Kleszcze – jakie przenoszą choroby?

W tym artykule dowiesz się:

  • Jakie choroby przenoszą kleszcze?
  • Choroby odkleszczowe objawy

Sezon na kleszcze zaczyna się od przełomu marca i kwietnia i trwa do jesieni. Wyższa temperatura wybudza kleszcze we wszystkich rejonach kraju i w tym czasie możemy zarazić się chorobami odkleszczowymi. 

Kleszcze – jakie przenoszą choroby?

Choroby odkleszczowe kleszczowe zapalenie mózgu

Kleszczowe zapalenie mózgu jest chorobą wirusową, wywoływaną przez wirusy z rodziny Flaviviridae przenoszone m.in. przez kleszcze. Kleszczowe zapalenie mózgu występuje na obszarze obejmującym Europę Środkową i Wschodnią oraz południową część Rosji.

Do zakażenia tym wirusem dochodzi najczęściej na skutek ukąszenia przez kleszcze z rodzaju Ixodes, które są tzw. wektorem, czyli nosicielem zakażenia. Dużo rzadziej dochodzi do przeniesienia wirusa na drodze pokarmowej, w wyniku spożycia niegotowanego mleka zakażonych zwierząt.

Objawy kleszczowego zapalenia mózgu

Przebieg kleszczowego zapalenia mózgu jest dwufazowy. W pierwszej fazie wirus namnaża się w skórze oraz okolicznych węzłach chłonnych a następnie trafia do krwi. Krążąc w całym organizmie, wywołuje niecharakterystyczne objawy ogólne, takie jak:

  • gorączka,
  • bóle głowy, mięśni i stawów,
  • czasami objawy żołądkowe.

U większości zakażonych osób w tej fazie choroby własny układ odpornościowy organizmu jest w stanie skutecznie wyeliminować krążącego wirusa.

Kleszcze – jakie przenoszą choroby?

Jeżeli z jakiegoś powodu nie dojdzie do eliminacji wirusa na tym etapie zakażenia, to zwykle po okresie kilkudniowego pozornego zdrowienia rozwija się druga faza choroby (tzw. faza neuroinfekcji). Na tym etapie zakażenie może dawać takie objawy, jak:

  • zapalenie opon mózgowych,
  • zapalenie mózgu,
  • zapalenie rdzenia kręgowego.

Najczęstszą postacią jest zapalenie opon mózgowych, które objawia się zwykle:

Rzadziej występujące zapalenie mózgu manifestuje się zaburzeniami świadomości, orientacji, koncentracji i pamięci.

Jeżeli natomiast dojdzie do rozwoju zapalenia rdzenia kręgowego, dominującymi objawami będą szybko rozwijające się niedowłady kończyn oraz zaburzenia czucia. W każdym przypadku rozwinięcia się fazy neuroinfekcji osoba zakażona wymaga pilnej hospitalizacji.

Kleszczowe zapalenie mózgu leczenie

Dla rozpoznania choroby konieczne jest wykrycie we krwi obecności krążących przeciwciał w tzw. klasie IgM, skierowanych przeciwko wirusowi kleszczowego zapalenia mózgu.

Ich obecność wykrywa się za pomocą metody ELISA.

Drugim badaniem, które dowodzi zajęcia centralnego układu nerwowego, jest badanie płynu mózgowo-rdzeniowego, w którym stwierdza się zmiany świadczące o toczącej się infekcji wirusowej oraz również obecność przeciwciał.

Nie ma możliwości swoistego leczenia kleszczowego zapalenia mózgu. Podstawowymi metodami leczenia tzw. objawowego są:

  • dożylne uzupełnianie niedoborów wody i elektrolitów,
  • stosowanie leków przeciwgorączkowych i przeciwzapalnych oraz leków zmniejszających stopień obrzęku mózgu.

Takie postępowanie łagodzi objawy i pomaga zapobiegać powikłaniom. W większości przypadków dochodzi do całkowitego wyleczenia, chociaż proces powrotu do zdrowia jest niejednokrotnie wielomiesięczny i wymaga intensywnej rehabilitacji.

Śmiertelność w Europie spowodowana kleszczowym zapaleniem mózgu nie przekracza 1–2 proc. Największym ryzykiem obarczone są przypadki zapalenia rdzenia kręgowego z towarzyszącymi niedowładami kończyn oraz porażeniem nerwów oddechowych.

Kleszcze – jakie przenoszą choroby?

Choroby odkleszczowe borelioza

Kolejnym schorzeniem przenoszonym przez kleszcze z rodzaju Ixodes jest borelioza. Jest to choroba zakaźna, wywoływana przez krętki z rodzaju Borrelia, a w jej przebiegu może dojść do zajęcia różnych narządów wewnętrznych.

W Polsce obszarami o największej liczbie zachorowań są województwa: podlaskie, opolskie oraz Mazury, ale do zakażenia może dojść na terenie całego kraju. Zwykle wzrost liczby zachorowań obserwuje się po łagodnych zimach, co jest następstwem większej przeżywalności kleszczy.

Borelioza objawy

W przebiegu choroby wyróżnia się 3 stadia. W pierwszym stadium (tzw. wczesnym) obserwuje się występowanie zmian skórnych, tzw. rumienia pełzającego. Jest to zaczerwienienie skóry z charakterystycznym przejaśnieniem w części środkowej. Rumień pojawia się u około 50 proc. zakażonych, zwykle między 3. a 30. dniem od ukąszenia.

Drugie stadium choroby, tzw. rozsiane lub narządowe, rozwija się od kilku tygodni do kilku miesięcy od zakażenia i przebiega pod różnymi postaciami. Najczęściej jest to:

  • zapalenie stawów,
  • zapalenie mięśnia sercowego przebiegające z zaburzeniami rytmu,
  • objawy zajęcia układu nerwowego, takie, jak: nerwobóle, zaburzenia czucia, porażenia nerwów twarzowych i inne.

W trzecim tzw. późnym stadium choroby dochodzi do trwałego uszkodzenia zajętych narządów, a zmianą typową dla tego okresu choroby jest tzw. przewlekłe zanikowe zapalenie skóry.

Podstawą rozpoznania boreliozy jest wykrycie w krwi obecności swoistych przeciwciał IgM przeciwko krętkom. Służy do tego metoda ELISA (badane na boreliozę). W przypadkach wyników dodatnich lub wątpliwych wykonuje się dodatkowe, bardziej dokładne oznaczenie tzw. metodą Western blot.

Badaniem uzupełniającym może być ocena płynu mózgowo-rdzeniowego w przypadkach przebiegających z objawami neurologicznymi.

Kleszcze – jakie przenoszą choroby?

Borelioza leczenie

Leczenie boreliozy polega na podawaniu antybiotyków skutecznych przeciwko krętkom z rodzaju Borrelia. Leczenie jest zwykle kilkutygodniowe. Utrzymywanie się niewielkich dolegliwości można obserwować jeszcze do kilku tygodni od zakończenia leczenia, ale wymagają one jedynie terapii objawowej, m.in. leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych.

Jeżeli dojdzie do zakażenia boreliozą u kobiety w ciąży, należy również zastosować leczenie antybiotykiem, z wyłączeniem jedynie leków, które mogą mieć szkodliwy wpływ dla rozwijającego się płodu, np. doxycykliny. Brak jest dowodów na niekorzystny wpływ zakażenia boreliozą na rozwój ciąży.

Jak unikać chorób odkleszczowych?

Aby uchronić się przed zakażeniem chorobami odkleszczowymi, należy przede wszystkim chronić się przed ich ukąszeniem. Służą do tego specjalne preparaty w aerozolu, tzw. repelenty, którymi należy spryskać skórę np. przed spacerem do lasu, oraz odzież ochronna.

Ubranie powinno dokładnie zasłaniać możliwie dużą część ciała, zapewniając jednocześnie komfort termiczny i swobodę ruchów: długie spodnie, koszula z długimi rękawami, na głowę czapka albo kapelusz podobny do używanego przez wędkarzy, z lekko odwiniętą dolną krawędzią, która zapobiegnie stoczeniu się kleszcza za kołnierz. Można pomyśleć o narzuceniu na szyję i odkryte ramiona chustki. W podobny sposób należy osłonić dzieci.

Mimo stosowania zabezpieczeń, może dojść do ukąszenia przez kleszcza. W takiej sytuacji należy usunąć owada ze skóry w bezpieczny sposób, a następnie obserwować miejsce ukąszenia przez kolejne 30 dni pod kątem wystąpienia rumienia.

Szczepionka na choroby odkleszczowe

WAŻNE: Nie ma skutecznej szczepionki zapobiegającej zachorowaniu na boreliozę, jest natomiast szczepienie ochronne przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu.

Pełne szczepienie obejmuje 3 dawki podawane w odpowiednich odstępach czasowych. Po 3 latach od pełnego szczepienia podaje się dawkę przypominającą.

Ponieważ kleszczowe zapalenie mózgu jest chorobą bardzo poważną, której leczenie jest trudne ze względu na brak skutecznych leków przeciwwirusowych, zaleca się wykonywanie szczepień ochronnych, zwłaszcza osobom z dużym ryzykiem zakażenia, tzn. tym, które ze względu na swoją pracę, miejsce zamieszkania lub zainteresowania często przebywają na terenach zielonych, np. w lasach, na łąkach, w parkach itp.

Zawsze warto zachować czujność i ostrożność w sytuacjach, kiedy jesteśmy narażeni na ukąszenia kleszczy. Dobrze też wyrobić sobie nawyk obserwowania własnego ciała. Przegląd skóry najlepiej zrobić w dobrze oświetlonym miejscu, pamiętając o niewielkich rozmiarach kleszcza. Uwagę powinny zwracać wszelkie zaczerwienienia, plamki sugerujące zadrapanie lub ukąszenie.

Takie zachowania mogą zmniejszyć ryzyko zachorowań, ale nie uchronią nas przed tymi groźnymi owadami. Dlatego dobrze skorzystać z dodatkowych zabezpieczeń i się szczepić. O szczepieniach warto pomyśleć już teraz.

Kleszcze – jakie przenoszą choroby?

Inne choroby odkleszczowe

Lista chorób przenoszonych przez kleszcze jest długa. Najczęściej obawiamy się boreliozy i kleszczowego zapalenia mózgu, ale po ukąszeniu można zarazić się również:

  • mykoplazmozą,
  • tularemią,
  • gorączką Q,
  • gorączką plamistą Gór Skalistych,
  • durem powrotnym,
  • babezjozą,
  • ehrlichiozą.

Dowiedz się więcej:

  • Kleszcze. Informacje w pigułce [INFOGRAFIKA]
  • Borelioza – objawy, przyczyny, leczenie
  • Kleszczowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy i leczenie
  • Jak wyciągnąć kleszcza? [WIDEO]

Choroby przenoszone przez kleszcze – jak się przed nimi zabezpieczyć?

Kleszcze – jakie przenoszą choroby?

Jak co roku, w okresie późnej wiosny i lata, w Polsce występuje wysyp kleszczy. Polscy naukowcy ostrzegają, że wyjątkowo dużo ma ich być w lasach. Czym są kleszcze, jak je rozpoznać? Czy borelioza, którą przenoszą, jest groźna dla ludzi?

Leia também:  Jakie Objawy Raka Zoladka?

Kilka faktów o kleszczach

Kleszcz to niewielkich rozmiarów (1-5 mm) pajęczak żerujący na setkach zwierząt, a także na ludziach. Maksimum aktywności tych pasożytów przypada w Polsce od maja do października. W tym okresie powinniśmy mieć się na baczności i szczególnie obserwować swoje ciało, zwłaszcza po mile spędzonym czasie na świeżym powietrzu.

Gdzie żyją kleszcze?

Typowymi miejscami bytowania kleszczy są obrzeża leśne. Ten niewielki stawonog często czyha na szczytach traw, czy też liści, a swoimi odnóżami czepia się przechodzącej ofiary.

Warto wiedzieć, że znalezienie kleszcza w swojej skórze stanowi dość duży problem. Większość chorych na boreliozę, którą przenoszą kleszcze, nie przypomina sobie kiedy mogło dojść do „ataku” tego pajęczaka. Maleńkie nimfy (stadium rozwojowe kleszczy) bardzo łatwo przeoczyć.

Ugryzienia często nie czujemy, gdyż szkodnik produkuje specjalną wydzielinę o właściwościach znieczulających. Podczas „ataku” kleszcza, wydzielina ta, wraz z chorobotwórczymi mikroorganizmami, trafia do naszego organizmu.

Jakie choroby przenoszą kleszcze?

Większość kleszczy, choć nie wszystkie, mogą przenosić groźne dla człowieka choroby:

  • Boreliozę z Lyme (krętkowicę kleszczową)
  • Wirusowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu

Czym jest borelioza?

Borelioza to choroba wywoływana przez bakterie z rodzaju Borrelia, należące do rodziny krętków, a przenoszone przez wszy lub kleszcze.

Pierwszy objawy boreliozy nie są specyficzne i łatwo tutaj o błędną diagnozę, gdyż przy zakażaniu mamy do czynienia głównie z gorączką. Co więcej, u 25% zarażonych, choroba przebiega bezobjawowo! 

Rumień wędrujący, czyli rumień po kleszczu

U 60-90% chorych po około 1-2 tygodniach od ukąszenia można zaobserwować reakcję skórną, a mianowicie rumień wędrujący, który u większości z nich ustępuje sam. Inna nazwa rumienia to „bawole oko”.

Rumień wędrujący początkowo ma postać czerwonawej plamki, która rozchodzi się promieniście, a w samym środku (z reguły w miejscu ukąszenia przez kleszcza), pozostaje jasny. Wielu ludziom przez to kojarzy się z tarczą strzelniczą.

Co ciekawe, mocno czerwona obręcz z każdym dniem przemieszcza się coraz dalej i może się powiększać, w związku z czym nie powinno to sprawić problemów z prawidłową diagnozą.

Jakie są objawy boreliozy?

Prócz wcześniej omawianych objawów boreliozy, występują również inne, bardziej charakterystyczne. Należą do nich głównie bóle głowy, zaburzenia czucia, zapalenie stawów, wyczerpanie, zaburzenia pracy serca czy nawet dolegliwości mięśniowo-szkieletowe.

Co ciekawe, objawy te mogą wystąpić wiele tygodni, a nawet wiele lat po ukąszeniu kleszcza! Krętki boreliozy mogą bytować w ludzkim organizmie przez lata, ukrywając się wewnątrz komórek jako forma przetrwalnikowa.

Taka mało aktywnie postać jest niedostępna dla terapii antybiotykowej, stąd też możemy mieć do czynienia z objawami po wielu latach od ukąszenia. Późnym następstwem zakażenia są objawy ze strony układu nerwowego – zapalenie mózgu.

Po rozpoznaniu u siebie jakiegokolwiek objawu, zwłaszcza rumienia wędrującego, nie ma na co czekać – należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza i rozpocząć antybiotykoterapię. Wczesne wprowadzenia leczenia zmniejsza ryzyko niepowodzeń terapeutycznych.

Kleszczowe zapalenie mózgu – co to takiego?

Kleszczowe zapalenie mózgu (w skrócie – KZM), to zakaźna choroba wirusowa, wywoływana przez flawowirus. Choroba ta, podobnie jak borelioza, daje objawy grypopodobne, a mianowicie – bóle głowy, nudności, wymioty. 

Zazwyczaj przebiega łagodnie, ale w niektórych przypadkach może prowadzić do uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego, powodując porażenia nerwów, sztywność karku czy nawet niedowłady kończyn.

Na rynku mamy dostęp do szczepionek przeciwko Kleszczowemu Zapaleniu Mózgowemu. Odporność nabywa się najczęściej po podaniu 2 dawek (przy czym zaleca się podanie 3). Szczepienie wymaga aplikacji co 5 lat dawki przypominającej.

Jak chronić się przed kleszczami – krótkie podsumowanie na koniec

W dzisiejszych czasach medycyna jest szeroko rozwinięta i istnieje wiele metod leczenia. Natomiast, lepiej zapobiegać niż leczyć, dlatego starajmy się unikać groźnych dla nas pajęczaków.

Wybierając się do lasu czy też w inne miejsca bytowania kleszczy ubierajmy przylegającą odzież, stosujmy środki chemiczne odstraszające pajęczaki, a po powrocie do domu uważnie sprawdzajmy swoje ciało!

Kleszcze przenoszą poważne choroby

Kleszcze – jakie przenoszą choroby?

Lasy, parki, podwórka, ogródki działkowe, ale i łąki to miejsca bytowania kleszczy, które mogą przenosić choroby zakaźne, groźne dla ludzi. Do najważniejszych chorób odkleszczowych należą: borelioza (wywoływana przez krętki z rodziny Borellia) oraz kleszczowe zapalenie mózgu – KZM (wywoływane przez wirus TBEV).

Doktor Piotr Stępień z Kliniki Chorób Zakaźnych Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kielcach mówi, że największa liczba przypadków KZM występuje w północnej i północno-wschodniej Polsce, ale chorują również mieszkańcy naszego województwa. Na KZM można się zaszczepić (szczepionka jest odpłatna), w przypadku boreliozy niestety nie ma takiej możliwości.

Mówiąc o profilaktyce, dr Piotr Stępień ostrzega, że kleszcze można spotkać w różnych miejscach, nie tylko w lasach, ale i w parkach, ogródkach przydomowych czy działkowych. Należy pamiętać, że pajęczaki te bytują najczęściej w zaroślach do ok. metra wysokości.

– Profilaktyka przeciwkleszczowa w przypadku obu chorób jest podobna. To stosownie repelentów i właściwego stroju, tzn. z długim rękawem, gdy idziemy na spacer; po powrocie do domu należy dokładnie obejrzeć całe ciało – informuje dr. Stępień.

Zakaźnik podkreśla, że niezwykle istotne jest, aby ewentualnego kleszcza usunąć ze skóry jak najszybciej, w sposób mechaniczny (pęseta, specjalną kartą do usuwanie kleszczy lub przy pomocy pompki próżniowej), bez stosowania innych „ludowych” metod, takich jak smarowanie pajęczaka masłem, alkoholem, itp.

– Jeżeli zakażony kleszcz przebywa na naszej skórze poniżej czterech – sześciu godzin, to ryzyko infekcji jest niewielkie, ale jeżeli jest usunięty po dobie, albo nawet po kilku dniach to niestety wyraźnie wzrasta – podkreśla lekarz.

W przypadku kleszczowego zapalenia mózgu stosowane jest leczenie objawowe, bez leków przeciwwirusowych. Choroba ma dwie fazy: pierwsze objawy przypominają grypę.

Po kilku dniach względnej poprawy, u kilku procent osób dochodzi do fazy neuroinfekcji, czyli zajęcia ośrodkowego układu nerwowego, czemu towarzyszą takie objawy jak m.in.

: oponowy ból głowy, sztywność karku, nudności, wymioty, ponowna gorączka i wówczas jest to stan wymagający hospitalizacji.

W przypadku boreliozy, jak informuje dr Piotr Stępień, stosowane jest leczenie przyczynowe, czyli odpowiednia antybiotykoterapia. Każdy przypadek boreliozy, powinien być skonsultowany najpierw z lekarzem rodzinnym, który w razie potrzeby skieruje pacjenta do poradni chorób zakaźnych.

Jednym z objawów boreliozy jest rumień wędrujący, który występuje w ok. 80-procentach przypadków zakażeń. Należy pamiętać, że może być on umiejscowiony także w mało widocznych dla nas miejscach, takich jak plecy czy owłosiona skóra głowy.

– Nie każdy rumień po ugryzieniu przez kleszcza to rumień wędrujący – dodaje zakaźnik i sugeruje, by w sytuacjach wątpliwych wieczorem po myciu zmianę skórną obrysować długopisem, a rano sprawdzić, czy naciek przekracza zaznaczone granice. Jeżeli tak – to znak, że prawdopodobnie jest to rumień wędrujący i warto skonsultować się z lekarzem.

Borelioza ma dwie postacie: wczesną i późną. Początkowo chory może mieć objawy grypopodobne, u pacjentów mogą występować bóle stawów, porażenie nerwu twarzowego – to sygnał, że mogło dojść do zakażenia, nawet jeżeli nie było rumienia wędrującego.

Wówczas wskazane są specjalistyczne badania, w kierunku obecności swoistych przeciwciał. Leczenie, jak wyjaśnia dr Stępień, jest oparte o celowaną antybiotykoterapię, a im wcześniejsze stadium boreliozy, tym niższe ryzyko hospitalizacji.

Leczenie szpitalne jest jednak konieczne, gdy borelioza przechodzi w stan przewlekły i pojawia się np. neuroborelioza z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych.

Źródło fot: Pixabay.com

Opublikowano w aktualnosci przez Rzecznik Prasowy

Kleszcze przenoszą groźne choroby. Gdzie można je spotkać i co zrobić, gdy nas ugryzą?

Niepozorne z wyglądu kleszcze budzą wstręt oraz lęk. Ich ugryzienie jest bezbolesne, jednak może zakończyć się wielomiesięcznym leczeniem, a nawet utratą życia. Właśnie rozpoczął się sezon wyjątkowej aktywności kleszczy, dlatego powinniśmy odpowiednio zabezpieczyć siebie i swoich bliskich przed ugryzieniem tego pajęczaka.

Leia também:  Jakie Objawy Przy Raku Szyjki Macicy?

Kleszcz – co to jest?

Kleszcz to niewielki pajęczak z podgromady roztoczy, którego głównym żywicielem są zwierzęta. Nie gardzi on jednak krwią człowieka. Ugryzienie kleszcza może okazać się początkiem poważnych problemów ze zdrowiem.

Kleszcze bytują obecnie nie tylko na łąkach, w leśnych zaroślach lub na terenach podmiejskich. Spotkamy je także w betonowej przestrzeni miast np. w parkach i na skwerach. Ich populacja stale się zwiększa, co ma związek m.in. z coraz cieplejszymi zimami.

Pajęczaki te występują na całym świecie. Z ponad 900 gatunków kleszczy 19 żyje w Polsce.

Anatomia kleszcza umożliwia mu niepostrzeżony atak na żywiciela – ugryzienie kleszcza nie boli i może być przez dłuższy czas niezauważone ze względu na niewielkie rozmiary pajęczaka. Żerujący kleszcz pobiera krew żywiciela, zwiększając rozmiary swojego odwłoka, a gdy nasyci głód, odpada od ciała i trawi spożyty posiłek.

Aby przyczepić się do ciała żywiciela, kleszcz przecina naskórek, a następnie umieszcza w otworze swój aparat gębowy. Ugryzienie jest bezbolesne, bo w ślinie kleszcza znajduje się substancja znieczulająca. W Polsce bytują przede wszystkim kleszcz pospolity i kleszcz łąkowy.

Jak wygląda kleszcz?

Kleszcze różnią się wyglądem w zależności od stadium swojego rozwoju. W stadium larwalnym są niewiele większe od główki szpilki, dlatego trudno dostrzec je na ciele – możemy pomylić je np. z niewielkim strupkiem lub pieprzykiem.

Kleszcze mają owalny odwłok i 4 pary odnóży. Samce oraz kleszcze w stadium larw i nimf są koloru brązowego lub czarnego. Czerwony odwłok świadczy o tym, że mamy do czynienia z dorosłą samicą kleszcza pospolitego.

Podczas żerowania odwłok kleszcza staje się jasnoszary.

Gdzie może wbić się kleszcz?

Kleszcze poszukują ciepłych, wilgotnych i dobrze ukrwionych miejsc na ciele, dlatego najchętniej wbijają się w skórę pod kolanami, w dołach pachwinowych i pachowych, w okolicy genitaliów, pod biustem oraz w fałdach skórnych. Dość często wbijają się także w owłosioną skórę głowy, za uszami i na szyi.

Choroby przenoszone przez kleszcze

Kleszcze przenoszą wirusy i bakterie, które zagrażają zdrowiu oraz życiu ludzi i zwierząt. Choroby odkleszczowe zagrażają każdemu z nas, bo nie wiemy, czy pajęczak, który wbił się w naszą skórę, jest nosicielem groźnych patogenów. W Europie do najczęściej przenoszonych przez kleszcze chorób zaliczamy boreliozę (choroba z Lyme) oraz kleszczowe zapalenie mózgu.

Borelioza jest chorobą bakteryjną, która przez długi czas może rozwijać się bezobjawowo. Kleszczowe zapalenie mózgu to choroba wywoływana przez wirusy, przed którą możemy się zabezpieczyć, stosując szczepionkę.

W przypadku boreliozy ryzyko zakażenia zmniejsza szybkie oraz właściwe usunięcie kleszcza z ciała; kleszczowym zapaleniem mózgu możemy zarazić się niezależnie od tego, jak długo kleszcz pozostaje przyczepiony do naszego ciała.

Ważne: po usunięciu kleszcza z ciała, powinniśmy go zabezpieczyć oraz zanieść do laboratorium, które wykona badania w kierunku obecności szkodliwych patogenów. Pozwala to na wczesne rozpoczęcie leczenia.

Jakie są objawy boreliozy?

Objawy boreliozy są niespecyficzne, bo bakterie atakują różne narządy i układy. O zakażeniu świadczy tzw. rumień wędrujący, który pojawia się na skórze, zwiększając swoją wielkość.

Przypomina on wyglądem tarczę strzelniczą z charakterystycznym zaczerwienionym środkiem oraz jasnymi obręczami z ciemniejszymi obwódkami. Rumień nie zawsze występuje, co utrudnia diagnostykę. O zakażeniu boreliozą mogą świadczyć m.in.

nawracające bóle stawów, objawy neurologiczne, ogólne złe samopoczucie, osłabienie, stan podgorączkowy lub gorączka, objawy grypopodobne, zaburzenia w funkcjonowaniu serca, bóle głowy.

Kleszczowe zapalenie mózgu – co to za choroba?

Objawy kleszczowego zapalenia mózgu mogą początkowo przypominać objawy grypy lub przeziębienia. Z czasem pojawiają się poważne objawy neurologiczne, które są spowodowane namnażaniem się wirusa. O kleszczowym zapaleniu mózgu mogą świadczyć m.in. sztywność karku, ból głowy, zaburzenia świadomości, wysoka gorączka, zaburzenia równowagi, drgawki.

Choroby przenoszone przez kleszcze | Gabos Centrum Medyczne

Mówi się, że nieleczona borelioza rozwija się powoli, przez wiele miesięcy albo nawet lat. Jak wygląda diagnoza tej choroby? Dlaczego tak trudno ją wykryć?

Borelioza z Lyme jest chorobą wieloetapową i wieloukładową. Do jej zróżnicowanego obrazu klinicznego należą, zależne od stadium choroby, objawy skórne, objawy ze strony układu ruchu, układu nerwowego, rzadziej serca lub narządu wzroku.

Po okresie wylęgania, który może wynosić od 3 do 30 dni, na skórze, najczęściej wokół miejsca ukłucia kleszcza, pojawia się zmiana związana z wczesnym, zlokalizowanym stadium choroby, tzw. rumień wędrujący.

W swoim typowym wyglądzie ma on charakter okrągłego albo owalnego zaczerwienienia o różnej intensywności, czasem z zasinieniem, jest niebolesny, rzadziej z towarzyszącym nieznacznym świądem.

Najczęściej zmiana stopniowo powiększa się, a po kilku lub kilkunastu dniach w środku zaczyna blednąć, tworząc szerzącą się na obwód obrączkę, o różnej szerokości. Czasem przejaśnienie w środku nie występuje i zmiana ma charakter litego rumienia lub widoczne jest zasinienie albo zaczerwienienie wokół miejsca ukłucia dając obraz tzw. tarczy strzelniczej.

Niektóre rumienie w swoich ostatecznych rozmiarach mogą być imponujące i obejmować nawet np.

całe udo lub połowę klatki piersiowej, ale zgodnie z rekomendacjami lekarskich towarzystw naukowych rumień powstały po ukłuciu kleszcza o średnicy 5 cm i większej, powinien być rozpoznany jako rumień wędrujący, co jest podstawą do włączenia odpowiedniej antybiotykoterapii.

Rumień wędrujący nieleczony po kilku, kilkunastu  tygodniach pozornie “samoistnie” może zaniknąć, ale nie należy wówczas tego objawu traktować jako ustąpienia zakażenia. Poza typowym obrazem rumienia wędrującego u niektórych chorych mogą pojawić się zmiany nietypowe.

Natomiast bardzo istotny jest fakt, że rumień wędrujący nie występuje u wszystkich zakażonych. Zmiana ta ujawnia się według różnych źródeł u 70-80%, u 50-80%, a nawet tylko u 40-60% zakażonych.

Zatem odsetek osób zakażonych, u których rumień wędrujący, jako pierwszy sygnał infekcji, nie wystąpił , bez względu na różnice w powyższych danych procentowych, pozostaje i tak znaczący.  W I stadium boreliozy z Lyme mogą także wystąpić dolegliwości o charakterze rzekomogrypowym. Brak leczenia na etapie rumienia wędrującego może skutkować rozsiewem zakażenia i wystąpieniem innych objawów.

Następne  – II stadium choroby – postać wczesna rozsiana  – ujawnia się po kolejnych wielu tygodniach (do 3-6 mies.), a stadium III – faza późna – po 6-12 miesiącach.

Objawy, jakie mogą w tym czasie wystąpić dotyczą innych niż w fazie I zmian skórnych, bardzo zróżnicowanych dolegliwości stawowo-mięśniowych, cech zajęcia ośrodkowego lub obwodowego układu nerwowego, w mniej licznych przypadkach – objawów kardiologicznych (zwykle w postaci zaburzeń przewodnictwa) oraz zmian ocznych.

Trudności w rozpoznaniu boreliozy z Lyme wynikają zatem m.in.

z faktu, że około 40% chorych na boreliozę z Lyme nie pamięta albo nie zauważyło ukłucia kleszcza, u części osób zakażonych może nie wystąpić rumień wędrujący i nie poszukują one pomocy medycznej, zdarzają się przypadki zignorowania lub przeoczenia przez chorego ewidentnego rumienia wędrującego, zwykle z powodu niewystępowania istotnych dolegliwości towarzyszących mu, a różnorodne objawy II i III fazy choroby stosunkowo często są wiązane z innymi przyczynami.

Postawienie właściwej diagnozy jest bardziej skomplikowane u pacjenta zgłaszającego się do lekarza w późnym okresie choroby, z negatywnym wywiadem odnośnie ukłucia kleszcza i obecności rumienia wędrującego w przeszłości, czasem obciążonego wiele lat trwającymi innymi, udokumentowanymi chorobami układu ruchu lub układu nerwowego, mogącymi także rzutować na trudności w interpretacji wyników badań laboratoryjnych w kierunku boreliozy z Lyme.
Rozpoznanie powinno opierać się na szczegółowo zebranym wywiadzie, dokładnym badaniu fizykalnym, przeprowadzeniu odpowiednich badań laboratoryjnych oraz- w razie potrzeby- obrazowych i uważnej analizie ich wyników, ewentualnych konsultacjach specjalistycznych oraz rozważeniu innych przyczyn objawów i dolegliwości.

Uwaga na kleszcze! Jak się przed nimi chronić, jak prawidłowo usunąć kleszcza oraz jakie objawy powinny nas zaniepokoić?

Choć kleszcze szukają żywicieli już od pierwszych dni przedwiośnia, to właśnie lato jest dla nich okresem dobrobytu. Musimy pamiętać, że kleszcze to wyjątkowo groźne insekty, które atakują zarówno ludzi, jak i zwierzęta. Przenoszą wiele groźnych chorób, mogących być śmiertelnymi, m.in.:

  • odkleszczowe zapalenie opon mózgowych,  
  • boreliozę,  
  • anaplazmozę,  
  • wirusowe zapalenie płuc,  
  • babejszjozę,  
  • tularemię  
  • riketsję.  

Warto pamiętać o tym, że kleszcze nie mieszkają wyłącznie w głębi lasu. Spotkamy je przede wszystkim na łąkach, w wysokich trawach oraz na krzewach. Dość często spotkać je można także w mieście – w ciepłych piwnicach, garażach czy parkach. 

Leia também:  Suchość w jamie ustnej – przyczyny i leczenie

Kleszcze mogą wspinać się na trawy i krzewy, nawet do wysokości 1,5 m. Kiedy znajdą żywiciela (wystarczy otarcie o roślinę), wgryzają się w skórę uwalniając przy tym substancje znieczulające, przeciwkrzepliwe i przeciwzapalne.

Z tego powodu nie czujemy ukąszenia, dlatego najlepszą ochroną jest stosowanie profilaktyki, aby do ukąszenia kleszcza nie dopuścić.

 Dobrym rozwiązaniem jest stosowanie produktów, zawierających substancje aktywne, które tworzą skuteczną ochronę przed pasożytami, długotrwale chroniąc przed ich ukąszeniami.  

Główni żywiciele kleszczy to ssaki oraz ptaki. 

Skutecznym rozwiązaniem na to, aby nasz pies lub kot nie przyniósł kleszcza są obroże antypasożytnicze. Sprawdzają się także kropelki, ale trzeba pamiętać o tym, aby podawać je systematycznie co 3 tygodnie. WAŻNE – dla psów ukąszenie kleszcza może być zabójcze – poprzez babeszjozę. 

Skuteczna ochrona psa 

Choroby przenoszone przez kleszcze mogą okazać się śmiertelne.  Im szybciej usuniemy pasożyta, tym mniejsze jest ryzyko zachorowania. Dobrze, aby kleszcza usunął lekarz. Jeżeli jednak nie mamy takiej możliwości, możemy to zrobić sami w domu.

Należy pamiętać, aby NICZYM NIE SMAROWAĆ PAJĘCZAKA. Polewanie go tłuszczem, środkiem na owady, alkoholem może tylko spowodować, że przestraszony insekt uwolni toksyny do naszego krwiobiegu, co znacząco zwiększa ryzyko zarażenia chorobami.

 

Kleszcza należy uchwycić (np. pęsetą lub specjalnym przyrządem) i wyciągnąć zdecydowanym ruchem. Nie wolno go wykręcać, gdyż zwiększa się prawdopodobieństwo, że kleszcz się przerwie i jego główka zostanie pod skórą. 

Po usunięciu kleszcza należy zdezynfekować skórę, a pasożyta spalić. 

Skuteczna ochrona kota

Po usunięciu kleszcza należy uważnie obserwować miejsce, gdzie bytował oraz całe ciało. Jeżeli zaobserwujemy u siebie objawy takie jak wysypka, gorączka, dreszcze i ból głowy czy rumień po kleszczu i wokół miejsca po ugryzieniu, to konieczna jest konsultacja lekarska i wykonanie badań. 

Pierwszym objawem boreliozy jest w większości przypadków rumień wędrujący, który pojawia się w miejscu, w którym kleszcz wczepił się w ciało. Przeważnie pojawia się on od 1 do 3 tygodni po ugryzieniu, a po miesiącu zanika samoistnie.

 Zdarzają się przypadki, że ten charakterystyczny objaw nie pojawia się, a u pacjenta zaczynają się problemy ze stawami, mięśniami, wzrokiem, układem krążenia, pamięcią czy koncentracją.

W rzadkich przypadkach na wczesnym etapie, dochodzi do objawów zapalenia stawów i mięśnia sercowego. Kolejnym objawem jest m.in. zanikowe zapalenie skóry.   

Borelioza jest bardzo niebezpieczną chorobą, ale możliwą do wyleczenia antybiotykami, zwłaszcza we wczesnym stadium. Choroba może dawać liczne powikłania z udarem włącznie. Szybka diagnostyka może okazać się pomocna, by uniknąć przykrych konsekwencji spowodowanych zakażeniem. 

Nie warto czekać aż 3 miesiące do zdiagnozowania boreliozy! Najlepiej zrobić specjalne testy z krwi, które szybko pomogą wykryć zagrożenie. 

Po ukąszeniu kleszcza możemy zaobserwować objawy, przypominające przeziębienie, takie jak gorączka, wymioty, drgawki, sztywność karku, biegunka czy ból głowy. Jeśli objawy ustąpią, a następnie po około 2-8 dniach znowu się pojawią, powinniśmy jak najszybciej udać się do lekarza, gdyż najprawdopodobniej choroba zaatakowała ośrodkowy układ nerwowy. 

Mogą pojawić się także inne symptomy kleszczowego zapalenia mózgu, jak nudności, wymioty, biegunka, drgawki, zaburzenia równowagi, bóle głowy, sztywność karku czy inne objawy oponowe, niedowłady i porażenia, utrata przytomności, śpiączka.  

Jeżeli zaobserwujemy je u siebie, należy jak najszybciej udać się na konsultację lekarską. Wszystko w kontekście ugryzienia kleszcza powinno nas zaniepokoić. Chrońmy siebie i nasze zwierzęta. 

Groźne choroby przenoszone przez kleszcze

Wiosna w pełni, nareszcie możemy cieszyć się słońcem, co za tym idzie – rozpoczął się sezon na kleszcze!

Przyroda rozkwita, drzewa stają się zielone. W lesie możemy już spotkać jeże, niedźwiedzie, borsuki, lisy czy dziki.

Niestety, wśród zwierząt, które obudziły się z zimowego snu, są i stworzenia poważnie zagrażające naszemu zdrowiu.

Mowa o kleszczach.

Kleszcze to pajęczaki z podgromady roztoczy. Znanych jest około 900 gatunków. Nie mają one naturalnych wrogów, dlatego jest ich coraz więcej.

Kleszcze lubią parki liściaste i wysokie trawy. Wbrew panującej opinii, nie spadają na nas z drzew. Wspinają się na wysokość ok. 120-150 cm, bo tam może znajdować się grzbiet ich potencjalnego żywiciela.

Wszystkie kleszcze są pasożytami zewnętrznymi kręgowców, a w trakcie żerowania przenoszą groźne choroby odkleszczowe.

Żyjące w Polsce kleszcze najczęściej przenoszą takie choroby, jak:

  • kleszczowe zapalenie mózgu
  • anaplazmozę
  • babeszjozę
  • tularemię
  • riketsjozę
  • boreliozę

Najgroźniejszą chorobą jest kleszczowe zapalenie mózgu. Można się przeciwko niemu zaszczepić, jednak dawki przypominające trzeba przyjmować co trzy lata.

Objawy choroby pojawiają się w ciągu dwóch tygodni i przypominają grypę. W 70-80 % przypadków zostaje ona zahamowana w pierwszej fazie.

U reszty zakażonych osób wirusy przedostają się do centralnego układu nerwowego, gdzie mogą wywołać zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Anaplazmoza, a dokładnie ludzka anaplazmoza granulocytarna, to choroba, w której bakteria po dostaniu się do organizmu, wędruje z krwią do szpiku kostnego, a tam w białych krwinkach, zaczyna się namnażać.

W 60 % przypadków choroba przebiega bezobjawowo. W pozostałych pojawiają się mało charakterystyczne objawy, które przypominają symptomy grypy: wysoka temperatura, bóle głowy, pocenie się, kaszel czy bóle stawowo-mięśniowe.

U niektórych pacjentów obserwuje się objawy ze strony układu pokarmowego (nudności, bóle brzucha, biegunka), a także zapalenie płuc z zaburzeniem oddychania lub niewydolność nerek czy objawy neurologiczne (np. drgawki).

Babeszjoza (piroplazmoza)
Babeszjoza u części osób przebiega bezobjawowo lub daje objawy podobne do przeziębienia. Pierwsze objawy, takie jak gorączka, dreszcze, złe samopoczucie występują od tygodnia do 6 tygodni od zarażenia, mogą też jednak pojawić się znacznie później.

U osób z grupy szczególnego ryzyka występuje wysoka gorączka ze wstrząsającymi dreszczami i objawy nasilonej niedokrwistości hemolitycznej. Stwierdza się powiększenie śledziony i/lub powiększenie wątroby, a w badaniu morfologii krwi – niedokrwistość, leukopenię i małopłytkowość.

Babeszjoza może mieć szczególnie ciężki przebieg u chorych z zaburzeniami odporności. W grupie największego ryzyka znajdują się:

  • noworodki
  • osoby starsze
  • osoby zakażone HIV/AIDS
  • osoby po usunięciu śledziony
  • osoby cierpiące na choroby układu odpornościowego
  • biorcy przeszczepów
  • osoby po chemioterapii

Tularemia

Tularemia to choroba zakaźna odzwierzęca, przenoszona najczęściej przez gryzonie.

Nosicielami są jednak również kleszcze i to zwłaszcza ich ugryzienia są niebezpieczne.

W miejscu ukąszenia powstają rumieniowate grudki, powiększające się w ciągu dwóch dni, zmieniające w krosty, a następnie we wrzody.

Charakterystyczne dla tularemii jest pojawienie się objawów grypopodobnych po mniej więcej 3-6 dniach. To najczęstsza postać choroby, na szczęście zakażenie przez kontakt z kleszczem rzadko ma przebieg śmiertelny.

Riketsjoza

Charakterystyczne dla niemal wszystkich riketsjoz jest zapalenie naczyń, z którym mogą się wiązać powikłania narządowe – zależnie od tego, które naczynia zostały objęte procesem zapalnym. W najgroźniejszych przypadkach dochodzi do zespołu wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, co może zagrażać życiu chorego.

W Polsce riketsje są przenoszone wyłącznie przez kleszcze.

Charakterystyczna dla chorób wywoływanych przez riketsje jest bardzo wysoka temperatura ciała – do 40 stopni C. Ponadto pojawia się krwotoczna, plamista wysypka. Do innych objawów należą także: bóle mięśni, niekiedy wymioty, bradykardia, zaczerwienienie gałek ocznych i zapalenie spojówek. Powstające w naczyniach zakrzepy mogą prowadzić do zgorzeli kończyn.

Borelioza

Bardzo niebezpieczną, najbardziej znaną i najczęściej przenoszoną przez kleszcze chorobą jest borelioza.
Jeśli wystąpi rumień wędrujący, to diagnoza jest prosta, jednak często konieczne są badania w kierunku boreliozy.

Borelioza, bez względu na rodzaj i stopień zaawansowania atakuje tkankę łączną, mięśniową i nerwową. Pierwsze objawy choroby rozwijają się w ciągu 1-3 tygodni od ukąszenia.

Mogą pojawić się objawy skórne tzw. rumień wędrujący – zaczerwienienie o średnicy od kilku do kilkunastu centymetrów, które może być lekko wypukłe, ciepłe, bolesne przy dotyku.

Typowy rumień po ukąszeniu kleszcza jest jaśniejszy od środka.

Rumień wędrujący występuje jednak tylko w ok. 30 %. przypadków boreliozy (u dzieci tylko w 10 %).

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*