Niealkoholowe stłuszczenie wątroby – dieta, przyczyny, objawy, leczenie

Stłuszczenie wątroby można podzielić na alkoholowe oraz niealkoholowe stłuszczenie wątroby. Jest to prosty podział ze względu na przyczynę choroby.

Jest on istotny pod względem leczenia, ponieważ o ile leczenie alkoholowego stłuszczenia wątroby polega przede wszystkim na odstawieniu alkoholu, o tyle leczenie niealkoholowego stłuszczenia wymaga podjęcia wielu działań często przy udziale szeregu specjalistów – lekarzy, dietetyka, a także samego pacjenta.

Nieco bardziej istotny z punktu widzenia klinicznego jest podział na stłuszczenie z i bez podwyższonej aktywności enzymów wątrobowych. Wariant z podwyższoną aktywnością enzymów wątrobowych związane jest z aktywnym zapaleniem wątroby spowodowanym nadmiernym odkładaniem się lipidów w wątrobie.

Często efektem może być włóknienie lub marskość wątroby. Choroba bez podwyższonej aktywności enzymów przebiega łagodnie i często cofa się po zmianie trybu życia.

Doc. dr hab. Małgorzata Inglot – czynniki ryzyka, przyczyny, diagnostyka i leczenie stłuszczenia wątroby

Alkoholowe stłuszczenie wątroby

Przyczyny:

Stłuszczenie wątroby jest to jednostka chorobowa, w której chorobowa w której dochodzi do nagromadzenia drobinek tłuszczu w komórkach wątrobowych w wyniku nadużywania alkoholu. Występuje u 90% osób pijących >60 g etanolu dziennie (3x50ml 40% wódki) .

W powstawaniu chorób wątroby zależnych od alkoholu wyróżniamy mechanizmy:

  • hepatotoksyczny,
  • metaboliczny,
  • zależny od czynników immunologicznych i zapalnych.

Czynnikami dodatkowymi, które wpływają na rozwój alkoholowej choroby wątroby, są: dieta oraz predyspozycje genetyczne. Są pacjenci u których choroba wystąpi dość szybko, po kilku miesiącach nadużywania alkoholu, ale też są i tacy, u których proces ten może trwać latami.

Objawy stłuszczenia wątroby i przebieg choroby:

Z reguły obraz kliniczny jest skąpoobjawowy: pobolewanie okolicy wątroby, czasami niebolesne powiększenie wątroby. Zazwyczaj pacjenci skarżą się na przewlekłe zmęczenie, senność, dyskomfort i uczucie pełności w brzuchu. Częstym objawem jest także ból w prawej górnej części brzucha, pod żebrami.

Stłuszczenie wątroby jest chorobą przewlekłą. W momencie zaprzestania picia alkoholu choroba cofa się po około 4-6 tygodniach, w przypadku ciągłego spożywania alkoholu postępuje, powodując postępuje powodując u 35% pacjentów zapalenie i marskość.

Zobacz artykuł, który szerzej opisuje marskość wątroby

Diagnostyka

W badaniach laboratoryjnych zauważa się zwiększenie objętości erytrocytów (MCV), podwyższenie aktywności GGTP, rzadziej dochodzi do wzrostu transaminaz wątrobowych (AspAT, AlAT)

Podstawowym badaniem pozwalającym wykryć stłuszczenie wątroby jest badanie USG. Obraz jest bardzo charakterystyczny, łatwy do interpretacji i widoczny nawet na najtańszych aparatach, w jakie wyposażona jest większość przychodni.

  • Stłuszczenie wątroby w badaniu USG:
    • wzmożona echogeniczność wątroby (wątroba jaśniejsza niż nerka)
    • zredukowanie rysunku naczyniowego
    • powiększenie wątroby >13 cm

Można rozważyć wykonanie biopsji wątroby, która jednak rzadko jest wskazana. Coraz częściej zalecane są metody nieinwazyjne:

  • elastografia:
    • elastografia SWE,
    • fibroscan,
  • ocena markerów włóknienia we krwi:
  • Obecnie najlepszą metodą jest elastografia, która jest wskazana w każdym przypadku z podwyższoną aktywnością enzymów wątrobowych.
  • Bezpieczne badanie – elastografia wątroby
  • Przy rozpoznaniu stłuszczenia wątroby kluczowymi kryteriami są:
  • zwiększone aktywność GGTP,
  • wzmożona echogeniczność wątroby w badaniu USG,
  • wywiad,
  • powiększenie wątroby

Podwyższona aktywność GGTP i enzymów wątrobowych świadczy o toczącym się procesie zapalnym, który może prowadzić do włóknienia i w konsekwencji do marskości wątroby.

Alkoholowe stłuszczenie wątroby – Leczenie

Leczenie to przede wszystkim abstynencja alkoholowa, oraz dieta ubogotłuszczowa. Widoczna w USG i elastografii poprawa stanu pacjenta widoczna jest już nawet po 3 miesiącach całkowitego odstawienia alkoholu. W monitorowaniu skuteczności leczenia istotna jest okresowa kontrola parametrów biochemicznych uszkodzenia komórek wątroby – GGTP, AspAT, AlAT oraz USG i elastografia wątroby.

NASH – niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby (ang. nonalcoholic steatohepatitis, NASH) jest podobną jednostką chorobową do alkoholowego z tą różnicą że czynnikiem etiologicznym nie jest nadużywanie alkoholu.

Głównymi przyczynami stłuszczenia wątroby stłuszczenia są: substancje hepatotoksyczne (niektóre leki, toksyny zawarte w grzybach), zaburzenia trawienia i wchłaniania (otyłość, cukrzyca, choroba Leśniowskiego-Crohna), wrodzone zaburzenia metabolizmu, choroby infekcyjne (wirusowe zapalenie wątroby typu C) oraz siedzący tryb życia połączony z niezdrowym odżywianiem.

NASH jest częścią niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby – NAFLD

Epidemiologia i etiologia

NAFLD jest najczęstszą przewlekłą chorobą wątroby występująca w krajach krajach uprzemysłowionych. NASH występuje u 3-5% populacji ludności. Otyłość ściele wiąże się z występowaniem niealkoholowego stłuszczenia wątroby – 90% chorych z BMI >35 .

Główną przyczyną niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby są zaburzenia przemiany materii. NASH jest chorobą o agresywnym przebiegu – u ~15-50% chorych rozwija się włóknienie i marskość wątroby, u 25% chorych rozwija się rak wątrobowokomórkowy.

Objawy i przebieg

U chorych często występują zmęczenie i osłabienie, dyskomfort w prawym podżebrzu. Zazwyczaj jednak choroba przebiega bezobjawowo. W padaniu fizykalnym pacjenta można zauważyć powiększenie wątroby (75%) lub śledziony (25%).

NAFLD jest chorobą przewlekłą o raczej łagodnym przebiegu, u 15-20% rozwija się NASH, który w swoim przebiegu jest dużo bardziej agresywny i prowadzi do włóknienia i marskości narządu.

Diagnostyka

W badaniach laboratoryjnych zwiększa się aktywność AlAT i AspAT, GGTP, występuje dyslipidemia, która podwyższa poziom bilirubiny.

W USG stwierdza się powiększenie i wzmożenie echogeniczności wątroby. Można rozważyć wykonanie badania histologiczne wycinka miąższu wątroby (biopsja). Szczególnie zalecana jest nieinwazyjna ocena włóknienia wątroby – elastografia, pozwala ocenić stopień zaawansowania choroby i jest konieczna w przypadku stłuszczenia wątroby przebiegającego z podwyższoną aktywnością enzymów wątrobowych.

Dowiedz się więcej:

Niealkoholowe stłuszczenie wątrob – Leczenie

Postępowanie obejmuje leczenie choroby wątroby i zaburzeń metabolicznych. Zaleca się zmianę stylu życia – dieta ubogokaloryczna i aktywności fizycznej, która pozwoli na redukcję masy ciała.. Leczenie hepatoprotekcyjne dotyczy tylko osób chorych z NASH

Co 2-3 miesiące zaleca się kontrolę AlAT i AspAT.

Dieta w stłuszczeniu wątroby

Bez względu na to, czy choroba ma związek z nadmiernym spożywaniem alkoholu, czy nie, to dieta jest jednym z podstawowych warunków udanego leczenia.

Zaleca się spożywanie pokarmów chroniących komórki przed uszkodzeniem, mających działanie przeciwzapalne i hepatoprotekcyjne oraz wspomagających wykorzystanie endogennej insuliny.

Uważa si, że najlepsza jest dieta śródziemnomorska bogata w zdrowe kwasy tłuszczowe i ogromną ilość antyoksydantów.

Kwasy tłuszczowe Omega-3 i wielonienasycone kwasy tłuszczowe pomagają w wykorzystaniu insuliny, zwiększając wrażliwość komórek na inulinę. Antyoksydanty działają ochronnie na komórki, zapobiegając ich uszkodzeniu w wyniku nadmiernego nagromadzenia tłuszczu. Pacjenci ze stłuszczeniem wątroby powinni jeść przede wszystkim:

  • ryby,
  • owoce,
  • warzywa,
  • orzechy,
  • olej z oliwek

Warto zasięgnąć porady dietetyka, aby pomógł opracować szczegółowe menu i propozycje prostych, łatwych w przygotowaniu zdrowych posiłków. Zmiana stylu życia i nawyków żywieniowych wraz z aktywnością fizyczną umożliwią redukcję masy ciała, co pozytywnie wpłynie na zdrowie.

Przykładowe zdjęcia USG z widocznymi zmianami chorobowymi

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby – dieta, przyczyny, objawy, leczenie

Znacznie powiększona wątroba, prawie 18 cm, wyraźnie wzmożona echogeniczność (biała wątroba) – cechy zaawansowanego stłuszczenia

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby – dieta, przyczyny, objawy, leczenie

Wątroba wyraźnie jaśniejsza od nerki – cecha zaawansowanego stłuszczenia

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby – dieta, przyczyny, objawy, leczenie

Elastografia stłuszczonej wątroby – widoczna prawidłowa twardość, nie stwierdza się włóknienia, nie ma zagrożenia marskością wątroby.

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby – dieta, przyczyny, objawy, leczenie

Elastografia stłuszczonej wątroby – widoczna wzmożona twardość, II stopień włóknienia, ryzyko rozwoju marskości wątroby, konieczne leczenie hepatologiczne

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby! – Zdrowe życie z Kliniką 37

Jeśli myśleliście, że na stłuszczenie wątroby narażeni są tylko Ci, którzy nadużywają alkoholu to jesteście w błędzie. W poniższym artykule powiemy Wam kogo dotyczyć może niealkoholowa odmiana tej choroby.

Już od jakiegoś czasu świat medycyny donosi, że nie tylko alkohol sprawia, że pojawia się u nas otłuszczona wątroba.

Jednymi z czynników ryzyka jeśli chodzi o niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby są: zespół metaboliczny, otyłość, cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze czy insulinoodporność.

Niestety niealkoholowa odmiana stłuszczenia wątroby przebiega zazwyczaj bezobjawowo. Istnieją jednak objawy, które mogą dawać nam sygnał, że coś może być nie tak. Szczególnie należy zwrócić na nie uwagę, jeśli dotyczą nas wyżej wymienione choroby. Do prawdopodobnych objawów należą:

  • osłabienie oraz przewlekłe zmęczenie
  • bóle występujące w nadbrzuszu oraz z prawej strony pod łukami żebrowymi
  • nagła utrata wagi
  • obrzęki
  • powiększenie wątroby lub powiększenie śledziony
  • złe samopoczucie
Leia também:  Jak Szybko Występują Objawy Po Zakażeniu Koronawirusem?

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby – dieta, przyczyny, objawy, leczenie

Na zdrowie wątroby duży wpływ ma również prowadzenie przez nas niezdrowego stylu życia. Brak aktywności fizycznej, a co za tym idzie wzrost masy ciała i otyłość w znaczny sposób wiążą się, ze stłuszczeniem wątroby. Niektóre leki takie jak uspokajające, przeciwbólowe czy hormonalne mogą również mieć negatywny wpływ na wątrobę.

Stłuszczenie wątroby wiąże się również z zaburzeniami hormonalnymi. Bardzo duża część kobiet w wieku pomiędzy 45 a 50 rokiem życia znacząco przybiera na wadze. Również mężczyźni coraz częściej cierpią na otyłość brzuszną. Ważna zatem jest eliminacja tego czynnika, który jest głównym sprawcą chorej wątroby.

Stłuszczona wątroba nie musi być Twoim problemem, jeśli zadbasz o odpowiednią dietę, która pomoże Ci zredukować masę ciała i przywrócić zdrowie. Dieta ma na celu eliminację czynników ryzyka rozwijania się choroby. Wspomagać ma leczenie zespołu metabolicznego, wyżej wspomnianej nadwagi oraz hiperlipidemii.

Jeśli to właśnie Ciebie dotyczy stłuszczona wątroba, wyeliminuj ze swojej diety utwardzone tłuszcze roślinne, tłuszcze pochodzenia zwierzęcego, potrawy smażone na głębokim oleju, ostre przyprawy, tłuste mięso i wędliny, pieczywo razowe, przetworzoną żywność oraz alkohol. Dieta jaką na co dzień stosujecie powinna być niskotłuszczowa i lekkostrawna. Zaleca się wyeliminowanie warzyw zawierających dużą ilość celulozy. Do takich należą: szpinak, szczaw, kapusta. Warzywa i owoce można spożywać, głownie gotowane lub pieczone.

Dieta oczywiście ma bardzo duże znaczenie, nie zapominajmy jednak, o zadbaniu o aktywność. Ruch na świeżym powietrzu, spacer, jogging, kilka ćwiczeń wykonanych w domu na pewno wyjdzie Wam na zdrowie.

Nie trzeba od razu biegać maratonów czy chodzić na siłownie. Bardzo często wystarczy ruszyć się z kanapy czy z domu, aby zadbać o swoją kondycję. Taka aktywność bardzo dobrze wpływa ogólnie na nasze zdrowie oraz samopoczucie.

Jest również bardzo dobrym eliminatorem stłuszczenia wątroby.

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby – dieta, przyczyny, objawy, leczenie

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby dotyka osób w każdym wieku, zarówno tych szczupłych jak i otyłych. Rozwija się w naszym organizmie przez długie lata nie dając objawów, dlatego tak bardzo powinniśmy o siebie zadbać i obserwować swoje ciało.

Dzięki temu, że medycyna idzie do przodu, mamy więcej metod diagnostycznych takich jak biopsja, badania ultrasonograficzne, mamy szansę na szybkie wykrycie choroby. Stłuszczenie wątroby (NAFLD) jest coraz częściej rozpoznawana u tych najmłodszych czyli dzieci i młodzieży.

Tej grupy osób coraz częściej niestety w dzisiejszy czasach dotyczy otyłość i nadwaga. Przypadki stłuszczenia wątroby pojawiają się u dzieci nawet w 8 roku życia.

Nie dopuszczajmy do tego, aby jeden z najważniejszych organów przestał działać. Już dziś należy zmienić swoje nawyki żywieniowe, a w razie potrzeby udać się do lekarza w celu wykonania kompleksowych badań.

Stłuszczenie wątroby – przyczyny, objawy, leczenie | Synexus

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby – dieta, przyczyny, objawy, leczenie

Stłuszczenie wątroby to choroba, która najczęściej kojarzy się osobami nadużywającymi alkoholu, jednak chorują na nią nie tylko alkoholicy, lecz także osoby otyłe i zażywające niektóre leki. Co jeszcze może spowodować stłuszczenie wątroby? Dowiedz się więcej o objawach i sposobach leczenia tego schorzenia.

Co to jest stłuszczenie wątroby? Czy jest odwracalne?

Według międzynarodowej klasyfikacji chorób stłuszczenie wątroby ICD-10 to dwa różne schorzenia:

K70.0 – alkoholowe stłuszczenie wątroby,

K76.0 – niealkoholowe stłuszczenie wątroby.

W przypadku alkoholowego stłuszczenia wątroby przyczyny zachorowania są oczywiste (nadmierna konsumpcja alkoholu), a sposób leczenia opiera się głównie na zaprzestaniu spożywania alkoholu, poza tym nie różni się znacząco od postępowania w przypadku osób chorych na niealkoholowe stłuszczenie wątroby. Dlatego w poniższym artykule skupimy się na czynnikach ryzyka, objawach i leczeniu niealkoholowego stłuszczenia wątroby.

Stłuszczenie wątroby to choroba, która objawia się odkładaniem tłuszczu w obrębie hepatocytów (komórek wątroby). Choroba nie jest groźna, ale nieleczona może doprowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie wątroby i marskość wątroby.

Z kolei, gdy zostanie wdrożone odpowiednie leczenie i postępowanie dietetyczne, można liczyć na całkowite wyzdrowienie. W przypadku mało zaawansowanego stadium choroby np. gdy stwierdzono stłuszczenie wątroby 1. stopnia, proces leczenia jest szybki.

Po wyleczeniu trzeba nadal przestrzegać zasad zdrowej diety i nie dopuszczać do przytycia, aby zapobiec nawrotowi choroby. 

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby – czynniki ryzyka:

  • nadmierna masa ciała (nadwaga i otyłość),
  • cukrzyca typu 2,
  • zespół metaboliczny,
  • nieswoiste choroby zapalne jelit, np. wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna,
  • płeć – częściej chorują mężczyźni,
  • zaburzenia gospodarki lipidowej (np. hipertriglicerydemia),
  • nadciśnienie tętnicze,
  • gwałtowny spadek masy ciała u osób otyłych,
  • podeszły wiek,
  • stosowanie niektórych leków, np. amiodaronu, glikokortykosteroidów, terapii przeciwretrowirusowej,
  • zmniejszenie motoryki jelita, 
  • nadmierne spożywanie węglowodanów, 
  • nieprawidłowości w rozwoju jelitowej tkanki limfatycznej w młodości,
  • polimorfizm genu TNF-α.

Stłuszczenie wątroby – przyczyny

Gromadzenie się tłuszczów w obrębie wątroby jest spowodowane przede wszystkim przez nadmierną kumulację triglicerydów we krwi. Wątroba nie jest w stanie efektywnie syntetyzować napływających do niej kwasów tłuszczowych, więc magazynuje ich nadmiar. 

Przyczyną kumulacji tłuszczów w wątrobie są, m.in.:

  • insulinooporność,
  • zaburzenia metabolizmu kwasów tłuszczowych w wątrobie, mięśniach i adipocytach (komórkach tłuszczowych),
  • stres oksydacyjny – nadmierna produkcja wolnych rodników w organizmie.

Stłuszczenie wątroby – objawy

Stłuszczenie wątroby to choroba, która zwykle przebiega bezobjawowo. Nieswoiste objawy, które przypisuje się tej chorobie, mogą wynikać z obecności schorzeń współistniejących (np. otyłości, cukrzycy):

  • uczucie zmęczenia,
  • złe ogólne samopoczucie, 
  • obniżenie sprawności fizycznej, a czasami psychicznej, 
  • zaburzenia snu,
  • pobolewania lub dyskomfort w prawym podżebrzu,
  • nadciśnienie wrotne,
  • hepatomegalia (powiększenie wątroby) lub splenomegalia (powiększenie śledziony),
  • nieprawidłowe testy wątrobowe,
  • podwyższone stężenie glukozy w surowicy krwi,
  • nieprawidłowe parametry profilu lipidowego.

Czasem stwierdza się też w stłuszczeniu wątroby objawy skórne: pajączki naczyniowe czy rumień dłoni.

Stłuszczenie wątroby – leczenie naturalne i farmakoterapia

Ogólnie przyjęty sposób leczenia stłuszczenia wątroby to terapia wielokierunkowa obejmująca:

  • zmianę stylu życia (wprowadzenie odpowiedniej diety i aktywności fizycznej),
  • zmniejszenie insulinooporności,
  • stosowanie leków hipolipemizujących,
  • suplementację antyoksydantów,
  • stosowanie leków hamujących proces zapalny.

Dotychczas nie ustalono jasnych standardów w farmakologicznym leczeniu niealkoholowego stłuszczenia wątroby. Leki bez recepty, a raczej suplementy diety zawierające niezbędne fosfolipidy (EPL) działają protekcyjnie na hepatocyty i zmniejszają stres oksydacyjny.

„Leki” na stłuszczenie wątroby to również antyoksydanty, których najlepszym źródłem są surowe warzywa i owoce, ale można przyjmować je też w formie suplementów.

Stłuszczenie wątroby leczy się również suplementami diety wywołującymi wzrost poziomu adiponektyny – hormonu, który hamuje syntezę kwasów tłuszczowych, podnosi insulinowrażliwość, obniża aktywność ALT oraz zmniejsza cechy stłuszczenia wątroby.

Stłuszczenie wątroby – dieta optymalna

Dieta na stłuszczenie wątroby to pierwszy krok w terapii tego schorzenia. Dieta osoby chorej na stłuszczenie wątroby powinna być bogata w nienasycone kwasy tłuszczowe i naturalne antyoksydanty, takie jak witamina A i C. U osób z nadwagą i otyłością wskazane jest zredukowanie masy ciała.

Spadek wagi nie może być gwałtowny – nie powinien przekraczać 1 kg/tygodniowo, gdyż drastyczne odchudzanie jest jednym z czynników zaostrzających niealkoholowe stłuszczenie wątroby. Dieta, ciekawe przepisy i przykładowe jadłospisy znajdują się m.in.

 na stronach internetowych prowadzonych przez dietetyków specjalizujących się w terapii stłuszczenia wątroby

Jeśli zdiagnozowano u Ciebie jedną z nieswoistych chorób zapalnych jelit, to jesteś w grupie ryzyka zachorowania na niealkoholowe stłuszczenie wątroby. Skorzystaj z bezpłatnej konsultacji lekarskiej dla osób chorujących na wrzodziejące zapalenie jelita grubego lub chorobę Leśniowskiego-Crohna w Centrum Medycznym Synexus.

lek. Michał Dąbrowski

Niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania, dieta

Choroby wątroby dotykają wielu osób, a ich podłoże może mieć związek z wirusami, alkoholem czy też niewłaściwą dietą. Jednym z przykładów jest niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby (NAFLD).

Schorzenie to ma ścisły związek z Naszą dietą a wynika z odkładania się komórek tłuszczowych w wątrobie. Objawy występujące w NAFLD są niespecyficzne, stąd często choroba ta pozostaje niezdiagnozowana przez wiele lat.

Po wykonaniu badania ultrasonograficznego oraz biopsji wątroby niezbędne jest wdrożenie odpowiedniego leczenia, polegającego przede wszystkim na zmianie stylu życia.

Jak rozwija się niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby? Jakie są objawy NAFLD? Jak zdiagnozować chorobę? Jakie powikłania niesie ze sobą stłuszczenie wątroby? Jak wyleczyć NAFLD? Sprawdź w poniższym artykule.

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby – dieta, przyczyny, objawy, leczenie

Niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby – co to za choroba?

Niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby (NAFLD) to schorzenie wprowadzone do słownika medycznego w 1980 roku przez Ludwiga, w którym dochodzi do nadmiernego odkładania się związków tłuszczowych w obrębie hepatocytów, czyli komórek wątroby.

Leia também:  Jakie Objawy Nadcisnienia?

Nie oznacza to jednak, że w warunkach fizjologicznych Nasza wątroba jest wolna od tłuszczu, prawidłowo stanowi on od 3 do 5% masy wątroby, gdy jednak wartość ta przekracza 5% możemy stwierdzić stłuszczenie wątroby.

Związkami, które odkładają się w hepatocytach są przede wszystkim trój glicerydy, ale również obco brzmiące pochodne sfingozyny i fosfatydy oraz estry cholesterolu.

Przyczyny nadmiernego odkładania się tłuszczów w wątrobie mogą być rożne (szczegółowo omówione zostaną w dalszej części artykułu):

  • Alkohol
  • Leki
  • Wirusy
  • Toksyny
  • Choroby genetyczne
  • Żywienie pozajelitowe
  • By-pass jelitowy

Gdy jednak wszystkie te przyczyny zostaną wyeliminowane, szczególne nadmierne spożywanie alkoholu (a więc gdy dzienna dawka alkoholu przekracza 20g), można podejrzewać niealkoholową chorobę stłuszczeniową wątroby (NAFLD). Możemy mieć również do czynienia z sytuacją, w której stłuszczenie wątroby wynika z jednego z wymienionych czynników, za wyjątkiem alkoholu, wtedy rozpoznajemy wtórną postać stłuszczenia wątroby (wtórne NAFL).

Z punktu widzenia biologii komórki nadmierne odkładanie się tłuszczów w wątrobie może być powiązane z:

  • Wzmożonym napływem kwasów tłuszczowych do wątroby
  • Zwiększoną syntezą (powstawaniem) kwasów tłuszczowych
  • Zmniejszeniem intensywności przemian kwasów tłuszczowych w komórkach wątroby
  • Zaburzeniem uwalniania lipoprotein z wątroby
  • Zwiększonym napływem węglowodanów do wątroby i ich przemianą w kwasy tłuszczowe

Każdy z wymienionych wyżej procesów skutkuje zwiększeniem ilości tłuszczu w wątrobie i otłuszczeniem hepatocytów.

Niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby (niezależnie od tego czy choroba ta wynika ze stylu życia czy też jest powiązana z wirusami, lekami i innymi chorobami) może mieć kilka podtypów, rozpoznaje się je na podstawie szczegółowego badania histopatologicznego, i tak wyróżniamy:

  • Proste stłuszczenie wątroby (typ I)
  • Stłuszczenie wątroby powikłane procesem zapalnym(typ II)
  • Stłuszczenie z uszkodzeniem wątroby lub ze zwyrodnieniem balonowatym (typ III)
  • Stłuszczenie z włóknieniem sinusoidalnym lub ciałkami Mellory´ego (typ IV)

O ile typ I jest najłagodniejszą postacią, która nie daje wyraźnych objawów klinicznych, pozostałe typy (II, III, IV) powiązane są z procesem zapalnym u uszkodzeniem wątroby, mają one cięższy przebieg i co najgroźniejsze mogą skutkować marskością wątroby i rakiem wątrobowokomórkowym. Możemy, więc podzielić niealkoholową chorobę stłuszczeniową wątroby (NAFLD) na dwie grupy: niealkoholowe stłuszczenie bez stanu zapalnego (NAFL) oraz niealkoholowe zapalne stłuszczenie wątroby (NASH).

Zdecydowanie częściej występuje NAFL, jednak niewłaściwy tryb życia może skutkować pojawieniem się NASH.

Niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby – kogo może dotyczyć?

Odpowiedź na to pytanie jest bardzo prosta, niestety każdego z Nas niezależnie od wieku i statusu społecznego, dobra wiadomość to taka, że możemy chorobie tej skutecznie przeciwdziałać, o czym powiemy później.

Częstość występowania NAFLD w Polsce określa się na około 15% społeczeństwa, co oznacza, że chorych jest nawet 6 mln osób, a liczba ta stale rośnie! Taki procent to średnia europejska, w Ameryce dotyczy to nawet 23% społeczeństwa. Uważa się, że NAFLD to najczęstsza przyczyna wzrostu aktywności aminotransferaz (ALAT, ASPAT) wątrobowych.

Najczęściej choroba ta stwierdzana jest wśród osób w wieku od 40 do 60 lat, choć coraz częściej stwierdzana jest u osób młodszych, a nawet dzieci, co ma ścisły związek z ich sposobem odżywiania.

Co ważne NAFLD dotyczy od 30 do 50% osób z cukrzycą typu II, od 25 do 90% pacjentów z otyłością, około 90% pacjentów z hiperlipidemią oraz 30% pacjentów z zespołem metabolicznym (a więc pacjentów z równoczesnym występowaniem kilku czynników spośród: cukrzycy, otyłości, nadciśnienia tętniczego, zaburzeń lipidowych, insulino oporności). Wymienione schorzenia to podstawowe czynniki ryzyka rozwoju niealkoholowej choroby stłuszczeniowej wątroby.

Progresja NAFLD do NASH, a więc pojawienie się stanu zapalnego dotyczy około 15% chorych, u kolejnych 20% pacjentów z NASH może rozwinąć się marskość wątroby, a u 10% pacjentów z marskością wątroby wystąpi rak wątrobowokomórowy.  Ponadto ryzyko progresji NAFLD do NASH wzrasta u osób z zespołem metabolicznym.

Niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby – jakie są czynniki ryzyka rozwoju choroby?

Otyłość, cukrzyca typu II oraz hiperlipidemia to podstawowe czynniki ryzyka, które już znamy. Najsilniejszym z nich jest plaga Naszych czasów, czyli otyłość. Nadmierna masa ciała wpływa na działanie układu sercowo-naczyniowego, metabolizm Naszego organizmu oraz układ hormonalny, doprowadzając do szeregu zaburzeń.

Pozostałe czynniki ryzyka rozwoju NAFLD to:

  • Płeć męska
  • Pochodzenie hiszpańskie
  • Nadciśnienie tętnicze
  • Podeszły wiek
  • Gwałtowne zmniejszenie masy ciała u osób otyłych
  • Nadmierne spożywanie węglowodanów
  • Zaburzenia perystaltyki jelitowej
  • Zaburzenia hormonalne (zespół policystycznych jajników, niedoczynność tarczycy, niedoczynność przysadki mózgowej)
  • Żywienie pozajelitowe
  • Choroby związane z zaburzeniami przemian lipidowych (choroba Andersen, zespól Webera i Christiana)
  • Narażenie na związki toksyczne (tetra chlorek węgla, sole baru, fosfor, chlorowane węglowodory, dwusiarczek węgla)
  • Stosowanie leków takich jak: tetracyklina, bleomycyna, puromycyna, tamoksifen, warfaryna, salicylany, wysokie dawki witaminy A, metotreksat, glikokortyosteroidy, leki antyretrowirusowe, amiodaron, dilitiazem, metotreksat, walproinian sodu. Cytostatyki

Pacjenci stosujący wymienione leki lub cierpiący na powyższe schorzenia powinni, więc szczególnie zadbać o swoją wątrobę i zmodyfikować styl życia.

Niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby – jak wygląda mechanizm powstawania NAFLD?

Wiemy już, czym jest NAFLD oraz jakie są czynniki ryzyka rozwoju choroby, wciąż pozostaje pytanie jak dochodzi do rozwoju niealkoholowej choroby stłuszczeniowej wątroby.

Najbardziej znana jest koncepcja dwóch uderzeń Daya i Jamesa.

Zgodnie z tą teorią pierwsze uderzenie ma związek z gromadzeniem się tłuszczów w wątrobie, jako efekt nadmiernej kumulacji trójglicerydów, co z kolei nierozerwalnie wiąże się z zaburzeniem metabolizmu tłuszczów i nierównowagą pomiędzy ich powstawaniem a przetwarzaniem.

Uważa się, że ważnym elementem tego procesu jest fakt insulinooporności, a więc upośledzonej reakcji tkanek Naszego organizmu na insulinę. Hormon ten wpływa na przemianę glukozy i kwasów tłuszczowych, gdy jednak komórki stają się „niewrażliwe” na insulinę ilość glukozy i kwasów tłuszczowych wzrasta.

Drugie uderzenie w teorii Daya i Jamesa ma związek z rozwojem stresu oksydacyjnego w obrębie siateczki śródplazmatycznej (odpowiedzialnej w komórkach Naszego organizmu za przemianę białek), wytwarzaniem wolnych rodników tlenowych uszkadzających prawidłowe komórki i aktywujących wytwarzanie prozapalnych białek. W rezultacie tych procesów dochodzi do rozwoju stanu zapalnego.

Ostatnie badania wykazały, że w rozwoju NAFLD duży udział mają również bakterie jelitowe. U osób otyłych skład flory jelitowej jest nieco inny, co może przyczyniać się do stanu zapalnego śluzówki jelita i wzrostu jej przepuszczalności dla substancji zapalnych. Związki powstające na skutek metabolizmu białek prozapalnych aktywują z kolei procesy zapalne w wątrobie.

Niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby – jakie objawy kliniczne powoduje NAFLD?

NAFLD to choroba, która zwykle nie powoduje dolegliwości, zwłaszcza, gdy stłuszczenie wątroby nie jest duże. Z drugiej strony objawy, które mogą wystąpić są dość niespecyficzne i mogą wynikać z innej choroby, np. cukrzycy, otyłości.

Do objawów występujących w przebiegu NAFLD możemy zaliczyć:

  • Uczucie zmęczenia
  • Złe samopoczucie
  • Obniżenie sprawności fizycznej i psychicznej
  • Zaburzenia snu
  • Ból i dyskomfort w prawym podżebrzu
  • Pajączki naczyniowe
  • Zaczerwienienie dłoni
  • Powiększenie wątroby (hepatomegalia) i śledziony (splenomegalia)
  • Objawy nadciśnienia wrotnego (w zaawansowanej chorobie, do objawów tych należą: wodobrzusze oraz poszerzone żyły krążenia obocznego widoczne na skórze brzucha)

Nasilenie objawów ma ścisły związek z wielkością stłuszczenia wątroby jak również z progresją NAFLD do NASH.

Niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby – jak zdiagnozować NAFLD?

Diagnostyka NAFLD jest dość trudna z uwagi na „utajniony” charakter i często brak objawów klinicznych, choroba ta może zostać wykryta przypadkowo podczas diagnostyki innych schorzeń.

Gdy jednak występujące objawy kliniczne nakierunkują Nas na podejrzenie choroby wątroby konieczna będzie szczegółowa diagnostyka, której podstawą są: szczegółowy wywiad lekarski, badania obrazowe i biopsja wątroby.

Lekarz podczas wywiadu zada Nam pytanie o częstość spożywania alkoholu, to bardzo ważne pytanie, ponieważ kluczowym elementem postawienia rozpoznania NAFLD jest wykluczenie związku choroby z alkoholem.

W trakcie diagnostyki konieczne jest również wykluczenie innych chorób wątroby takich jak: wirusowe zapalenie wątroby typu B lub C oraz chorób metabolicznych wątroby.

W celu oceny funkcjonowania wątroby i zaawansowania choroby lekarz może zlecić wykonanie badań laboratoryjnych takich jak:

  • Stężenie aminotransferaz wątrobowych (AST i ALT), wartości te są zwykle podwyższone
  • Stężenie gammaglutamylotransferazy (GGTP)
  • Czas protrombinowy
  • Stężenie albuminy
  • Stężenie bilirubiny
  • Poziom glukozy we krwi (w celu wykluczenia cukrzycy i zaburzeń gospodarki węglowodanowej)
  • Profil lipidowy (w celu stwierdzenia zaburzeń lipidowych)
  • Stężenie żelaza i ferrytyny (parametry te mogą być podwyższone u osób z NAFLD)
Leia também:  Jakie Objawy Ma Suka W Ciąży?

Po wywiadzie lekarskim i badaniach laboratoryjnych kolejnym elementem diagnostyki są badania obrazowe. W Polsce ograniczają się one zwykle do USG, choć zaleca się tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny. Badania te ujawniają zwiększoną echogeniczność wątroby wynikającą z jej stłuszczenia, co ważne diagnostyka obrazowa nie pozwala na odróżnienie NAFLD od NASH.

Ostateczne rozpoznanie NAFLD może zostać postawione na podstawie biopsji wątroby i badania histopatologicznego.

Z uwagi na inwazyjność tego badania, gdy objawy kliniczne nie są mocno nasilone a badania laboratoryjne nie pokazują istotnych odchyleń diagnostykę ogranicza się do badań obrazowych.

W zaawansowanych przypadkach wykonuje się biopsję w celu potwierdzenia stłuszczenia wątroby, oceny jego zaawansowania oraz wykluczenia obecności innych zmian chorobowych. Sama biopsja wykonywana jest w znieczuleniu, przez skórę pod kontrolą USG pobiera się fragment wątroby do badań.

Niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby – jak leczy się NAFLD?

  • Wciąż nie opracowano jednolitych standardów leczenia NAFLD, wiadomo jednak, że leczenie to jest złożone i opiera się przede wszystkim na zmianie stylu życia oraz stosowaniu określonych leków.
  • W bardzo zaawansowanych przypadkach, gdy dochodzi do rozwoju marskości wątroby lub raka wątrobowo komórkowego rozważa się przeszczep wątroby, jednak to poważny zabieg obarczony komplikacjami.
  • Na czym więc opiera się leczenie NAFLD?
  • Dieta, dieta i jeszcze raz dieta, bardzo ważny element leczenia NAFLD! – osoby z NAFLD powinny przestrzegać diety niskokalorycznej, bogatej w nienasycone kwasy tłuszczowe i naturalne antyoksydanty (witamina A, C). Osoby otyłe powinny postarać się zredukować masę ciała, pamiętając, że pożądana utrata wagi to 1 kg na tydzień.
  • Wysiłek fizyczny – pacjentom z NAFLD zaleca się 30 minut aktywności od 3 do 5 razy w tygodniu, wskazane aktywności to marsz lub pływanie. Wysiłek fizyczny ułatwia redukcję masy ciała, zwiększa wrażliwość komórek na insulinę oraz pomaga zmniejszyć aktywność enzymów wątrobowych.
  • Terapia behawioralna – coraz popularniejszy element diagnostyki, pomaga pacjentowi zmienić styl życia i w pełni zaangażować się w proces leczenia. Terapia ta może być realizowana w ramach indywidualnych spotkań z psychologiem, terapii grupowej czy też spotkań z dietetykiem.
  • Leczenie farmakologiczne – wśród leków stosowanych w leczeniu NAFLD znajdziemy: N-acetylocysteinę (fosfolipid działający ochronnie na komórki wątroby i zmniejszający poziom ALT), adiponektynę (hormon, który hamuje powstawanie kwasów tłuszczowych), pioglitazon lub metforminę (to leki przeciwcukrzycowy stosowany u pacjentów z cukrzycą typu 2, który wpływa też na zmniejszenie otyłości brzusznej), witaminę E (jej stosowanie należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym, ponieważ stosowana w wysokich dawkach ma sporo efektów ubocznych), fibraty i statyny (to leki stosowane u pacjentów z zaburzeniami lipidowymi).
  • Leczenie chirurgiczne – a dokładniej operacja bariatryczna, wykonywana jest u osób z otyłością olbrzymią lub u pacjentów otyłych, u których modyfikacja stylu życia i dieta nie przynoszą rezultatów. Zmniejszenie masy ciała wiąże się ze zmniejszeniem poziomu stłuszczenia wątroby.

Zadbajmy, więc już teraz o Naszą wątrobę, aby w przyszłości uniknąć stłuszczenia!

Doktor nauk medycznych, absolwentka Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu na
kierunku analityka medyczna (medycyna laboratoryjna).

Aktualnie związana z Kliniką Hematologii i
Transplantacji Szpiku Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego, gdzie pracuje na stanowisku młodszego
asystenta, na co dzień zajmując się diagnostyką genetyczną pacjentów z chorobami
hematologicznymi. Aktywny uczestnik wielu konferencji naukowych oraz autor licznych publikacji
naukowych, również tych o zasięgu międzynarodowym.

Laureatka „Diamentowego Grantu”
przyznanego przez Ministerstwo Nauki oraz Szkolnictwa Wyższego, w ramach, którego zrealizowała
swoją pracę doktorską na Wydziale Lekarskim (Katedra Medycyny Sądowej) Uniwersytetu

Medycznego we Wrocławiu. Wolne chwile spędza aktywnie, na rowerze bądź boisku do squasha.

Stłuszczenie wątroby – alkoholowe i niealkoholowe. Przyczyny, objawy, leczenie

Stłuszczenie wątroby jest chorobą, która polega na odkładaniu się tłuszczu w komórkach wątroby.

Przyczyną może być nadmierne spożycie alkoholu, wówczas mówi się o alkoholowym stłuszczeniu wątroby, ale pojawia się także i z innych przyczyn.

Kiedy czynnikiem etiologicznym nie jest nadużywanie alkoholu, mówi się o niealkoholowym stłuszczeniu wątroby. Oznacza to, że problem może dotyczyć osób w każdym wieku, możliwe jest także stłuszczenie wątroby u dzieci.

Może cię również zainteresować: Anatomia człowieka – wątroba:

Jedną z głównych przyczyn stłuszczenia wątroby jest wspomniane spożywanie dużej ilości alkoholu. Wówczas mówi się o alkoholowym stłuszczeniu wątroby. A jakie są inne przyczyny schorzenia?

Lekarz Marcin Inglot, radiolog, wyjaśnia*, że głównymi przyczynami stłuszczenia wątroby u dzieci i dorosłych, którzy nie nadużywają alkoholu, są:

  • substancje hepatotoksyczne (leki, toksyny zawarte w grzybach),
  • zaburzenia trawienia i wchłaniania (otyłość, cukrzyca, choroba Leśniowskiego-Crohna),
  • wrodzone zaburzenia metabolizmu,
  • choroby infekcyjne (wirusowe zapalenie wątroby C, wirusowe zapalenie wątroby E).

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby najczęściej rozpoznaje się u osób:

  • z nadwagą i otyłością,
  • stosujących nieprawidłową dietę,
  • chorych na cukrzycę, zwłaszcza cukrzycę typu 2,
  • z zaburzeniami gospodarki lipidowej (dyslipidemia).

Stłuszczenie wątroby zwykle przebiega bezobjawowo, a pacjent o tym, że jego wątroba jest zmieniona, dowiaduje się przypadkiem, podczas wykonywania badania USG. Objawami stłuszczenia wątroby może być zmęczenie i osłabienie oraz dyskomfort w prawym podżebrzu.

Diagnostyka choroby opiera się na badaniach fizykalnych, laboratoryjnych oraz obrazowych. Podczas badania przedmiotowego można wyczuć powiększoną wątrobę (w 75%) lub śledzionę (25%), a w USG stwierdza się powiększanie i wzmożenie echogeniczności wątroby.

Z kolei wyniki badania krwi zwykle wskazują większą aktywność AlAT i AspAT, GGTP, występuje dyslipidemia, podwyższony poziom bilirubiny.

W przypadku wątpliwości diagnostycznych można przeprowadzić dokładniejsze badanie obrazowe, takie jak rezonans magnetyczny wątroby lub badanie histopatologiczne wycinka wątroby.

Stłuszczenie wątroby może przebiegać bez lub z podwyższoną aktywnością enzymów wątrobowych. Kiedy wyniki krwi wskażą aktywność podwyższoną, pada podejrzenie zapalenia wątroby, czego skutkiem może być włóknienie lub marskość wątroby. Schorzenie przebiegające bez podwyższonej aktywności enzymów zwykle ma łagodny przebieg i cofa się po zmianie trybu życia.

Leczenie stłuszczenia wątroby zależy od rodzaju choroby oraz przyczyny, która ją wywołała. I tak w przypadku alkoholowego stłuszczenia wątroby kluczowe jest odstawieniu alkoholu.

Leczenie niealkoholowego stłuszczenia opiera się na zmianie nawyków żywieniowych. Terapia obejmuje leczenie choroby wątroby i zaburzeń metabolicznych. Zaleca się zmianę stylu życia – specjalną dietę i aktywność fizyczną.

To ważne, ponieważ choroba może doprowadzić do zwłóknienia i marskości wątroby, a nawet raka wątrobowokomórkowego.

Najskuteczniejsza metodą leczenia stłuszczenia wątroby jest odpowiednia dieta. Optymalny plan żywieniowy nie tylko łagodzi objawy, ale i likwiduje ich przyczynę. Jak powinien wyglądać jadłospis?

Dieta przy stłuszczeniu wątroby powinna być wysokobiałkowa, niskoenergetyczna i niskotłuszczowa. Należy pamiętać, że wątroba potrzebuje białka. To budulec niezbędny do jej regeneracji. Wskazane jest także spożywanie pokarmów, które chronią komórki przed uszkodzeniem, mają działanie przeciwzapalne i hepatoprotekcyjne oraz wspomagają wykorzystanie endogennej insuliny.

W diecie przy stłuszczeniu wątroby należy sięgać po pełnowartościowe białko (białko jaja kurzego, białko mleka, mięs, drobiu, ryb) oraz produkty mleczne zasobne w bakterie z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium. Należy spożywać wyłącznie tłuszcze roślinne tłoczone na zimno, np.

oliwę z oliwek, niewskazane są natomiast margaryny, smalec, mięso wieprzowe, sery żółte i topione. Nie zaleca się jedzenia produktów smażonych. Zupy powinny być przyrządzane na bazie wywarów z mięsa chudego, pozbawione zasmażek i tłustej śmietany. W diecie powinny dominować węglowodany złożone. Należy ograniczyć węglowodany proste.

Szczególnie niewskazana jest fruktoza, dlatego warto ograniczyć spożywanie owoców.

Leczenie stłuszczenia wątroby można wspomagać ziołami. Regenerację wątroby wspiera leczenie naturalne i zioła takie jak ziele rzepiku, liść karczocha, korzeń mniszka.

Źródło wypowiedzi: https://centrumelastografii.pl/blog/stluszczenie-watroby-przyczyny-objawy-i-leczenie/

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*