Mutacja genów BRCA a rak sutka

Mutacja genów BRCA a rak sutka

O genach BRCA 1 i BRCA 2 zrobiło się szczególnie głośno kilka lat temu za sprawą Angeliny Jolie. Badanie genetyczne wykazało, że aktorka jest obciążona genami i zdecydowała się na prewencyjną mastektomię. Choć słuszność jej decyzji wywołała sporo dyskusji, z pewnością echem odbił się temat badań tego typu, a wiele kobiet na całym świecie również zdecydowała się na przeprowadzenie testów.

Skróty BRCA 1 i BRCA 2 to oznaczenia genów, których mutacje i namnożenie się komórek skutkuje rozwojem nowotworu piersi i jajnika. Już problem związany z jednym z nich wystarczy, by wskazać na predyspozycje do dziedziczenia raka, choć nie jest to jednoznaczne z wyrokiem i wskazuje na to wiele badań naukowych.

Obecność mutacji genu BRCA1 wiąże się z 50 – 80% ryzykiem raka piersi i 45% ryzykiem raka jajnika przed ukończeniem 85 roku życia, przy czym ryzyko zależy od rodzaju mutacji i lokalizacji w genie.

Mutacja genu BRCA2  wiąże się z ryzykiem raka piersi na poziomie 31-56% i raka jajnika w okolicach 11-27%.

  Badanie ma na celu określenie obciążenia genetycznego dziedzicznym rakiem piersi i/lub jajnika, a także związanego z nim ryzyka nowotworów towarzyszących – przede wszystkim raka jelita grubego, żołądka i trzustki.

Badanie jest zalecane przede wszystkim kobietom, które spełniają przynajmniej jeden z poniższych przypadków:

  •   W rodzinie u kobiet przed 50 roku życia zdiagnozowano raka piersi lub innego nowotworu u co najmniej dwóch osób,
  •   W rodzinie zdiagnozowano raka jajnika, jajowodu lub otrzewnej,
  •   W rodzinie zdiagnozowano równoczesnego raka piersi i jajnika lub obustronnego piersi u kobiet lub raka piersi u mężczyzny,  
  •   Zauważona została obecność zmian w obrębie jajnika lub piersi u kobiet, u których w wywiadzie rodzinnym zgłaszano raka piersi lub jajnika.

Badanie BRCA 1 i BRCA 2 obejmuje aż szesnaście mutacji genów istotnych dla polskiej populacji.

W tym pięć mutacji dla genu BRCA 1, których testy zalecane są przez Ministerstwo Zdrowia w aktualnym Narodowym Programie Zwalczania Chorób Nowotworowych.

Pozostałe mutacje to takie, które łącznie stanowią około 90% znanych mutacji tego genu oraz mutację genu BRCA 2 najczęściej występującą w Polsce.

Pacjentka nie musi specjalnie przygotowywać się do badania, choć wielu specjalistów radzi, by przez jeszcze przed pobraniem próbki skonsultować się z lekarzem genetykiem. Same testy opierają się na pobraniu krwi.

Ze względu na skomplikowane procesy badawcze, na wyniki musimy czekać czasem nawet do dwóch tygodni.

Dla wielu kobiet tak długi okres oczekiwania często wiąże się z dużym stresem, dlatego warto już wcześniej zadbać o odpowiednie nastawienie psychiczne.

Jeśli wynik badania będzie pozytywny, należy przede wszystkim zachować spokój. Wynik nie jest jednoznaczny z diagnozą i nie oznacza, że pacjentka na 100% będzie musiała zmierzyć się z nowotworem. Ta samo dotyczy kobiet z wynikiem negatywnym —  nie gwarantuje on, że rak nigdy się nie pojawi.

Z potwierdzeniem o nosicielstwie mutacji powinniśmy udać się do poradni onkologicznej lub dobrego specjalisty. Tylko lekarz może opracować dla nas ścieżkę dalszych badań i ewentualnego leczenia.

Pacjenci obciążeni pozytywnym wynikiem muszą wziąć pod uwagę częste badania i testy, które pomogą wykryć chorobę we wczesnym stadium i dobrać najskuteczniejszą terapię.

W niektórych, szczególnie narażonych przypadkach lekarz może zalecić nawet prewencyjną mastektomię.

Badanie genów BRCA 1 i BRCA 2 znajduje się także w ofercie serwisu uPacjenta. Dzięki temu pobranie będzie dla pacjentki bezstresowe i odbędzie się w przyjaznych, domowych warunkach. By zamówić usługę domowego pobrania krwi, wystarczy wejść na stronę

,

a następnie wskazać adres i datę, pod którymi ma zjawić się pielęgniarka i oczekiwać na termin wizyty.

Badania genetyczne w profilaktyce raka piersi

Większość nowo diagnozowanych nowotworów złośliwych piersi to przypadki sporadyczne, dziedzicznego podłoża raka piersi, uwarunkowanego mutacjami genowymi dziedziczonymi, należy dopatrywać się u kilku procent chorych.

W onkologii bada się wiele mutacji genowych i chromosomowych predysponujących nosicieli do większego niż populacyjne ryzyka zachorowania podczas życia na nowotwór złośliwy.

Ryzyko zachorowania na uwarunkowany genetycznie nowotwór zależy nie tylko od typu zmutowanego genu, rodzaju mutacji, ale i stopnia penetracji zmutowanego genu (mierzonej odsetkiem zachorowań wśród nosicieli danej mutacji).

Ocena genetyczna i molekularna pozwala zakwalifikować kobietę do grupy najwyższej, wysokiej lub umiarkowanej predyspozycji dziedzicznej do zachorowania na nowotwory złośliwe, również i raka piersi.

W odniesieniu do raka piersi, mutacje, które wiążą się z najwyższą predyspozycją genetyczną do zachorowania to mutacja w supresorowych genach o wysokiej penetracji: BRCA1 i BRCA2.

Nosicielstwo tych mutacji w odniesieniu do ogólnej populacji chorych na raka piersi stwierdza się w od 3 do 5% przypadków badanych kobiet, jednak wiąże się ono z ponad 10-krotnie wyższym ryzykiem zachorowania na ten nowotwór.

Przypuszcza się, że częstość występowania jak i terytorialna kumulacja przypadków stwierdzanego nosicielstwa jest związana z tak zwanym efektem założyciela – wysoka częstość mutacji w populacjach jednorodnych etnicznie, a w związku z tym bardziej homogennych genetycznie (w tym między innymi populacja polska i rasa słowiańska). Mutacje genu BRCA1 mogą dotyczyć każdego jego miejsca – w Polsce najczęstsze są mutacje c.5382insC, c.C61G i c.4153delA, stanowiące 91% wszystkich stwierdzanych mutacji tego genu.

Nosicielstwo mutacji w genie BRCA1 zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania nie tylko na raka piersi, statystycznie częściej rozpoznaje się wśród jej nosicieli raka jajnika, rzadziej, ale również raka jajowodu, otrzewnej, okrężnicy i raka prostaty u mężczyzn.

Dziedziczenie zmutowanej kopii genu BRCA2, stawia jej nosicieli w grupie osób o statystycznie większym ryzyku zapadalności również na inne, poza rakiem piersi, nowotwory złośliwe, przede wszystkim rak jajnika, prostaty czy trzustki.

Poza tym, z chorób pozaonkologicznych, mutacja w obu kopiach genu BRCA2 powoduje niedokrwistość Fanconiego.

U nosicielek mutacji genu BRCA1 stwierdza się 50-80% ryzyko wystąpienia raka piersi w trakcie życia i około 40% ryzyko zachorowania na raka jajnika. Przypadki tych nowotworów, u kobiet BRCA1+, notuje się zazwyczaj w młodszym niż statystyczna średnia wieku ( już około 40 roku życia). Prawdopodobnie rodzaj i lokalizacja mutacji w genie wpływa na wzrost ryzyka rozwoju nowotworu.

Wśród rozpoznań histopatologicznych raka piersi u pacjentek BRCA1+ spotyka się większą częstość niekorzystnych prognostycznie typów histologicznych, a więc raka rdzeniastego, o niskiej ekspresji receptora estrogenowego lub tzw. raka piersi potrójnie ujemnego (ER-, PrR-, HER-). Poza dwiema najczęstszymi, do innych zbadanych mutacji, które w dużym stopniu predysponują do zachorowania na nowotwory różnych układów i narządów, również na raka piersi, należą: – mutacje w genie p53 (zespół Li-Fraumeni) – mutacje w genie PTEN (zespół Cowdena). U pacjentów z zespołem Li-Fraumeni należy się liczyć ze zwiększoną podatnością na zachorowanie (w młodszym wieku – przed 45. rokiem życia) na choroby nowotworowe, a zwłaszcza: mięsaki tkanek miękkich, mięsaki kościopochodne, raki sutka, ostre białaczki szpikowe i limfoblastyczne, nowotwory ośrodkowego układu nerwowego. W zespole Cowden, poza zmianami fenotypowymi łagodnymi, jak tricholemmomata skóry, papillomatosis skóry i błon śluzowych, rogowacenie akralne, makrocefalia, występują nierzadko mnogie nowotwory: rak piersi, raki tarczycy, nowotwory hematologiczne oraz łagodne zmiany na których podłożu może dochodzić do rozwoju nowotworów złośliwych. Poza wspomnianymi zbadanymi mutacjami, wysoka predyspozycja do zachorowania na raka piersi towarzyszy sytuacji, w której w badaniach przesiewowych nie udaje się zidentyfikować zmian genowych czy chromosomowych, ale występuje silna agregacja zachorowań na raka piersi w rodzinie (zwłaszcza gdy w jednej linii, w młodym wieku).

Zespół umiarkowanej predyspozycji towarzyszy mutacjom w genach: ATM, BRIP1, CHEK2 i PALB2 — podnoszą one 2–3-krotnie ryzyko zachorowania na raka piersi w porównaniu z populacją ogólną.

Kwalifikacja do badań genetycznych

Do badań genetycznych pacjentki powinny być kwalifikowane przez specjalistów z dziedziny genetyki klinicznej w Poradni genetycznej, w porozumieniu z onkologiem klinicznym mającym pod opieką chorą z rozpoznanym rakiem piersi bądź chorą, u której podejrzewa się wysokie ryzyko zachorowania.

Wykonanie badań należy poprzedzić analizą wywiadu rodzinnego obejmującą krewnych I–III stopnia. Pacjentka powinna zostać poinformowania o skutkach jak i ograniczeniach testów, dalszych krokach w razie wyniku pozytywnego, co istotne, na każde badanie powinna wyrazić pisemną zgodę.

Ośrodek kierujący na analizę molekularną powinien zapewnić badanej kobiecie psychologiczną opiekę oraz dysponować procedurami umożliwiającymi objęcie jej profilaktyką onkologiczną, jeśli wyniki testów potwierdzają nosicielstwo mutacji.

W kwalifikacji do wykonania badań genetycznych w kierunku nosicielstwa mutacji BRCA1 i BRCA2 nadal najistotniejszym czynnikiem jest dobrze zebrany wywiad rodzinny. Bardzo cenna jest wiarygodna informacja, o ile taka jest możliwa do pozyskania, o krewnych w liniach zarówno żeńskiej jak i męskiej probantki.

Z powodu nieznajomości historii rodziny wywiad ten, mimo tego, że najistotniejszy, bywa niepełny i nierzadko mało spójny.

Często w praktyce klinicznej lekarze genetycy posługują się programami komputerowymi konstruowanymi celem łatwiejszej oceny indywidualnego ryzyka zachorowania na raka piersi oraz prawdopodobieństwa nosicielstwa mutacji (Gail, Claus, Cuzick-Tyrer, BRCAPRO, BOADICEA, Myriad 1 i 2, Manchester). W większości krajów progiem w kwalifikacji do wykonania badań genetycznych w kierunku mutacji w genach BRCA1 i BRCA2 jest prawdopodobieństwo ich wystąpienia na poziomie 10%.

Leia também:  Uzależnienie od cukru i słodyczy

Wśród cech kliniczno-rodowodowych związanych z większym prawdopodobieństwem mutacji BRCA i które rozpatruje się w kwalifikacji do analizy molekularnej, należą:

  • rak piersi zdiagnozowany przed 40 rokiem życia
  • mnogie zachorowania na raka piersi lub jajnika w rodzinie w linii prostej
  • mnogie nowotwory różnych lokalizacji u tej samej osoby (zwłaszcza, jeśli jednym z nich jest rak jajnika)
  • obustronny metachroniczny lub synchroniczny rak piersi
  • rak piersi u mężczyzny
  • typy histologiczne raka rdzeniastego lub nietypowego rdzeniastego oraz „potrójnie (-) ujemny rak piersi” w badaniu patologicznym: brak ekspresji receptorów estrogenowych i progesteronowych (ER/PgR) oraz ujemny stan HER2 – u chorych przed menopauzą
  • pochodzenie aszkenazyjskie
  • potwierdzona w testach molekularnych obecność mutacji BRCA1 lub BRCA2 w rodzinie

Kobiety, które powinny pozostawać pod ścisłą kontrolą onkologiczną to te, u które na podstawie kryteriów kliniczno-rodowodowych oraz wyników badań molekularnych zakwalifikowane zostały do grupy wysokiego i bardzo wysokiego ryzyka zachorowania na raka piersi – stanowią one około 0,5 – 1% ogólnej populacji kobiet w Polsce i około 15% wśród chorych na raka piersi.

W Polsce badania przesiewowe obejmują na ogół kilka najczęstszych mutacji BRCA1. Rzadziej wykonuje się badania BRCA2, ponieważ dla tego genu nie ma w polskiej populacji mutacji założycielskich i innych powtarzalnych.

Opracowanie: lek. med. Paulina Cichon Klinika Chirurgii Onkologicznej

Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku.

Mutacje w genach BRCA1 i BRCA2

Badanie wykonuje się w celu oceny ryzyka wystąpienia nowotworów złośliwych piersi lub jajników powiązanych z dziedzicznymi nieprawidłowościami (mutacjami, czyli zaburzeniami struktury i/lub funkcji) w genach BRCA1 (17q21) i BRCA2 (13q12-q13).

Badanie wykonuje się jeżeli w rodzinie pacjentki występuje historia nowotworów złośliwych piersi u kobiet poniżej 50 roku życia lub nowotworów jajników bez względu na wiek.

Badanie mutacji BRCA wykonywane jest w próbce krwi pobranej przez nakłucie igłą żyły łokciowej.Oznaczenie nie wymaga przeprowadzenia chirurgicznej biopsji tkanki piersi lub jajnika.

W populacji ogólnej występują setki różnych mutacji genów BRCA-1 i BRCA-2, ale większość z nich jest rzadka lub nie ma związku ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na raka.

Standardowe badanie wykrywa najczęściej spotykane mutacje genów BRCA, które predysponują do zachorowania na raka piersi lub jajnika. W niektórych grupach etnicznych występują określone mutacje, np. u potomków Żydów Aszkenazyjskich.

W przypadku wykrycia mutacji genów BRCA-1 lub BRCA-2 u pacjenta należy przeprowadzić podobne badania u jego krewnych.

Szacuje się, że tylko 0,2% osób w populacji USA jest nosicielami mutacji w genach BRCA-1 lub BRCA-2. Z tego powodu nie zaleca się przeprowadzania badań przesiewowych w populacji ogólnej. Wykonanie testów BRCA należy rozważyć u kobiet, których bliscy krewni (obu płci) chorowali na raka piersi i/lub krewne chorują na nowotwory złośliwe jajnika.

Jest to szczególnie istotne, jeżeli nowotwór wystąpił w stosunkowo wczesnym wieku (poniżej 50 lat). Zaleca się również przeprowadzenie badań, jeżeli wśród członków rodziny pacjenta występują mutacje w genach BRCA.

Pacjenci powinni mieć zapewnioną możliwość porady ze strony lekarza specjalizującego się w genetyce nowotworowej – zarówno przed, jak i po wykonaniu badania.

Badanie mutacji genów BRCA nie należy do badań przesiewowych przeprowadzanych w populacji ogólnej. Badanie zleca się przede wszystkim u kobiet z obciążonym wywiadem rodzinnym w kierunku raka piersi lub raka jajnika lub też u krewnych osób z wykrytą mutacją w genie BRCA-1 lub BRCA-2. Osoba, która rozważa poddanie się temu badaniu powinna najpierw zasięgnąć porady lekarza specjalisty.

Oszacowanie stopnia ryzyka rozwoju nowotworu u osoby z dodatnim wynikiem badania jest bardzo trudne. Wyniki należy interpretować w oparciu o wywiad rodzinny pacjenta.

Lekarz onkolog specjalizujący się w genetyce powinien wyjaśnić pacjentowi znaczenie wyników oraz przedstawić możliwe opcje leczenia mające na celu zmniejszenie ryzyka, jak również opcje badań dla pozostałych członków rodziny.

Poradę z zakresu genetyki należy zaproponować pacjentowi zarówno przed wykonaniem badania jak i po otrzymaniu wyników.

Wynik ujemny nie oznacza, że u pacjenta nigdy nie rozwinie się nowotwór piersi.

Wskazuje jedynie na to, że pacjent nie jest narażony na wystąpienie dziedzicznego nowotworu piersi powiązanego z mutacjami genów BRCA.

Trzeba pamiętać, że w 90-95% przypadków rak piersi nie ma związku z mutacjami w genach BRCA. Ryzyko rozwoju raka piersi w populacji ogólnej wynosi 12%, a raka jajnika ok. 1,4%. Ryzyko rośnie z wiekiem.

Obecność mutacji w genach BRCA oznacza natomiast, że pacjentka należy do grupy podwyższonego ryzyka wystąpienia nowotworu złośliwego piersi lub jajnika.

Jednak nawet w rodzinach, w których stwierdzane są te same mutacje BRCA, nie każdy z ich członków zachoruje na nowotwór, a osoby dotknięte chorobą nie muszą zachorować w tym samym wieku.

Według National Cancer Insitute szacunkowe ryzyko wystąpienia nowotworu piersi u osób z mutacjami w genach BRCA1 lub BRCA2 wynosi ok. 60%, a nowotworu jajnika w granicach 15-40%.

Dla wielu oznaczeń nie ustalono standardowych zakresów referencyjnych.

Ze względu na to, że wartości te zależą od wielu czynników takich jak: wiek, płeć, badana populacja, metoda oznaczenia, wyniki przedstawione jako wartości liczbowe mają różne znaczenie w różnych laboratoriach.

Wynik powinien zawierać zakres referencyjny dla konkretnego oznaczenia. Lab Tests Online zaleca, aby pacjent przedyskutował wyniki testu z lekarzem. Dodatkowe informacje na temat zakresów referencyjnych są dostępne w artykule:

Przedziały referencyjne i ich znaczenie.

Wyniki badania mogą nieść ze sobą określone konsekwencje dla członków rodziny pacjenta. Po wykonaniu badania często pojawiają się pytania, w jaki sposób – i czy w ogóle – informować o tym członków jego rodziny.

Zaleca się uzyskanie porady lekarza onkologa specjalizującego się w genetyce odnośnie sposobu przekazania najbliższym informacji dotyczących wyniku badania. Należy mocno podkreślić znaczenie konsultacji ze specjalistą w dziedzinie genetyki, zarówno przed jak i po wykonaniu badania.

Lekarz onkolog, specjalista w dziedzinie genetyki, dzięki swej wiedzy i doświadczeniu może okazać się wtedy bardzo pomocny.

1. Jakie opcje postępowania istnieją w przypadku, gdy wynik testu BRCA jest dodatni?

Istnieje kilka sposobów postępowania w przypadku dodatniego wyniku testu BRCA, między innymi zwiększona częstotliwość badań kontrolnych (np. mammografia, oznaczanie CA-125 we krwi, USG przezpochwowe), leki mogące zmniejszyć ryzyko (np.

antykoncepcja doustna lub tamoksyfen), bądź chirurgiczne usunięcie jajników lub piersi.

Występuje tu wiele zmiennych, dlatego bardzo istotna jest rozmowa z lekarzem onkologiem specjalizującym się w genetyce na temat możliwych sposobów postępowania.

2. Gdzie można wykonać badanie?

Badanie może zlecić lekarz, najlepiej, aby mógł on zapewnić również pacjentowi poradę genetyczną.

Pacjentki pochodzące z rodzin wysokiego ryzyka mogą zgłaszać się do pracowni utworzonych w placówkach onkologicznych dla realizacji programu “Opieka nad rodzinami wysokiego, dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka zachorowania na nowotwory złośliwe piersi i jajnika” w ramach realizacji uchwalonego przez Sejm RP “Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych”. Próbki krwi pobierane są w tych pracowniach i wysyłane do laboratorium specjalizującego się w badaniach BRCA. Badaniami mutacji genów BRCA1 i BRCA2 objęte są również wszystkie chore na raka piersi poniżej 50 roku życia oraz wszystkie chore na raka jajnika.

Badania genetyczne

Dziedziczna predyspozycja do raka piersi

Rak piersi jest najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym u kobiet w Polsce.

Szacuje się, że od 5-10% raków piersi to postacie rodzinne, które wykazują autosomalnie dominujący sposób dziedziczenia.

Wieloletnie badania wskazują, że mutacje genów BRCA1 oraz BRCA2 są związane z wysokim ryzykiem rozwoju nowotworu złośliwego piersi i/lub jajnika.

Geny BRCA1 i BRCA2 kodują białka uczestniczące w procesach naprawy uszkodzeń DNA oraz pełniące ważną rolę w kontroli podziałów komórkowych. Utrata ich funkcji powoduje niestabilność genomową, a tym samym może sprzyjać rozwojowi nowotworów.

Do chwili obecnej zidentyfikowano ponad 1000 mutacji związanych z wystąpieniem raka piersi lub jajnika. W większości są to mutacje powodujące powstanie skróconej, niefunkcjonalnej formy białka (np.

insercje i delecje pojedynczych nukleotydów) lub mutacje powodujące zmiany aminokwasów prowadzące do powstania białka o prawidłowej wielkości, lecz zaburzonej funkcji. Nosicielstwo mutacji w genach BRCA1 i BRCA2 nie jest jednoznaczne z wystąpieniem raka piersi lub jajnika.

Bardzo istotną rolę w patogenezie tej choroby odgrywają także czynniki środowiskowe, biochemiczne (np. poziom hormonów) czy genetyczne. Badanie genetyczne daje natomiast informację o predyspozycji do rozwoju raka.

Szacuje się, że w przypadku nosicielstwa mutacji genu BRCA1 prawdopodobieństwo zachorowania na raka piersi sięga 70%, a w przypadku raka jajnika – 40%.

Oznacza to 10-krotnie większe prawdopodobieństwo raka piersi i 20-krotnie większe ryzyko raka jajnika w porównaniu z „przeciętna” kobietą. Ryzyko związane z mutacja genu BRCA2 jest mniejsze i wynosi ok.

56% dla raka piersi i 27% dla raka jajnika.

Leia também:  Zawał serca – kto jest najbardziej podatny?

W kilku populacjach wykryto mutacje, które występują ze zwiększoną częstością u kobiet z rodzinną postacią raka piersi (tzw. founder mutations – mutacje związane z „efektem założyciela”), co pozwala w znacznym stopniu przyspieszyć identyfikację patogennej zmiany w genie BRCA1.

W populacji polskiej są to mutacje: 5382insC, C61G i 4153delA (I etap diagnostyki), które stanowią około 90% wykrywanych mutacji BRCA1.

Jednakże zgodnie ze wskazaniami EMQN, mając na względzie heterogenność populacji europejskich, analizy genu BRCA1 nie należy ograniczać jedynie do najczęściej występujących mutacji.

Uzupełnieniem podstawowej diagnostyki u kobiet spełniających kryteria* badania genu BRCA1, powinna być analiza całej sekwencji kodującej (+ sekwencje otaczające eksony, w których mogą wystąpić mutacje zaburzające składanie RNA).

Można zapobiec zachorowaniu.

Jeżeli wynik badania genetycznego wskazuje na obecność predyspozycji do wystąpienia raka piersi i jajnika należy rozpocząć intensywną profilaktykę obejmującą:

  • samodzielne badanie piersi
  • kontrolowanie piersi u ginekologa
  • wykonywanie testów w kierunku antygenowego białka markerowego CA-125
  • wykonywanie USG transwaginalnego
  • wykonywanie mammografii oraz rezonansu magnetycznego piersi

Można także: Profilaktycznie przyjmować środki, takie jak tamoxyfen, raloxyfen, które mogą znacznie zmniejszyć ryzyko wystąpienia raka piersi u kobiet ze stwierdzoną mutacją BRCA. Profilaktycznie chirurgicznie usunąć jajniki; u kobiet, u których stwierdzono mutacje BRCA – zmniejsza to o 96% ryzyko rozwoju raka jajnika i o 50% raka piersi.

Przeprowadzenie badań molekularnych genów BRCA może przynieść szereg korzyści. Przede wszystkim pozwala na wykrycie genetycznie uwarunkowanej predyspozycji do zachorowań na raka piersi i jajnika. Dzięki takiemu badaniu i w jego konsekwencji wdrożonemu postępowaniu można m.in.:

  • znacząco zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka piersi i/lub, nawet do 10%, zastosować odpowiednią profilaktykę, która może przyczynić się do poprawy zdrowia i uratowania życia pacjentki,
  • zlecić przebadanie krewnych pod kątem predyspozycji do dziedzicznego zachorowania na raka, ustanowić indywidualny tok badań przesiewowych, pozwalający na wcześniejsze wykrycie nowotworu w fazie, gdy jest on całkowicie wyleczalny.

* Badanie na obecność mutacji w genach BRCA jest wskazane przede wszystkim u: – Kobiet, u których w rodzinie występowały przypadki zachorowań na raka piersi przed 50 rokiem życia, lub nowotwór u co najmniej 2 osób, – Kobiet, u których wśród krewnych wystąpiły przypadki zachorowań na raka jajnika, – Kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną lub hormonalną terapię zastępczą, u których w rodzinie zdarzały się przypadki zachorowań na raka sutka i/lub jajnika (ze względu na podwyższone ryzyko rozwoju nowotworów w wyniku stosowania leczenia hormonalnego), – Młodych kobiet zamierzających stosować antykoncepcję hormonalną, jeżeli pojawiły się u nich jakiekolwiek zmiany w piersiach lub jajnikach,

– Kobiet mających jakiekolwiek zmiany w piersiach lub jajnikach, u których w rodzinie odnotowano przypadki zachorowań na raka.

RAK SUTKA I JAJNIKÓW (Gen BRCA1/BRCA2) – badanie etapowe

Mutacje w genach BRCA1 i BRCA2 są związane z zwiększonym ryzykiem zachorowania na raka sutka (piersi) i jajników. Zakłada się, że te dwa geny odpowiedzialne są za wczesne wystąpienie większości (około 84 % do 90 %) przypadków dziedzicznego raka piersi i jajnika.

Dzięki oferowanemu testowi można określić predyspozycje do zachorowania oraz potwierdzić lub wykluczyć obecność obciążenia genetycznego. Daje to szanse na wczesną profilaktykę, która obniża znacząco ryzyko zachorowania na nowotwór. Diagnozowane mutacje są dziedziczne, co oznacza 50 % ryzyko przeniesienia mutacji na dziecko.

Dzięki badaniom można wykluczyć lub potwierdzić ryzyko w rodzinie, a to daje szansę na skuteczną profilaktykę. W przypadku testów dziedzicznej predyspozycji do raka piersi/jajników testowi szczególnie mogą poddać się kobiety, u których w rodzinach stwierdzono przypadki zachorowań na raka piersi / jajników przed 50 rokiem życia lub u co najmniej dwóch członków rodziny.

Zagrożone są także kobiety, które mają w rodzinie u bliskich krewnych udokumentowane przypadki nowotworów złośliwych piersi i jajników, ale również nowotworów o innej lokalizacji. Młode kobiety zamierzające stosować antykoncepcję hormonalną, szczególnie jeżeli pojawiły się u nich jakiekolwiek zmiany w piersiach i jajnikach.

, Kobiety które stosują antykoncepcje hormonalna, hormonalną terapię zastępczą u których w rodzinie zdarzały się przypadki rak piersi i lub jajników. |Testowi może się poddać także każda kobieta, która widzi potrzebę sprawdzenia ryzyka dziedzicznego raka piersi i raka jajników.

Test genetyczny, który oferujemy jest oparty na zaawansowanej technologii sekwencjonowania DNA metodą Sangera oraz NGS (Next genereation sequencing) przy wykorzystaniu najnowocześniejszej aparatury badawczej. Większość mutacji (ponad 80 %) jest unikalna, a tylko nieliczne mogą być częściej obecne w określonych populacjach.

Badania pokazują występowanie ponad 1000 różnych mutacji w genach BRCA1 i BRCA2 związanych z wystąpieniem raka piersi i jajnika. . Geny BRCA1 i BRCA2 to bardzo duże geny, odpowiednio ponad 5000 i ponad 10 000 liter zapisu genetycznego.

Genetyczne badania z wykorzystaniem sekwencjonowania nowej generacji (NGS) obejmuje badanie całych genomów BRCA 1 i BRCA 2, oferujemy również badania obejmujące najczęstsze mutacje:

  1. Badanie mutacji w genie BRCA 1 i BRCA 2 (analiza całych genomów) obejmująca wszystkie mutacje, również bardzo rzadkie, nieoznaczane testami przesiewowymi.
  2. Etap – BRCA1 – Badanie 8 najczęstszych w populacji polskiej mutacji genu BRCA1: 5382insC, 300T/G, 3819del5, 185delAG, C5370T, 3875del4, 4153delA, 3896delT oraz innych mutacji występujących w eksonach 2, 5 i 20 oraz w badanym fragmencie eksonu 11 genu BRCA1.
  3. Etap – BRCA1- Analiza sekwencji eksonów 3, 6-19, 21-24 genu BRCA1 – diagnostyka uzupełniająca po etapie 1.

Materiał biologiczny do badań stanowi wymaz ze śluzówki policzka bądź krew (EDTA).

  • Posiadamy własne, w pełni zautomatyzowane laboratorium, posiadające międzynarodowe certyfikaty i standardy jakości obejmujące ISO 9001: 2015 oraz EN/PN ISO/IEC 17025 . Nr akredytacji Laboratorium IGS AB 1483 (www.pca.gov.pl)
  • Badania wykonujemy akredytowaną Procedurą Badawczą PB-3: Oznaczanie sekwencji nukleotydowej fragmentów DNA metodą terminacji dideoksy z terminatorami BigDye v.3.1., przy zastosowaniu nowoczesnej aparatury, renomowanych światowych producentów. Zespół badawczy kierowany jest przez doświadczonych specjalistów z dziedziny genetycznej diagnostyki medycznej (nr specjalizacji 021/2009.2/4, 021/2009.2/3).
  • Wyniki testu predyspozycji do zachorowania na nowotwory podane są w formie raportu z badań, w którym w sposób czytelny i jednoznaczny zgodnie z normami jakości i zaleceniami EMQN (European Molecular Genetics Quality Network) podane są parametry badania i wykryte scharakteryzowane zmiany genetyczne bądź ich brak.
  • Nasze Laboratorium jest zarejestrowane jako podmiot wykonujący działalność leczniczą NZOZ – numer księgi rejestrowej 000000137221 oraz jest do ewidencji medycznych laboratoriów diagnostycznych prowadzonej przez Krajową Izbę Diagnostów Laboratoryjnych.
  • Wysoka czułość i specyficzność badania (100 %)
  • Jednoznaczny, pewny wynik

Badanie mutacji w genie BRCA 1 i BRCA 2 (analiza całych genomów) obejmująca wszystkie mutacje, również bardzo rzadkie, nieoznaczane testami przesiewowymi.

✓ Wysyłka Gratis  ✓ Wynik do 14 dni  ✓ 100 % Pewności  ✓ Zestaw do pobierania materiału – 30 zł

Cena do uzgodnienia

Etap – BRCA1 – Badanie 8 najczęstszych w populacji polskiej mutacji genu BRCA1: 5382insC, 300T/G, 3819del5, 185delAG, C5370T, 3875del4, 4153delA, 3896delT oraz innych mutacji występujących w eksonach 2, 5 i 20 oraz w badanym fragmencie eksonu 11 genu BRCA1.

✓ Wysyłka Gratis  ✓ Wynik do 14 dni  ✓ 100 % Pewności  ✓ Zestaw do pobierania materiału – 30 zł

Cena do uzgodnienia

Etap – BRCA1- Analiza sekwencji eksonów 3, 6-19, 21-24 genu BRCA1 – diagnostyka uzupełniająca po etapie 1.

✓ Wysyłka Gratis  ✓ Wynik do 14 dni  ✓ 100 % Pewności  ✓ Zestaw do pobierania materiału – 30 zł

Cena: 469 zł

ZAMÓW TERAZ » Hipercholesterolemia rodzinna (HeFH) to uwarunkowana genetyczne choroba, powodująca zwiększenie stężenia cholesterolu we krwi. Jego nadmiar, wbudowywany w ściany naczyń krwionośnych prowadzi do powstawania miażdżycy oraz zwiększa ryzyko choroby niedokrwiennej serca i zawału serca.Czytaj więcej Spodziewasz się dziecka lub planujesz ciążę? Testy DNA pozwolą wykryć wirusy i bakterie, grzyby czy pierwotniaki biorące udział w infekcji układu moczowo- płciowego, jak i infekcjach ogólnoustrojowych, stanowiące zagrożenie dla ciąż. Ograniczy to ryzyko poronienia i zwiększy szansę na urodzenie zdrowego dziecka.Czytaj więcej… Światowa Organizacja Zdrowia WHO, zaleca przynajmniej raz w ciągu życia każdej kobiety wykonanie testu na obecność wirusa HPV. Rak szyjki macicy to jeden z najczęściej występujących nowotworów u kobiet. Związek między wirusem HPV i tym nowotworem jest co najmniej 10 razy większy niż związek palenia wyrobów tytoniowych z rakiem płuc.Czytaj więcej… Czytaj więcej…

Profilaktyczne usunięcie jajników i piersi ratuje życie?

W przypadku większości z nas świadomość genetyki sprowadza się do zdziwienia, że para brunetów może mieć jasnowłose dziecko. Zainteresowani genetyką są w stanie, opierając się na prawie Mendla, rozgryźć tajemnicę koloru oczu muszki owocówki.

Leia também:  PH pochwy – jakie jest prawidłowe i co zaburza kwaśne pH pochwy?

Mutacje, czyli uszkodzenia zaburzające prawidłowe funkcjonowanie genów mogą być dziedziczone z pokolenia na pokolenie. Wyróżnia się dziedziczenie jednogenowe i wielogenowe.

W pierwszym przypadku do nowotworu złośliwego predysponuje mutacja w pojedynczym genie (trzeba pamiętać, że uszkodzony gen znajduje się w każdej komórce ciała!). W rodzinach obciążonych taką mutacją ryzyko zachorowania jest wysokie i sięga około 50%.

Dziedziczenie wielogenowe jest bardziej skomplikowane, bo za rozwój nowotworu złośliwego odpowiada wiele czynników genetycznych (a nie pojedynczy gen jak w dziedziczeniu jednogenowym). Ryzyko wystąpienia choroby wśród członków rodziny jest niewielkie, zwykle choruje jedna osoba.

Silna genetyczna predyspozycja do zachorowania na raka piersi (zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn!) oraz raka jajnika związana jest z mutacjami w dwóch genach: BRCA1 i BRCA2.

Mówiąc w dużym skrócie, geny te odpowiadają za procesy naprawcze DNA.

Ich mutacja sprawia, że uszkodzenia łańcucha DNA pozostawione są same sobie i liczba wadliwych chromosomów rośnie, co z kolei sprzyja rozwojowi procesu nowotworowego.

Wykrycie mutacji w genie BRCA1 lub BRCA2 oznacza bardzo duże ryzyko wystąpienia raka piersi lub/i raka jajnika. W zależności od źródła przyjmuje się, że u kobiet z jedną z mutacji ryzyko zachorowania na raka piersi wynosi 30-80%, na raka jajnika od około 11% do około 40%, a na raka jajowodów i otrzewnej około 10%. Ryzyko to zależy prawdopodobnie od rodzaju mutacji i jej lokalizacji w genie.

Co bardzo ważne: jedynie około 3% wszystkich zachorowań na raka piersi i około 14% wszystkich zachorowań na raka jajnika spowodowanych jest mutacją genu BRCA1! Brak jak dotąd statystycznych danych o nosicielstwie mutacji genu BRCA2 w populacji polskiej i jego wpływie na ryzyko raka piersi i/ lub jajnika.

Znakomita większość raków to tak zwane nowotwory sporadyczne, nieniosące ze sobą podwyższonego ryzyka zachorowania przez członków rodziny.

Dlatego nie ma potrzeby poddawania badaniom genetycznym wszystkich chorujących na te nowotwory.

Przesłanki mogące świadczyć o podłożu genetycznym choroby wskazuje na podstawie wywiadu rodzinnego lekarz prowadzący i to on kieruje pacjenta na badania.

Sygnałem alarmującym o możliwości wystąpienia mutacji BRCA1 w rodzinie jest duża liczba raków piersi i/ lub jajnika, a o mutacji BRCA2 również rak sutka u mężczyzny!

W przypadku obciążenia którąś z mutacji najefektywniejsze są niestety działania radykalne, to jest profilaktyczna mastektomia lub/i adnexektomia, czyli amputacja jajników i przydatków.

Brakuje danych wskazujących stopień, w jakim profilaktyczna mastektomia chroni przed rakiem piersi, w jednej z prac amerykańscy badacze szacują ją na wysoki, 90 procentowy stopień minimalizacji ryzyka. Polscy autorzy pracy pt. Dziedziczny rak piersi i jajnika informują o pojedynczych (1%) nowotworach rozwijających się np.

w ścianie klatki piersiowej mimo amputacji piersi, sugerują jednak pozostawienie tej ewentualności pacjentkom z grupy najwyższego ryzyka, np. takich, u których budowa gruczołów piersiowych utrudnia wczesną diagnozę przy użyciu mammografu.

Prewencyjną mastektomię wykonuje się zwykle jednocześnie z natychmiastową operacją rekonstruującą piersi, co znacząco wpływa na komfort psychiczny pacjentki.

Również profilaktyczna adnexektomia, często wspomagana hormonalną terapią zastępczą, daje spodziewane rezultaty (ryzyko nowotworu jajnika spada do 5%, a nowotworu piersi do 30-40%), dlatego zaleca się wykonanie zabiegu u wszystkich kobiet obciążonych mutacją genów BRCA1/2, które przekroczyły 40. rok życia. Z danych Międzynarodowego Centrum Nowotworów Dziedzicznych w Szczecinie wynika, że 85% pacjentek zgadza się na tę formę terapii.

W profilaktyce oraz w terapii sprawdza się tzw. chemoprewencja, polegająca na przyjmowaniu antyestrogenowego środka o nazwie tamoksifen. Specyfik ten redukuje ryzyko zachorowania na raka piersi nawet o 50%, jednak źródła wskazują na jego poważne skutki uboczne, takie jak osteoporoza, choroby układu krążenia i przedwczesna menopauza.

Kontrowersyjna jest kwestia przyjmowania przez kobiety obciążone mutacją genów BRCA1/2 doustnej antykoncepcji hormonalnej. Znane są przeciwwskazania dla pacjentek, które nie ukończyły 25. roku życia. W późniejszym wieku (powyżej 30.

roku życia) pigułki zmniejszają u pacjentek z mutacją genu BRCA1 ryzyko zachorowania na raka jajnika nawet o 50% i wydają się nie wpływać na wzrost ryzyka raka piersi.

Ponadto zaleca się jak najdłuższe karmienie piersią – trwające łącznie 18 miesięcy karmienie zmniejsza ryzyko nowotworu piersi o około 50%, czyli nawet do 25%.

Osoby z wykrytą mutacją któregoś z genów oraz ich rodziny zostają oczywiście objęte profilaktyczną opieką onkologicznych ośrodków specjalistycznych.

Nowotwory piersi i jajnika wywołane przez mutację genu BRCA1 różnią się od nowotworów sporadycznych.

Takie guzy powiększają się szybko, często już w momencie wykrycia wykazują wysoki stopień złośliwości, odmienna jest także ich budowa biochemiczna.

Dlatego tak ważne jest zdiagnozowanie mutacji genetycznych, bo pozwala na zindywidualizowaną i dostosowaną do konkretnego przypadku terapię. To szczególnie ważne właśnie przy mutacji genu BRCA1.

Badania przeżywalności pacjentek prowadzono m.in. wśród populacyjnie obciążonych omawianymi mutacjami Żydów aszkenazyjskich. Wykazały one, że mimo odmiennych cech histopatologicznych nowotworów wywoływanych przez te mutacje, ich nosiciele mają takie same prognozy, jak chorujący na nowotwory sporadyczne.

– Duże liczby określające ryzyko zachorowania na nowotwór są z pewnością szokujące dla pacjentów z wykrytą mutacją genu BRCA1 lub BRCA2.

Ryzyko jest duże i w żadnym wypadku nie wolno wyniku badania bagatelizować, należy jednak pamiętać, że tak, jak negatywny wynik testu genetycznego nie daje gwarancji zdrowia, tak wynik pozytywny nie jest nieodwołalną zapowiedzią czekającej nas choroby.

U chorych z grupy podwyższonego ryzyka badania genetyczne, przeprowadzane także u ich rodzin, są jak najbardziej wskazane, ponieważ ta wiedza, jakkolwiek szokująca dla pacjenta, daje lekarzowi nowe możliwości profilaktyki i leczenia.

Program profilaktyki pozwala trzymać rękę na pulsie i w razie potrzeby interweniować natychmiast, a zindywidualizowanie terapii jest jedną z kluczowych kwestii prowadzących do wyleczenia. – mówi dr Dariusz Godlewski z Ośrodka Profilaktyki i Epidemiologii Nowotworów OPEN w Poznaniu.

  • Julia Wolin
  • konsultacja medyczna: dr Dariusz Godlewski z Ośrodka Profilaktyki i Epidemiologii Nowotworów OPEN w Poznaniu
  • Czytaj więcej w Co powinnaś wiedzieć o badaniach piersi?
  • BIBLIOGRAFIA:
  • Zasady dziedziczenia predyspozycji do nowotworów. Tadeusz Dębniak, Jan Lubiński
  • Dziedziczny rak piersi i jajnika. Jacek Gronwald, Tomasz Byrski
  • Informacje prasowe a rzeczywiste możliwości poradnictwa genetycznego w aspekcie psychoonkologicznym.
  • Choroby wątroby – jak się chronić? Badania profilaktyczne i szczepienia Nieprawidłowe funkcjonowanie wątroby to problem zdrowotny, który trudno zidentyfikować. Choroby wątroby często przez długi czas przebiegają bezobjawowo, a…
  • Nie zapominajmy o badaniach profilaktycznych! Kiedy i jak często należy je robić? – Badania profilaktycznie powinniśmy wykonywać przynajmniej raz w roku. Dotyczy to zwłaszcza morfologii, stężenia glukozy we krwi, badania ogólnego moczu oraz…
  • Badania profilaktyczne dla mężczyzn. Jakie testy warto wykonać? Pandemia koronawirusa uświadomiła nam wszystkim, że zdrowie to najcenniejsza rzecz, jaką posiadamy. Podstawowym warunkiem jego utrzymania jest jednak regularna…
  • Badania profilaktyczne dla kobiet w każdym wieku. Wykonuj regularnie W ludowym powiedzeniu, że lepiej zapobiegać niż leczyć, nie ma ani krzty przesady. Większość chorób wykrytych na wczesnym etapie daje się całkowicie wyleczyć….
  • Paulina Młynarska przeszła profilaktyczną mastektomię. Kwalifikuje się do niej nawet 300 tys. Polek Paulina Młynarska zdecydowała się na zabieg podwójnej profilaktycznej mastektomii. Jej piersi zostały usunięte, a następnie zrekonstruowane. Miało to związek z…
  • Czym się zajmuje okulista? Diagnostyka, leczenie i działania profilaktyczne Okulista jest specjalistą, który zajmuje się leczeniem, diagnostyką oraz profilaktyką chorób oka, a także jego aparatów pomocniczych, czyli powiek, spojówek,… Monika Wasilonek
  • Lekarz przestrzega: przewlekłe schorzenia nie czekają na koniec pandemii “Szlachetne zdrowie, nikt się nie dowie, jako smakujesz, aż się zepsujesz” – fraszka Kochanowskiego zawsze była aktualna, ale chyba nigdy tak bardzo jak teraz, w…
  • Zadbaj o siebie w nowym roku. Oto badania, które możesz zrobić bez wychodzenia z domu Początek roku to dobry moment, żeby poważnie pomyśleć o swoim zdrowiu. Zwłaszcza, gdy pandemia koronawirusa pokazuje nam, jak ważna jest dobra kondycja organizmu…. Adrian Dąbek
  • Dlaczego się nie badamy profilaktycznie? “Trochę to wynika z naszej mentalności, a trochę z niewiedzy” Polacy za rzadko wykonują badania profilaktyczne. Podstawowe testy krwi, moczu czy cukru w ciągu roku robi zaledwie połowa z nas. Dlaczego tak się dzieje?… Adrian Dąbek
  • Badania profilaktyczne dla kobiet. Wpisz je na listę postanowień noworocznych Jeśli miałabyś zrealizować tylko jedno swoje postanowienie noworoczne, niech będzie to zadbanie o swoje zdrowie. O tym, że profilaktyka jest ważna nie musimy…

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*