Marihuana jako lek – marihuana lecznicza

Ostatnia aktualizacja: 27 września 2021

Ostatnio temat medycznej marihuany i kannabinoidów nie wychodzi z mody. Dużą popularność zyskały oleje CBD oraz kosmetyki z konopi. Co ma w sobie ta roślina, że budzi takie zainteresowanie? Czym ta lecznicza się różni od „zwykłej” marihuany i w jaki sposób może przysłużyć się medycynie?

Marihuana jako lek – marihuana leczniczaWarunki uprawy konopi, hodowanych w celu wytworzenia medycznej marihuany są ściśle kontrolowane. (fot. Shutterstock)

Są to suszone kwiatostany żeńskich niezapylonych roślin z gatunku Cannabis sativa L. (przeważnie odmiana indica — konopie indyjskie) z ewentualną domieszką liści.

Ludzie od tysiącleci używali jej jako środka psychoaktywnego, rozluźniającego, odprężającego, czy uśmierzającego ból. Wbrew pozorom i powszechnej opinii nie powoduje uzależnienia fizycznego, głównie psychiczne.

Współcześnie uznawana jest za narkotyk miękki, w wielu krajach nielegalny pod względem posiadania, hodowania i dystrybucji [1,2].

Poznajmy bliżej rodzaj Cannabis

Wyróżniamy 2 główne podgatunki konopii o właściwościach psychoaktywnych: sativa i indica, różniące się nieco morfologią oraz działaniem na organizm człowieka. Odmiana sativa jest wyższa i smuklejsza (nawet powyżej 3 metrów wysokości).

Przypisuje się jej działanie pobudzające i energetyzujące, poprawiające nastrój i zwiększające apetyt. Indica jest niższa i bardziej rozkrzewiona (nie więcej niż 1,5 metra). Powoduje rozluźnienie i wyciszenie. Obecnie rzadko spotyka się czyste odmiany. Zazwyczaj stosowane są krzyżówki, łączące cechy obu gatunków.

Wyróżnia się kilka chemotypów na podstawie zawartości konkretnych kannabinoidów [1].

Najsłynniejszy z kannabinoidów — THC

Działanie marihuany na organizm ludzki możemy wytłumaczyć występowaniem w niej różnych substancji czynnych, a przede wszystkim kannabinoidów. Są to związki chemiczne, występujące prawie wyłącznie w konopiach. Wiele z nich nie zostało jeszcze zbadane.

Powodują pobudzenie specyficznych receptorów w organizmie człowieka, należących do tzw. układu endokannabinoidowego. Dlatego możemy obserwować efekty ich działania. Niektóre mają właściwości psychoaktywne (poprawa nastroju, wyostrzenie zmysłów, zrelaksowanie).

Najważniejszym z nich jest Δ9-tetrahydrokannabinol, zwany THC, wyizolowany w 1964 roku. W badaniach przedklinicznych i klinicznych wykazano, że działa on również:

  1. przeciwbólowo,
  2. przeciwzapalnie (silniej od aspiryny),
  3. neuroprotekcyjnie,
  4. przeciwwymiotnie,
  5. antyspastycznie (np. w stwardnieniu rozsianym — SM),
  6. spazmolitycznie (rozszerzająco oskrzela) [3-6].

Nie gorszy kannabidiol

Drugim najistotniejszym fitokannabinoidem jest kannabidiol (CBD). Ma szereg korzystnych właściwości farmakologicznych, jednak pozbawiony jest efektu psychostymulującego. Przeciwnie — CBD obniża efekt psychoaktywny powodowany przez THC. Dodatkowo badania kliniczne udowodniły jego terapeutyczne działanie:

Można wymienić również działania CBD zaobserwowane w badaniach in vitro i z udziałem zwierząt oraz u pewnych grup pacjentów:

  • przeciwnowotworowe,
  • przeciwwymiotne,
  • przeciwdepresyjne,
  • przeciwlękowe,
  • pobudzające apetyt,
  • neuroprotekcyjne,
  • antyoksydacyjne,
  • antybiotyczne,
  • zmniejszające ciśnienie wewnątrzgałkowe,
  • regulujące sen [1,3].

Co jeszcze skrywają konopie?

Kannabinoidy nie są jedynymi substancjami Cannabis, które mają wpływ na organizm człowieka. W roślinach tych zidentyfikowano już ponad 500 związków. Wśród tych farmakologicznie czynnych możemy wyróżnić terpeny (np. β-mircen, limonen, α-pinen), a także flawonoidy (m.in.

apigenina, kwercetyna, kamferol), związki fenolowe, fitosterole. Co ciekawe, niektóre z nich mogą zmieniać działanie kannabinoidów, wchodząc z nimi w interakcje (tzw. efekt entourage).

Szczególnie obecne w olejku eterycznym terpeny wykazują wobec nich albo działanie synergistyczne (wzmocnienie efektu), albo hamujące. Do inhibicji (hamowania) może dochodzić m.in. na drodze zmiany powinowactwa kannabinoidów do receptorów lub utrudnienia transportu z krwi do mózgu.

Dlatego efekty lecznicze medycznej marihuany oraz przyjmowania wyselekcjonowanych związków, np. samego CBD, mogą być różne [7].

Czym lecznicza marihuana różni się od niemedycznej?

Każda marihuana zawiera pewną ilość kannabinoidów, w związku z tym może wywoływać efekt leczniczy.

Jednak w celu osiągania pożądanych efektów terapeutycznych, dobiera się odpowiednie odmiany i tworzy się krzyżówki konopi, charakteryzujące się określoną proporcją THC i CBD.

Kontroluje się warunki uprawy oraz proces pozyskiwania surowca. Wyciągi standaryzuje się na zawartość głównych kannabinoidów, czyli znana jest ich procentowa ilość w suszu czy ekstrakcie.

W pewnych jednostkach chorobowych bardziej istotny może być kannabidiol, a w innych tetrahydrokannabinol.

Lekarz ustala jaki stosunek obu związków będzie najkorzystniejszy dla leczenia pacjenta, dobiera rodzaj preparatu, sposób podania i dawkowanie.

W Polsce dopuszczono do obrotu już kilka odmian medycznej marihuany w postaci suszu o określonych zawartościach THC i CBD oraz lek Sativex [1,8,9].

Zatem stosując leczniczą marihuanę wiemy dokładnie jakie ilości kannabinoidów przyjmujemy. Wiemy także, że surowiec jest odpowiedniej jakości, bez żadnych domieszek i zanieczyszczeń.

Kolejną różnicą jest forma podania. Najczęstszym sposobem stosowania marihuany “rekreacyjnej” jest palenie. Medyczna może być stosowana też w innych postaciach, np. oleje, czy kapsułki. Zazwyczaj rekomenduje się waporyzację.

Metoda ta prowadzi do uwolnienia składników aktywnych marihuany w podwyższonej temperaturze bez doprowadzenia do spalenia materiału.

Podgrzewa się susz do temperatury, w której substancje czynne przechodzą z postaci stałej w ciecz, a następnie w gaz, ale jeszcze nie ulegają spaleniu. Pozwala to przyjąć drogą wziewną kannabinoidy w postaci pary (temperatura wrzenia ok.

180-200 °C) bez wdychania niepożądanego dymu, niezalecanego np. przy chorobach płuc. Proces jest możliwy przy użyciu urządzeń zwanych waporyzatorami. Przykładem takiego przyrządu są e-papierosy [1].

Co możemy osiągnąć dzięki marihuanie?

Na wiele chorób nie mamy skutecznych leków. Terapia często opiera się jedynie na zwalczaniu objawów lub opóźnienia postępu choroby. Zdarza się, że stosowane leki są obarczone ryzykiem poważnych lub licznych działań niepożądanych.

Marihuana ma tę zaletę, że nie powoduje znanych nam ciężkich efektów ubocznych. Czasem wywołuje pozytywny efekt tam, gdzie inne leki są nieskuteczne (np. padaczka lekooporna).

Ponadto może poprawiać stan pacjenta, działając w skojarzeniu z innymi lekami, dzięki czemu można zmniejszyć dawkę stosowanych farmaceutyków.

Korzyści medyczne ze stosowania konopi możemy osiągnąć w wielu jednostkach chorobowych i dolegliwościach.

Część efektów leczniczych potwierdzono w badaniach klinicznych, inne zostały zaobserwowane w niewielkich grupach pacjentów, a niektóre sprawdzono jedynie in vitro i na zwierzętach.

Wszystkie świadczą o olbrzymim potencjale terapeutycznym tej rośliny i zawartych w niej substancji oraz wymagają przeprowadzenia dalszych badań [1,5,6].

Jednostki chorobowe i dolegliwości, w których kannabinoidy dają nadzieję na skuteczne leczenie

1. Zwalczanie bólu

Jest to jedna z najdawniej zaobserwowanych właściwości konopi. THC osłabia przekaźnictwo nerwowe oraz ma zdolność stymulowania wydzielania pewnego rodzaju endogennych opioidów (tzw. dynorfin), które wywołują efekt przeciwbólowy.

Badania wskazują, że marihuana jest bardziej skuteczna w bólu przewlekłym niż ostrym. Czasem jest efektywna u pacjentów, u których nie działają inne leki, nawet opiaty (np. morfina).

Może uśmierzać ból spowodowany stanem zapalnym, spastycznością mięśni, neuropatyczny, nowotworowy, towarzyszący menstruacji, migrenie i fibromialgii. Istnieją też ciekawe doniesienia naukowe mówiące o tym, że wyciąg z całej rośliny działa efektywniej niż pojedyncze kanabinoidy THC i CBD.

Warto też wspomnieć, że połączenie marihuany z lekami przeciwbólowymi pozwala obniżyć ich skuteczną dawkę, co zmniejsza nasilenie działań niepożądanych analgetyków [1,5,6].

2. Nowotwory

Kannabinoidy wpływają na różne szlaki apoptozy (programowanej śmierci) komórek rakowych, hamując tempo ich przyrostu. Nie wpływają przy tym na rozwój i rozmnażanie tych zdrowych, co jest bardzo istotne.

Działanie to potwierdzono w badaniach in vitro i in vivo w przypadku glejaka, raka piersi, trzustki, prostaty, jelita grubego i płuc oraz chłoniaka. Niestety brak na razie pozytywnych doniesień o skuteczności leczenia nowotworów kannabinoidami u ludzi.

Natomiast wiadomo, że u pacjentów terminalnie chorych pozwalają one kontrolować ból, pobudzać apetyt, zmniejszać niepokój oraz poprawiają jakość snu [1,3,5,10].

3. Choroby neurologiczne

  1. Padaczka — na około 25% chorych nie działają znane nam leki lub powodują działania niepożądane, uniemożliwiające ich stosowanie. Marihuana już w starożytności przynosiła ulgę w epilepsji i drgawkach, stąd próby zastosowania kannabinoidów u chorych.

    Rodzice dzieci cierpiących na padaczkę lekooporną zauważyli, że olej bogaty w CBD zmniejsza częstotliwość i nasilenie napadów drgawkowych, co zostało potwierdzone przez randomizowane kontrolowane badania kliniczne [5].

  2. Choroba Parkinsona — kannabinoidy (szczególnie CBD) mogą chronić neurony dopaminergiczne przed degradacją m.in. poprzez działanie antyoksydacyjne [1,10].
  3. Choroba Alzheimera — THC hamuje odkładanie się w mózgu płytek amyloidalnych, co spowalnia, a nawet zatrzymuje postęp neurodegeneracji.

    Badania kliniczne potwierdziły łagodzenie objawów choroby [1,7] (czytaj również: Kannabinoidy w chorobie Alzheimera).

  4. Stwardnienie rozsiane — znajduje się we wskazaniach leku Sativex, dopuszczonego do obrotu w Polsce [11].
  5. Choroby prionowe, np.

    Creutzfeldta-Jakoba; u zwierząt laboratoryjnych CBD powodował spowolnienie odkładania się prionów w komórkach mózgowych, co skutkowało wydłużonym czasem przeżycia proporcjonalnie do podawanej dawki kannabidiolu [1,10].

4. Problemy układu pokarmowego

  1. Nudności i wymioty (pacjenci w trakcie radio- i chemioterapii) — pobudzenie receptorów kannabinoidowych, obecnych w przewodzie pokarmowym i mózgu hamuje odruch wymiotny. Dochodzi do tego zarówno za sprawą THC, CBD, jak i kannabinoidów syntetycznych.

  2. Brak apetytu, jadłowstręt — dzięki zmniejszeniu nudności, chorzy mogą jeść bez problemu i nie narażać organizmu na osłabienie.
  3. Choroby zapalne jelit, np. choroba Crohna.

    Kannabinoidy powodują zmniejszenie zapalenia w ścianach jelita, a ponadto wyzwalają proces regeneracji uszkodzonej tkanki [1,5].

  4. Zespół jelita drażliwego — związki zawarte w Cannabis spowalniają wzmożoną pracę przewodu pokarmowego poprzez zmniejszenie wydzielania neuroprzekaźników i aktywację receptorów w komórkach nerwowych jelit. Pozwala to ograniczyć biegunki i unormować wypróżnienia [1].

5. Problemy psychiczne

  1. Depresja — wykazano, że THC zwiększa stężenie serotoniny w mózgu, podobnie jak jedna z grup leków przeciwdepresyjnych (SSRI).
  2. Choroba afektywna dwubiegunowa — marihuana może łagodzić epizody maniakalne lub depresyjne, albo oba.

    Wykazano w badaniach klinicznych, że u chorych stosujących preparaty z konopi stwierdzono istotną poprawę skupienia uwagi, płynności słownej czy pamięci w tej jednostce chorobowej.

  3. Stres pourazowy — w regionach mózgu odpowiedzialnych za emocje i wspomnienia znajduje się duże zagęszczenie receptorów kannabinoidowych.

    Stąd możliwe działanie marihuany w wymazaniu z pamięci strachu i traumatycznych przeżyć [1].

6. Inne

  1. Jaskra — krople zawierające THC mogą obniżać ciśnienie wewnątrzgałkowe nawet o 45%, zależnie od dawki [10].

  2. Autyzm — czytaj więcej: Konopie lekiem na autyzm?
  3. Reumatoidalne zapalenie stawów — w brytyjskich badaniach z użyciem leku Sativex wykazano zmniejszenie bólu w spoczynku oraz przy poruszaniu kończynami zmienionymi chorobowo, zmniejszony obrzęk oraz lepszą jakość snu [1].

  4. Astma — zaobserwowano działanie rozkurczające oskrzeli przez roślinny THC, a jego efekt utrzymywał się dłużej niż w porównaniu do leków chemicznych. Ponadto kannabinoidy regulują wydzielanie prozapalnych cytokin, co ma znaczenie w mechanizmie powstawania tej choroby [1].
  5. AIDS — chorzy są narażeni na szybki spadek masy ciała, brak łaknienia i osłabienie.

    Dodatkowo są skazani na leki przeciwretrowirusowe, które mają wiele skutków ubocznych, jak np. zaburzenia snu, neuropatia, nudności, czy biegunka. Marihuana ma zdolność zwalczania tych dolegliwości. Dodatkowo nowe badania wskazują, że kannabinoidy mogą ograniczać o 30-60% rozprzestrzenianie się wirusa HIV w organizmie [1,5,10].

Lekarstwo na wszystko?

Marihuana nie jest cudownym środkiem na wszelkie dolegliwości. Jednak ma swoje wielkie plusy, tj. może działać tam, gdzie nie pomagają inne leki, jest mniej toksyczna od wielu farmaceutyków stosowanych długotrwale, nie powoduje uzależnienia (w przeciwieństwie do np.

leków opioidowych) oraz trudno ją przedawkować. Jest nadzieja, że wielu pacjentów dzięki marihuanie i kannabinoidom będzie mogło zwiększyć komfort swojego życia w przypadku ciężkich przewlekłych chorób czy chronicznego bólu.

Niezbędne do tego będzie przeprowadzenie dalszych badań klinicznych, które pozwolą określić bezpieczne i skuteczne dawki THC i CBD w konkretnych wskazaniach, możliwe działania niepożądane oraz potencjalne interakcje z innymi lekami.

Minie też trochę czasu zanim więcej leczniczych preparatów z Cannabis będzie zarejestrowane oraz łatwiej dostępne w Polsce.

  1. Jot B., ”Marihuana leczy”, Wyd. MMJ, Bydgoszcz 2017.
  2. Habib A., Medyczny aspekt legalizacji miękkich narkotyków – zagrożenie czy szansa na skuteczne leczenie? Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica 76, 2016.
  3. Pellati F., Borgonetti V.; Review Article Cannabis sativa L. and Nonpsychoactive Cannabinoids: Their Chemistry and Role against Oxidative Stress, Inflammation, and Cancer; BioMed Research International Volume 2018, Article ID 1691428, https://doi.org/10.1155/2018/1691428
  4. Temple LM, Leikin JB. Tetrahydrocannabinol – friend or foe? – Debate. Clin Toxicol (Phila). 2020 Feb;58(2):75-81. doi: 10.1080/15563650.2019.1610567. Epub 2019 May 7. PMID: 31062643.
  5. European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction, Medical use of cannabis and cannabinoids: questions and answers for policymaking, Publications Office of the European Union, Luxembourg 2018.

Medyczna marihuana

Medyczna marihuana pozyskiwana jest z dwóch podgatunków konopi – konopi siewnej (Cannabis sativa L. subsp.Sativa) i konopi indyjskiej (Cannabis sativa L. subsp.Indica), które różnią się między sobą zawartością substancji aktywnych. Za działanie leków na bazie konopi medycznych odpowiedzialnych jest szereg składników, do najważniejszych należą kannabinoidy – zwłaszcza THC i CBD. 

Jakie leki z marihuaną medyczną dostępne są w aptece?

Doustny spray z kannabinoidami

W aptece na receptę kupić można lek w postaci doustnego sprayu z kannabinoidami THC i CBD pozyskiwanymi z liści i kwiatów Cannabis sativa L. (Sativex). Lek wskazany jest w łagodzeniu objawów spastyczności o przebiegu umiarkowanym do ciężkiego u dorosłych pacjentów ze stwardnieniem rozsianym, u których inne metody leczenia nie są skuteczne.

Lek podawany jest na śluzówkę jamy ustnej, dawkowanie powinno być dobrane indywidualnie. Ponieważ preparat zawiera dużą dawkę kannabinoidów może powodować działania niepożądane, m.in. zawroty głowy, senność, dlatego w trakcie terapii należy powstrzymać się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. 

Susz marihuany medycznej

Konopie medyczne to wysuszone kwiaty żeńskie danej odmiany konopi siewnej, uprawianej w wyspecjalizowanych laboratoriach, w ściśle kontrolowanych warunkach i według określonych standardów tak, aby skład chemiczny rośliny się nie zmieniał (uprawa indoor). Susz zawiera nawet 500 związków czynnych, są to, m.in. kannabinoidy, terpeny, flawonoidy, alkaloidy.

Produkt dostępny jest w postaci surowca farmaceutycznego przeznaczonego do receptury aptecznej. Ponieważ nadal jednak nie ma jasnych regulacji pozwalających na przetwarzanie suszu w aptekach, w praktyce susz wydawany jest pacjentowi w oryginalnym opakowaniu producenta lub jeśli lekarz zapisze mniejszą ilość niż w opakowaniu fabrycznym – odważany i pakowany do mniejszego pojemniczka. 

Obecnie w aptekach dostępne są trzy rodzaje suszu Cannabis sativa. Preparaty te mają wysoką zawartość Δ9tetrahydrokannabinolu – THC (ok. 20-22%) przy jednoczesnym małym stężeniu kannabidiolu – CBD (ok. 1%) (Medyczna marihuana – sytuacja pacjentów po ponad 3 latach od legalizacji). Dlatego mogą wykazywać działanie psychoaktywne, chwilowe stany lękowe czy obniżać koncentrację. Niemniej jednak odpowiednie dawkowanie surowca stanowi skuteczną pomoc, m.in. w leczeniu pacjentów onkologicznych, cierpiących na stwardnienie rozsiane czy fibromialgię.

Susz marihuany medycznej nie jest przeznaczony do palenia, gdyż podgrzanie go do wysokiej temperatury (ok. 600°C) powoduje rozkład cennych związków odpowiadających za jego działanie. W związku z powyższym rekomendowaną drogą podania suszu jest waporyzacja.

Pacjent chcący rozpocząć terapię musi więc zaopatrzyć się w specjalne urządzenie – waporyzator. W dużym skrócie sprzęt ten służy do podgrzania surowca do ok.

220°C – 230°C, następnie pacjent wdycha opary uwolnionych związków bioaktywnych przez specjalny ustnik lub napełnia balon waporyzacyjny, którego zawartość może zużyć w ciągu 4 godzin od napełnienia. 

Kto może stosować marihuanę do celów leczniczych?

W przypadku leków takich jak Sativex to producent ściśle określa wskazania do stosowania leku. Czasami jednak lekarz opierając się na własnym doświadczeniu decyduje o zastosowaniu leku, tzw. off-label, czyli poza wskazaniami zawartymi w ulotce. W kontekście użycia Sativexu jest to, np. uśmierzanie bólu u pacjentów onkologicznych. 

Odmienna sytuacja dotyczy suszu marihuany medycznej zarejestrowanej w Polsce nie jako lek (produkt przebadany klinicznie, opatrzony ulotką, z konkretnymi wskazaniami do stosowania), a jako surowiec do receptury (półprodukt do przygotowania leku w aptece, nie posiada wskazań, nie był badany pod względem skuteczności, musi spełniać wymogi zawarte w Farmakopei Polskiej – kodeks apteczny wydawany przez URPL). Ponieważ jest to część rośliny, która zawiera szereg różnych związków, nie ma ścisłych wskazań do stosowania, a działanie w dużej mierze zależy od stosunku kannabinoidów THC/CBD. 

Susz z wysoką zawartością THC może być stosowany, m.in. w przypadku leczenia:

Choć aktualnie na rynku nie ma preparatów leczniczych z wysokim stężeniem CBD, tego typu środki znajdują zastosowanie w leczeniu objawów takich schorzeń, jak np.:

  • epilepsja, zespół Dravet, zespół Lennoxa-Gastauta,
  • zaburzenia lękowe, depresja, zespół stresu pourazowego, 
  • nieswoiste zapalenie jelit,
  • zaburzenia ze spektrum autyzmu,
  • choroby reumatyczne,
  • choroby onkologiczne, 
  • stwardnienie rozsiane, 
  • bóle i stany zapalne.

Dobór odpowiedniej dawki medycznej marihuany odbywa się na zasadzie miareczkowania i możliwy jest jedynie podczas ścisłej współpracy pacjenta z lekarzem.

Leczenie w myśl zasady “start low and go slow” polega na zastosowaniu najniższych dawek i stopniowym ich zwiększaniu, tak aby dobrać najniższą skuteczną dawkę terapeutyczną, a więc ilości i częstości wykonywanych wdechów zapewniających efekt terapeutyczny, przy jednoczesnym zminimalizowaniu ryzyka wystąpienia skutków ubocznych. 

Kto może wypisać receptę na marihuanę medyczną? 

Receptę na marihuanę medyczną może wystawić każdy lekarz, z wyłączeniem lekarza weterynarii.

Z reguły, aby rozpocząć terapię medyczną marihuaną, należy skierować się do poradni (kliniki) specjalizującej się w leczeniu konopiami medycznymi.

W takiej placówce doświadczony lekarz, najczęściej neurolog czy specjalista leczenia bólu, mając na uwadze wszystkie schorzenia i stosowane leki pomoże dobrać odpowiednie dawki medycznej marihuany. 

Należy mieć jednak na uwadze, iż terapia medyczną marihuaną może być wdrożona dopiero wówczas, gdy inne (standardowe) metody leczenia są nieskuteczne.

Które konopie są legalne w Polsce?

  • konopie siewne (inaczej – włókniste, przemysłowe) mogą być legalnie uprawiane w Polsce, mają szerokie zastosowanie w różnych gałęziach przemysłu (farmaceutycznym, chemicznym, papierniczym, włókienniczym, nasienniczym czy budowlanym), można zrobić z nich olej konopny lub olejek CBD, mogą zawierać maksymalnie do 0,2% THC.
  • konopie indyjskie – z nich pozyskuje się marihuanę, nie są legalne i uprawiane w Polsce, mają dużą zawartość kannabinoidów (nawet 30% THC), na ten moment dostępne są w aptece na receptę (jako składnik hybrydy – sztucznie stworzonej mieszanki).

Jak wykryć obecność marihuany w organizmie?

W aptece kupić można testy do wykrywania metabolitów THC w moczu (np. Domowe Laboratorium Thc-Strip, Narkodiag Multi-Test). Test charakteryzuje się dużą czułością i swoistością, a wynik można odczytać już po ok. 5 minutach. Co istotne, test wykrywa ślady marihuany lub haszyszu w organizmie nawet do 20 dni od ich zażycia. 

2021-07-14

Marihuana Medyczna, lecznicza, czyli konopie indyjskie

Marihuana to suszone kwiaty rośliny z rodzaju konopi (Cannabis sativa) Marihuana to suszone kwiaty rośliny z rodzaju konopi (Cannabis sativa), które są stosowane i uprawiane przez ludzkość od kilku tysięcy lat.

Najczęściej kojarzona z narkotykiem, ale od pewnego czasu coraz szerzej wykorzystywana w lecznictwie. Medyczna marihuana pomaga łagodzić objawy wielu chorób i korzystnie wpływa na komfort życia pacjentów. Posiada wiele udowodnionych właściwości i wykazuje mniej działań niepożądanych od tradycyjnych leków.

Jakie składniki odpowiadają za działanie medycznej marihuany i jak dokładnie wpływa na organizm?

Rodzaje konopi

Konopie to jednoroczne rośliny zielone, należące do rodziny konopiowatych. Wyróżniamy 3 rodzaje konopi: siewne, indyjskie i dzikie, które różnią się między sobą właściwościami i zastosowaniem.

  • Konopie siewne (Cannabis sativa) – to jedna z najpopularniejszych roślin uprawnych wykorzystywanych w budownictwie, przemyśle czy włókiennictwie. Ceniona za dużą ilość cennych składników odżywczych, w tym kannabidiolu, szerzej znanego jako CBD. Konopie siewne charakteryzują się małą zawartością psychoaktywnego THC (0,2-0,3%), dlatego powszechnie wykorzystuje się je w lecznictwie i kosmetyce.
  • Konopie indyjskie (Cannabis indica) – odznaczają się bardzo dużą zawartością THC (10-30%) oraz niewielką ilością kannabidiolu (CBD). Uprawiane najczęściej w monitorowanych pomieszczeniach, aby zachować najlepszą jakość kwiatów.
  • Konopie dzikie (Cannabis ruderalis) – cechują się niską zawartością THC. Ze względu na dużą odporność na niesprzyjające warunki (np. wyższa odporność na uszkodzenia) często krzyżowana z konopiami indyjskimi.

Marihuanę otrzymuje się zarówno z konopi indyjskich, jak i siewnych, które charakteryzują się niewielką ilością THC.

Co to jest THC i CBD?

Konopie zawierają ponad 100 aktywnych związków zwanych kannabinoidami, które występują w różnych proporcjach. Dwa najważniejsze to CBD i THC o podobnej budowie cząsteczkowej, jednak odmiennym działaniu.

Co więcej, są zbliżone budową do endokannabinoidów, związków naturalnie występujących w organizmie człowieka.

Dzięki temu mogą wchodzić w reakcje z układem endokannabinoidowym i wykazywać korzystne działanie terapeutyczne.

CBD

CBD to kannabidiol o właściwościach przeciwzapalnych i przeciwbólowych. Wykorzystywany najczęściej w celu redukcji poziomu stresu, poprawy snu i łagodzeniu migren.

Kannabidiol posiada również podobne działanie do leków przeciwdepresyjnych. Pomaga podnosić poziom serotoniny tzw. hormonu szczęścia w organizmie, co korzystnie wpływa na samopoczucie.

Jest bezpieczny i nie wykazuje działania psychoaktywnego.

THC

THC to 9-delta-tetrahydrokannabinol słynący przede wszystkim z działania psychoaktywnego. Wykazuje również silne właściwości przeciwbólowe i przeciwzapalne oraz łagodzi objawy chemioterapii, takie jak nudności, wymioty i zmniejszony apetyt.

W odpowiednich dawkach i stężeniach uznawany jest za  bezpieczny. Warto wiedzieć, że CBD w połączeniu z THC wchodzą w synergię, co sprawia, że wykazują lepsze działanie razem, niż osobno.

Ponadto CBD posiada właściwości zmniejszające psychoaktywne działanie THC.

Dotychczas większość badań skupiała się na CBD i THC, ale naukowcy badają działanie również innych związków z grupy kannabinoidów.

Marihuana medyczna jako lek

Konopie były uznawane za lekarstwo jeszcze w XX wieku i bardzo często przepisywane były w postaci ekstraktów. W 1988 roku naukowcy odkryli, że żywe organizmy, w tym ludzie, mają w mózgach receptory kannabinoidowe.

Kiedy przyjmujesz kannabinoidy z zewnątrz (doustnie), zmieniasz m.in. pracę nerwów, mięśni i komórek mózgowych.

Marihuana medyczna działa jak leki dostępne w aptece, po prostu pochodzi z rośliny i jest w 100% produktem naturalnym.

Różnice między marihuaną rekreacyjną a medyczną

Na pierwszy rzut oka różnice między marihuaną rekreacyjną a medyczną są znikome. Zarówno jedna, jak i druga zawiera substancje o działaniu leczniczym, takie jak: fitokannabinoidy, terpenoidy i flawonoidy.

Jednak marihuana medyczna jest standaryzowana na zawartość THC i CBD, co oznacza, że każda próbka substancji powinna charakteryzować się tą samą zawartością związków leczniczych. Kolejna różnica występuje na poziomie uprawy.

Podczas uprawy marihuany medycznej, dba o się o najlepsze warunki i nie dopuszcza do zanieczyszczeń pestycydami, metalami ciężkimi czy pleśnią.

Istnieją również uprawy selektywne, w których krzyżuje się marihuane wewnątrzgatunkowo, w celu osiągnięcia pożądanych proporcji między CBD a THC. W celach medycznych zaleca się wyższe stężenia CBD, jednak istnieją choroby, w których ma zastosowanie również wyższy poziom THC.

Jak działa marihuana lecznicza?

Marihuana posiada liczne substancje aktywne zwane kannabinoidami, do których należą m.in. CBD, CBG, THC, terpeny i flawonoidy. Kannabinoidy łączą się z organizmem poprzez układ endokannabinoidowy, a dokładniej z jego receptorami, które są rozsiane po całym ciele. Znajdziemy je w wielu narządach i układach m.in.

mózgu, płucach, kościach, układzie nerwowym czy komórkach układu immunologicznego. Poszczególne receptory komunikują się ze sobą, co sprawia, że układ endokannabinoidowy oddziałuje na cały organizm. Do jego podstawowych funkcji należy m.in.

regulacja i kontrola nastroju, odczuwania bólu, ośrodka nagrody w mózgu oraz apetytu i poziomu łaknienia.

Lecznicze właściwości i wpływ na organizm marihuany zostały potwierdzone licznymi badaniami. Jej działanie wykorzystuje się w leczeniu chorób:

  • układu oddechowego – medyczna marihuana poprawia wydolność płuc oraz zmniejsza ryzyko zachorowania na zapalenie oskrzeli i rozedmę płuc;
  • układu krążenia – konopie indyjskie korzystnie wpływają na układ sercowo-naczyniowy, a także obniżają ciśnienie śródgałkowe, co pomaga w leczeniu jaskry;
  • układ nerwowy – marihuana wpływa zarówno na ośrodkowy jak i obwodowy układ nerwowy prowadząc do zmniejszenia bólu związanego z m.in. neuropatią, przewlekłymi stanami bólowymi oraz nowotworami. Co więcej, redukuje napady drgawkowe, napięcie mięśni oraz niepokój i reakcję na strach;
  • układ pokarmowy – medyczna marihuana m.in. łagodzi zaparcia i biegunki, korzystnie wpływa na motorykę jelit oraz zwiększa łaknienie, co jest szczególnie istotne dla pacjentów z chorobami, w których występuje obniżenie lub brak apetytu;
  • układ odpornościowy – konopie indyjskie zmniejszają stan zapalny oraz wyciszają nadmiernie pobudzony układ immunologiczny, który odpowiada za powstawanie wielu chorób, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów czy choroba Hashimoto.   

Zastosowanie medycznej marihuany

Konopie indyjskie mają szerokie spektrum działania. Sprawdzają się w m.in. w łagodzeniu nudności i wymiotów, przewlekłego bólu, poprawie jakości snu i ogólnego komfortu życia pacjentów. Medyczna marihuanę stosuje się w leczeniu:

  • chorób autoimmunologicznych (np. Hashimoto, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna);
  • nowotworów (np. układu chłonnego, pokarmowego, rozrodczego);
  • atopowego zapalenia skóry;
  • łuszczycy;
  • endometriozy;
  • jaskry;
  • padaczki;
  • choroby Alzheimera;
  • stanów lękowych;
  • depresji;
  • zespołu stresu pourazowego.

Nie jesteś pewien czy Twoja choroba kwalifikuje się do leczenia medyczną marihuaną? Zapoznaj się z dokładną listą chorób i schorzeń w której terapia konopna może zostać wykorzystana.

Jak otrzymać receptę na medyczną marihuanę?

Receptę na medyczną marihuanę może wystawić każdy lekarz (z wyjątkiem lekarza weterynarii), ale najlepiej udać się do kliniki specjalizującej się w leczeniu konopiami indyjskimi. W celu zakwalifikowania się do terapii konopnej należy umówić się na wizytę lekarską, przedstawić dokładną dokumentację medyczną (m.in.

udostępnić wyniki badań, przyjmowane leki) oraz pomyślnie przejść przez wywiad lekarski. Warto wiedzieć, że niektóre stosowane leki mogą wykluczyć z leczenia marihuaną stale lub czasowo tj. na okres przyjmowania danego leku.

Jednak o rozpoczęciu leczenia i otrzymaniu recepty na medyczną marihuanę decyduje lekarz zajmujący się terapią konopną.

Ile kosztuje medyczna marihuana?

Koszt leczenia medyczną marihuaną może się różnić w zależności od nasilenia dolegliwości i dawkowania. Susz z konopi dostępny jest w opakowaniach po 5 lub 10 gram, a cena 1 grama to około 50-70 zł. Zazwyczaj pacjent przyjmuje 0,10 gram dziennie jeśli cierpi np. na bezsenność lub powyżej 1 grama jeśli choruje na nowotwór.

Przy najniższym dawkowaniu koszt 5 gramowego opakowania to około 250zł, który starcza na 7 tygodniową terapię. Jednak należy pamiętać, że do stosowania medycznej marihuany potrzebny jest również waporyzator, młynek do rozdrabniania suszu oraz waga, która precyzyjnie odmierzy dawki leku.

Zakup takiego sprzętu może się wahać od 50 do nawet 2500 zł.

Jak stosować medyczną marihuanę?

Medyczna marihuana występuje w postaci suszu, kapsułek, olejków, kropli, koncentratów, izolatów, a nawet produktów spożywczych (ciasteczka, cukierki). W zależności od użytej formy inaczej będzie wyglądało jej podanie. W lecznictwie najczęściej stosowany jest susz konopny, który rekomenduje się podawać metodą waporyzacji.

Waporyzacja polega na rozdrobnieniu, a następnie podgrzaniu suszu do odpowiedniej temperatury, która powoduje odparowanie substancji czynnych i zaciągnięciu się powstałą parą za pomocą urządzenia zwanego waporyzatorem.

Ta metoda zapobiega utracie części substancji czynnych, a także chroni organizm przed substancjami szkodliwymi, które uwalniają się podczas palenia marihuany. Kolejną zaletą waporyzacji jest uzyskanie szybkiego efektu terapeutycznego tj. 5-10 minut od inhalacji.

Jest to szczególnie istotne u pacjentów z silnymi dolegliwościami bólowymi czy napięciem mięśni. Działanie lecznicze utrzymuje się od 2 do 4 godzin. Po tym czasie zaleca się powtórzyć inhalację.

Więcej o waporyzacji przeczytasz tutaj: W jaki sposób stosować medyczną marihuanę?

Legalizacja Marihuany w Polsce

Legalizacja marihuany medycznej została przyjęta ustawą z października 2017 roku. 

W myśl ustawy, konopie można wykorzystywać do przygotowania leków recepturowych w aptece. Zgodnie z przepisami surowiec na medyczne preparaty musi być sprowadzany z zagranicy. W Polsce jedynym importerem konopi medycznych jest spółka Spectrum Cannabis.

W czerwcu 2018 roku spółka złożyła wniosek do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych o zarejestrowanie preparatu bazującego na medycznej marihuanie. Działania te poprzedziły liczne testy oraz szkolenia związane z terapią medyczną marihuaną. 17 stycznia 2019 roku do polskich aptek trafiła medyczna marihuana.

W Polsce aż 300 tysięcy pacjentów wyraża zainteresowanie leczeniem przy użyciu marihuany, niestety nie jest ona objęta refundacją.

Aby uzyskać więcej informacji na temat medycznej marihuany w leczeniu Twojej choroby umów się na wizytę. Doświadczony lekarz po zapoznaniu się z przebiegiem choroby i dokładnym wywiadzie, zakwalifikuje Cię do właściwej formy terapii konopnej.

Marihuana lecznicza – cena. Ile kosztuje marihuana?

Marihuana lecznicza została dopuszczona do obrotu na terenie Polski jako lek w 2018 roku. Jako środek leczniczy ma zarówno wielu zwolenników, jak i przeciwników. Jakie właściwości wykazuje marihuana lecznicza? Jaka jest cena marihuany leczniczej?

Marihuana jest obecna w kulturze człowieka właściwie od zawsze. Uzyskiwana jest z liści oraz szczytów kwiatowo-nasiennych konopi indyjskich (Cannabis sativa).

Z konopi pozyskiwany jest również haszysz, jednak do jego produkcji wykorzystywana jest żywica tego krzewu. Kolejnym rodzajem są konopie siewne, nazywane również włóknistymi. Do XX wieku służyły jako główny materiał do produkcji tkanin i ubrań.

Z nasion konopnych wytwarzano również olej wykorzystywany do produkcji mydła. 

Już 4 tysiące lat temu w chińskiej i hinduskiej medycynie ludowej wykorzystywano lecznicze właściwości marihuany. Stosowano ją głównie jako skuteczny środek w leczeniu bólu i biegunek. W medycynie arabskiej do XVIII wieku stosowano ją jako lek moczopędny, przeciwwymiotny, przeciwpadaczkowy oraz przeciwgorączkowy.  

Obecnie marihuana wciąż wzbudza wiele kontrowersji, jednak znajduje coraz większe zastosowanie w medycynie. Badania wykazują, że ma pozytywne działanie na wiele schorzeń. Czym zatem jest marihuana medyczna? Jak jest produkowana? Jakimi właściwościami się charakteryzuje? 

Medyczna marihuana to produkt wysoce przebadany. Produkowana jest on w ten sam sposób, jak inne leki. W trakcie produkcji przestrzegane są wszystkie normy bezpieczeństwa i czystości mikrobiologicznej, a każda partia jest restrykcyjnie kontrolowana przed wypuszczeniem jej na rynek.

Dodatkowo nie zawiera dodatków – tytoniu, pestycydów ani nawozów. Ponadto charakteryzuje się inną zawartością substancji aktywnych – THC oraz CBD. Jest to THC 19% +/- 10%, CBD < 1%, w zależności od producenta i rodzaju marihuany leczniczej.

Ilość ta jest również, jak cała produkcja substancji, ściśle kontrolowana i gwarantowana przez wytwórcę. 

Medyczna marihuana a polska medycyna 

Polska jest 12. europejskim krajem, który zdecydował się na legalizację leczniczej marihuany. Stało się to w 2017 roku, jednak pierwsze partie tego leku trafiły do aptek rok później. Choć medyczna marihuana jest na rynku polskim już od ponad 2 lat, niewiele aptek ma ją na stanie.

Ponadto iż jest to produkt dostępny jedynie na receptę, dobrany ściśle pod jednego pacjenta, jego dystrybucja jest punktowa i selektywna. Co więcej, jest to surowiec farmaceutyczny importowany z Kanady, który musi spełniać wyśrubowane normy jakościowe. Medyczną marihuanę jednak można sprowadzić do każdej apteki, co nie zajmuje dłużej niż dwóch dni.

Każda apteka, która ma odpowiednie pozwolenie, może zamówić leczniczą marihuanę. 

Konopi leczniczych często brakuje w hurtowniach, ze względu na duże zapotrzebowanie i import z Kanady. W 2019 roku sprzedano aż 80 kg  medycznej marihuany, a był to pierwszy rok jej sprzedaży na polskim rynku.

W porównaniu do innych rynków o podobnych zapotrzebowaniach jak Polska, jest to wciąż bardzo mała ilość w przeliczeniu na liczbę mieszkańców. Szacuje się, że w roku 2020 sprzedaż w Polsce była nawet 4 razy większa w porównaniu z rokiem ubiegłym (1).

Pokazuje to, jak wielu pacjentów odnosi korzyści z jej stosowania. 

Wciąż jednak medyczna marihuana nie jest doceniona i jest tematem tabu. Rzadko przepisywana jest przez niektórych lekarzy, co wynika z braku fachowej wiedzy o produktach i terapii medyczną marihuaną, aby precyzyjnie dobrać dany lek do potrzeb pacjenta.

Dodatkowo część osób wciąż podchodzi z dystansem do leczenia medyczną marihuaną. Tymczasem medyczna marihuana jest dla pacjentów nierzadko jedynym działającym lekiem – szczególnie w przypadku przewlekłych zespołów bólowych i nowotworów.

Marihuana medyczna – cena

Marihuana lecznicza nie jest obecnie lekiem refundowanym (2). Średnia cena marihuany medycznej to około 65 złotych za 1 gram. Dostępna jest w opakowaniach po 5 i 10 gramów.

W przypadku niektórych chorób i uciążliwych objawów miesięczna terapia marihuaną może kosztować nawet 2 tysiące złotych. Wysoka cena spowodowana jest głównie koniecznością sprowadzenia leku z zagranicy.

Jednak w 2020 roku zmniejszono podatek VAT na tę substancję z 23 na 8%. Dotyczy to produktów niemieckiej firmy Aurora, które różnią się proporcją THC do CBD:

  • Cannabis flos Aurora Deutschland GmbH THC 1%, CBD 12% (10g), (nie mniej niż 10,8% i nie więcej niż 13,2%)
  • Cannabis flos Aurora Deutschland GmbH THC 8%, CBD 8% (10g) ,
  • Cannabis flos Aurora Deutschland GmbH THC 20% (nie mniej niż 18% i nie więcej niż 22%), CBD 1% (10g) ,
  • Cannabis flos Aurora Deutschland GmbH THC 22%, (nie mniej niż 19,8% i nie więcej niż 24,2%), CBD 1% (10g) (3).

Konopie lecznicze – właściwości

Marihuana zawiera ponad 100 aktywnych składników, z czego najlepiej przebadane i najbardziej znane są dwa – THC oraz CBD. THC, czyli tetrahydrokannabinol, to substancja o właściwościach psychoaktywnych i uzależniających.

Dodatkowo wykazuje właściwości przeciwdrobnoustrojowe, przeciwbólowe i przeciwwymiotne. To ona odpowiedzialna jest również za charakterystyczny po spożyciu marihuany dobry nastrój (4).

Im medyczna marihuana zawiera mniej THC, tym mniejszy wykazuje właściwości psychoaktywne. 

Drugą substancją zawartą w marihuanie jest CBD – kannabidiol. W przeciwieństwie do THC nie wykazuje właściwości psychotycznych, redukuje pobudzenie i euforię, ponadto działa przeciwbólowo, przeciwdrgawkowo, przeciwlękowo, antypsychotycznie, zapobiega nudnościom i wymiotom.

Konopie lecznicze – w jakich chorobach mają zastosowanie? 

Dzięki powyższym właściwościom lecznicza marihuana ma zastosowaniu w leczeniu lub wspomaganiu terapii wielu chorób (5). Są to m.in.:

  • ból fantomowy, neuropatyczny, przewlekłe zespoły bólowe,
  • uśmierzanie objawów ubocznych występujących w przebiegu chemio–  i radioterapii – nudności i wymiotów,
  • padaczka lekooporna,
  • stwardnienie rozsiane ,
  • oporna na leczenie jaskra,
  • zespoły lękowo-depresyjne,
  • choroby degeneracyjne – choroba Parkinsona, Alzheimera,
  • spastyczność spowodowana uszkodzeniem rdzenia kręgowego,
  • zespół Tourette’a.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania marihuany medycznej? 

Jak każda substancja lecznicza, konopie lecznicze mają swoje przeciwwskazania. Przede wszystkim nie mogą być stosowane przez osoby poniżej 18. roku życia ani przez kobiety w ciąży i karmiące piersią. Preparaty nie są wskazane również w zaawansowanych chorobach wątroby, nerek, serca, a także u osób chorujących na schizofrenię.

Po zażyciu marihuany leczniczej pacjenci nie powinni prowadzić samochodu ani obsługiwać maszyn z uwagi na występujące zaburzenia koordynacji i równowagi.

Osoby jednocześnie zażywające inne leki, szczególnie psychiatryczne, powinny skonsultować ich stosowanie z lekarzem, ponieważ mogą nasilać niepożądane działania marihuany leczniczej (6).

(1) https://mgr.farm/aktualnosci/polacy-kupili-w-ubieglym-roku-prawie-80-kg-medycznej-marihuany/(2) https://www.swiat-zdrowia.pl/artykuly/marihuana-lecznicza-wlasciwosci-zastosowanie-skutki-uboczne (3) https://mgr.farm/aktualnosci/medyczna-marihuana-bedzie-tansza-firma-ma-zgode-na-nizszy-vat/ (4) http://www.akademiamedycyny.pl/wp-content/uploads/2016/05/201503_Farmacja_005.pdf(5) https://pulsmedycyny.pl/wielka-lipa-zamiast-medycznej-marihuany-955052(6) https://core.ac.uk/download/pdf/53134974.pdf

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*