Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego

Czym właściwie jest wyrostek robaczkowy (łac. appendix vermiformis)? Ma postać ślepo zakończonej cewki, odchodzącej od kątnicy (segmentu jelita grubego). Stąd tez jego dawna nazwa – “ślepa kiszka“. Zwykle ma długość od 8 do 10 cm i uznawany jest za narząd szczątkowy.

Na ogół zlokalizowany jest w prawym dole biodrowym, ale stanowi to sztywnej reguły. Może układać się między pętlami jelitowymi, blisko talerza kości biodrowej, w przestrzeni zaotrzewnowej za kątnicą, ku górze (w kierunku wątroby) lub swobodnie zwisać do miednicy mniejszej.

Budowa ścian wyrostka podobna jest do innych części jelita, lecz pod nabłonkiem kryją się liczne tkanki limfatyczne w postaci grudek chłonnych.

Rola wyrostka robaczkowego nie jest do końca poznana.

Niektóre badania wskazują, że może on wspomagać funkcjonowanie układu odpornościowego i regulować brzuszne mechanizmy odpornościowe, dlatego też bywa nazywany migdałkiem jelitowym (wewnątrz wyrostka znajdują się duże skupiska tkanki limfatycznej). Jednak po jego usunięciu pacjenci nie odczuwają pogorszenia stanu zdrowia, trudno zatem jednoznacznie stwierdzić, że jest nam do czegoś potrzebny.

ZOBACZ TEŻ: Jakie są objawy chorej wątroby?

Przyczyny zapalenia wyrostka robaczkowego (OZWR)

Rozwój stanu zapalnego w obrębie wyrostka może być spowodowany przez różne czynniki. Z uwagi na jego specyficzna budowę najczęstszą przyczyną zapalenia wyrostka jest obecność kamieni kałowych, które zatykają ujście wyrostka.

Zamknięcie światła wyrostka mogą spowodować również zmiany guzowate i owrzodzenia, pasożyty bytujące w jelitach (m.in. glista ludzka, owsiki), rozrost tkanki limfatycznej, czy obecność ciała obcego (np. niestrawione fragmenty pokarmu).

Czynnikiem ryzyka są też schorzenia układu oddechowego i przewodu pokarmowego (np. choroba Leśniowskiego-Crohna), w których przebiegu dochodzi do przerostu tkanki chłonnej.

Gdy odpływ śluzu z wyrostka zostaje zablokowany, powoduje to wzrost ciśnienia w jego świetle i ucisk na okoliczne naczynia krwionośne, czego konsekwencją jest martwica ściany wyrostka. W takiej sytuacji z łatwością może dojść do przedziurawienia wyrostka i wydostania się zakażonej treści do jamy otrzewnej.

Niezależnie od przyczyny stanu zapalnego, jego przebieg i towarzyszące mu objawy są do siebie zbliżone. Zapalenie wyrostka występuje niezależnie od płci i wieku, choć przeważnie dotyka osoby w wieku od 10. do 30. roku życia.

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego

Zapalenie wyrostka robaczkowego u dzieci przebiega tak samo, jak u osób dorosłych i w tej grupie pacjentów jest dominującą przypadłością brzusznną wymagającą interwencji chirurgicznej.

W przebiegu OZWR dziecko skarży się na silny ból brzucha (po prawej stronie jamy brzusznej, kolkowy, nasilający się w trakcie ruchu i kaszlu), nie chce jeść, wymiotuje i ma podwyższoną temperaturę ciała.

Objawów tych nie wolno lekceważyć, gdyż szybko może dość do groźnych powikłań, dlatego konieczna jest pilna konsultacja lekarska.

ZOBACZ TEŻ: Zespół jelita drażliwego – objawy i leczenie

Objawy zapalenia wyrostka robaczkowego

W przypadku ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego dominującym objawem jest uporczywy ból brzucha o charakterze narastającym. Z początku trudno jest określić jego dokładną lokalizację, chory ma wrażenie, że boli go cały brzuch.

Z czasem ból staje się bardziej odczuwalny w okolicy prawego dołu biodrowego, powyżej pachwiny.

Dolegliwościom bólowym mogą towarzyszyć także nudności i wymioty, utrata apetytu, przyspieszone tętno oraz podwyższona temperatura ciała w granicach 37-38°C.

Jeśli ból utrzymuje się przez kilka godzin, należy niezwłocznie udać się do szpitala. Jeżeli wraz z silnym bólem występują zaparcia, w żadnym wypadku nie należy podawać choremu środków przeczyszczających, gdyż może to doprowadzić do perforacji wyrostka.

W przypadku braku interwencji lekarskiej ból może się nasilić i rozlać na całą jamę brzuszną. Atak wyrostka może przejść w stan zapalny otrzewnej, który jest stanem zagrażającym życiu.

Niekiedy przytacza się tak zwane przewlekłe zapalenie wyrostka robaczkowego, w którego przebiegu ma dochodzić do występowania i samoistnego zanikania objawów ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego na przestrzeni nawet kilku miesięcy.

Specjaliści są jednak zgodni, że powodem tych symptomów są inne schorzenia. Jeżeli pacjent obserwuje u siebie podobne objawy, powinien skonsultować się z lekarzem, który skieruje go na badania diagnostyczne i postawi właściwą diagnozę.

ZOBACZ TEŻ: Jakie są symptomy nietolerancji laktozy?

Rozpoznanie zapalenia wyrostka robaczkowego – trudna diagnoza

Osoba chora nie jest wystarczająco kompetentna, by z całą pewnością stwierdzić, że odczuwane objawy świadczą o ataku wyrostka robaczkowego.

Symptomy często są tak nieoczywiste, że nawet lekarz z początku może mieć problemy ze zdiagnozowaniem choroby. Ostry ból brzucha może być bowiem spowodowany zaburzoną pracą innego narządu, jak np.

kamica nerkowa i moczowodowa, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie dróg moczowych, zapalenie przydatków, endometrioza, przedziurawienie wrzodu trawiennego, czy ciąża pozamaciczna.

Po zgłoszeniu się do specjalisty, lekarz przeprowadza dokładny wywiad z chorym, a następnie przystępuje do badania brzucha pacjenta, w celu umiejscowienia bólu i określenia jego natężenia.

Wiąże się to z uciskaniem brzucha, które dla chorego jest wyjątkowo nieprzyjemne i bolesne. Jeżeli podczas gwałtownego zwolnienia ucisku chory odczuwa ostry ból, oznacza to, że rozwinęło się już zapalenie otrzewnej (tzw. objaw Blumberga).

Podczas rozpoznania lekarz może zlecić wykonanie niezbędnych badań laboratoryjnych, a także wykonać badanie USG jamy brzusznej w celu wykluczenia innych dolegliwości.

Tomografię komputerową wykonuje się w ciężkich przypadkach, gdy występują nietypowe objawy, a postawienie ostatecznej diagnozy jest utrudnione.

Oba te badania pomagają ustalić rozległość stanu zapalnego oraz jego lokalizację, co ułatwia zaplanowanie leczenia operacyjnego.

Zwlekanie z wizytą u lekarza może się skończyć pęknięciem wyrostka robaczkowego, czego konsekwencją jest powstanie ropnia okołowyrostkowego lub rozlanego zapalenia otrzewnej

ZOBACZ TEŻ: Które suplementy najlepiej wspomagają odchudzanie?

Metody leczenia zapalenia wyrostka robaczkowego

OZWR leczy się operacyjnie w dwojaki sposób – z otwarciem jamy brzusznej lub laparoskopowo. Zabieg chirurgiczny wykonywany jest w znieczuleniu ogólnym.

Chirurg wycina zmieniony zapalnie wyrostek robaczkowy oraz usuwa skutki procesu zapalnego w jamie brzusznej. Plusem metody laparoskopowej jest krótsza rekonwalescencja po zabiegu.

Po usunięciu wyrostka często stosuje się antybiotykoterapię.

Jeżeli u chorego wystąpi tak zwany naciek okołowyrostkowy, leczenie polega na podawaniu antybiotyków oraz środków przeciwzapalnych, a także trzymaniu ścisłej diety i nawadnianiu dożylnym. W tym wypadku zabieg usunięcia wyrostka robaczkowego może nie być konieczny. Po wyleczeniu stanu zapalnego właściwie nie ma żadnych specjalnych zaleceń dla pacjenta.

Niestety nie odkryto jeszcze żadnej metody zabezpieczenia się przed atakiem wyrostka robaczkowego. Aby uniknąć jakichkolwiek powikłań, w przypadku ostrego bólu brzucha należy czym niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

ZOBACZ TEŻ: Celiakia i nietolerancja glutenu. Jakie są objawy, jak dbać o dietę?

Leia também:  Jak Długo Trwają Objawy Po Szczepieniu Pfizer?

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Zabiegi korekcji wzroku – leczenie jaskry i zaćmy | Okulus Kalisz

Wyrostek robaczkowy przyjmuje formę cienkiego uwypuklenia jelita krętego (ślepego) z grudkami limfatycznymi.

Osiąga długość 8-10 cm (niekiedy nawet do 20 cm) a wyglądem przypomina cewkę. Przeważnie jest umiejscowiony w prawym dole biodrowym.

Dokładna funkcja wyrostka nie jest znana, a jego obecność nie wpływa na funkcjonowanie układu pokarmowego.

Anatomiczne położenie wyrostka robaczkowego

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego

Przyczyny ostrego zapalenia wyrostka:Zapalenie to wynik zaczopowania ujścia wyrostka do światła kątnicy jelita grubego, z takich przyczyn jak:

  • kamień kałowy,
  • powiększenie grudek chłonnych ściany wyrostka,
  • obecność pasożytów – owsików, tasiemca i in.,
  • guzy, nowotwory,
  • owrzodzenia,
  • objawy choroby Leśniowskiego-Crohna.

Po czym rozpoznać zapalenie wyrostka?Stanowi zapalnemu wyrostka towarzyszy gorączka oraz ogólne zaburzenia układu pokarmowego, w tym bóle brzucha, utrata apetytu, wymioty, biegunki i zaparcia. Do najbardziej charakterystycznych objawów zaliczają się bóle w okolicy okołopępkowej, promieniujące do prawego dołu biodrowego.

Diagnostyka schorzeniaPodstawę diagnostyczną stanowią badania laboratoryjne (OB/CRP/poziom leukocytów), USG/TK jamy brzusznej oraz badanie palpacyjne brzucha. Lekarz-gastrolog dokonuje szczegółowego wywiadu, zwracając uwagę na tak znamienne symptomy chorobowe, jak:

  • objaw Jaworskiego – odczucie bólu, w wyniku równoczesnego opuszczania przez leżącego Pacjenta prawej kończyny dolnej (wyprostowanej w stawie kolanowym) oraz ucisku okolic wyrostka,
  • objaw Rovsinga – silny ból w prawym podbrzuszu, powstały z ucisku okolic okrężnicy oraz wzrostu ciśnienia gazów jelitowych, oddziałujących na ściany wyrostka.

W sytuacji rozwoju zapalenia otrzewnej, lekarz badający Pacjenta może też stwierdzić:

  • obronę mięśniową – napięcie mięśni brzucha,
  • dodatni objaw Blumberga – ból w momencie nagłego zwolnienia przez osobę badającą ucisku powłok brzusznych.

Metody leczeniaChory wyrostek podlega całkowitemu usunięciu w wyniku zabiegu chirurgicznego.

AppendektomiaAppendektomia to zabieg usunięcia wyrostka robaczkowego, wykonywany przy wystąpieniu ostrych stanów zapalnych, perforacji wyrostka oraz jako leczenie uzupełniające po przebytym nacieku okołowyrostkowym. Operowanie może przebiegać w oparciu o trzy różne metody – klasyczną (laparotomia), laparoskopową oraz wyłonienie wyrostka przez pępek.

Zabieg trwa ok. 1,5 godziny i jest przeprowadzany w znieczuleniu ogólnym dotchawiczym. Chirurg dokonuje przecięcia powłok brzusznych, aby dotrzeć do jamy otrzewnowej. Następnie dochodzi do podwiązania naczyń tętniczych i żylnych wyrostka, przecięcia krezki i odcięcia wyrostka, po uprzednim podwiązaniu u podstawy.

Powikłania zabiegowe:Ryzyko powikłań po zabiegu appendektomii jest niewielkie, a Pacjent opuszcza szpital po ok. 3 dniach. Do rzadkich komplikacji śródoperacyjnych zalicza się m.in. krwotok oraz uszkodzenie kątnicy/jelita cienkiego/pęcherza moczowego.

Do powikłań wczesnych pozabiegowych zaliczamy:

  • zakażenie rany pooperacyjnej,
  • rozejście się rany/krwiak w ranie,
  • ropnie wewnątrzbrzuszne,
  • krwawienie wywołane spadnięciem podwiązki,
  • zapalenie otrzewnej,
  • przetokę jelitową,
  • przewlekłą niedrożność porażenną,
  • ropne zapalenie żyły wrotnej.

Powikłania późne:

  • zrosty skutkujące niedrożnością mechaniczną,
  • zadzierzgnięcie,
  • ropnie zatoki Douglasa,
  • przepuklina w bliźnie pooperacyjnej.

Więcej o chirurgii dziecięcej dowiedzą się Państwo w pozostałych zakładkach. W Klinice Okulus zajmujemy się m.in. leczeniem niezstąpienia jąder.

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego jest najczęstszą przyczyną tzw. ostrego brzucha. Jeśli nie jest właściwie leczone może być chorobą bardzo groźną. Zapalenie wyrostka może wystąpić w każdym wieku (wiek 80% chorych waha się między 5 a 35 rokiem życia), jednakowo często u mężczyzn i kobiet.

Rzadko zdarza się u niemowląt i małych dzieci. Przyczyną zapalenia jest prawie zawsze zatkanie jego światła, często kałem. Niedrożność wyrostka prowadzi do rozdęcia i wytworzenia ropnia, a następnie zakrzepów, niedokrwienia, zgorzeli i perforacji.

Rzadkimi przyczynami zamknięcia światła mogą być pasożyty, ciała obce, a u dzieci przerost tkanki chłonnej.

Objawy ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego

Ból kolkowy w okolicy pępka lub nadbrzusza promieniujący do prawego dołu biodrowego i następnie umiejscawiający się w prawym podbrzuszu. Utrata łaknienie, nudności i zaburzenia w oddawaniu stolca są częstymi objawami. Wymioty występują rzadko.

Różnorodność objawów jest związana z różną lokalizacją końcowej części wyrostka, który może znajdować się w okolicy różnych narządów jamy brzusznej. Biegunka jest objawem zapalenia w przypadku miedniczego położenia wyrostka.

Bliskość usytuowania zapalenia wyrostka z moczowodem lub pęcherzem może powodować parcie na mocz lub częstomocz. Chory unika ruchów i często zgina prawą nogę w kolanie, podciągając ją do góry w celu zmniejszenia napięcia mięśni w okolicy prawego dołu biodrowego.

Objawy choroby u małych dzieci oraz u ludzi w podeszłym wieku często są nietypowe, co opóźnia ustalenie rozpoznania i zwiększa ryzyko przedziurawienia wyrostka.

Zmieniony zapalnie wyrostek robaczkowy w przekroju podłużnym.

Źródło: Wikipedia/Flickr; Ed Uthman, MD)

Objawy ogólne ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego

  • podwyższona ciepłota ciała do 38 st. C lub nawet 39 st. C,
  • dość często różnica temperatury ciała pomiędzy mierzoną pod pachą a w odbytnicy powyżej 1 st. C,
  • przyspieszenie czynności serca,
  • bóle w jamie brzusznej pojawiają się podczas kaszlu,
  • szmery perystaltyczne (ruchów robaczkowych) jelit osłabione,
  • zaczerwienienie skóry,
  • nieprzyjemny zapach z ust,
  • obłożenie języka.

Prawy dół biodrowy

  • bolesność uciskowa i obrona mięśniowa, najsilniejsza w punkcie McBurneya *,
  • bolesność przy oderwaniu ręki od powłok brzusznych po ucisku (objaw Blumberga),
  • przeczulica.

* punkt McBurneya – punkt położony w połowie linii łączącej kolec przedni górny kości biodrowej z pępkiem.

Badanie odbytnicy palcem (per rectum)

Bolesność po stronie prawej i od przodu w około 30% przypadków.

Inne objawy zapalenia wyrostka robaczkowego

Przy ucisku lewego podbrzusza bolesność odczuwana jest w prawym dole biodrowym (objaw Rovsinga). Ból wywołany prostowaniem kończyny w stawie biodrowym, który pojawia się, gdy zapalnie zmieniony wyrostek robaczkowy jest zlokalizowany pozakątniczo, a jego koniec znajduje się w okolicy mięśnia biodrowo-lędźwiowego (objaw Jaworskiego).

Dodatni objaw zasłonowy (ból wywołany biernym ruchem rotacji wewnętrznej lub zewnętrznej zgiętej w stawie biodrowym kończyny dolnej), występuje, gdy proces zapalny jest zlokalizowany w pobliżu mięśnia zasłonowego wewnętrznego.

Badania laboratoryjne w zapaleniu wyrostka robaczkowego

  • liczba białych krwinek prawie zawsze przekracza 12 000 w mm3,
  • zwiększa się odsetek młodych postaci białych krwinek,
  • hematokryt może być lekko podwyższony,
  • u około 20% chorych białkomocz,
  • niekiedy w moczu obecność niewielkiej ilości czerwonych i/lub białych krwinek,
  • zaczerwienienie skóry.

Badania radiologiczne w zapaleniu wyrostka robaczkowego

Niekiedy przeglądowe zdjęcie jamy brzusznej może wykazać nieprawidłowości takie jak:

  • uwidocznienie owalnego, zwapniałego kamienia znajdującego się w wyrostku,
  • rozdęty, wypełniony gazem z widocznym poziomem płynu wyrostek,
  • zbiornik gazu lub poziom płynu w kątnicy lub końcowym odcinku jelita cienkiego,
  • skrzywienie boczne kręgosłupa w następstwie skurczu mięśnia biodrowo-lędźwiowego po stronie prawej.
Leia também:  Sedan em Mato Grosso Do Sul com Air bag com final da placa 7,8

Także wykonanie ultrasonografii lub tomografii komputerowej pozwala na ustalenie zakresu i lokalizacji stanu zapalnego poza wyrostkiem robaczkowym oraz na odpowiednie zaplanowanie leczenia operacyjnego.

Usg wyrostka robaczkowego – wyrostek oznaczony wskaźnikami.

Źródło: Wikipedia

Uwaga! Gdy proces zapalny trwa dłużej niż 18 godzin, znamiennie wzrasta częstość przedziurawienia wyrostka, uogólnionego zakażenia i zropienia rany pooperacyjnej. W wyjątkowych przypadkach stan zapalny ustępuje samoistnie, gdy światło wyrostka zostaje udrożnione, a znajdująca się w nim treść opróżnia się do światła kątnicy zanim nastąpi martwica ściany wyrostka.

Znaczenie kliniczne niezobrazowania wyrostka robaczkowego w USG

Znaczenie kliniczne niezobrazowania wyrostka robaczkowego w USG

Autor: Jędrzej Sarnecki​

Opracowanie na podstawie: Nah SA, Ong SS, Lim WX i wsp. Clinical Relevance of the Nonvisualized Appendix on Ultrasonography of the Abdomen in Children. J Pediatr 2017;182:164-169.

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego jest jedną z najczęstszych przyczyn występowania ostrego brzucha u dzieci, jednak jego rozpoznanie i odróżnienie od innych przyczyn ostrego brzucha może sprawiać trudności.

Rozpoczęcie szerszego stosowania tomografii komputerowej (TK) w diagnostyce zapalenia wyrostka doprowadziło do znacznego zmniejszenia częstości stwierdzania braku zapalenia po wykonaniu appendektomii w porównaniu z wynikami, kiedy o zabiegu decydowano wyłącznie na podstawie badania podmiotowego i przedmiotowego.

Poważną wadą tej techniki obrazowania jest jednak ekspozycja pacjenta na promieniowanie jonizujące, które powinno się jak najbardziej ograniczać, szczególnie u dzieci i młodzieży (zasada ALARA – As Low As Reasonably Achievable).

Ultrasonografia (USG) jest również stosowana w diagnostyce u pacjentów z zapaleniem wyrostka robaczkowego i ze względu na brak wykorzystywania promieniowania w tej metodzie obrazowania jest obecnie rutynowo wykonywanym badaniem.

Jednakże i ta technika ma swoje ograniczenia – wiarygodność wyników zależy od doświadczenia badającej osoby, a nadwaga czy otyłość mogą znacząco utrudniać badanie. W trakcie USG nie zawsze udaje się uwidocznić wyrostek robaczkowy, jednak dotychczas nie oceniano związku takiego wyniku badania z przebiegiem choroby.

W marcu 2017 r. na łamach Journal of Pediatrics ukazała się praca przedstawiająca wyniki przeprowadzonego przez Nah i wsp.

retrospektywnego badania w celu oceny prawdopodobieństwa występowania ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego u pacjentów pediatrycznych, u których w USG nie udało się uwidocznić wyrostka robaczkowego.

Autorzy przeanalizowali dane dotyczące 641 dzieci (średnia wieku: 10,8 lat, zakres: 1,3-21,3 lat, 46% chłopców) przyjętych do szpitala z powodu bólu brzucha i u których wykonano USG z powodu podejrzenia zapalenia wyrostka robaczkowego.

U 430 dzieci uwidoczniono wyrostek robaczkowy, a u 140 z nich wykonano appendektomię – jedynie u 2 pacjentów z tej grupy w badaniu histologicznym nie stwierdzono cech zapalenia (prawidłowe rozpoznanie zapalenia wyrostka robaczkowego w USG u > 99% pacjentów).

Spośród 51 pacjentów, u których wyrostek uwidoczniono fragmentarycznie, u 13 stwierdzono cechy zapalenia, a u 4 obraz był niejednoznaczny. U tych 17 pacjentów wykonano appendektomię i u wszystkich rozpoznano w badaniu histologicznych zapalenie wyrostka robaczkowego. U pozostałych 34 pacjentów, u których nie uwidoczniono wyrostka, nie wykonywano zabiegu, a z danych dotyczących dalszego przebiegu choroby wynika, że nie stwierdzono nawrotu objawów.

Spośród pacjentów, których historie analizowano, u 160 nie udało się uwidocznić wyrostka robaczkowego.

U 17 z nich wykonano appendektomię – u 14 stwierdzono obecność objawów sugerujących stan zapalny (zapalenie wyrostka stwierdzono w badaniu histologicznym u 13 z nich, u 7 stwierdzono perforację), a u 3 nie stwierdzono w USG zmian, jednak w celu dalszej diagnostyki wykonano TK, gdzie rozpoznano zapalenie wyrostka, które zostało potwierdzone w badaniu histologicznym po operacji. Na podstawie powyższych danych autorzy określili, że w przypadku badania USG, w którym nie uwidoczniono wyrostka robaczkowego, jednak stwierdzono pośrednie objawy jego zapalenia, takie jak pogrubiała, echogeniczna tkanka tłuszczowa w prawym dole biodrowym lub obecność zbiorników płynu, czułość badania wynosi 82%, natomiast swoistość 99%.

Jak podsumowują autorzy publikacji, zebrane przez nich dane wskazują, że nieuwidocznienie wyrostka robaczkowego w USG i niestwierdzenie obecności pośrednich objawów jego zapalenia wiąże się z niskim ryzykiem występowania zapalenia wyrostka robaczkowego, wynoszącym < 2%. Wyniki świadczą również o wysokiej czułości USG w rozpoznawaniu zapalenia wyrostka robaczkowego i rzadkich przypadkach rozpoznania niepotwierdzonego następnie w badaniu histologicznym.

Centra Medyczne Medycyna Grabieniec :: Zapalenie wyrostka robaczkowego

Zgłaszający się niejednokrotnie do lekarza pacjenci z bólem brzucha obawiają się czy ich dolegliwości nie są wywołane przez „wyrostek” czyli fachowo nazywając ostre zapalenie wyrostka robaczkowego. Obawa ta nie jest bezpodstawna, ponieważ ostre zapalenie wyrostka jest najczęstszą ostrą chorobą w obrębie jamy brzusznej, z powodu której można błyskawicznie trafić na stół operacyjny.     

  •      Co to jest wyrostek robaczkowy?
  •      Nieco historii
  • Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego

     Jak sama nazwa wskazuje jest to podobne do robaczka, podłużne uwypuklenie jelita grubego wyrastające z jego początkowej części zwanej kątnicą lub jelitem ślepym, poniżej ujścia jelita cienkiego do jelita grubego. Wyrostek robaczkowy jest dość długi (mierzy zwykle około 8-9 cm), wąski i zazwyczaj zwisa swobodnie w obrębie prawego dołu biodrowego w kierunku miednicy mniejszej. U części z nas wyrostek może być położony nietypowo, co może rzutować na „nietypowość” objawów, jeśli dojdzie do ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego.      W ścianie wyrostka robaczkowego znajdują się liczne grudki chłonne, które pełnią rolę filtra bakteryjnego, a w jego świetle – resztki pokarmowe lub śluz. Zdarza się też, że u niektórych ludzi wyrostek robaczkowy może być zarośnięty. Dla ludzi wyrostek robaczkowy nie jest narządem niezbędnym do życia, ponieważ ma postać szczątkową i jest ewolucyjną pozostałością po roślinożernych przodkach.           Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego opisane zostało po raz pierwszy na świecie w 1886 r. przez amerykańskiego chirurga Reginalda Hebera Fitza, który wprowadził również dla tej choroby łacińską nazwę appendicitis. Natomiast inny, również amerykański, chirurg Charles McBumey opisał trzy lata później punkt największej bolesności jamy brzusznej w przebiegu ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego nazywany do tej pory punktem McBurneya.          Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego może wystąpić w każdym wieku, ale najczęściej dotyczy osób młodych 20-30 letnich. Bardzo rzadko zdarza się u małych dzieci poniżej 3 roku życia. Przyczynami ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego mogą być:     – zamknięcie jego światła przez kamień kałowy     – obecność pasożytów     – ucisk     – infekcja bakteryjna.           U około 70 procent chorych ostre zapalenie wyrostka robaczkowego przebiega typowo, toteż lekarz już na podstawie wywiadu i badania chorego trafnie stawia diagnozę. Typowo przebiegające ostre zapalenie wyrostka robaczkowego zaczyna się od nieokreślonego bólu w nadbrzuszu, który po kilku godzinach lokalizuje się w obrębie prawego dołu biodrowego. Charakterystyczne jest, że ból ten nasila się podczas ruchów i kaszlu, toteż chory zazwyczaj leży nieruchomo w jednej, dogodnej dla niego pozycji z podkurczonymi nogami. Następnie dołączają się wymioty, a później gorączka do 38oC z przyspieszonym tętnem. Lekarz badając chorego stwierdza zazwyczaj bolesność uciskową w okolicy prawego dołu biodrowego z największym nasileniem w punkcie McBurneya oraz tzw. obronę mięśniową czyli odruchowe napinanie się mięśni powłok brzucha podczas uciskania powłok jamy brzusznej nad zapalnie zmienionym wyrostkiem.      Z innych objawów pomocnych przy rozpoznaniu ostrego zapalenia wyrostka są: nasilenie się bólu przy podniesieniu prawej kończyny dolnej do pionu oraz nasilenie się bólu w prawym dole biodrowym przy ucisku okolicy lewego dołu biodrowego. Fakt istnienia ostrego stanu zapalnego w jamie brzusznej potwierdza wynik morfologii krwi, w której stwierdza się tzw. leukocytozę czyli zwiększenie liczby białych ciałek krwi powyżej normy.           – Do innych badań dodatkowych, które zlecamy przy podejrzeniu ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego należy przeglądowe zdjęcie radiologiczne jamy brzusznej –mówi dr n. med. Dariusz Pakuła z Kliniki Chirurgii Ogólnej i Naczyniowej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi – przy czym badanie to ma jedynie na celu wykluczenie innych ostrych chorób w obrębie jamy brzusznej, a szczególnie perforacji wrzodu żołądka. Można również pokusić się o badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej, gdyż według amerykańskich źródeł doświadczony ultrasonografista jest w stanie odróżnić wyrostek robaczkowy zapalnie zmieniony od zdrowego.           Nietypowe postacie ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego dotyczą sytuacji, kiedy:     – wyrostek ułożony jest zakątniczo czyli schowany jest za kątnicą. Wówczas objawy miejscowe ze strony powłok jamy brzusznej są bardzo słabo wyrażone i najczęściej jest to niewielka bolesność uciskowa w prawym dole biodrowym.      – jeśli wyrostek zlokalizowany jest w okolicy pęcherza moczowego, to w objawach choroby mogą dominować dolegliwości ze strony układ moczowego: częstomocz, bolesne parcie na mocz, obecność leukocytów i erytrocytów w moczu.      – choroba występuje u dzieci lub osób starszych. U dzieci ostre zapalenie wyrostka robaczkowego ma bardzo silnie wyrażone objawy i szybko może dojść do perforacji, a u osób starszych przebiega znów odwrotnie: objawy są słabo wyrażone, co wiąże się z mniejszą reakcją organizmu na ostre procesy chorobowe.      – w czasie ciąży wraz z powiększająca się macicą, jelito grube łącznie z wyrostkiem robaczkowym ulega uniesieniu do góry i wówczas objawy bólowe mogą występować nawet w okolicy prawego podżebrza, co może sugerować ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, który właśnie znajduje się w tej okolicy jamy brzusznej.     

Leia também:  Jak Napisać Wniosek O Przymusowe Leczenie?

     Nieleczone ostre zapalenie wyrostka prowadzi do perforacji czyli przedziurawienia wyrostka, co objawia się dużym nasileniem bólów brzucha i objawów miejscowych, ponieważ rozwija się wówczas rozlane lub ograniczone zapalenie otrzewnej.

Rozlane zapalenie otrzewnej jest bardzo ciężką i poważną chorobą, która bez interwencji chirurgicznej powoduje śmierć chorego w ciągu kilku dni.

Ograniczone zapalenie otrzewnej ogniskuje się w obrębie prawego dołu biodrowego jako wyczuwalny bolesny guz utworzony przez:

     – naciek okołowyrostkowy (tzw. plastron) lub     – ropień, który może w dalszej kolejności pęknąć i wywołać rozlane zapalenie otrzewnej.          – Warto w tym miejscu uświadomić naszym pacjentom – mówi dr Dariusz Pakuła – że od lat pokutujące ciągle w medycynie pojęcie tzw. przewlekłego zapalenia wyrostka, nie istnieje. Po prostu nie ma takiej choroby! Wobec czego lekarz opierający się na rzetelnej wiedzy o przyczynach bólów w prawym dole biodrowym, nigdy takie rozpoznania nie postawi. Albo u chorego jest ostre zapalenie wyrostka albo objawy u niego występujące nie są związane z wyrostkiem. A my – chirurdzy – wciąż widujemy na skierowaniach wystawianych do oddziału chirurgicznego przez niektórych internistów i ginekologów rozpoznanie „Przewlekłe (zaostrzone) zapalenie wyrostka”.          

     Jeśli badający lekarz podejrzewa nawet nieśmiało, że u chorego być może rozwija się zapalenie wyrostka robaczkowego, to zobowiązany jest natychmiast skierować go do szpitala na oddział chirurgiczny, ponieważ choroba ta wymaga szybkiej operacji z tzw. wskazań pilnych.

Pośpiech jest jak najbardziej uzasadniony, ponieważ w krótkim czasie może wystąpić powikłanie ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego jakim jest rozlane zapalenie otrzewnej, które grozi nawet śmiercią chorego.

Jedynym wyjątkiem kiedy chirurg wstrzymuje się od szybkiej interwencji operacyjnej jest naciek okołowyrostkowy, ponieważ istnieje wówczas duże ryzyko rozszerzenia się zakażenia w jamie brzusznej w czasie operacji.

Chorego z naciekiem okołowyrostkowym leczy się zachowawczo antybiotykami i najczęściej po kilku tygodniach guz zapalny ulega wchłonięciu.

          – W przypadku ropnia okołowyrostkowego – kontynuuje dr D. Pakuła – jest on operowany albo drenowany doraźnie – operacyjnie lub pod kontrolą USG. Nigdy nie wolno ropnia pozostawić w jamie brzusznej samego sobie, bez interwencji. Samą operację wycięcia wyrostka robaczkowego po przebytym nacieku okołowyrostkowym – odraczamy i albo w przypadku całkowitego „rozejścia się” nacieku – rezygnujemy z niej zupełnie, albo przy utrzymujących się dolegliwościach przeprowadzamy kilka miesięcy później.           Operacja wycięcia wyrostka robaczkowego nazywa się appendektomią. Do niedawna wykonanie jej łączyło się z kilku – lub kilkunastocentymetrowym nacięciem powłok brzusznych celem dostępu do wyrostka. Obecnie coraz częściej przeprowadza się appendektomią laparoskopową, w której wykonuje się 3 niewielkie nacięcia w powłokach jamy brzusznej celem wprowadzenia narzędzi – końcówek laparoskopu do jamy brzusznej. Jedna z tych końcówek posiada kamerę, która przekazuje obraz pola operacyjnego w obrębie jamy brzusznej na monitor. Umożliwia to operującemu chirurgowi zdalne manipulowanie końcówkami laparoskopu zaopatrzonymi w narzędzia chirurgiczne, za pomocą których wycinany jest wyrostek. Po operacji laporoskowej czas zdrowienia jest krótszy i chory szybciej może wrocić do pełnej aktywności życiowej i zawodowej.      Każda operacja jest ingerencją naruszającą ciągłość tkanek i narządów naszego organizmu i jako taka może powodować różnorodne powikłania. Powikłaniami jakie mogą zdarzyć się po      – zakażenie rany pooperacyjnej     – krwawienie     – niedrożność jelit      – zapalenie otrzewnej      – ropień wewnątrzbrzuszny     – przepuklina w bliźnie pooperacyjnej.           Ryzyko powikłań zwiększa się u osób obciążonych poważnymi, przewlekłymi schorzeniami ogólnoustrojowymi np. choroby układu sercowo-naczyniowego, ukladu oddechowego wraz z niewydolnością oddechową, niewydolność nerek lub wątroby, cukrzyca. Ponieważ jednak operacja ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego jest zabiegiem ratującym życie, wykonuje się ją niezależnie od stanu ogólnego chorego. Do operacji wycięcia wyrostka robaczkowego nie ma przeciwwskazań bezwzględnych i błędem w sztuce lekarskiej byłoby zaniechanie takiego leczenia (oprócz przypadku nacieku okołowyrostkowego).     Rokowanie w niepowikłanym ostrym zapaleniu wyrostka robaczkowego jest dobre, a śmiertelność pooperacyjna wynosi 0,1 procent.           Przeczytaj również:

     Uchyłek Meckela

lek. med. Ewa Pakuła “Dbam o zdrowie” marzec 2005 #11972#

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*