewlekłe zaparcia dotyczą nawet 14 procent ludzi na całym świecie. Przyczyną zatwardzenia jest przeważnie dieta uboga w błonnik pokarmowy, rzadziej problemy natury psychicznej lub poważne choroby układu pokarmowego. Zaparcia w ciąży dotyczą wielu kobiet. Ten problem jest powszechny także wśród niemowląt oraz osób starszych. Co na zaparcia? Pomocne mogą okazać się domowe sposoby!

Zaparcia to problemy z wypróżnianiem się regularnie. Zdrowy dorosły człowiek powinien oddawać stolec 1-2 razy w ciągu dnia.

Częstotliwość zależy od różnych indywidualnych czynników, takich jak sposób odżywiania się, regularność spożywania posiłków, wiek, stan zdrowia, czy poziom aktywności fizycznej.

O zaparciu mówi się, gdy oddawanie stolca jest utrudnione, sprawia ból, wymaga dużego wysiłku (parcia), a sama defekacja występuje rzadziej niż 3 razy w tygodniu.

Stolec oddawany w czasie zaparcia charakteryzuje się kilkoma cechami.

Najczęściej jego konsystencja jest wyjątkowo twarda, zbita i grudkowata, ponieważ masa kałowa została bardzo odwodniona w jelicie grubym.

Stolec jest nadmiernie suchy, drobny, wydziela odmienny niż zazwyczaj odór. Samo oddawanie stolca jest przy tym utrudnione, może wymagać dużego wysiłku mięśni brzucha oraz trwać bardzo długo.

Zaparcia to problem z prawidłową pracą układu pokarmowego, a precyzyjnie, funkcjonowaniem jelita cienkiego i grubego. Najczęstszą przyczyną zatwardzenia jest niewłaściwa dieta, czyli odżywianie się pokarmami ubogimi w błonnik pokarmowy.

Zgodnie z zaleceniami Instytutu Żywności i Żywienia dzienna podaż błonnika powinna wynosić minimum 25 gramów na dobę.

Problem z zapewnianiem takiej dawki wynika ze stosowania diety ubogiej w produkty z pełnego ziarna, warzywa i owoce, nasiona strączków, orzechy, nasiona i pestki, natomiast opartej o produkty zbożowe oczyszczone i żywność wysoko przetworzoną.

Drugą przyczyną zatwardzenia jest przyjmowanie zbyt małej ilość płynów w ciągu dnia. Zapotrzebowanie na wodę to kwestia indywidualna, ale za minimum uważa się 1,5 litra wody dziennie. Zaparcia powodowane są również siedzącym trybem życia.

Tłumaczy to fakt częstych problemów z wypróżnianiem u osób, których każdy dzień pozbawiony jakiejkolwiek formy aktywności fizycznej (nawet spaceru!). Zaparcia mogą pojawiać się u osób, które sypiają nieregularnie i odżywiają się niesystematycznie.

Dotyczą tych, którzy przyjmują w ciągu dnia zbyt małą objętościowo ilość jedzenia, co ma miejsce m.in. w anoreksji, ale zaparcia są również problem osób przejadających się.

Do grupy osób szczególnie narażonych na występowanie zaparć, należą także noworodki i niemowlęta z powodu nie w pełni wykształconego przewodu pokarmowego, oraz kobiety w zaawansowanej ciąży. Obecność płodu uciskać na jelita utrudniając przemieszczanie się masy kałowej.

Zaparcia mogą występować u osób w podeszłym wieku z powodu zmian starczych w budowie układu pokarmowego i obniżonego apetytu. Gdy zaparcia zdarzają się sporadycznie – najprawdopodobniej ich przyczyną jest chwilowa zmiana diety, lub stres.

Alarmujące są zaparcia pojawiające się nagle, bolesne, które trwają długi okres czasu.

Zaparcia a choroby przewodu pokarmowego

Zaparcia są powodowane nie tylko niewłaściwymi nawykami żywieniowymi i niską aktywnością fizyczną. Przyczynami zatwardzenia mogą być zmiany chorobowe w budowie lub działaniu układu trawiennego.

Wymienić należy przede wszystkim hemoroidy, nowotwory w obrębie jamy brzusznej, niedrożność jelit, obecność blizn, zwężenie jelita lub ucisk powodowany na przykład ciałem obcym.

Ponadto u dzieci i niemowląt mechaniczną przyczyną zaparć może być choroba Hirschsprunga.

Jatrogenne zaparcia, czyli powodowane przyjmowaniem określonych leków. Zatwardzenie mogą powodować następujące środki lecznicze:

  • preparaty żelaza,
  • leki moczopędne,
  • leki przeciwdrgawkowe,
  • leki przeciwkaszlowe,
  • opiaty,
  • antydepresanty,
  • leki na chorobę Parkinsona,
  • leki neutralizujące kwasy żołądkowe.

Zaparcia pojawić mogą się u osób uczulonych na konkretne składniki żywności. U osoby z alergią na białko mleka krowiego, dolegliwości pojawią się po przypadkowym spożyciu mleka krowiego lub mlecznych przetworów. Dotyczy to zwłaszcza najmłodszych.

Zaparcia mogą być powodowane zaburzeniami natury psychicznej. Do najczęstszych należą długotrwały stres, depresja, stany lękowe oraz jadłowstręt psychiczny (anoreksja). Zespół jelita drażliwego w postaci zaparciowej to choroba powodująca przewlekłe zaparcia.

Przyczynami zatwardzenia mogą być również niedoczynność tarczycy, cukrzyca oraz hiperkalcemia.

Zaparcia można zdiagnozować u gastroeneterologa, a pomoc w dobraniu odpowiedniej diety to specjalizacja dietetyka.

Najczęściej podejmowanym badaniem jest badanie próbki kału, morfologia krwi, a także różne badania palcypacyjne (w tym także obrazowe) przeprowadzane przez odbyt.

Ważnym elementem diagnostyki przyczyny zaparć jest wnikliwy wywiad z pacjentem, na temat stylu życia, poziomu aktywności fizycznej i stosowanej diety, ponieważ te czynniki są najpowszechniejszymi przyczynami zatwardzenia.

Problemy z wypróżnianiem – przyczyny i sposoby na kłopoty z wypróżnieniem

Doskwierają ci wzdęcia brzucha i gazy? Lepiej unikaj tych produktów

Zaparcia można leczyć objawowo: stosując leki na zaparcia, ale fundamentem jest trwała zmiana nawyków żywieniowych. Na zatwardzenia polecana jest dieta bogatoresztkowa, czyli o wysokiej zawartości błonnika pokarmowego, który należy do diety wprowadzać stopniowo! Szybkie zwiększenie udziału włókna pokarmowego w diecie może nasilić zaparcia!

Dieta bogatoresztkowa dostarcza ponad 40 gramów błonnika pokarmowego dziennie.

Ten zawarty jest w pełnoziarnistym pieczywie, różnorodnych kaszach, ciemnym makaronie, zbożowych płatkach, brązowym, czarnym, dzikim i czerwonym ryżu.

Dobrym źródłem włókna pokarmowego są nasiona roślin strączkowych, orzechy (uwaga, bo są kaloryczne!), oraz świeże i suszone warzywa i owoce. Na wyróżnienie zasługują suszone śliwnki pełne pektyn regulujących funkcje jelit.

Należy pamiętać, że zwiększając w diecie udział błonnika, trzeba równocześnie zwiększyć ilość przyjmowanych płynów do 2-3 litrów na dobę. W przeciwnym razie problem nasili się

Korzystnymi produktami na zaparcia, które wspomagają funkcje jelit, są fermentowane napoje mleczne. Zaliczane do nich są kefir, maślanka, jogurt oraz mleko acidofilne i zsiadłe. Pozytywne działanie mają również fermentowane warzywa, z których najpopularniejsze to kapusta kiszona, ogórki kiszone i kimchi.

Najczęściej przyjmowanym rodzajem środków są leki na zaparcia o działaniu przeczyszczającym, czyli powodującym przyspieszenie wypróżnienia. Do nich zaliczają się zarówno te zwiększające objętość stolca, jak i zmiękczające jego konsystencję.

Leki na zaparcia zawierają sproszkowany senes, który przyspiesza pasaż jelitowy, ale też szybko uzależnia, dlatego nie można stosować go dłużej niż 2 tygodnie. Często stosowanymi są sole przeczyszczające oraz środki hiperosmotyczne, które zaczynają działać stosunkowo szybko.

Zazwyczaj pierwsze objawy „ulgi” następują już w ciągu trzydziestu minut od momentu ich przyjęcia.

  • Co na zaparcia? Jak działają środki przeczyszczające?

Zaparcia w ciąży może mieć, nawet co druga kobieta. Częstotliwość ich występowania nasila się głównie w czasie drugiego oraz trzeciego trymestru ciąży. Fakt ten wiąże się z dwoma grupami czynników.

Po pierwsze, w organizmie kobiety dochodzi wówczas do zmiany funkcjonowaniu układu hormonalnego, co przekłada się także na działanie narządów trawiennych.

Po drugie – zwiększająca swoją objętość macica wywołuje ucisk na inne organy obecne w jamie otrzewnej, w tym także na jelita. W rezultacie wydalanie stolca może być w tym okresie znacząco utrudnione.

  • Czarny stolec – jakie są przyczyny i co oznacza?

Zatwardzenia występujące w czasie ciąży są o tyle niekorzystne, że nie można z nimi walczyć, stosując standardowe środki przeczyszczające. Z tego powodu przyszłe matki poszukują alternatywnych rozwiązań. Do najczęściej wykorzystywanych należą:

  • picie dużej ilości wody mineralnej,
  • spożywanie świeżych owoców i warzyw oraz soków z miąższem,
  • zwiększenie udziału w diecie produktów zbożowych pełnoziarnistych,
  • rezygnacja ze spożywania mocnej herbaty, a także innych płynów moczopędnych,
  • rezygnacja ze spożywania produktów zapierających takich jak ryż, banany, jagody, marchew, kakao i czekolada,
  • spożywanie suszonych owoców oraz kompotu z suszu,
  • regularnie spożywanie jogurtów probiotycznych, kefiru, maślanki, mleka acidofilnego, w których składzie znajdują się szczepy bakterii przeciwdziałającym zaparciom.

Sprawdź, jakie właściwości mają śliwki

Biblioteka Zdrowia

Zaparcia to zbyt rzadkie wypróżnienia, czyli 2 razy w tygodniu lub rzadziej. Stolce są wtedy twarde, oddawane z wysiłkiem i często towarzyszącym uczuciem niepełnego wypróżnienia. Problem ten dotyczy 20-30% populacji i zdecydowanie częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn.

Na zaparcia cierpią głównie osoby starsze i pacjenci z ograniczoną zdolnością do poruszania się oraz osoby stosujące leki, które zwalniają perystaltykę jelit – np. morfinę.

Leia também:  Szmery w sercu – jakie są objawy i przyczyny szmerów nad sercem?

Podział zaparć

Zaparcia można podzielić na trzy grupy, w zależności od przyczyny:

  • zaparcia czynnościowe, inaczej nazywane nawykowymi
    • atoniczne – ich przyczyną jest zwolnienie perystaltyki jelit, w wyniku czego dochodzi do nadmiernego wchłaniania wody w jelicie grubym i zagęszczenia mas kałowych. Stają się one zbite i twarde, a stolec oddawany jest w postaci suchych wałków.
    • spastyczne – ich przyczyną jest zaciskanie się jelita wokół mas kałowych. Prowadzi to do stanów zapalnych błony śluzowej, a w wyniku tego zaparcia mogą występować naprzemiennie z wolnymi stolcami. Kał oddawany jest w postaci małych grudek lub cienkiego ołówka.
  • zaparcia organiczne – ich przyczyną są fizyczne utrudnienia w przejściu stolca np. w zwężeniu światła jelita przez guz nowotworowy.
  • zaparcia idiopatyczne – ich podłoże nie jest znane. Jest to najczęstszy typ zaparć, występuje u ponad 90% chorych zgłaszających się z tym problemem do lekarza. Występuje u ludzi w każdym wieku, ale wyraźnie częściej diagnozuje się go u kobiet i osób powyżej 65. roku życia.

Przyczyny zaparć

Główne przyczyny zaparć to m.in.:

  • nieregularne odżywianie
  • nieprawidłowa dieta – o dużej zawartość tłuszczów i węglowodanów prostych, z małą zawartością błonnika
  • mała ilość wypijanych płynów
  • siedzący tryb życia
  • mała aktywność fizyczna
  • częste powstrzymywanie potrzeby wypróżnienia
  • niefizjologiczna pozycja defekacyjna (wypróżniać się powinno w pozycji kucznej, a nie siedzącej)
  • nadużywanie środków przeczyszczających
  • ciąża
  • niektóre leki, np. opiaty
  • niektóre choroby – np. choroba Hirschprunga, w której brak jest zwojów nerwowych w ścianie jelita; hemoroidy; rak jelita grubego; choroba uchyłków1; niedoczynność tarczycy; cukrzyca; choroba Leśniowskiego-Crohna2; depresja; guzy jajnika i macicy; endometrioza

Objawy zaparć 

Zmiana rytmu wypróżnień u osoby, która dotychczas nie miała problemów z oddawaniem stolca, może być ważnym sygnałem alarmowym organizmu i objawem wielu różnych chorób. Do kontroli lekarskiej powinno skłonić cię szczególnie:

  • wystąpienie objawów ogólnych – niezamierzona utrata ponad 10% masy ciała w ciągu 3-6 miesięcy, osłabienie, gorączka
  • wystąpienie objawów świadczących o utracie krwi – niedokrwistość, smoliste stolce, dodatni wynik testu na krew utajoną w stolcu
  • gdy w twojej rodzinie występował rak jelita grubego
  • gdy masz więcej niż 45 lat

Rozpoznanie zaparć 

Diagnostyka zaparć i ich przyczyny opiera się na:

  • dokładnej rozmowie, podczas której lekarz spyta o częstotliwość wypróżnień, wygląd stolca, czas trwania zaparcia, objawy towarzyszące i stan psychiczny
  • badaniu przedmiotowym, nazywanym badaniem fizykalnym
  • badaniu proktologicznym, czyli badaniu palcem per rectum (przez odbyt)
  • badaniach laboratoryjnych – przede wszystkim morfologii krwi, ale czasami również stężeniu glukozy, wapnia i TSH we krwi
  • badaniu endoskopowym jelita grubego – kolonoskopia jest niezbędna u osób powyżej 50. roku życia lub młodszych, jeżeli występują u nich objawy mogące wskazywać na raka jelita grubego lub inną poważną chorobę jelit

Zaparcia idiopatyczne można rozpoznać u chorego, który nie zgłasza objawów alarmowych i wykluczono u niego przyczyny organiczne.

Leczenie zaparć

Głównym sposobem leczenia zaparć jest zmiana diety – w zależności od rodzaju zaparcia obejmuje ona różne produkty. Jeżeli zmiana diety i stylu życia (zwiększenie wysiłku fizycznego i dbanie o regularne wypróżnienia) nie daje efektów to do leczenia zaparć włącza się leki. W rzadkich przypadkach stosuje się również treningi defekacyjne i leczenie operacyjne.

Dieta przy zaparciach atonicznych

Podstawową rzeczą jest zwiększenie spożycia błonnika do 40-50 g dziennie oraz wypijanie 2,5–3 l płynów, najlepiej wody. Dobrze działa również wypijanie szklanki ciepłej wody rano, na czczo.

Dieta powinna zawierać:

  • pieczywo żytnie, grube kasze, makaron razowy, brązowy ryż, otręby pszenne, siemię lniane
  • dużo, nawet 1 kg dziennie, warzyw i owoców ze skórką i jadalnymi pestkami, surówki, suszone owoce – śliwki, rodzynki, figi
  • miód
  • jogurt, kefir, 1-dniowe mleko ukwaszone, śmietanka
  • prawdziwa kawa, woda gazowana, kompot z suszonych śliwek, soki owocowe zawierające kwasy organiczne
  • masło, oliwa, oleje
  • bulion, rosół
  • potrawy ostro przyprawione

Produkty, których należy unikać, to m.in.:

  • kluski, białe pieczywo, biały ryż, kasza manna, mąka ziemniaczana, ciasta z kremem
  • banany, suszone czarne jagody
  • mocna herbata, wytrawne czerwone wino
  • pokarmy powodujące wzdęcia – groch, fasola, bób, warzywa kapustne

Dieta przy zaparciach spastycznych

Jest to przeciwieństwo diety w zaparciach atonicznych. Dieta ta powinna być łatwostrawna, żeby nie drażnić przewodu pokarmowego. Błonnik powinien pochodzić z warzyw i owoców gotowanych i rozdrobnionych. Jedzone potrawy nie powinny być gorące.

Dieta ta powinna zawierać:

  • produkty z mąki pszennej, drobne kasze
  • cukier buraczany i cukier mleczny
  • woda z miodem, soki owocowe i warzywne, zsiadłe mleko, jogurt, kefir, wody mineralne
  • masło, oliwa, olej, suszone śliwki namoczone w wodzie – jedzone na czczo

Problemy z wypróżnianiem – przyczyny i sposoby na kłopoty z wypróżnieniem

Produkty, których należy unikać to m.in.:

  • białka zwierzęce
  • pieczywo razowe, grube kasze
  • warzywa i owoce powodujące wzdęcia (nasiona roślin strączkowych, warzywa kapustne i cebulowe, ogórki, czereśnie) oraz niedojrzałe owoce ze skórką
  • sery dojrzewające
  • potrawy smażone, pieczone i ostro przyprawione

Leki dostępne bez recepty

Leki pomocne w leczeniu zaparć to: 

  • Preparaty ziołowe z liśćmi senesu – działanie przeczyszczające liści senesu polega na pobudzaniu perystaltyki jelit oraz hamowaniu wchłaniania wody w jelicie grubym, co zmiękcza i ułatwia wydalanie stolca. Preparaty te przyjmuje się doustnie, najczęściej w formie herbatek. Poza działaniem przeczyszczającym liście senesu powodują silne skurcze brzucha, dlatego nie powinny przyjmować ich kobiety w trakcie miesiączki i kobiety w ciąży. Ponadto nie zaleca się ich dzieciom poniżej 12. roku życia oraz kobietom karmiącym piersią. Nie przekraczaj maksymalnej dawki dziennej (30 mg), ponieważ nie zwiększy to skuteczności terapii, a może zaszkodzić Twojemu zdrowiu. Czas stosowania preparatu nie powinien przekraczać 10 dni. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania leku to przeczytaj ulotkę lub skonsultuj się z farmaceutą.
  • Preparaty z laktulozą – laktuloza to rodzaj cukru (a dokładnie połączenie dwóch różnych cukrów – galaktozy i fruktozy). Jej działanie przeczyszczające polega na zwiększeniu ilości wody w jelicie grubym, pobudzeniu jego perystaltyki oraz zmiękczeniu kału. Preparaty te stosuje się doustnie, najczęściej w formie syropu. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania leku to przeczytaj ulotkę lub skonsultuj się z farmaceutą.
  • Preparaty z makrogolami – zwiększają one ilość wody w jelicie grubym oraz upłynniają masy kałowe. Preparaty te stosuje się doustnie, najczęściej w formie roztworu do picia. Leku nie powinny stosować dzieci poniżej 8. roku życia i kobiety w ciąży oraz karmiące piersią. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania leku to przeczytaj ulotkę lub skonsultuj się z farmaceutą.
  • Preparaty z bisakodylem – ich działanie przeczyszczające polega na pobudzeniu perystaltyki jelit i zwiększeniu zawartości wody w kale, co ułatwia oddanie stolca. Preparaty te stosuje się doustnie (w formie tabletek) lub doodbytniczo (w formie czopków). Bisakodylu nie można stosować u niemowląt i kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Należy również unikać długotrwałego i regularnego ich stosowania, ponieważ prowadzi to do nasilenia zaparć. Nie powinno się popijać tych leków mlekiem, ponieważ osłabia ono ich działanie. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania leku to przeczytaj ulotkę lub skonsultuj się z farmaceutą.
  • Preparaty z gliceryną – stosować je można doustnie lub doodbytniczo (w formie czopków). Czopki pobudzają perystaltykę jelit i ułatwiają wypróżnienie. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania leku to przeczytaj ulotkę lub skonsultuj się z farmaceutą.

Rokowanie i powikłania zaparć

Niektórzy ludzie całe życie zmagają się z zaparciami i u nich nie jest to stan chorobowy.

Długotrwałe zaparcia nie tylko są uciążliwe i sprawiają dyskomfort, ale mogą też zwiększać ryzyko zachorowania np. na raka jelita grubego.

Zapobieganie zaparciom

Profilaktyką zaparć jest codzienna dbałość o zdrową dietę, włączanie do niej pokarmów zawierających błonnik (np. otręby pszenne) i picie dużej ilości płynów.

Zalecane postępowanie w zaparciach 

  • Jedz regularnie i dopasuj dietę do przyczyny zaparć, na jakie cierpisz.
  • Pij dużo płynów, nawet 2,5-3 l dziennie.
  • W wolnym czasie ruszaj się, ćwicz, uprawiaj sporty, bądź aktywny.
  • Nie powstrzymuj niepotrzebnie potrzeby wypróżnienia.
  • Podczas wypróżniania staraj się przyjąć jak najbardziej kuczną pozycję (siedząc na muszli klozetowej możesz podstawić sobie pod stopy niski stołeczek).
  • Nie używaj zbyt często środków przeczyszczających.

Źródła: 

Zaparcia są zmorą współczesnego człowieka. Częstą przyczyną jest styl życia i dieta

Zaparcia to wyjątkowo popularna dolegliwość. Problemy z wypróżnianiem dotyczą wielu osób, zarówno dorosłych, jak i dzieci czy seniorów.

Leia também:  Carros em São Paulo Quilometragem Até 88,000 km com Trio eletrico com final da placa 7,8

Przyczyn zaparć jest naprawdę wiele, ale na jakość i częstotliwość wypróżniania wpływają niewątpliwie nasze nawyki.

Siedzący tryb życia, brak aktywności fizycznej i śmieciowe jedzenie to główne przyczyny zaparć związane z rozwojem cywilizacyjnym. Dowiedz się, co może być przyczyną zaparć i jak sobie z nimi radzić.

Zaparcia są jedną z częściej występujących dolegliwości. Szacuje się, że dotyczą nawet 30 proc. całej populacji. Zaparcia związane są rozwojem cywilizacyjnym, stylem życia, dietą, stresem i życiem w pośpiechu.

Wiele osób cierpi z powodu kłopotów z wypróżnianiem spowodowanych brakiem aktywności fizycznej, siedzącym trybem życia i spożywaniem małowartościowych pokarmów, które mogą zatruwać organizm. O tym, jak dużym problemem cywilizacyjnym są zaparcia, świadczy rosnące zapotrzebowanie na leki przeczyszczające.

Chociaż stosowanie tych preparatów nie zawsze jest uzasadnione, to cieszą się one niesłabnącą popularnością.

Zaparcia to stan patologiczny określany jako oddawanie stolca rzadziej niż dwa-trzy razy w tygodniu. Nie należy jednak generalizować. Są osoby, które wypróżniają się rzadziej i nie mają problemów ze zdrowiem.

Zaparcia należy zatem diagnozować indywidualnie. Według jednej z proponowanych definicji zaparcia to stan rozpoznawany u osoby, która nie zażywa środków przeczyszczających, a problemy z wypróżnianiem obserwuje przez ok.

12 miesięcy.

Do objawów zaparć można zaliczyć:

  • duży wysiłek podczas parcia;
  • uczucie niepełnego wypróżnienia;
  • twardy lub grudkowaty stolec;
  • wypróżnienia rzadsze niż 2 razy w tygodniu.

Zaparciom towarzyszy także złe samopoczucie, ból brzucha, mdłości, wzdęcia, brak apetytu, zawroty głowy, odbijanie, uczucie pełności.

Zaparcia — przyczyny

Zaparcia są wynikiem zaburzeń defekacji, czyli wypróżniania. Defekacja jest natomiast procesem złożonym i składa się z trzech faz:

  1. kał zostaje przesunięty z okrężnicy esowatej do odbytnicy, to wtedy czujemy parcie;
  2. esica, czyli końcowy odcinek jelita grubego, ulega odruchowemu skurczowi i wyprostowaniu, co ułatwia dalsze przesunięcie stolca z odbytnicy;
  3. kał zostaje ostatecznie wydalony na zewnątrz na skutek ruchów perystaltycznych i przy równoczesnym skurczu mięśni dźwigaczy odbytu i rozkurczu mięśni zwieracza odbytu.

Jeśli proces ten zostaje zaburzony, to powstają problemy z wypróżnieniem. Przykrym uczuciem towarzyszącym zaparciom jest potrzeba wydalenia stolca, która nie zostaje ostatecznie zrealizowana lub zrealizowana jest w niewielkim stopniu. Parcie i odczuwany w tym czasie ból skutecznie obniżają jakość życia.

Zaparcia w zależności od ich przyczyny dzieli się na dwa typy:

ZAPARCIA PIERWOTNE (IDIOPATYCZNE)

Można je rozpoznać po wykluczeniu przyczyn pozajelitowych. Związane są z nieprawidłową pracą i funkcją jelita. Zaparcia idiopatyczne spowodowane są osłabioną kurczliwością jelita grubego lub znacznie częściej nieprawidłową czynnością struktur dna miednicy, która prowadzi do zaleganie stolca w odbytnicy i trudności z jego wydaleniem.

Zaburzenia wypróżniania mogą być zapoczątkowane przez długie przesiadywanie w toalecie, epizody długiego i mocnego parcia na stolec oraz świadome powstrzymywanie wypróżnień. Czynnikami, które wpływają na występowanie takich sytuacji, są: przebyte operacje odbytu, odbytnicy i operacje ginekologiczne oraz przebyte porody zarówno siłami natury, jak i na drodze cięcia cesarskiego.

  • ZAPARCIA WTÓRNE
  • Wywołane przez inne czynniki, na przykład zmiany anatomiczne, choroby endokrynologiczne, stosowanie niektórych leków, a także prowadzenie niezdrowego stylu życia. 
  • Do przyczyn zaparć wtórnych można zaliczyć czynniki:
  • organiczne: rak jelita grubego, guz uciskający jelito z zewnątrz, zwężenie zapalne, niedokrwienne lub jatrogenne (po zabiegu chirurgicznym) jelita;
  • endokrynologiczne lub metaboliczne: cukrzyca, niedoczynność tarczycy, hiperkalcemia, porfiria, przewlekła niewydolność nerek, niewydolność przysadki mózgowej, ciąża;
  • neurologiczne: uraz rdzenia kręgowego, choroba Parkinsona, paraplegia, stwardnienie rozsiane, neuropatia autonomiczna, choroba Hirschprunga;
  • miogenne: dystrofia miotoniczna, zapalenie skórno-mięśniowe, sklerodermia, amyloidoza;
  • odbytowo-odbytnicze: szczelina odbytu, zwężenie odbytu, choroba zapalna jelit, zapalenie odbytnicy;
  • stosowanie leków: przeciwbiegunkowych, przeciwhistaminowych, niektórych psychotropowych, opioidów, leków hipotensyjnych, sympatykolityków, niektórych antybiotyków, soli glinu i wapnia;
  • dieta i styl życia: dieta ubogoresztkowa, brak aktywności fizycznej, siedzący tryb życia.

Do przyczyn występowania zaparć zalicza się także: choroby psychiatryczne, przewlekły stres oraz chorobę wrzodową, chorobę Leśniowskiego-Crohna, gruźlicę i kiłę.

Zaparcia — diagnoza

Dochodzenie do przyczyny zaparć obejmuje na przykład badanie przez kiszkę stolcową, a także zebranie wywiadu od pacjenta i zlecenie badań dodatkowych. Przyjmuje się, że objawy zaparć powinny utrzymywać się przez kilka miesięcy, by można było zdiagnozować przewlekłe zaparcie. W diagnostyce przydatne są tzw. Kryteria Rzymskie:

  1. Stwierdzenie obecności dwóch lub więcej objawów: nasilone parcie w trakcie wypróżnień, uczucie niepełnego opróżnienia, stolce zbite lub „bobkowate”, uczucie zablokowania odbytu lub odbytnicy w czasie wypróżniania, potrzeba ręcznych manipulacji, mniej niż 3 wypróżnienia w tygodniu.
  2. Rzadkie występowanie luźnych stolców bez stosowania środków przeczyszczających.
  3. Wykluczenie zespołu jelita drażliwego.

Wywiad polega na zebraniu informacji dotyczących częstotliwości wypróżniania, charakteru stolca, czasu trwania wypróżnień i towarzyszących dolegliwości takich jak wzdęcia i ból brzucha, uczucie dyskomfortu lub niepełnego wypróżnienia, konieczność ręcznego wydobycia stolca.

Badanie fizykalne (per rectum) pozwala określić napięcie oraz prawidłowość skurczu zwieraczy odbytu. U kobiet wykonuje się dodatkowo badanie ginekologiczne (per vaginam), które ma na celu sprawdzenie, czy występuje obniżenie dna miednicy podczas parcia, uwypuklanie się lub wypadanie tylnej ściany pochwy.

Badania dodatkowe obejmują: wlew kontrastowy jelita grubego, kolonoskopię, ocenę czasu pasażu przez jelito grube za pomocą znaczników, defekografię, manometrię anorektalną, rezonans magnetyczny oraz biopsję ściany odbytnicy. Wlew kontrastowy jelita grubego i kolonoskopia mają na celu przede wszystkim wykluczenie przyczyny zaparć na tle nowotworowym lub zapalnym.

Przyczyn zaparć jest bardzo wiele, ważne jest natomiast wychwycenie tych przypadków, które mogą wskazywać na poważną chorobę. Zaparcia są bowiem pierwszym i dość długo trwającym objawem zwiastującym niektóre choroby.

Zaparcia — leczenie

Leczenie zaparć warto zacząć od zmiany diety na bogatą w błonnik (dieta bogatoresztkowa). Zmiana stylu życia na bardziej aktywny również wpływa na poprawę perystaltyki jelit. Osoby cierpiące na zaparcia powinny pić duże ilości wody i zdecydować się na większą aktywność fizyczną.

Jeśli zaparcia utrzymują się przez 3-6 dni, wprowadza się dodatkowo środki przeczyszczające lub wpływające na zwiększenie masy stolca i jego zmiękczenie.

Leki przeczyszczające można podzielić na:

  • leki kontaktowe (Alax, Dulcobis, Senes, Xenna), których działanie oparte jest na drażnieniu śluzówki i pobudzaniu receptorów w błonie podśluzowej i mięśniówce wzmagającym perystaltykę. Nadużywanie tych leków prowadzi do zmian w błonie śluzowej jelita grubego i do zaburzeń elektrolitowych.
  • leki osmotyczne (Duphalac, Xenna Balance) powodują zwiększenie masy stolca poprzez ściąganie wody do światła jelita. Zawierają sole fosforanowe, magnezowe i siarczanowe.

W przypadku, gdy leczenie zachowawcze nie przynosi skutku, a zaparcia są uporczywe, rozważa się leczenie chirurgiczne, którego rodzaj zależy od stwierdzonej patologii (zaburzeń w obrębie przewodu pokarmowego lub struktur dna miednicy).

Wyjątkowo ważne jest zapobieganie zaparciom szczególnie w przypadku osób starszych, leżących i chorych. Można to robić za pomocą odpowiedniej diety i łagodnych preparatów usprawniających wypróżnianie.

Bibliografia:

Jan Krzak, Biegunki i zaparcia, Borgis – Medycyna Rodzinna 2/2000, s. 43-44/czytelniamedyczna.pl

Beata Jabłońska, Dymitr Żaworonkow, Mieczysława Lesiecka, Viktor Filippovich Agafonnikov, Pavel Miroslavovich Pinkolsky, Paweł Lampe, Zaparcia – etiopatogeneza, diagnostyka i leczenie, Katedra i Klinika Chirurgii Przewodu Pokarmowego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, Borgis – Postępy Nauk Medycznych s1/2011, s. 33-38/czytelniamedyczna.pl

Co na zaparcia, jakie środki? – poradnik

03.07.2019

Przyczyny występowania są różne. Do najczęstszych należy niewłaściwa dieta, siedzący tryb życia, tymczasowe lub długotrwałe odczuwanie stresu czy współwystępowanie innych chorób. W przypadku pojawienia się tej przypadłości warto sięgnąć po naturalne sposoby radzenia sobie z tą dolegliwością. 

Czym są zaparcia?

Zaparcia to trudności z wypróżnianiem się. Występują, gdy resztki jedzenia zalegają w przewodzie pokarmowym. W czasie zaparcia treść pokarmowa staje się gęstsza i powoduje problemy z jej wydaleniem. Osoba może wyraźnie odczuwać potrzebę, której nie może zaspokoić. Taki problem w dłuższej perspektywie może doprowadzić nawet do uszkodzenia jelit.

Rodzaje zaparć

Trudności z wypróżnianiem można podzielić zgodnie z częstotliwością ich występowania. W ten sposób wyróżnia się zaparcia:

  • krótkotrwałe – trwające krótko, ale mające charakter nawrotowy. Wymagają konsultacji ze specjalistą,
  • tymczasowe – spowodowane określoną sytuacją, na przykład zmianą sposobu żywienia,
  • chroniczne – związane z trybem życia i nawykami kształtowanymi od lat,
  • nawykowe – występujące u dzieci na etapie nauki korzystania z toalety.
Leia também:  Jak łagodzić objawy migrenowe?

Jakie są objawy zaparć?

Symptomy towarzyszące zaparciom mają złożony charakter. Niektóre wyraźnie wskazują na problemy z funkcjonowaniem układu pokarmowego, inne z kolei są bardziej ogólne. O występowaniu zaparć mówi się wtedy, gdy:

  • wydalanie odbywa się dwa razy w tygodniu albo mniej.
  • korzystanie z toalety sprawia ból,
  • stolec jest twardy, często pojawia się w nim śluz albo krew,
  • pomimo długiego pobytu w toalecie ma się uczucie, jakby wypróżnienie było niepełne.

Zaparciom towarzyszą takie dolegliwości jak:

  • wzdęcia,
  • ociężałość,
  • bóle brzucha,
  • nudności,
  • brak apetytu,
  • gorączka i stan podgorączkowy,
  • ogólne pogorszenie samopoczucia.

Przyczyny zaparć

Powody, dla których dochodzi do występowania tej dolegliwości, mają różny charakter. Można je podzielić na mechaniczne, toksyczne, czynnościowe, psychiczne, metaboliczne lub związane z przyjmowaniem określonych leków. Niekiedy zaparcia pojawiają się jako reakcja organizmu na długotrwałe ignorowanie potrzeby skorzystania z toalety. Do najczęstszych problemów z wypróżnianiem się należą:

  • stan zapalny w układzie pokarmowym – wywołuje zwężenie jelit,
  • niedrożność jelit – powstaje na przykład w wyniku przepukliny,
  • zespół jelita drażliwego – naprzemiennie występujące zaparcia i biegunki,
  • choroby – cukrzyca, niedoczynność tarczycy, depresja,
  • uczulenie na krowie mleko,
  • stres.

  Ponadto problemy z wypróżnianiem mogą stanowić skutek uboczny przyjmowania preparatów moczopędnych, zawierających opiaty czy leków stosowanych w leczeniu choroby Parkinsona lub drgawek. Na zaparcia są również narażone osoby, które przyjmują zbyt duże dawki żelaza bądź stosują leki na zgagę, w których występuje tlenek glinu lub wapnia.

Jak rozpoznaje się zaparcia?

Przy zaparciach o charakterze krótkotrwałym lub chronicznym należy udać się do lekarza. Przeprowadzi on wywiad lekarski i zbada brzuch.

 Jeżeli problemy z wypróżnianiem stanowią naprawdę męczący problem, wówczas zaleca się badanie per rectum na obecność krwi utajonej w kale.

Inne metody, które pozwalają jednoznacznie określić przyczynę problemów z wypróżnianiem się, to badanie krwi, kolonoskopia lub wykonanie wlewu kontrastowego.

Dlaczego zaparcia są tak szkodliwe dla zdrowia?

Organizm poprzez wypróżnianie pozbywa się resztek pokarmowych, toksyn i bakterii. Jakiekolwiek zaburzenia w wykonywaniu tej czynności uznaje się za schorzenie, które należy leczyć. Przewlekłe zaparcia prowadzą do powstania wielu groźnych chorób takich jak:

  • uchyłki jelita – wypukłości pojawiające się na błonie śluzowej jelita, do których może przedostać się treść pokarmowa. Grozi to stanami zapalnymi jelita, a nawet jego pęknięciem.
  • choroba hemoroidalna – hemoroidy czyli guzki krwawnicze, to naczynia krwionośne, które odpowiadają za kontrolowanie procesu wydalania. Nacisk na jamę brzuszną podczas napinania mięśni brzucha przy zaparciu prowadzi do stanu zapalnego hemoroidów.
  • kamienie kałowe – niekiedy w wyniku przewlekłego zaparcia treść pokarmowa staje się twarda jak kamień. Przez to podrażnia śluzówkę jelita, prowadzi do niedrożności, a nawet powstania wrzodów.
  • gólne zatrucie organizmu – wzdęcia, gazy, bóle głowy oraz ogólne osłabienie organizmu. Objawem zatrucia są także problemy ze skórą i brzydki zapach z ust. Taki stan powoduje również znaczne problemy z układem odpornościowym. Z powodu zaparć organizm jest bardziej podatny na alergie i przeziębienia.
  • problemy związane z psychiką i emocjami – niemożność wypróżnienia się obciąża psychikę – powoduje duży stres, przyczynia się do odczuwania dyskomfortu w domu oraz w towarzystwie innych osób.

Należy poważnie traktować zaparcia również ze względu na to, że nie stanowią one choroby właściwej. Mogą być objawem groźnych problemów ze zdrowiem takich jak zrosty jelit, polipy, czy rak jelita grubego.

Złoty środek na zaparcia – dieta, ruch i odpoczynek

Przy walce z zaparciami nie trzeba od razu sięgać po rozwiązania farmakologiczne. W wielu przypadkach wystarczy zmiana trybu życia, diety, zwiększenie codziennej aktywności fizycznej oraz zmniejszenie poziomu stresu.

Warto zacząć stosować naturalny środek na zaparcia w postaci suplementu Alax Fix, który pozytywnie wpływa na funkcjonowanie układu pokarmowego.

Należy jednak podkreślić, że suplementy nie stanowią właściwego rozwiązania problemu, są jedynie środkiem wspomagającym i powinno się je stosować doraźnie.

Warzywa i owoce sposobem na zaparcia

Aby pozbyć się problemów w toalecie, najpierw powinniśmy zmienić nasze przyzwyczajenia w kuchni. Do codziennej diety trzeba koniecznie włączyć warzywa i owoce.

Zawierają one niezbędny dla organizmu błonnik, który pobudza perystaltykę jelit, czyli poprawia odruch przesuwania treści pokarmowej. Taka dieta jest nazywana dietą bogatoresztkową.

Zaleca się spożywanie, co najmniej 500 gramów warzyw i 300 gramów owoców dziennie, najlepiej w wersji surowej lub gotowanej. Szczególnie polecane są marchewki, buraki, papryka, cukinia, jabłka, pomarańcze, a także świeże i suszone śliwki.

Produkty pełnoziarniste i kiszonki

Należy zamienić produkty ze zbóż oczyszczonych na ich pełnoziarniste odpowiedniki. Zamiast białego pieczywa, ryżu i pszennego makaronu lepiej wybierać chleb razowy, kasze oraz brązowy makaron. Z tłuszczy poleca się produkty takie jak oliwa z oliwek, oleje tłoczone na zimno i masło (w rozsądnych ilościach).

Bardzo korzystnie na układ pokarmowy działa siemię lniane, które można dodawać do potraw albo pić w postaci naparu.

Naturalny środek na zaparcia stanowi również pożywienie poddane fermentacji, w tym każdy rodzaj kiszonych warzyw – ogórki, kapusta, cukinia, buraki – oraz produkty mleczne takie jak kefir, maślanka czy jogurt.

Co na zaparcia? Zioła i naturalne preparaty

W usuwaniu problemów z wypróżnianiem się niezbędne jest zwiększenie codziennej dawki zażywanych płynów, a także wzbogacenie jej o naturalne suplementy diety. Odpowiednia ilość wody w organizmie odpowiada za prawidłowe formowanie się treści pokarmowej. Środki, które można zażyć podczas zaparć:

  • senes – zawiera substancje czynne mają dosyć silne działanie przeczyszczające i oczyszczające. Należy stosować go ściśle z zaleceniami ulotki;
  • koper włoski – prowadzi do usunięcia gazów i wzdęć, a także niweluje uczucie ciężkości;
  • babka płesznik – usprawnia pracę jelit, a dzięki zawartości śluzu poprawia stan błony śluzowej, dlatego jest polecany przy stanach zapalnych jelita.

Osoby, które nie przepadają za smakiem ziołowych naparów, powinny sięgnąć po roślinne produkty lecznicze w postaci tabletek takich jak Alax. W ich składzie znajduje się m. in. wyciąg z kory kruszyny oraz sproszkowany sok z liści aloesu, które polepszają ruchy perystaltyczne jelit.

Czego lepiej unikać?

Z diety należy wykluczyć produkty wysoce przetworzone o niskiej zawartości błonnika takie jak słodycze, słone przekąski, białe pieczywo i fast-foody.

Problemy z wypróżnianiem powoduje nadmierne spożywanie mięsa, wędlin i tłuszczu zwierzęcego. Można również zrezygnować z warzyw, które odpowiadają za wzdęcia, czyli roślin strączkowych, kapusty i kalafiora.

Należy jednak pamiętać, że te warzywa są bogate w błonnik i warto, aby były włączone do diety.

Aktywność fizyczna – naturalny środek na zaparcia

Ruch to drugi najważniejszy czynnik w leczeniu zaparć. Nie musi być on intensywny, wystarczy codziennie pół godzinny spacer – ważne, aby ruszać się regularnie.

Ruch jelit wspomaga każda aktywność fizyczna, w tym szczególnie bieganie, fitness, joga, jazda na rowerze i pływanie. Warto dodać do tego ćwiczenia na mięśnie brzucha.

Osoby wykonujące pracę siedzącą powinny, co godzinę wstawać od biurka i przespacerować się, a najlepiej wykonać kilka ćwiczeń. Pomocne są również delikatne masaże brzucha lub ciepłe okłady.

Rozładuj stres

Stres jest dobry tylko wtedy, gdy trwa krótko. Wówczas zyskujemy mobilizację do wykonania określonej czynności. Jednak chroniczne napięcie w ciele prowadzi do wielu kłopotów ze zdrowiem, w tym również do zaparć.

Osoby borykające się z odczuwaniem nadmiernego stresu powinny wypróbować technik relaksacyjnych.

Pomocna jest również medytacja, bardziej optymistyczne nastawienie, ograniczenie czynników stresogennych, spędzanie więcej czasu z bliskimi osobami oraz codzienne wysypianie się.

Pożegnaj zaparcia na zawsze

Trwała zmiana dotychczasowych nawyków pozwala skutecznie pozbyć się problemów z wypróżnianiem. Powyższe zalecenia polepszają nie tylko stan jelit, ale poprawiają również ogólne zdrowie i samopoczucie.

Udostępnij

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*