Jak rozpoznać zawał serca?

Większości osób zawał serca kojarzy się z silnym bólem w klatce piersiowej. Słusznie, jest to jeden z najczęstszych objawów zawału serca i kiedy się pojawi należy natychmiast reagować. Nie każdy jednak wie, że choroba może przebiegać też nieco inaczej, a nawet dawać pierwsze oznaki na kilka dni przed. Podpowiadamy, jakie są objawy zawału serca i jak go rozpoznać.

Zawał serca może być potwierdzony przez lekarza na podstawie badań laboratoryjnych oraz elektrokardiografii, czyli EKG. Jeżeli wyniki wskazują nieprawidłowe parametry, natychmiast wdrażane jest odpowiednie leczenie, dzięki czemu w większości przypadków udaje się uratować mięsień sercowy, a pacjent może powrócić do swojej codziennej aktywności i pracy zawodowej.

O tym czym jest zawał pisaliśmy w artykule “Co to jest zawał mięśnia sercowego i jak wygląda serce po zawale”. Jednak każdy z nas powinien również wiedzieć, jakie są objawy zawału serca, aby móc pomóc sobie, bliskiej osobie lub nieznajomemu na ulicy.

Jest ich kilka i są proste do zapamiętania. W tym schorzeniu największe znaczenie ma czas, jaki upływa od pojawienia się pierwszych dolegliwości do uzyskania pomocy medycznej – aż  60% osób umiera w pierwszej godzinie choroby.

Nie będzie przesadne stwierdzenie, że wiedza, jak rozpoznać zawał serca potrafi uratować życie.

Objawy zawału serca

W większości przypadków objawy zawału serca są łatwe do rozpoznania. Pojawia się silny ból w klatce piersiowej, który promieniuje do lewej ręki, a nierzadko także do szyi, żuchwy, brzucha i pleców. Ciężko określić jego dokładną lokalizację, ponieważ obejmuje duży obszar.

Ból zawałowy jest piekący, dławiący, rozpierający, uciskający i utrudniający oddychanie. Pacjenci, którzy przeszli zawał serca często mówią, że czuli się, jakby ktoś położył im coś ciężkiego na klatkę piersiową. Ból, który jest objawem zawału serca stale narasta.

Nie ustępuje po odpoczynku, ani po przyjęciu leków z grupy nitratów (na pewno mają je w apteczce osoby, u których rozpoznano chorobę wieńcową). Objawy zawału serca trwają ponad 20 minut. 

Co ważne, ból w klatce piersiowej nie występuje u wszystkich osób – między innymi u chorych na cukrzycę oraz u kobiet.

Warto zatem znać inne objawy zawału serca, aby wiedzieć, kiedy wezwać karetkę pogotowia. Objawy zawału serca to także:

  • nagłe osłabienie i pogorszenie samopoczucia,
  • duszność,
  • panika, lęk, uczucie strachu przed śmiercią,
  • pobudzenie ruchowe,
  • zawroty głowy,
  • nudności i wymioty,
  • uczucie kołatania serca,
  • bladość skóry oraz zasinienie warg i palców u rąk,
  • zimny pot,
  • omdlenie, utrata przytomności, a nawet zatrzymanie akcji serca,
  • ból poza klatką piersiową (np. między łopatkami, pod żebrem).

Jeżeli taka osoba zostanie zbadana ciśnieniomierzem lub kieszonkowym monitorem EKG, będzie można zauważyć spadek ciśnienia tętniczego krwi oraz przyspieszenie akcji serca (ponad 100 uderzeń na minutę) lub inne zaburzenia rytmu mięśnia sercowego.                 

Jak rozpoznać zawał serca? 

Zdarzają się także przypadki, że objawy zawału serca nie występują, a jedyną oznaką niedokrwienia mięśnia sercowego jest nagła śmierć. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy zawał serca jest rozległy i towarzyszą mu zaburzenia rytmu. Jednak żeby bardziej zobrazować objawy trzeba wiedzieć jakie rodzaje zawałów serca w ogóle występują. Więcej informacji na ten temat znajdziecie w artykule: “Rodzje zawałów serca – czym się od siebie różnią?” Osoby, które dobrze znają swój organizm mogą zauważyć u siebie pierwsze objawy zawału serca już na kilka dni przed jego faktycznym dokonaniem się. Zdarza się to naprawdę rzadko i prawie zawsze tylko u mężczyzn. Pacjent, który rozpozna u siebie wczesne oznaki zawału powinien udać się do lekarza pierwszego kontaktu i wykonać podstawowe badania. Wczesne objawy zawału serca to przede wszystkim zmęczenie i osłabienie. Osoba chora może zauważyć, że wykonywanie codziennych czynności zaczęło sprawiać jej problemy. Część pacjentów odczuwa również pobolewanie w okolicy klatki piersiowej i sztywność r Tak zwany “cichy zawał serca” to sytuacja, w której zawał mięśnia sercowego dokonuje się bez typowych objawów. Wiele osób nawet nie jest świadoma tego, że doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości, a fakt ten jest rozpoznawany podczas przypadkowego badania EKG, w którym widoczne są zmiany typowe dla przebytego zawału. Jak rozpoznać zawał serca w EKG dowiecie się z artykułu: “Zawał serca w EKG – przed, w trakcie i po zawale – jak zrozpoznać”. Niestety, cichy zawał serca jest też bardzo niebezpieczną sytuacją. Brak objawów powoduje, że osoba chora może nie uzyskać pomocy medycznej na czas. Znacznie wzrasta więc ryzyko śmierci.  Jedyne objawy cichego zawału serca, które mogą się pojawić to:

  • uczucie kołatania serca,
  • zmęczenie,
  • osłabienie,
  • zawroty głowy,
  • nudności i wymioty.

Często jednak objawy cichego zawału serca nie są zbytnio nasilone, dlatego są bagatelizowane przez osobę chorą.

Stan przedzawałowy jest sytuacją, w której w wyniku zaburzeń układu krążenia do serca dostarczana jest niewystarczająca ilość krwi, jednak nie doszło jeszcze do jego niedokrwienia i martwicy. Objawy stanu przedzawałowego to:

  •        zmniejszenie tolerancji wysiłku,
  •        bardzo łatwa męczliwość, utrudniająca codzienną aktywność,
  •        osłabienie,
  •        dławiący ból za mostkiem.

Ból, który jest objawem stanu przedzawałowego trwa krócej niż 20 minut i pojawia się zawsze po wysiłku fizycznym. Ustępuje po odpoczynku lub przyjęciu nitratów. To odróżnia go od bólu zawałowego. Jeżeli mimo to ból utrzymuje się lub narasta, należy wezwać pogotowie ratunkowe.

Objawy zawału serca u kobiet

Objawy zawału serca u kobiet mogą różnić się od objawów zawału serca u mężczyzn. Wspominaliśmy już o tym w artykule “Czy zawał może trwać kilka dni i jak uchronić się przed zawałem”, jednak warto przypomnieć istotne informacje. Objawy zawału serca u kobiet często są mylone z dolegliwościami ze strony układu pokarmowego.

Dzieje się tak, ponieważ panie rzadko odczuwają typowy ból w klatce piersiowej. Zdecydowanie częściej jest on zlokalizowany pod żebrem i w okolicy żołądka. Dodatkowo pojawiają się nudności i wymioty, a nawet zgaga.

 Inne objawy zawału serca u kobiet to:

  • uczucie osłabienia w rękach,
  • ból między łopatkami,
  • zmęczenie,
  • trudności z oddychaniem.

Nietypowe objawy zawału serca u kobiet powodują, że panie znacznie później, niż mężczyźni otrzymują fachową pomoc medyczną, co ma znaczący wpływ na rokowanie.

W razie zaobserwowania u siebie pogorszenia stanu zdrowia, zawsze warto zadzwonić na pogotowie lub udać się do lekarza.

Redakcja Step2Health / Angelika Janowicz

Jak rozpoznać zawał? Zobacz, jak się najczęściej objawia!

  • Poniedziałek, 16 sierpnia (13:42) Około 200 tys. osób rocznie – aż tyle każdego roku umiera w Polsce na zawał. Szybka reakcja, już przy jego pierwszych objawach, pozwala znacznie poprawić rokowania pacjenta. Właśnie dlatego warto się nauczyć go rozpoznawać. Jakie są najbardziej typowe objawy zawału i kiedy należy wezwać pogotowie? Wyjaśniamy. Jak rozpoznać zawał serca? Zawał jest definiowany jako martwica narządu albo tkanki, do której doszło w wyniku niedokrwienia. W sercu dochodzi do niego najczęściej wówczas, gdy blaszka miażdżycowa w jednym z naczyń wieńcowych ulegnie pęknięciu, a w efekcie dochodzi do zamknięcia jego światła. To powoduje odcięcie dopływu krwi do części mięśnia sercowego, a co za tym idzie – do obumarcia komórek. Czasem może do niego dojść bez odpadnięcia blaszki miażdżycowej, a w wyniku mocnego zwężenia się zmiażdżycowanego naczynia krwionośnego. Powyższe powiedzenie jest często używane przez lekarzy kardiologów. Nie bez powodu. Przy leczeniu zawału liczy się każda godzina, a nawet minuta. Konieczne jest podjęcie leczenia w najkrótszym możliwym czasie – najczęściej mówi się o tzw. złotej godzinie. Im szybciej pacjent trafi pod opiekę specjalistów, tym większe szanse na ograniczenie zniszczeń, jakie powoduje niedotlenienie mięśnia sercowego. Właśnie dlatego nie należy bagatelizować objawów, które wskazują na zawał ani podejmować leczenia na własną rękę. Może to tylko pogorszyć sytuację. Gdy chodzi o zawał, objawy są zazwyczaj bardzo charakterystyczne i trudno je pomylić z innymi. Najważniejsze z nich to:
    • ból (najczęściej bardzo silny) za mostkiem lub wystąpienie pieczenia czy ucisku w tej okolicy – te odczucia mają “rozlany” charakter, nie sposób wskazać jednego, konkretnego miejsca jego występowania, 
    • ból żuchwy, szyi, plecach, ręce lub barku,
    • ból brzucha z nudnościami i wymiotami,
    • uczucie duszności, której może towarzyszyć kaszel, a nawet odksztuszanie pienistej wydzieliny,
    • obfite zimne poty,
    • zawroty głowy i osłabienie,
    • kołatanie serca,
    • lęk przed śmiercią, uczucie niepokoju,
    • zasłabnięcie, utrata przytomności.

    Warto pamiętać, że ból występujący przy zawale serca:

    • może mieć stały lub nawracający charakter, 
    • utrzymuje się bez względu na pozycję ciała i nie ma związku z oddechem,
    • jest promieniujący,
    • jest długotrwały – trwa najczęściej minimum ok. 20 min lub dłużej.

    Pomimo że dolegliwości bólowe zgłasza ok.

    90% wszystkich pacjentów, którzy doświadczyli zawału (93,2% mężczyzn, 86,2 kobiet), zawał może przebiegać też bezboleśnie – najczęściej zdarza się to u diabetyków, chorych z niewydolnością nerek oraz seniorów.

    Objawy mogą być też inne, wówczas gdy dla pacjenta jest to już kolejny atak serca. Dlatego należy bardzo uważnie kontrolować swoje zdrowie – tak, aby zareagować w przypadku pojawienia się jakichkolwiek niepokojących symptomów.

    Jeśli to Ty doświadczasz objawów zawału:

    • jak najszybciej wezwij pogotowie lub poproś o to bliską osobę, 
    • połóż się i oczekuj na przybycie pomocy.

    Jeśli podejrzewasz, że ktoś w Twoim otoczeniu właśnie dostał zawału, natychmiast zadzwoń pod nr 999 lub 112 i stosuj się do poleceń personelu medycznego.

    W przypadku zawału sprawdza się powiedzenie “lepiej dmuchać na zimne”. A to oznacza, że nawet jeśli po przyjeździe pogotowia okaże się, że pacjent nie ma ataku serca, podjąłeś dobrą decyzję, wzywając lekarza. W przypadku tego schorzenia każda chwila ma znaczenie, a personel medyczny może rozpocząć leczenie natychmiast po przybyciu.

    Zawał serca jest efektem zamknięcia się światła naczynia wieńcowego doprowadzającego tlen do mięśnia sercowego.

    Takie problemy są zaś wynikiem osadzania się blaszek miażdżycowych na ściankach naczyń krwionośnych. Właśnie dlatego tak ważna jest profilaktyka przeciwzawałowa.

    Jej podstawą jest ograniczenie do minimum ryzyka powstania miażdżycy, która jest głównie wynikiem podwyższonego poziomu cholesterolu LDL.

    Aby temu zapobiec:

    • ogranicz spożycie tłuszczów zwierzęcych na rzecz roślinnych – możesz np. zastąpić tłuste, czerwone mięso rybami, a masło i smalec – margaryną np. Optima Omega 3, a jeśli dodatkowo chcesz obniżyć poziom cholesterolu we krwi margaryną bogatą w sterole roślinne, taką jak Optima Cardio, 
    • ogranicz spożycie kwasów tłuszczowych trans – powodują one podwyższenie poziomu złego cholesterolu we krwi, a jednocześnie spadek stężenia HDL. Występują one przede wszystkim w mięsie oraz mleku pochodzących od zwierząt przeżuwających (bydło, owce, kozy) i ich przetworach, a także w produktach zawierających częściowo utwardzone lub częściowo uwodornione oleje roślinne. Wbrew pozorom, nie ma ich w dobrej jakości margarynach – zmiany procesu technologicznego, które nastąpiły lata temu, pozwoliły właściwie na wyeliminowanie tłuszczów trans ze składu;
    • wzbogać dietę o warzywa i owoce oraz inne bogate źródła błonnika pokarmowego,
    • zadbaj o zdrową dawkę ruchu każdego dnia.

    Pamiętaj także o kontroli ciśnienia krwi i regularnych badaniach. Miej swoje zdrowie pod kontrolą, a ryzyko zawału serca znacznie się zmniejszy.

    Źródła:

    https://www.mp.pl/pacjent/chorobawiencowa/zawal/62035,zawal-serca

    https://www.mp.pl/pacjent/objawy/62063,objawy-zawalu-serca

    RMF 24

Objawy zawału serca

Zawał serca objawia się bólem analogicznym do tego, jaki towarzyszy stabilnej chorobie wieńcowej, lecz nie ustępuje w ciągu 5 minut od zaniku działania wywołujących go czynników lub po przyjęciu nitrogliceryny.

Jak rozpoznać zawał serca?

Ryc. Lokalizacja bólu wieńcowego

Objawy zawału serca:

  • ból

    jest bardzo silny, na ogół narasta z czasem

  • duszność
    może towarzyszyć jej kaszel, w skrajnych przypadkach z odkrztuszaniem pienistej wydzieliny
  • osłabienie
  • zawroty głowy
  • stan przedomdleniowy lub omdlenie
  • kołatanie serca
  • ból brzucha z nudnościami i/lub wymiotami
  • niepokój i lęk przed śmiercią.
  • (Zobacz: Zawał serca, Objawy stabilnej choroby wieńcowej, Objawy niestabilnej choroby wieńcowej.)
  • Jeśli podejrzewasz zawał u siebie lub u kogoś z otoczenia, niezwłocznie zadzwoń pod numer telefonu ratunkowego 999 lub 112, nawet jeśli nie jesteś pewien rozpoznania.

Wezwij karetkę!

  • już w karetce można rozpocząć leczenie
  • w czasie drogi do szpitala serce może przestać pracować, jest to tzw. zatrzymanie krążenia; tylko personel karetki posiada odpowiednie wyposażenie, aby przywrócić serce do pracy
  • ratownik już w czasie transportu kontaktuje się z personelem szpitala, który może się przygotować do natychmiastowego wdrożenia leczenia zawału serca
  • zapamiętaj numer pogotowia ratunkowego: w Polsce 999 lub 112, w Europie 112.

Im wcześniej rozpocznie się leczenie zawału, tym więcej mięśnia sercowego można uratować. Najlepsze rokowania mają pacjenci, u których leczenie rozpoczęto w ciągu pierwszej godziny od początku objawów. Dlatego nie zwlekaj z wzywaniem pomocy – z powodu opieszałości połowa chorych z zawałem serca umiera przed przyjęciem do szpitala.

Jeśli lekarz wcześniej przepisał Ci nitroglicerynę i poinstruował o sposobie jej przyjmowania, możesz ją zażyć. Jeśli mimo tego ból nie ustąpi w ciągu 5 minut lub nawraca, niezwłocznie zadzwoń po karetkę pogotowia.

Uwaga

Objawem zawału serca może być każdy z równoważników dławicy piersiowej!
Objawy choroby wieńcowej – zarówno dławicy piersiowej, jak i zawału – mogą być słabsze lub nieobecne u osób chorych na cukrzycę, niewydolność nerek i u osób w podeszłym wieku!

Budaj A., Bednarz B.: „Zawał serca z uniesieniem odcinka ST”. Kardiologia pod red. A. Szczeklika i M. Tendery. Medycyna Praktyczna. Kraków 2010; tom I: 364-382.

Objawy zawału serca – najczęstsze i niespecyficzne

Zawał serca może przebiegać typowo lub w sposób nieco odmienny (nietypowy). Ten pierwszy występuje u większości pacjentów i nie stwarza dużych trudności diagnostycznych. Objawy zawału serca są dość charakterystyczne. Osobie zagrożonej towarzyszy ból w klatce piersiowej, najczęściej za mostkiem oraz ostre duszności.

1. Istota zawału serca

Z powodu chorób sercowo-naczyniowych umiera dwukrotnie więcej osób niż z powodu chorób nowotworowych. Jednym z poważnych zagrożeń życia jest zawał serca, którego objawami jest m. in. ostry ból klatki piersiowej, ból żuchwy i krtani oraz wymioty.

Zawał serca powodowany jest zablokowanym lub przerwanym przepływem krwi do serca. Może się to objawiać na wiele sposobów i zaatakować ludzi w niemal każdym wieku. Co prawda młodzi ludzie doświadczają go znacznie rzadziej, ale przechodzą znacznie ciężej i zmagają się z poważniejszymi –powikłaniami.

2. Najczęstsze objawy zawału serca

Najbardziej charakterystycznym objawem zawału, który występuje u 80% pacjentów jest ból w klatce piersiowej, najczęściej za mostkiem. Zwykle taki ból w klatce piersiowej jest silny, piekący („jakbym połknął gorący kartofel”), dławiący, gniotący („jakby coś bardzo ciężkiego leżało na mojej piersi”) lub ściskający („jakby stalowa obręcz objęła moją klatkę piersiową”).

Obszar bólu jest dość duży, np. wielkości pięści i większy. Na ogół trwa dłużej niż 20 minut i stopniowo narasta. Czasami ból promieniuje do żuchwy, lewego barku lub lewego ramienia (nawet nadgarstków), rzadko do pleców (między łopatki). Nie zmienia się on podczas zmiany pozycji i nie ustępuje po podaniu nitratów.

Kiedy ten narząd zaczyna dostawać niewystarczającą ilość krwi, organizm otrzymuje o wiele mniej energii. Tym samym możemy doznawać częstego uczucia zmęczenia.

2.1. Zawał może przypominać grypę

Kiedy organizm walczy o niedopuszczenie do zawału, kumuluje na tym swoje siły. W rezultacie nasz system immunologiczny staje się słaby, a nasz organizm podatny na różne infekcje.

Z drugiej strony, to grypa może przyczynić się do zawału mięśnia sercowego. Jej wirus składa się z cząsteczek podobnych do składników blaszki miażdżycowej.

Przeciwciała kierowane w celu zwalczenia wirusa, mogą się z nią połączyć i doprowadzić do pęknięcia, a w efekcie może dojść do udaru mózgu czy zawału.

3. Nieoczywiste objawy zawału serca

Choć zawał serca kojarzy się głównie z bólem i pieczeniem w klatce piersiowej oraz z bólem ręki, w rzeczywistości może on dawać mnóstwo niespecyficznych objawów – dużo przed wystąpieniem faktycznego zawału.

Przed pojawienie się silnych bóli zawałowych, możemy doznawać sporo wcześniej dyskomfortu, pieczenia i nacisku na klatkę piersiową. W miarę zbliżania się zawału mięśnia sercowego, dolegliwości stają się coraz dłuższe i silniejsze.

Osłabione serce tłoczy krew w zdecydowanie mniejszym stopniu. Nie jest to obojętne dla naszego mózgu, który staje się niedotleniony. W efekcie możemy odczuć zawroty i ból głowy, oszołomienie, nadmierne pocenie się. Możemy doświadczyć także problemów z koncentracją.

Zwężone światło naczyń krwionośnych powoduje słabszą dystrybucję krwi w organizmie, a co za tym idzie – tlenu. Niedostateczne dostarczenie tlenu do organizmu może dać nam się we znaki w postaci duszności. Należy zwrócić uwagę na czas ich trwania, porę pojawiania się (dzień czy w nocy) i okoliczności.

Zawałowi serca towarzyszą ponadto inne objawy takie jak:

Trudności diagnostyczne pojawiają się w przypadku nietypowego przebiegu zawału serca, bez bólu w klatce piersiowej. Może wystąpić np. tylko ból lewego barku, tylko ból nadbrzusza, tylko duszności.

15-20% zawałów mięśnia sercowego przebiega bez żadnego bólu – są to tzw. nieme zawały. Ma to miejsce najczęściej u osób z cukrzycą (choroba ta uszkadza włókna nerwowe przewodzące między innymi ból) i u starszych osób.

Potrzebujesz konsultacji z lekarzem, e-zwolnienia lub e-recepty? Wejdź na abcZdrowie Znajdź Lekarza i umów wizytę stacjonarną u specjalistów z całej Polski lub teleporadę od ręki.

Objawy zawału u kobiet i u mężczyzn – czym się różnią i jak je rozpoznać?

Bezpośrednią przyczyną zawału serca, czyli pojawienia się postępującej martwicy mięśnia sercowego, jest jego niedokrwienie z powodu zamknięcia naczyń wieńcowych. Komórki mięśnia sercowego nie są wówczas zaopatrywane w tlen i inne składniki odżywcze transportowane przez krew i w związku z tym obumierają.

Zwykle głównym czynnikiem, który doprowadza do tego incydentu sercowo-naczyniowego jest miażdżyca tętnic wieńcowych, a właściwie jej skrajnie niebezpieczne konsekwencje, polegające na pęknięciu blaszki miażdżycowej, gromadzącej się na ścianie takiego naczynia.

W miejscu pęknięcia tworzy się skrzeplina, która może narastać w niekontrolowany sposób, blokując w końcu światło tętnicy wieńcowej i uniemożliwiając przepływ krwi.

Wspomniane powyżej komórki serca (określane również jako kardiomiocyty) obumierają i rozpadają się, w ich miejscu powstaje blizna.

Warto dodać, że do zawału może dość nawet wtedy, gdy blaszka miażdżycowa nie pęknie. Taka sytuacja może się zdarzyć w momencie nadmiernego rozrastania się złogów miażdżycowych i zablokowania światła tętnicy, powodującego niedokrwienie serca.

Objawy zawału u mężczyzn 

Objawy zawału u mężczyzn to nagłe symptomy, które większości osób kojarzą się z zawałem serca. Wyróżnia się wśród nich przede wszystkim: 

  • ostry ból (tak zwany ból wieńcowy) w obrębie mostka, zwykle opisywany jako pieczenie za mostkiem, ale również ból w okolicach żuchwy, szyi, barków, a nawet górnej części pleców;
  • ból brzucha, prowadzący w niektórych przypadkach do pojawienia się nudności i wymiotów;
  • duszności, zimne poty, zawroty głowy;
  • uczucie zbliżającej się śmierci, lęk;
  • utrata świadomości. 

Objawy zawału u kobiet 

Objawy zawału u kobiet różnią się nieco od wersji „męskiej” ataku serca – przede wszystkim przebiegają łagodniej. Dlatego właśnie warto wiedzieć, jak je rozpoznawać, by na czas wezwać pomoc medyczną. Wśród pierwszych objawów kobiecego zawału można wyróżnić:

  • kłucie w okolicy zamostkowej, z towarzyszącym mu bólem brzucha, wymiotami i nudnościami (jednak o mniejszym nasileniu niż u mężczyzn – właśnie dlatego kobiety mogą rozpoznać rozpoczynający się zawał jako… niestrawność);
  • duszności, kołatanie serca;
  • złe samopoczucie, zawroty głowy.  

Warto tutaj dodać, że jeszcze jednym rozróżnieniem, charakterystycznym dla zawałów u obu płci jest to, że kobiety częściej odczuwają wyżej wymienione dolegliwości w trakcie spoczynku, natomiast mężczyźni doznają ataku serca zazwyczaj podczas wysiłku fizycznego.

Są one łagodniejsze u kobiet, ponieważ z reguły zawał jest u nich mniej rozległy – martwica dotyczy niewielkiego fragmentu komórek mięśnia sercowego. Panie częściej przechodzą również zawał bezobjawowy lub ze skąpymi objawami, nie utożsamiając swoich dolegliwości z atakiem serca.

Dopiero podczas badań kontrolnych dowiadują się, że taki atak przeżyły. 

Postępowanie przy zawale 

Po zaobserwowaniu pierwszych objawów zawału – u siebie bądź u osoby postronnej – należy niezwłocznie wezwać pomoc medyczną. Warto, by chory odczuwający dolegliwości położył się i spokojnie oczekiwał na przyjazd zespołu ratownictwa medycznego.

Jeśli wcześniej zostały mu przepisane leki z nitrogliceryną, to jest to ten moment, w którym należy je zażyć.

Nie można podawać pacjentowi samodzielnie innych preparatów – także tych opartych na kwasie acetylosalicylowym czy przyjmowanych w leczeniu nadciśnienia.

W postępowaniu przy zawale niezwykle ważny jest czas – lekarze do określenia istotności tego tematu używają pojęcia tak zwanej „złotej godziny”.

W praktyce oznacza to, że jeśli chory otrzyma pomoc medyczną w szpitalu w ciągu godziny od wystąpienia pierwszych objawów zawału, wówczas jego szanse na przeżycie oraz na minimalizację zniszczeń mięśnia sercowego wywołane niedokrwieniem drastycznie rosną.

Niestety, choroby sercowo-naczyniowe wciąż są najczęstszą przyczyną zgonów w krajach europejskich – zmieńmy tę statystykę i reagujmy na objawy zawału u kobiet i mężczyzn w ciągu wspomnianej „złotej godziny”!

Kiedy już pacjent zostanie „przejęty” przez zespół ratownictwa medycznego, rozpoczyna się standardowa procedura leczenia zawału serca. Ma ona przede wszystkim na celu ustabilizowanie stanu chorego, a także zminimalizowanie rozległości samego zawału.

W tym celu podaje się pacjentowi tlen, nitroglicerynę (jeśli wcześniej jej nie zażył bądź istnieje konieczność ponowienia dawki), aspirynę, przeciwbólową morfinę oraz heparynę (po to, by obniżyć ryzyko pojawienia się zakrzepów).

Tak zaopatrzony i stale monitorowany pacjent musi być natychmiast przewieziony do szpitala, w którym przeprowadza się – w razie potrzeby – udrożnienie naczynia wieńcowego z wykorzystaniem różnych metod (dostosowanych do aktualnego stanu osoby chorej). 

Leczenie pozawałowe 

Po zakończeniu procedur mających na celu ustabilizowanie stanu pacjenta i leczenie zawału serca, przechodzi się do niezwykle ważnego etapu, czyli leczenia pozawałowego. Polega ono na podawaniu choremu określonych substancji, zwiększających jego szansę na brak powikłań pozawałowych oraz na przeżycie. Wśród nich można wyróżnić: 

  • beta-blokery, zmniejszające częstotliwość akcji skurczowej serca, a tym samym redukujące zapotrzebowanie tego organu na tlen;
  • antagonistów kanału wapniowego, wpływających na rozkurcz naczyń wieńcowych, a w efekcie – na zmniejszenie kurczliwości serca i – podobnie jak beta-blokery – zmniejszenie zapotrzebowania serca na tlen;
  • inhibitory konwertazy angiotensyny, regulujące ciśnienie krwi i umożliwiające swobodny jej przepływ bez obciążania układu sercowo-naczyniowego. 

Zarówno leczenie zawału serca, jak i leczenie pozawałowe może przynieść naprawdę dobre skutki – warunkiem jest jednak szybkie udzielenie pomocy poszkodowanemu. Pamiętajmy więc o reakcji adekwatnej do obserwowanych u siebie bądź bliskich objawów, a przede wszystkim – redukujmy przyczyny zawału serca, dbając o gospodarkę lipidową oraz cukrową w organizmie.

Zawał serca – jak go rozpoznać i pomóc choremu | Sante Clinic Sosnowiec

Opublikowano 12:11h w Aktualności przez Sante Clinic

Czy wiesz, że szanse chorego na przeżycie po zatrzymaniu krążenia spadają o 7-10% z każdą minutą? Dlatego jeśli podejrzewasz, że ból, który odczuwasz, może być wywołany zawałem serca lub osoba w pobliżu może go właśnie doświadczać, reaguj jak najszybciej. Dowiedz się, jak rozpoznać zawał serca i jak skutecznie udzielić pierwszej pomocy.

Czym jest zawał serca

Do zawału mięśnia sercowego dochodzi w sytuacji, gdy jedno bądź kilka naczyń doprowadzających krew do serca zostaje zablokowanych.

Brak dopływu krwi do mięśnia sercowego powoduje obumieranie nieukrwionych obszarów, a im dłużej naczynie doprowadzające krew do serca jest zamknięte, tym większy obszar serca zostaje objęty martwicą.

Dochodzi do zaburzeń pracy serca, a w końcu do nagłego zatrzymania krążenia. W takiej sytuacji życie choremu może uratować tylko zdecydowane działanie – wezwanie służb ratunkowych i udzielnie pierwszej pomocy.

Co roku zawału serca doświadcza około 70 tysięcy Polaków. Co trzeci przypadek kończy się niestety śmiercią. Warto pamiętać, że zawał serca dotyka coraz częściej osoby stosunkowo młode (przed 45 rokiem życia) i to one – ze względu na stereotypowe myślenie i wykluczanie a priori zawału jako możliwej przyczyny dolegliwości – narażone są na jego śmiertelne konsekwencje.

Najczęstsze objawy zawału serca:

  • ból w klatce piersiowej,
    • często określany jako zamostkowy, raczej „rozlany” niż punktowy, często gniotący lub piekący, bardzo często promieniujący do lewego barku, do żuchwy i do palców lewej ręki;
    • silny, ostry i najczęściej trwa ponad 20 minut
    • ból ciągły, stały lub nawracający falami
  • ból brzucha z towarzyszącymi nudnościami bądź wymiotami,
  • duszność,
  • zlewne poty,
  • uczucie kołatania serca,
  • zawroty głowy,
  • omdlenie,
  • wewnętrzny lęk, poczucie nieuchronnej śmierci,
  • u osób z cukrzycą zawał serca często przebiega bezboleśnie, a objawami są duszność lub zasłabnięcie.

Pomoc w przypadku podejrzenia zawału:

Jeśli podejrzewasz, że ból, który odczuwasz, może być spowodowany zawałem mięśnia sercowego, niezwłocznie poproś o pomoc osobę znajdującą się w pobliżu; w miarę możliwości nie pozostawaj sam. Jeśli w pobliżu nie ma nikogo, zadzwoń na numer alarmowy 112 lub 999.

Udzielając pomocy osobie, u której podejrzewasz zawał serca, pamiętaj, że kluczowy jest czas i utrzymanie akcji serca, dlatego:

  • wezwij pomoc dzwoniąc na numer 112 lub 999,
  • pomóż choremu ułożyć się wygodnie w pozycji leżącej lub półsiedzącej,
  • zapewnij dopływ świeżego powietrza, rozepnij choremu górne guziki koszuli, poluzuj krawat, ściągnij szalik lub apaszkę,
  • nie zostawiaj chorego samego – osoba ta doświadcza – oprócz bólu – bardzo silnych emocji: lęku przed śmiercią i samotnością; postaraj się być opanowany i udzielić choremu wsparcia psychicznego,
  • jeśli u chorego dojdzie do zatrzymania akcji serca, należy go położyć i rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową – czyli masaż serca połączony z oddechami zastępczymi (30 rytmicznych uciśnięć klatki piersiowej, 2 oddechy; cykl należy powtarzać aż do podjęcia akcji reanimacyjnej przez zespół ratowników medycznych),
  • jeśli to możliwe – wykorzystaj urządzenie AED (automatyczny defibrylator zewnętrzny), które często dostępne jest w miejscach publicznych takich jak urząd miasta, galeria handlowa, hala sportowa, lotnisko, dom kultury, ale także w większych zakładach pracy, na uczelniach, siedzibach straży pożarnej, akademikach, itd. Urządzenie AED, wydając Ci polecenia, przeprowadzi Cię przez proces uruchomienia urządzenia, diagnostyki rodzaju zaburzeń rytmu serca oraz wykorzystania defibrylatora adekwatnie do stanu chorego.
  • Aby szybko zlokalizować najbliższe urządzenie AED skorzystaj z wyszukiwarki internetowej (wpisz hasło „mapa AED”) lub jednej z kilku aplikacji na telefon komórkowy. Nie obawiaj się – urządzenie nie wyrządzi krzywdy choremu ani Tobie.

Pamiętaj!

Jeśli Twój stan zdrowia budzi Twoje wątpliwości, przeszedłeś zawał serca lub jesteś w grupie podwyższonego ryzyka chorób serca, powinieneś regularnie kontrolować stan swojego zdrowia. O pomoc możesz zwrócić się do swojego lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub/i lekarza kardiologa

Jak rozpoznać objawy zawału serca?

Z tekstu dowiesz się:

  • jakie są przyczyny zawału,
  • jakie mogą być objawy zawału,
  • jak przebiega leczenie zawału serca.

Choroba wieńcowa – zwana również chorobą niedokrwienną serca – to przewlekłe schorzenie spowodowane zaleganiem w naczyniach blaszki miażdżycowej, która zwęża ich światło, prowadząc do upośledzenia transportu krwi do serca.

Jeżeli blaszka miażdżycowa częściowo zwęża światło naczynia, mamy do czynienia ze stabilną chorobą wieńcową, zwaną również dławicą piersiową. Jeżeli jednak dojdzie do całkowitego zamknięcia światła naczynia, a do serca przestanie docierać krew, mamy do czynienia z bardzo niebezpiecznym i bezpośrednio zagrażającym życiu zawałem serca.

Im dłużej dane naczynie pozostaje zamknięte, tym większy obszar serca ulega martwicy, rośnie ryzyko jego nieodwracalnych uszkodzeń, a w konsekwencji – nawet śmierci.

Zawał serca – przyczyny

Jak wcześniej wspomniano, zawał serca jest najgroźniejszą i najostrzej przebiegającą postacią choroby wieńcowej. Bezpośrednią przyczyną zawału jest całkowite zablokowanie przez blaszkę miażdżycową światła tętnicy zaopatrującej serce w krew. Czynnikami ryzyka zarówno miażdżycy, jak i choroby wieńcowej, a więc pośrednio przyczynami zawału serca, są między innymi:

  • wiek (ryzyko wystąpienia zawału serca wzrasta u osób starszych),
  • zbyt kaloryczna, tłusta dieta,
  • nadwaga i otyłość,
  • niedostateczna aktywność fizyczna.

Zawał serca bywa również często powiązany z innymi przewlekłymi chorobami typowymi dla podeszłego wieku: dyslipidemią, nadciśnieniem tętniczym oraz cukrzycą.

Zawał serca – objawy

Główne objawy zawału to przede wszystkim dość charakterystyczne dolegliwości bólowe.

U chorego pojawia się bardzo silny, ostry, przeszywający ból w okolicach mostka – trudno zlokalizować jeden bolesny punkt, bo dolegliwości są odczuwalne w obrębie całej klatki piersiowej. Czasami promieniuje on do barku, ręki i żuchwy.

Atak bólu w trakcie zawału serca trwa czasami nawet około 20-30 minut. U niektórych pacjentów dolegliwości pojawiają się i znikają, a u jeszcze innych – zwłaszcza w podeszłym wieku – nie są odczuwalne w ogóle.

W takich sytuacjach objawy zawałuserca mogą obejmować:

  • duszności,
  • zasłabnięcie,
  • zawroty głowy,
  • nudności,
  • wymioty,
  • zimne poty.

Gdy zauważymy u siebie takie objawy, należy jak najszybciej wezwać pogotowie ratunkowe. Pierwsza pomoc przy zawale ma olbrzymie znaczenie – obowiązuje tu zasada tzw. złotej godziny.

Jeżeli w ciągu pierwszej godziny od wystąpienia objawów wdroży się leczenie, istnieje duża szansa, że uda się uniknąć najbardziej dramatycznych skutków zawału serca w postaci nieodwracalnej martwicy mięśnia sercowego, a w konsekwencji – śmierci.

Zawał serca – leczenie

Po przeprowadzonej diagnostyce (obejmuje ona zazwyczaj badanie EKG oraz laboratoryjne oznaczenie stężenia we krwi troponiny, czyli białka produkowanego przez uszkodzone komórki serca) u pacjenta wdraża się odpowiednie leczenie.

W zależności od rozległości zawału serca (obszaru mięśnia sercowego, który uległ martwicy), ogólnego stanu zdrowia pacjenta oraz jego indywidualnych potrzeb leczenie może obejmować podanie odpowiednich leków i/lub zabieg chirurgiczny. Farmakologiczne leczenie zawału serca polega na stosowaniu środków przeciwzakrzepowych (np.

aspiryny) oraz regulujących stężenie cholesterolu we krwi (np. statyny). Jeśli jest taka potrzeba, u pacjenta przeprowadza się operację wszczepienia by-passów albo angioplastykę tętnic.

Osoby starsze, które chcą się uchronić przed zawałem, jak również te po przebytym zawale, muszą oczywiście pamiętać o zasadach profilaktyki pierwotnej i wtórnej. Zdrowa dieta, regularna aktywność fizyczna oraz badania kardiologiczne zmniejszą ryzyko wystąpienia zawału serca.

Zawał serca – jak go rozpoznać? Objawy | Nationale-Nederlanden

W Polsce na zawał serca umiera aż 200 tysięcy osób rocznie. Dowiedz się, jak rozpoznać objawy zawału i szybko udzielić pierwszej pomocy.

Charakterystyczne objawy zawału serca to najczęściej ból w klatce piersiowej, osłabienie i duszności. Wywołuje go choroba niedokrwienna serca, która zamyka przepływ krwi w naczyniach wieńcowych. Jak możesz rozpoznać zawał serca? Co powinieneś zrobić, gdy pojawią się pierwsze objawy zawału?

Powszechnie uważa się, że zawał serca dotyczy głównie ludzi starszych. Po części to prawda, ponieważ najbardziej narażeni na zawał są mężczyźni, którzy ukończyli 50 lat.

Jednak obecnie coraz częściej niewydolność serca spotyka ludzi młodych – czasem nawet w wieku 20 czy 30 lat. Nierzadko pojawiają się także objawy zawału serca u kobiet.

Niezależnie od wieku lub płci, pierwszych objawów zawału nie wolno bagatelizować i należy jak najszybciej zadzwonić po pogotowie.

Co to jest zawał serca? Przyczyny zawału

Zawał mięśnia sercowego (tzw. atak serca) to zatamowanie płynnego przepływu krwi przez naczynia wieńcowe. Główną przyczyną zawału serca jest miażdżyca – czyli zablokowanie tętnicy wieńcowej przez nagromadzone złogi miażdżycowe.

Ryzyko zawału serca podwyższają również: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze oraz nadmiar „złego” cholesterolu. Większe zagrożenie ataku serca dotyczy także osób otyłych, nadużywających alkoholu lub palących papierosy.

Jeśli jesteś w grupie podwyższonego ryzyka, skorzystaj z ubezpieczenia od poważnej choroby, które pomoże Ci w leczeniu zawału i jego powikłań.

Jakie są objawy zawału serca?

Jak rozpoznać zawał? Zwróć uwagę na charakterystyczne objawy:

  • ucisk lub ból w klatce piersiowej – czasem przypomina niestrawność lub zgagę, wywołuje uczucie pełności. Najczęściej pojawia się po lewej stronie lub w środkowej części klatki piersiowej. Zazwyczaj nie trwa długo, a po pewnym czasie może całkowicie zniknąć;
  • płytki oddech – krótki oddech oraz problemy ze złapaniem tchu to kolejne oznaki zawału. Brak wystarczającego dopływu tlenu do mózgu może także wywołać zawroty głowy;
  • zmęczenie – można je pomylić ze zwykłym stresem lub przepracowaniem. Okazuje się jednak, że uczucie zmęczenia, które trudno wyjaśnić, może być objawem zawału. Serce nie jest odpowiednio dotlenione, co może wywołać uczucie osłabienia i senności. Może to być także syndrom cichego zawału serca, o którym nie dowiesz się od razu;
  • kołatanie serca – kiedy mięsień sercowy zaczyna pracować na szybszych obrotach, również mogą to być pierwsze objawy zawału serca;
  • ból brzucha, nudności i wymioty;
  • duszność – może wystąpić w towarzystwie kaszlu, czasem chory odkrztusza pieniącą się wydzielinę;
  • omdlenie – ze względu na gorszy dopływ krwi do serca, objawem zawału, który często występuje, jest omdlenie lub stan przedomdleniowy;
  • zimne poty – nie jest to ten sam rodzaj potu, który odczuwasz podczas wysokiej temperatury. Zimne poty, w towarzystwie innych objawów, również zwiastują atak serca;
  • ból innej części ciała – najczęściej pojawia się ból promieniujący do lewej ręki, ale także ból ramion, pleców, barków, szczęki, szyi czy żołądka.

Zauważyłeś pierwsze objawy zawału? Nie zwlekaj!

Jeśli rozpoznasz pierwsze oznaki zawału serca, działaj jak najszybciej. Najważniejszy w takiej sytuacji jest czas. Szybka reakcja (szczególnie w trakcie pierwszej godziny od wystąpienia objawów) znacznie poprawia rokowania chorego.

Dlatego też, nawet jeśli objawy ataku serca nie są aż tak dotkliwe, nie zwlekaj z udaniem się do szpitala lub z telefonem na pogotowie. Natychmiastowe leczenie zawału, EKG zrobione w porę lub natychmiastowa reanimacja mogą uratować życie.

Atak serca jest bardzo niebezpieczny, a jego leczenie jest zazwyczaj długotrwałe i kosztowne. Możesz mu w porę zapobiegać poprzez prowadzenie zdrowego trybu życia.

Najważniejsza jest kontrola wagi, dieta bogata w składniki odżywcze, aktywność fizyczna oraz regularne badania.

Przyda Ci się także ubezpieczenie na życie, które, w razie zawału, zapewni Ci pieniądze na leczenie lub odpowiednią opiekę medyczną.

Tagi:
#choroby cywilizacyjne
#zdrowe serce
#zdrowie

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*