Insulinooporność – co to jest, przyczyny, objawy, skutki, leczenie, dieta

Insulinooporność – co to jest, przyczyny, objawy, skutki, leczenie, dieta

Mimo że insulinooporność nie jest kwalifikowana jako osobna jednostka chorobowa, może doprowadzić do stanu przedcukrzycowego, cukrzycy typu 2 lub innych chorób, stanowiąc duże wyzwanie dla lekarzy, który coraz częściej rozpoznają tę przypadłość u pacjentów – zwłaszcza tych z nadwagą i otyłością. Jakie są główne przyczyny insuliooporności? Jakie symptomy są przypisywane małej wrażliwości na insulinę? Czy istnieje terapia lecznicza, która pozwala unormować zaburzoną gospodarkę cukrową?

Czym jest insulinooporność?

Wiele osób zastanawia się, jaka jest definicja insulinooporności? To stan obniżonej wrażliwości organizmu na działanie insuliny – hormonu produkowanego przez trzustkę, który reguluje ilość glukozy we krwi.

Insulina jest niezwykle istotna dla procesów metabolizmu węglowodanów, białek oraz tłuszczów. Małe ilości insuliny są uwalniane do krwi po spożyciu posiłku – są pomocne w transporcie glukozy do komórek, gdzie jest wykorzystywana, jako źródło energii.

Natomiast, gdy komórki stają się stopniowo obojętne na insulinę – reakcją odporną organizmu człowieka jest wzmożona produkcja hormonu (hiperinsulinemia wzmaga apetyt i utrudnia utrzymanie właściwej masy ciała).

Insulinooporność to poważne zaburzenie metaboliczne, które u kobiet ciężarnych może spowodować rozwój cukrzycy ciążowej. 

Przyczyny insulinooporności

Co sprawia, że organizm człowieka nie reaguje prawidłowo na hormony, przyczynia się do powstania insulinooporności? Istnieje wiele czynników sprawczych, u niektórych ta przypadłość może mieć podłoże genetyczne.

Zmniejszona wrażliwość na insulinę może być skutkiem nadmiernej masy ciała oraz niedostatecznej aktywności fizycznej.

Brak wypracowania zdrowych nawyków żywieniowych (nadmiar węglowodanów w diecie) i mało ruchu w codziennym życiu mają ścisły związek z tą przypadłością, a osoby z nadwagą i otyłością znajdują się w grupie wysokiego ryzyka.

Oporność na insulinę może pogłębiać przewlekły stres, nagromadzenie toksyn, niedobór snu, a także niektóre leki (antybiotyki, antykoncepcja hormonalna, leki sterydowe). Insulinooporność nierzadko towarzyszy nadczynności tarczycy, zespołowi Cushinga, pierwotnej nadczynności przytarczyc. 

Najczęstsze objawy insulinooporności

Jakie są typowe symptomy insulinooporności? Objawy zmniejszonej wrażliwości na insulinę nie są specyficzne – u większości osób przypadłość przebiega bezobjawowo. U niektórych obserwuje się:

  • problemy z utrzymaniem masy ciała (szczególnie nadmiar tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha),
  • senność (zwłaszcza po spożyciu posiłku węglowodanowego),
  • zmęczenie, 
  • nadpotliwość,
  • stany depresyjne,
  • problemy z koncentracją, 
  • problemy z chudnięciem,
  • podwyższony poziom cukru i trójglicerydów,
  • problemy skórne (rogowacenie ciemne skóry),
  • nadmierny apetyt (tzw. napady wilczego głodu po posiłkach węglowodanowych).

Jak zdiagnozować insulinooporność?

Aby móc skutecznie leczyć insulinooporność, konieczna jest odpowiednia diagnostyka. W celu potwierdzenia przypadłości, specjalista może zlecić pacjentowi wykonanie badania profilu lipidowego (stężenie HDL, LDL, triglicerydów i całkowitego cholesterolu) i badania glukozy (najczęściej wykonuje się na czczo).

Inne badania, które mogą pomóc w ocenie insulinooporności, to badanie na Hs-CRP (wysoko czułe białko C-reaktywne) i  test tolerancji insuliny. Wielu pacjentów po usłyszeniu diagnozy zastanawia się, jak zmniejszyć insulinooporność, spowolnić jej postęp lub całkowicie wrócić do zdrowia.

Istotną rolę odgrywa czas – im szybciej dojdzie do rozpoznania i wdrożenia terapii, tym lepszych efektów można się spodziewać.

Jak leczyć insulinooporność? Dieta w  przebiegu insulinooporności

Niestety nie ma konkretnego leku na insulinooporność, dlatego należy skupić się na postępowaniu niefarmakologicznym. Osoby, u których stwierdzono zmniejszoną wrażliwość na insulinę, muszą diametralnie zmienić styl życia oraz sposób odżywiania, konieczne jest utrzymanie prawidłowej masy ciała. Jak obniżyć stężenie insuliny? Fundamentalną zasadą przy insulinooporności

Insulinooporność co to jest? Poznaj przyczyny, objawy, leczenie

Czym jest insulinooporność? Insulinooporność – diagnoza, przyczyny, objawy i leczenie.

Często towarzyszy ci zmęczenie i senność po posiłkach? Masz problemy z koncentracją? Jeśli do tego masz nadwagę bądź borykasz się z otyłością możesz mieć insulinooporność.

Insulinooporność – co to jest, przyczyny, objawy, skutki, leczenie, dieta

Insulinooporność – gdy organizm nie działa właściwie…

W dzisiejszych czasach sporo osób cierpi na nadwagę i ma problem z otyłością. Jednym z powodów, przez które w organizmie odkłada się nadmiar tkanki tłuszczowej jest właśnie insulinooporność.

Jednak po kolei. Zacznijmy od odpowiedzi na kilka podstawowych pytań.

Trzustka produkuje insulinę, której podstawową funkcją jest zmniejszanie poziomu cukru we krwi. W praktyce wygląda to tak, że w momencie spożycia pokarmu złożonego z węglowodanów wzrasta poziom cukru we krwi. Trzustka zaczyna produkcję insuliny, która cząstki glukozy (energii) transportuje z krwią do komórek organizmu.

  • Czemu wysoki poziom insuliny jest niezdrowy?

Wysoki poziom insuliny uniemożliwia powstawanie drugiego hormonu – glukagonu – który działa przeciwnie do insuliny. Glukagon odpowiada za proces spalania zapasów energii. I tak, gdy insulina stale utrzymuje się na wysokim poziomie, glukagon jest na niskim – tym samym energia odkłada się w tkance tłuszczowej prowadząc do nadwagi i otyłości.

Objawy insulinooporności to:

  • problemy z wagą – tycie, zwłaszcza „brzuszne”
  • „zachcianki” jedzeniowe, ciągła ochota na jedzenie
  • wysokie ciśnienie tętnicze
  • bóle głowy
  • senność
  • zaburzenia koncentracji
  • zaburzenia snu
  • zmęczenie

Należy jednak pamiętać, że nie u wszystkich cierpiących na insulinooporność pojawią się objawy. Dodatkowo, nie zawsze to sylwetka może motywować do postawienia takiej diagnozy.

Jak zdiagnozować insulinooporność?

Nie istnieje jedno badanie, które diagnozuje insulinooporność. Często przebiega ona niezauważona, gdyż albo nie daje o sobie znać, albo wysyła tylko pojedyncze sygnały. Jednak, aby potwierdzić podejrzenia lekarz może zlecić badanie:

  • profilu lipidowego
  • badanie na Hs-CRP

Gdy choroba posunęła się już daleko w skutkach i jest w zaawansowanym stadium lekarz zleca badanie:

  • poziomu glukozy na czczo
  • tolerancji glukozy OGTT

Diagnoza i co dalej? – leczenie insulinooporności

Po usłyszeniu diagnozy nie pozostaje nic innego, jak zmiana stylu życia. Jeśli do tej pory twoja dieta była niezdrowa, ruch nie był twoim nawykiem, a regularny sen raczej ci się nie zdarzał, to czeka cię sporo pracy.

Przede wszystkim należy zadbać o zmianę nawyków żywieniowych. Insulinooporni powinni spożywać składniki, które nie będą powodowały dużych i niepotrzebnych wyrzutów insuliny. Zrezygnuj z żywności przetworzonej, słodyczy, białego pieczywa, makaronu, ryżu, soków owocowych, alkoholu, a także słodzonej kawy i herbaty.

Należy pamiętać, że aktywność fizyczna jest bardzo ważna w leczeniu insulinooporności. Musi być jednak dopasowana do indywidualnych możliwości. Już 150 minut tygodniowo umożliwi spalanie zbędnej tkanki tłuszczowej.

Zacznij od łagodnych treningów, stopniowo wydłużając czas aktywności.

Wybierz taką aktywność, która sprawia ci przyjemność – to nie może być coś, czego nie lubisz – wtedy niepotrzebnie wzrośnie poziom kortyzolu (hormon stresu) uniemożliwiający spalanie.

Odpoczynek jest również bardzo ważny w leczeniu. Musisz mieć czas dla siebie. Zadbaj także o regularny, systematyczny i długi sen. Śpij 8 godzin i poczuj się dobrze!

Insulinooporność – przyczyny, objawy, skutki

Insulinooporność – co to jest, przyczyny, objawy, skutki, leczenie, dieta

Czym jest insulinooporność?

Insulinooporność to tak naprawdę nie choroba a zaburzenie metaboliczne. Częściej występuje ona u kobiet a jej ryzyko rośnie wraz z wiekiem. Można powiedzieć, że insulinooporność jest stanem, gdy komórki naszego organizmu są oporne na działanie insuliny.

Czym jest insulina? Jest to po prostu hormon produkowany przez trzustkę (dokładniej przez komórki beta trzustki). Odpowiada ona za obniżenie stężenia glukozy („cukru”) we krwi. Wyrzut insuliny pojawia się po posiłku po to, żeby zagospodarować to, co zjedliśmy. Odpowiada ona m.in.

 za odkładanie nadmiaru energii w mięśniach, wątrobie oraz tkance tłuszczowej.

Co się dzieje jeśli zjemy posiłek?

W dużym skrócie: jeśli coś zjemy, w naszej krwi pojawi się glukoza. Nasz organizm wie ile glukozy powinno być we krwi, więc gdy glukoza po posiłku rośnie to organizm obniża go pobudzając trzustkę do pracy. W odpowiedzi na to trzustka wydziela insulinę.

Możemy sobie wyobrazić, że insulina działa trochę jak klucz otwierający komórkę i wpuszczający glukozę do środka. W idealnej sytuacji, gdy organizm „zobaczy” glukozę wytwarza insulinę a insulina otwiera komórki. Dzięki temu glukoza wnika do komórki.

Komórka „jest zadowolona” bo dostała dostawę energii, a we krwi przywrócone jest prawidłowe stężenie glukozy. Aby jednak insulina mogła obniżyć glukozę we krwi potrzebuje otworzyć komórkę. Nie zawsze jednak jej się to udaje.

 Sytuacja, gdy komórki nie chcą się otworzyć pomimo, że insulina próbuje, nazywamy właśnie insulinooopornością. Jest to w zasadzie obniżona wrażliwość komórek na insulinę.

Co się dzieje, jeśli komórki są oporne na insulinę? Pomyślmy…. We krwi mamy glukozę więc trzustka produkuje insulinę. Insulina nie potrafi otworzyć komórki, więc glukoza nadal jest wysoka. W efekcie organizm wytwarza jeszcze więcej insuliny ponieważ nadal próbuje obniżyć za wysokie stężenie glukozy we krwi.

Mamy więc do czynienia ze zbyt częstym wyrzutem insuliny i ciągłą eksploatacją trzustki. Jeśli trzustka ciągle będzie wydzielać duże ilości insuliny w końcu po prostu wyczerpie się i przestanie działać. Dlatego insulinooporność często prowadzi do cukrzycy typu II.

Insulinooporność jest poważnym stanem, ponieważ nie tylko zwiększa ryzyko pojawienia się cukrzycy ale także, u osób z insulinoopornością częściej pojawiają się także takie choroby jak: choroby układu sercowo-naczyniowego (np. zawał), otyłość, udar, niektóre typy choroby nowotworowej, choroba stłuszczeniowa wątroby czy nadciśnienie.

Bardzo często insulinooporność współwystępuje także z chorobami tarczycy oraz zespołem policystycznych jajników.

Wiemy więc, że insulinooporność to poważny stan zaburzenia metabolicznego spowodowany zmniejszoną wrażliwością komórek na insulinę. Jednak od czego powstaje insulinooporność?

Najczęstsze przyczyny insulinoooporności

Leia também:  Jakie Objawy Chorej Nerki?

Do najczęstszych przyczyn insulinooporności należą:

  • nieprawidłowa dieta (przede wszystkim dieta bogata w cukry proste czyli cukier, syrop glukozowo-fruktozowy oraz bogata w złe tłuszcze, zwłaszcza tzw. izomery TRANS znajdujące się w żywności typu fast food oraz słodyczach)
  • przejadanie się i dostarczanie zbyt dużo kcal w diecie
  • mała aktywność fizyczna (osoby aktywne fizycznie mają o 33-50% mniejsze ryzyko insulinooporności)
  • przewlekły stan zapalny
  • otyłość (adipocyty, czyli komórki tkanki tłuszczowej produkują tzw. cytokin prozapalnych np. rezystynę, która zmniejsza wrażliwość na insulinę i dodatkowo jeszcze bardziej zwiększa stan zapalny)
  • przewlekły stres
  • mała ilość snu (już jedna nieprzespana noc zmniejsza insulinowrażliwość; jednak dodatkowo, przewlekłe problemy ze snem zwiększają stężenie tzw. hormonu stresu- kortyzolu, który podnosi poziom glukozy co prowadzi do wzrostu insulinooporności)
  • palenie papierosów
  • starszy wiek (wraz z wiekiem zwiększa się masa tkanki tłuszczowej a zmniejsza ilość mięśni)
  • czynniki genetyczne

Znamy już podłoże oraz przyczyny insulinooporności Skąd jednak można wiedzieć czy ma się insulinooporność?

Najczęstsze objawy insulinooporności:

  • tycie z powietrza i trudność w schudnięciu
  • problem z koncentracją i pamięcią

Insulinooporność – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Insulinooporność – co to jest, przyczyny, objawy, skutki, leczenie, dietaOtyłość brzuszna prowadzi to otłuszczenia narządów wewnętrznych co z kolei przyczynia się do rozwoju insulinooporności

Insulinooporność (w skrócie: IR, od angielskiego insulin resistance) to zjawisko które oznacza, że organizm nie potrafi właściwie wykorzystać insuliny – hormonu polipeptydowego wytwarzanego przez trzustkę, który odpowiada za obniżenie poziomu cukru we krwi. Stan ten leży u podstaw wielu chorób, takich jak stan przedcukrzycowy, cukrzyca typu 2, a także cukrzyca ciążowa.

IR często przebiega bezobjawowo, ale zawsze ma negatywny skutek na nasz organizm. Nieleczony, stan pogarsza się wraz z upływem czasu, co prowadzi do problemów z metabolizmem, przyczynia się do rozwoju chorób serca, podnosi poziom cukru we krwi. Jednak można temu przeciwdziałać.

Aktywność fizyczna jak również właściwa dieta to skuteczne narzędzia przeciwdziałania oraz leczenia niewrażliwości tkanek na ten hormon. Jeśli cierpisz na IR, nie oznacza to że na pewno zachorujesz na cukrzyce typu 2, ale cukrzyca typu 2 oznacza, że komórki Twojego ciała już zdążyły stać się oporne na działanie hormonu obniżającego poziom cukru we krwi.

Czym jest IR?

Jest to stan, w którym komórki naszego organizmu tracą wrażliwość na hormon, którego zadaniem jest obniżać poziom cukru we krwi.

  • Poziom cukru we krwi – tabela

Hormon ten to swojego rodzaju ‘klucz’ który otwiera drzwi do wnętrza komórek, umożliwiając glukozie wniknięcie do ich środka. W ten sposób pełni ona ważna rolę w metabolizmie węglowodanów i utrzymuje poziom glukozy we krwi na właściwym poziomie.

  • Aby zapobiec zwiększaniu się poziomu cukru we krwi, trzustka zwiększa więc produkcję hormonu odpowiedzialnego za obniżenie stężenia glukozy, dzięki czemu przez pewien czas jej poziom jest utrzymany w normie.
  • Dokładne przyczyny tego procesu nie są w całości poznane, ale wyróżniono kilka czynników, które sprzyjają jego powstawaniu.
  • IR dotyczy zarówno insuliny produkowanej przez trzustkę jak i tej podawanej za pomocą zastrzyków.

Jaki wpływ na organizm ma insulinooporność?

Stan ten ma wieloraki, negatywny wpływ na organizm. Jest to swego rodzaju równia pochyła, którą niełatwo zatrzymać, jeśli już jej proces się rozpoczął.

Nieleczona oporność na ten hormon prowadzi do:

Czym jest insulinooporność? Przyczyny, objawy i leczenie

Insudiab

Wiele objawów może wskazywać na insulinooporność, a jest to nic innego jak zmniejszona wrażliwość organizmu na działanie insuliny. Szacuje się, że w Polsce może cierpień na nią nawet kilkanaście milionów osób. Insulinooporność może prowadzić do rozwoju poważnych schorzeń w tym do cukrzycy typu 2. Kogo dotyczy problem i czy dzięki odpowiedniej diecie, zmianie stylu życia i suplementacji można na nowo zwiększyć wrażliwość tkanek na działanie insuliny?

1. Czym jest insulinooporność?

  • 2. Przyczyny insulinooporności
  • 3. Objawy insulinooporności
  • 4. Insulinooporność – diagnostyka

5. Do jakich chorób może prowadzić insulinooporność?

  1. 6. Insulinooporność – leczenie
  2. 7. Dieta dla osób z insulinoopornością
  3. 8. Aktywność fizyczna dla osób z nadwagą i otyłością – redukcja tkanki tłuszczowej i ochrona przed insulinoopornością
  4. 9. Insulinooporność a ciąża

Czym jest insulinooporność?

Insulina to hormon, który wytwarzany jest w trzustce, a dokładniej w komórkach beta wysp Langerhansa. Jest to bardzo ważny związek anaboliczny, który bierze udział w metabolizmie głównie węglowodanów, ale również białek i tłuszczy. Do najważniejszych zadań insuliny należą:

  • regulacja poziomu glukozy we krwi (obniżenie poziomu cukru we krwi do prawidłowego, a wzrost jego stężenia w komórkach, które dzięki temu mają energię do przeprowadzania procesów metabolicznych),
  • udział w przetwarzaniu węglowodanów w tłuszcze,
  • zwiększenie syntezy białek (dostarcza pojedynczych aminokwasów).

Kiedy pojawia się spadek wrażliwości tkanek na działanie insuliny mówi się o rozwoju insulinooporności. Stan ten niesie za sobą wiele zaburzeń metabolicznych do których można zaliczyć:

  • wzrost produkcji glukozy w wątrobie,
  • spadek wychwytu cukru przez tkanki obwodowe,
  • zaburzenia w przemianie tłuszczów (we krwi krąży więcej wolnych kwasów tłuszczowych),
  • zwiększenie produkcji insuliny w trzustce (hiperinsulinemia).

W początkowej fazie rozwoju insulinooporności zwiększone ilości insuliny we krwi wykorzystywane są na pokrycie zapotrzebowania organizmu, jednak gdy stan ten się przedłuża wewnętrzne mechanizmy samoregulujące zaczynają zawodzić.

Wtedy zazwyczaj pacjent trafia do lekarza i diagnozuje się u niego stan przedcukrzycowy, cukrzycę typu 2 lub też schorzenia sercowo – naczyniowe (nadciśnienie tętnicze, zwiększony poziom cholesterolu i trójglicerydów we krwi, itd.).

Insulinooporność nie występuje jako odrębna choroba. Stanowi natomiast część tzw. zespołu metabolicznego.

Oznacza to, że u danego pacjenta obserwuje się obniżoną wrażliwość tkanek na insulinę, a oprócz tego diagnozuje się również m.in.

otyłość, nadciśnienie tętnicze, zwiększony poziom cholesterolu we krwi oraz poziom glukozy na czczo równy bądź wyższy od 100 mg/dl. Co ważne wszystkie te zaburzenia, zgodnie z definicją zespołu metabolicznego są ze sobą ściśle powiązane.

Przyczyny insulinooporności

Insulinooporność stawiana jest obok nadwagi i otyłości. Dotyczy to głównie osób z dużą ilością tkanki tłuszczowej, która gromadzony jest wewnątrz jamy brzusznej. Ten tzw. “tłuszcz trzewny” jest aktywny hormonalnie i produkuje hormony działające przeciwstawnie w stosunku do insuliny.

Tkanka tłuszczowa trzewna ma ponadto ma zdolność uwalniania do krwi wolnych kwasów tłuszczowych (WKT). Kiedy ilość WKT jest zbyt wysoka organizm wykorzystuje je jako źródło energii zamiast glukozy. Prowadzi to do ograniczenia jej metabolizmu w tkankach i wzrostu jej poziomu we krwi. Dla zbilansowania tych procesów trzustka zaczyna produkować coraz więcej insuliny.

Pojawiają się również doniesienia, że insulinooporność ma podłoże genetyczne, kiedy to trzustka produkuje insulinę o nieprawidłowej budowie.

Przede wszystkim jednak o obniżonej wrażliwości tkanek na insulinę mówi się w kontekście zaburzenia współistniejącego z takimi jednostkami chorobowymi jak: nadczynność i niedoczynność tarczycy, nadciśnienie, akromegalia, marskość wątroby, niewydolność serca, nerek, nadczynność kory nadnerczy i itp.

Istnieje również wiele czynników ryzyka, które sprawiają, że wrażliwość na insulinę jest znacznie obniżona. Na niektóre z nich jak wiek (osoby starsze) czy płeć (mężczyźni) nie mamy wpływu, ale warto zastanowić się nad pozostałymi:

  • nadwaga i otyłość, głównie nadmierna ilość tkanki tłuszczowej brzusznej – im komórki tłuszczowe są większe tym więcej produkują i uwalniają do krwi substancji sprzyjających niewłaściwej odpowiedzi tkanek na działanie insuliny m.in. leptyny, wisfatyny, IL-6, TNF-alfa;
  • niska aktywność fizyczna bądź jej brak,
  • niewłaściwa dieta – do błędów żywieniowych sprzyjających insulinooporności można zaliczyć m.in. wysokokaloryczne, obfite posiłki, rezygnację ze śniadań, zbyt mało błonnika w diecie, spożywanie tłuszczów trans, potraw smażonych, napojów słodzonych i słodyczy (węglowodany proste),
  • sięganie po używki – alkohol i papierosy,
  • ciąża
  • przyjmowanie niektórych leków, m.in. tabletek antykoncepcyjnych, diuretyków tiazydowych i pętlowych, glikokortykosteroidów czy też blokerów kanałów wapniowych stosowanych w leczeniu nadciśnienia.

Objawy insulinooporności

Objawy insulinooporności są bardzo niespecyficzne. Nic dziwnego, że osoby zmagające się z problemem są późno diagnozowane. Często jako przyczyn gorszego samopoczucia doszukuje się innych zaburzeń. Do najczęstszych objawów insulinooporności zaliczyć można:

  • senność po posiłku w ciągu dnia i problemy ze snem w nocy,
  • współistnieje nadciśnienie tętnicze, zwiększone stężenie kwasu moczowego i hipertriglicerydemię,
  • zmęczenie, rozdrażnienie, zaburzenia koncentracji,
  • częste bóle głowy,
  • napady “wilczego głodu” występujące po posiłkach,
  • ogromny apetyt na słodycze,
  • nadmierną potliwość,
  • łatwe przybieranie na wadze,
  • ogromne trudności w redukcji masy ciała, mimo diety oraz zwiększonej aktywności fizycznej.

Dwa ostatnie podpunkty są bardzo charakterystyczne dla mechanizmu insulinooporności. Wysoki poziom insuliny, hormonu budulcowego, sprawia że tkanki i komórki ulegają ciągłemu wzrostowi, a dodatkowo wzmaga ona apetyt.

Leia também:  Ile Kosztuje Moje Leczenie Nfz?

Nadmierny poziom insuliny to również zbyt niska ilość glukagonu, hormonu o działaniu przeciwstawnym do insuliny.

Kiedy jest go zbyt mało nie zachodzi proces pozyskiwania energii w tłuszczów, co dodatkowo utrudnia redukcję masy ciała.

Insulinooporność – co to jest, przyczyny, objawy, skutki, leczenie, dieta

Insulinooporność – diagnostyka

Nie ma określonych standardowych badań, które w prosty sposób wskazałyby na insulinooporność u pacjentów.

Najczęściej wykonuje się oznaczenia laboratoryjne mające na celu określić poziom cukru we krwi. Zalicza się do nich oznaczenie glukozy na czczo oraz doustny test obciążenia glukozą (OGTT).

Służą one jednak potwierdzeniu stanu przedcukrzycowego bądź cukrzycy typu 2 nie zaś samej insulinooporności.

Aby wiedzieć czy mamy do czynienia z insulinoopornością można skorzystać z następujących metod diagnostycznych:

  • Metoda klamry metabolicznej (referencyjna leczy wykorzystywana głównie w badaniach naukowych) – Polega na jednoczesnym podawaniu pacjentowi w kroplówce glukozy i insuliny. Ilość podawanej     insuliny jest stała, modyfikuje się jedynie ilość glukozy.
  • Metoda HOMA (Homeostatic Model Assessment) – Polega na wyliczeniu wskaźnika (HOMA-IR) na podstawie stężenia glukozy i insuliny oznaczonych u pacjenta rano na czczo. Norma HOMA-IR wynosi 1. Natomiast wartość HOMA-IR powyżej 2,5 świadczy o insulinooporności. Niestety wynik ten może być zaburzony u chorych na cukrzycę.
  • Doustny test tolerancji glukozy (OGTT) uzupełniony o oznaczenie stężenia insuliny – Po wypiciu roztworu zawierającego 75 g glukozy bada się stężenie cukru i insuliny po 120 minutach. Wynik ten zestawia się z oznaczeniami wykonanymi na czczo. Badanie to służy do oznaczenia insulinowrażliwości (insulin sensitivity).
  • Oznaczenie stężenia peptydu C – wydzielany jest on wraz z insuliną w tych samych komórkach trzustki. Kiedy wzrasta poziom insuliny to również i peptydu C. Jest to charakterystyczne u osób z insulinoopornością oraz cukrzycą typu 2.

Do jakich chorób może prowadzić insulinooporność?

U osób z insulinoopornością na początku oznacza się prawidłowy poziom cukru we krwi i bardzo wysoki poziom insuliny. Związane jest to ze zwiększoną produkcją hormonu przez trzustkę, w celu przezwyciężenia oporu tkanek na jego działanie.

Trzustka zmuszana jest do ogromnego wysiłku i z czasem wyczerpują się jej właściwości wydzielnicze. Wtedy dochodzi do wzrostu poziomu cukru we krwi najpierw po posiłkach, a później niezależnie od nich. Na tym etapie mówi się już o stanie przedcukrzycowym lub cukrzycy typu 2.

Często zachodzi również konieczność podawania insuliny z zewnątrz.

  • Cukrzyca typu 2 – chcesz wiedzieć więcej? Przeczytaj artykuł >>
  • Przede wszystkim insulinooporność prowadzi do cukrzycy typu 2, ale jakie inne problemy zdrowotne może powodować?
  • Zespół policystycznych jajników – wpływ insuliny na jajniki powoduje produkcję w nich męskich hormonów płciowych, co u kobiet ze skłonnością genetyczną zwiększa ryzyko rozwoju choroby.
  • Niealkoholowe stłuszczenie wątroby – pojawia się w przebiegu insulinooporności, ale również samo może ją wywoływać.
  • Miażdżyca – co ma związek z zaburzeniami gospodarki lipidowej. Stwierdza się również inne choroby układu sercowo – naczyniowego.

Insulinooporność – leczenie

W leczeniu insulinooporności bardzo ważne jest leczenie niefarmakologiczne. Zadbanie o masę ciała, zmiana diety, wprowadzenie regularnej aktywności fizycznej oraz rezygnacja z używek (alkohol, papierosy) mają ogromny wpływ na poprawę wrażliwości na insulinę.

Ponadto należy regularnie wykonywać badania, które pozwolą na wczesnym etapie wykryć zaburzenia gospodarki węglowodanowej.

Osoby z insulinoopornością powinny zawsze zgłaszać lekarzom swój problem, ponieważ leki stosowane w innych schorzeniach mogą pogłębiać ich problemy z wrażliwością komórek na insulinę.

Chodzi tutaj głównie o sterydy, niektóre farmaceutyki stosowane w leczeniu nadciśnienia oraz doustną antykoncepcję hormonalną. Lekiem stosowanym w leczeniu insulinooporności jest metformina. Rekomendowana jest ona jednak dla pacjentów do 60. roku życia z otyłością II stopnia oraz u kobiet po przebytej cukrzycy ciążowej.

Diabetyk24

Termin insulinooporność robi ostatnio zawrotną „karierę” w mediach.

Trudności z redukcją masy ciała, ciągłe zmęczenie, męcząca senność, napady wilczego głodu, problemy z zajściem w ciążę, wahania nastroju – przypisywane są właśnie małej wrażliwości na insulinę.

Choć insulinooporność nie jest uznawana za samodzielną jednostkę chorobową, bez wątpienia stanowi duży problem medyczny, wchodzi w skład zespołu metabolicznego i może skutkować rozwojem cukrzycy ciążowej, cukrzycy typu 2 oraz chorób układu krążenia.

Zjawisko insulinooporności do niedawna znane było głównie diabetykom z cukrzycą typu 2., obecnie zaburzeniem tym interesuje się wiele osób zdrowych, szczególnie młodych kobiet, które mają problemy z masą ciała.

Bo faktycznie istnieje duża zależność pomiędzy małą wrażliwością na działanie insuliny a nadmiarem tkanki tłuszczowej. Niemniej trzeba sobie zdawać sprawę, że problem insulinoopornością znacznie wykracza poza kwestię szczupłej sylwetki.

Jest to zaburzenie, które może doprowadzić do poważnych chorób przewlekłych. A walka z insulinoopornością do łatwych niestety nie należy.

Czym jest insulinooporność?

Insulinooporność definiowana jest jako obniżona wrażliwość tkanek (głównie komórek mięśniowych, tłuszczowych i wątroby) na działanie insuliny.

Insulina to hormon budulcowy, który bierze udział w metabolizmie węglowodanów, tłuszczów i białka. Dzięki insulinie energia z posiłków może z krwiobiegu przedostać się do komórek.

W ten sposób poziom tej energii (glukozy) we krwi obniża się, a rośnie w komórkach, czyli je odżywia.

Kiedy komórki zaczynają być obojętne na insulinę, organizm walczy z tym poprzez wydzielanie coraz większych ilości hormonu. To właśnie ta trwająca przez dłuższy czas nadprodukcja insuliny ma daleko idące konsekwencje dla naszego samopoczucia i zdrowia.

Insulinooporność łączona jest z tzw. tkanką tłuszczową trzewną. Jest to tłuszcz, który gromadzi się wewnątrz jamy brzusznej, otłuszczający organy wewnętrzne.

Nawet osoby, które wyglądają na szczupłe i które mają prawidłową masę ciała mogą mieć nadmiar tłuszczu wewnętrznego. A ten jest bardzo niebezpieczny, ponieważ jest aktywny hormonalnie, m.in. produkuje hormony o działaniu przeciwstawnym do działania insuliny.

Ale nie tylko, insulinoporność prowadzi także do nadmiaru kwasów tłuszczowych w organizmie, stąd –osoby mające obniżoną wrażliwość tkanek na insulinę zwykle mają także nieprawidłowe stężenie cholesterolu i trójglicerydów oraz podwyższone ciśnienie tętnicze.

Stąd insulinooporność twiększa ryzyko nie tylko cukrzycy typu 2, ale też chorób układu krążenia i jest jedną ze składowych zespołu metabolicznego.

Objawy insulinooporności

Insulinooporność mogą u siebie podejrzewać osoby z nadwagą i otyłością, choć nadmierna masa ciała nie jest tożsama z tłuszczem trzewnym. Tak samo jak szczupła sylwetka nie gwarantuje, że nie mamy otłuszczonych organów wewnętrznych. Objawy insulinooporności są niespecyficzne, o zbyt małej wrażliwości na insulinę może świadczyć:

  • Łatwe przybieranie na wadze, w szczególności tycie w okolicy talii,
  • Trudności ze schudnięciem mimo ograniczeń dietetycznych oraz zwiększonej aktywności fizycznej,
  • Senność pojawiająca się po posiłkach,
  • Ciągłe zmęczenie,
  • Napady „wilczego głodu”, szczególnie po posiłkach,
  • Trudny do opanowania apetyt na słodycze,
  • Wzmożona potliwość.

Insulinooporność – co to jest?

Strona główna » Porady dietetyka – propozycje suplementów » Insulinooporność – co to jest?

Data dodania: 04-10-2019  

Po krótce, insulinooporność, to nic innego jak mała wrażliwość tkanek na działanie insuliny. Może być obecna mimo pozornie prawidłowego poziomu glukozy we krwi. Insulina jest hormonem, odpowiedzialnym za regulację poziomu cukru we krwi.  

Dlaczego aktualnie kładzie się tak duży nacisk na wczesną diagnozę insulinooporności? Ze względu na powikłania, jakie mogą wynikać z nieleczonej, zaburzonej gospodarki insuliną.

Stan ten może doprowadzić do rozwoju cukrzycy typu 2. Niestety to nie jedyne zagrożenie.

U kobiet, może to być niekontrolowany przyrost masy ciała, bądź rozwinięcie się choroby policystycznych jajników, która może prowadzić do bezpłodności.

PRZYCZYNY

 

Jest ich wiele, ta biologiczna to zaburzenie w transporcie insuliny do komórek wątroby, mięśni i tkanki tłuszczowej.

Bardzo często, ale nie zawsze osoby z insulinoopornością, charakteryzują się specyficzną „oponką” czyli zwiększoną ilością tkanki tłuszczowej w okolicy talii.

Stan ten jest trudny do uchwycenia, ponieważ insulinooporność jest bardzo ciężka w diagnozie.  

Bezpośrednia przyczyna znajduje się w codziennym życiu. Nieprawidłowa ilość posiłków, zbyt duże i obfite porcje, częste pomijanie lub w ogóle rezygnacja ze śniadań. Zbyt mała podaż błonnika również może przyczyniać się, do powstawania insulinooporności.  

Dieta przeciętnego Kowalskiego, obfituje w nasycone kwasy tłuszczowe. Nieświadomi zawartości tłuszczów w produktach przetworzonych, zjadamy ogromne ilości tłuszczy trans. Polska dieta nie należy do najlżejszych.

Tradycyjne potrawy często są smażone, desery po obiadach złożone z cukrów prostych i nasyconych kwasów tłuszczowy, a weekendy zakrapiane alkoholem, co może być dodatkowym czynnikiem ryzyka w powstawaniu insulinooporności.

Leia também:  Rehabilitacja Po Rekonstrukcji Acl Jak Długo?

 

Mechanizm powstawania insulinooporności jest następujący. Ze względu na upośledzony transport insuliny do mięśni, trzustka stara się wyprodukować jej jeszcze więcej. Finalnie ilość insuliny we krwi podnosi się. Mamy wtedy do czynienia z hiperinulinizmem.

Czego efektem będzie, stały przyrost masy ciała, co w konsekwencji może przerodzić się otyłość. Insulina odpowiedzialna jest za rozrost i zwiększanie masy, dodatkowo poprawia łaknienie.

W związku z tym, taka osoba, nie dość, że będzie tyła, zjadając takie same porcje jak wcześniej, to do tego wzrośnie jej apetyt, przez co dużo trudniej będzie zachować jej deficyt kaloryczny. Natomiast w pewnym momencie dochodzimy do ściany, możliwości trzustki się kończą.

Wtedy może pojawić się cukrzyca typu 2.  

Oprócz cukrzycy typu 2, skutkami insulinooporności będzie nadciśnienie tętnicze, które może częściej wystąpić u osób z tą chorobą. Zaburzenia związane z poziomem cholesterolu, które mogą prowadzić do miażdżycy.

Efektem stale zwiększającej się ilości cholesterolu w wątrobie, mogą być problemy związane z jej pracą, długofalowo mogące doprowadzić do niealkoholowego stłuszczenia wątroby. Częściej chorzy zapadają też na dne moczanową, ze względu na wzrastające ilości kwasu moczowego.

Zwiększająca się masa ciała, może powodować problemy ze snem i związane z tym zaburzenia oddychania.  

Nierzadko insulinooporność dotyczy młodych kobiet, starających się o potomstwo. W trakcie rutynowych badań, diagnozowany jest zespół metaboliczny, a razem z nim insulinnoporność.

Jajnik, narażony jest bezpośrednio na nadmiar insuliny, a wtedy produkuje duże ilości androgenów, które mogą doprowadzić do zaburzeń miesiączkowania, zatrzymując owulację i powodując nadmierne owłosienie ciała i trądzik.

Kobiety stosujące antykoncepcje hormonalną, mogą być bardziej narażone na insulinooporność i zaburzenia tolerancji glukozy. Same tabletki antykoncepcyjne, powodują zwiększone wydzielanie insuliny. Mogą też utrudniać leczenie.

DIAGNOZA

 

Wiemy już, jak powstaje insulinooporność, teraz powiemy o tym, jak można ją zdiagnozować. Najlepiej kontrolować obwód talii.

Zbyt duża ilość tkanki tłuszczowej w tym miejscu, może być dla nas sygnałem alarmowym.

Nie jest to jednoznaczna diagnoza, ale może zwrócić naszą uwagę, by rozpocząć diagnostykę laboratoryjną w kierunku insulinooporności i zaburzeń lipidowych.  

Kolejnym etapem, będzie kontrola glukozy we krwi, za pomocą glukometru. Jest to metoda nieinwazyjna, dostępna u lekarza pierwszego kontaktu. Stałą kontrolę umożliwią nam osobiste glukometry, które coraz więcej osób posiada już w domu.  

Badania laboratoryjne, są ostateczną diagnozą, którą może postawić lekarz. Obejmują one nie tylko pomiar stężenia glukozy i insuliny na czczo, ale także tzw. krzywe insulinowe i krzywe glukozowe. Badanie można wykonać na zlecenie lekarza bądź dietetyka, nazywane jest doustnym testem obciążenia glukozą (OGGT).  

Dopiero po pełnej diagnostyce, można stwierdzić, czy pacjent jest chory, czy wymaga farmakoterapii, czy może w jego przypadku wystarczy zmiana stylu życia.

JAK LECZYMY INSULINOOPORNOŚĆ?

 

Najlepszym rozwiązaniem jest dietoterapia oparta o węglowodany złożone oraz aktywność fizyczna. Kluczem do sukcesu w leczeniu tego schorzenia, często bywa aktywność fizyczna.

Jeśli zmniejszymy masę ciała, poziom tkanki tłuszczowej także spadnie, przez co leczenie będzie skuteczniejsze. Każdy wysiłek, z wyłączeniem krótkotrwałego o małej intensywności, będzie doprowadzał do zmniejszenia ilości poziomu insuliny we krwi.

Najważniejsze jest, stopniowe wydłużanie czasu wysiłku, dzięki czemu osiągniemy lepsze rezultaty w procesie leczenia. W niektórych przypadkach konieczne jest włączenie farmakoterapii.  

Kolejnym elementem leczenia jest dieta

Insulinooporność: objawy, dieta, leczenie. Co to jest?

Najpierw jest pośpiech, niezdrowy tryb życia i przypadkowe posiłki – a potem organizm mówi dość.

Twoja masa ciała wariuje, ty jesteś nieustannie zmęczona i senna po wszystkich posiłkach (a szczególnie po tych słodkich – podejrzane!), do tego coraz częściej dopada Cię wilczy głód, aż wreszcie dochodzisz do wniosku, że coś musi być nie tak.

Chcesz dowiedzieć się, co to insulinooporność, bo obiło Ci się o uszy, ale każde źródło mówi co innego. Dlatego zebraliśmy tu dla Ciebie najważniejsze informacje, by insulinooporność i jej objawy przestały być tajemnicą.

Co to jest insulinooporność?

Insulinooporność to zespół metaboliczny, który przejawia się obniżoną wrażliwością organizmu na działanie insuliny, czyli produkowanego przez trzustkę hormonu regulującego poziom glukozy we krwi.

Insulina bierze czynny udział w procesie metabolizmu składników odżywczych (węglowodanów, białek oraz tłuszczów). Jej poziom w organizmie zwiększa się po posiłku, ponieważ małe ilości insuliny są uwalniane do krwi właśnie po jedzeniu.

Dzieje się tak, bo insulina pomaga w transporcie glukozy do komórek – a jak wiemy, glukoza jest dla nich cennym źródłem energii.

Insulinooporność jest stanem, w którym organizm coraz mniej reaguje na wydzielaną z trzuski insulinę, obojętniejąc na jej obecność, czego skutkiem jest coraz większa produkcja tego hormonu, prowadząca do jego zbyt wysokiego poziomu we krwi.

Jakie mogą być przyczyny insulinooporności?

Zastanawiasz się, czy insulinnoporność jest problemem, który Cię dotyczy? Na początku zastanów się, czy któreś z poniższych przyczyn tego zespołu metabolicznego pojawiają się w Twoim życiu:

  • nadwaga i otyłość oraz wynikająca z nich nadmierna ilość tkanki tłuszczowej brzusznej. Dlaczego to tak istotne? Wypełnione komórki tłuszczowe produkują i uwalniają do krwi więcej leptyny, wisfatyny, IL-6 czy TNF-alfa (substancji sprzyjających zaburzeniu odpowiedzi komórek na działanie insuliny) niż puste.
  • niska aktywność fizyczna lub jej całkowity brak;
  • niewłaściwa dieta – szczególnie ta bardzo bogata w węglowodany proste, a także pełna rozmaitych błędów żywieniowych, często występujących obok siebie: wysokokaloryczne posiłki (niekoniecznie o dużej objętości), omijanie śniadań, małe ilości błonnika w diecie, obecność tłuszczów trans, wielu potraw smażonych oraz bogatych zarówno w cukry, jak i tłuszcze słodyczy.
  • sięganie po używki – alkohol i papierosy zdecydowanie nie sprzyjają dobremu zdrowiu;
  • ciąża – w tym okresie zwiększa się predyspozycja do zaburzeń wydzielania insuliny;
  • przyjmowanie leków – wiele tabletek antykoncepcyjnych, diuretyków tiazydowych i pętlowych, glikokortykosteroidów czy też blokerów kanałów wapniowych stosowanych w leczeniu nadciśnienia powoduje stan insulinooporności.

Insulinooporność – objawy, które powinieneś znać

  • problemy z utrzymaniem masy ciała, a szczególnie nadmiar tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha.
  • senność (zwłaszcza po spożyciu posiłku bogatego w węglowodany, słodyczy czy mocno przetworzonej żywności);
  • zmęczenie, chroniczne poczucie znużenia;
  • nadmierna potliwość;
  • utrzymujący się obniżony nastrój, stany depresyjne często będące chorobą towarzyszącą w insulinooporności;
  • problemy z koncentracją, zaburzenia skupienia i trudności w wykonywaniu codziennych prac;
  • powolny lub niemożliwy proces chudnięcia mimo utrzymywania deficytu kalorycznego;
  • widoczny w badaniach podwyższony poziom cukru i trójglicerydów;
  • problemy skórne, np. rogowacenie ciemne skóry;
  • nadmierny apetyt, a także często pojawiające się w insulinooporności objawy pochodne zwiększonego apetytu, np. napady tzw. wilczego głodu po posiłkach węglowodanowych (w szczególności zaś tych bogatych w węglowodany proste), uczucie głodu już ok. godzinę po posiłku.

Pamiętaj: jeśli podejrzewasz u siebie insulinooporność, koniecznie skontaktuj się z lekarzem, by wykonać odpowiednie badania. Nigdy nie diagnozuj się sama – powyższe objawy mogą świadczyć także o innych problemach zdrowotnych.

Diagnostyka

W diagnostyce insulinooporności najczęściej wykorzystywane metody to:

  • Metoda HOMA – polega ona na wyliczeniu odpowiedniego wskaźnika (HOMA-IR) na podstawie stężenia glukozy i insuliny oznaczonych u pacjenta, koniecznie rano i na czczo. Norma HOMA-IR wynosi 1, a już wartość HOMA-IR powyżej 2,5 świadczy o insulinooporności. Warto jednak dodać, że wynik ten może być zaburzony u chorych na cukrzycę.
  • Doustny test tolerancji glukozy (OGTT) uzupełniony o oznaczenie stężenia insuliny – czyli tzw. krzywa cukrowa zestawiona z krzywą insulinową. Badanie wykonuje się poprzez mierzenie stężeń obu substancji po wypiciu roztworu zawierającego 75 g glukozy (tuż przed wypiciem, 60 min po oraz 120 min po). Badanie to służy do oznaczenia insulinowrażliwości.

Insulinooporność a leczenie dietą – czy jest skuteczne?

Lekarze zawsze informują, że w insulinooporności leczenie dietą jest niejednokrotnie bardziej istotne niż wprowadzenie farmakologii. Branie metforminy może pomóc uregulować apetyt, kontrolując wydzielanie insuliny, jednak jeśli mimo tego pacjent nie zmieni swojej diety, efekty nie będą zadowalające.

Kluczowe jest więc uregulowanie masy ciała poprzez dostosowanie diety do insulinooporności, a także wprowadzenie regularnej aktywności fizycznej oraz – co nie mniej ważne – rezygnacja z używek.

Wszystkie te działania w znaczącym stopniu wpływają na poprawę wrażliwości komórek na insulinę i pozwalają przywrócić procesy metaboliczne do normy.

Jak powinna wyglądać dieta w insulinooporności? Proste wskazówki

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*