Choroba bostońska – choroba dłoni, stóp i jamy ustnej – przyczyny, objawy, leczenie

Złe samopoczucie, ból gardła, a dodatkowo gorączka i wysypka na skórze dziecka mogą powodować niepokój u każdego rodzica. Czy powinniśmy zareagować i udać się do lekarza specjalisty?

Choroba bostońska – choroba dłoni, stóp i jamy ustnej – przyczyny, objawy, leczenieSpis treści:

Co to jest bostonka?

Bostonką określa się chorobę, której przyczyną jest zakażenie enterowirusami Coxsackie ienterowirusem 71. Właściwie jest to choroba dłoni, stóp i jamy ustnej (HFMD).

Choroba występuje powszechnie na całym świecie, chorują na nią głównie niemowlęta i dzieci, ale także dorośli. Infekcja zwykle dotyczy rąk, stóp, jamy ustnej (stąd nazwa), a czasami nawet narządów płciowych i pośladków.

Do zachorowania dochodzi najczęściej w wyniku bezpośredniego kontaktu z wydzielinami (śliną, płynem z pęcherzy) lub wydalinami osoby chorej (wirus jest wydalany wraz z kałem), czyli nieprzestrzegania zasad właściwej higieny (choroba brudnych rąk), np.

po wizycie w toalecie, przez kontakt z kałem w trakcie zmiany pieluch, kontakt ze skażonymi przedmiotami i powierzchniami. Wirus może też rozprzestrzeniać się drogą kropelkową.

Na zarażenie są szczególnie narażone dzieci poniżej 7. roku życia, większość osób zakażonych wirusem Coxsackie to dzieci w wieku poniżej 10 lat. Wirus bardzo łatwo się rozprzestrzenia, w związku z tym, często latem i wczesną jesienią, przedszkolach, na obozach letnich mamy do czynienia ze zwiększoną liczba zachorowań. Na zakażenie są też narażeni członkowie rodziny.

Prawdziwą chorobę bostońską wywołują inne enterowirusy – echowirusy. Podobnie jak w przypadku HFMD jednym z objawów jest wysypka, pojawią się ona jednak w innych miejscach: głównie na twarzy, tułowiu, a rzadko na kończynach. W przeszłości zmiany skórne wywołane wirusem Coxsackie A9  nazywano wysypką bostońską, ale nigdy nie była ona synonimem HMFD.

Choroba bostońska – choroba dłoni, stóp i jamy ustnej – przyczyny, objawy, leczenie

Jakie są objawy bostonki?

Objawy bostonki pojawiają się zazwyczaj do około 5 dni od momentu zakażenia. Do początkowych objawów należą:

  • niska gorączka ustępująca zwykle w ciągu 48 godzin,
  • ból gardła,
  • zmniejszony apetyt,
  • złe samopoczucie.

Po około 2–3 dniach na błonie śluzowej jamy ustnej, języku, wokół ust pojawiają się  małe czerwone plamki, które potem przekształcają się w pęcherze.

Niekiedy HFMD towarzyszy zapalenie gardła pod postacią herpanginy (wykwity grudkowo-pęcherzykowe i owrzodzenia, gorączka, ból przy przełykaniu, wymioty).

Plamki i grudki z czasem pojawiają się też na dłoniach (na powierzchniach dłoniowej i podeszwowej) i podeszwach stóp, a niekiedy również na kolanach, łokciach, pośladkach lub okolicy narządów płciowych.

Infekcji mogą towarzyszyć łagodne objawy ze strony układu pokarmowego lub oddechowego.

W wyjątkowych wypadkach, u niektórych pacjentów z HFMD mogą wystąpić komplikacje, które obejmują:

  • zapalenie jamy ustnej związane z bolesnymi owrzodzeniami – ból  może być na tyle silny, że ogranicza przyjmowanie pokarmu i może prowadzić do odwodnienia, szczególnie u małych dzieci;
  • może wystąpić aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (w przypadku zakażenia enterowirusem 71);
  • bardzo rzadko wirus Coxsackie może powodować śródmiąższowe zapalenie płuc, zapalenie mięśnia sercowego i obrzęk płuc.

Bostonka jak rozpoznać?

Klasyczną postać bostonki (HFMD) rozpoznaje się jedynie na podstawie objawów klinicznych i nie wymaga ona potwierdzenia w badaniach laboratoryjnych. W rozpoznaniu i różnicowaniu z innymi chorobami przebiegającymi z wysypką, bierze się pod uwagę wygląd zmian skórnych i ich umiejscowienie.

Bostonka u dzieci

Znaczna część odnotowywanych przypadków dotyczy dzieci poniżej 10. roku życia.

Kształtująca się odporność młodego organizmu oraz nieprawidłowe przestrzeganie higieny niosą duże ryzyko zachorowania.

Największa zakaźność jest w ciągu pierwszego tygodnia, utrzymuje się do czasu zaniku wysypki, dlatego do czasu ustąpienia objawów dzieci nie powinny uczęszczać do żłobków, przedszkoli lub szkoły.

Choroba bostońska – choroba dłoni, stóp i jamy ustnej – przyczyny, objawy, leczenie

Bostonka leczenie

Bostonka ma zwykle łagodny przebieg i ustępuje w ciągu 7–10 dni, bez jakichkolwiek następstw i powikłań. Leczenie polega na łagodzeniu objawów.

Utrzymujący się ból w obrębie jamy ustnej i gorączkę można złagodzić lekami przeciwbólowymi i przeciwgorączkowymi (NLPZ). Można też stosować płyny do płukania jamy ustnej lub aerozole, które znieczulają ból w jamie ustnej.

Chory powinien być dobrze nawodniony. Nie ma potrzeby podawania antybiotyków, ponieważ HFMD jest chorobą wirusową.

Dowiedz się więcej:

“Bostonka – choroba bostońska a choroba dłoni, stóp i jamy ustnej”https://www.medicover.pl/o-zdrowiu/bostonka-choroba-bostonska-a-choroba-dloni-stop-i-jamy-ustnej,6374,n,3707

“Prenatal diagnosis of fetal hemoglobin Lepore-Boston disease on maternal peripheral blood”http://www.bloodjournal.org/content/75/11/2102.short?sso-checked=true

“An outbreak of aseptic meningitis in Podlaskie Voivodeship in 2014″http://psjd.icm.edu.pl/psjd/element/bwmeta1.element.psjd-8a9a979d-5e18-47a3-b230-0ed282c2c496

Bostonka (choroba bostońska, wirus bostoński) – objawy, przebieg, zakaźność i leczenie

Co to jest bostonka i jakie są jej przyczyny?

Bostonka, bądź też choroba bostońska to potoczne określenia choroby dłoni, stóp i jamy ustnej (ChDSU; ang. Hand, Foot and Mouth Disease).

Jest to choroba o etiologii wirusowej, która może być wywołana przez różne szczepy enterowirusów, przy czym najczęściej przez wirusa Coxackie A16 oraz enterowirusa 71.

Choroba ta najczęściej występuje u dzieci w wieku do 10 lat, jednak obecnie coraz częściej dotyczy również starszych dzieci, a nawet osób dorosłych.

Do zakażenia zwykle dochodzi w przedszkolach i szkołach, a więc tam gdzie występują duże skupiska dzieci.

Zdarza się, że choruje cała rodzina, ponieważ jest to choroba, którą dość łatwo jest się zarazić, będąc w bezpośrednim kontakcie z osobą chorobą.

Chociaż obecnie na bostonkę chorują zarówno dzieci, jak i dorośli, to jednak przebieg tej choroby jest zwykle znacznie cięższy u osób dorosłych niż u dzieci.

Nazwa choroby dłoni, stóp i jamy ustnej wzięła się od charakterystycznej lokalizacji wysypki w przebiegu tejże choroby.

Wirusy wywołujące chorobę dłoni, stóp i jamy ustnej przenoszone są drogą fekalno-oralną, jak również poprzez kontakt z wydzielinami dróg oddechowych osób chorych. Dlatego też o bostonce mówi się, że jest chorobą brudnych rąk.

Do zakażenia często dochodzi w wyniku niedostatecznej higieny rąk po skorzystaniu z toalety, bądź też zmianie pieluszki, a następnie przeniesieniu wirusów do jamy ustnej przez dotykanie przedmiotów wspólnego użytku, zabawek, czy jedzenia bez uprzedniego umycia rąk.

Zdarza się również, że zakażenie jest spowodowane bezpośrednimi kontaktem z płynem pęcherzykowym osoby chorej.

Objawy bostonki – jak wygląda bostonka oraz jaki jest przebieg bostonki

Bostonka niekiedy rozpoczyna się od wystąpienia objawów prodromalnych, czyli przepowiadających chorobę. Należą do nich gorączka, ogólne złe samopoczucie oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego w postaci biegunek, wymiotów i/lub nudności.

Objawy te jednak nie występują u wszystkich chorych i zazwyczaj nie mają dużego nasilenia. U większości chorych pierwszymi objawami bostonki jest występowanie stanu podgorączkowego, bądź też niewysokiej (zwykle) gorączki. Ta faza choroby trwa zwykle 1-2 dni.

Jednak w przypadku zakażenia wywołanego wirusem Coxackie A6 oraz w przebiegu herpanginy, gorączka może być wysoka i dłużej się utrzymywać.

Następnie dochodzi do wystąpienia wysypki w postaci pęcherzyków wypełnionych przezroczystym, bądź białawym płynem w obrębie jamy ustnej. Pęcherzyki te dość szybko pękają, a w ich miejsce pojawiają się bolesne owrzodzenia.

Bardzo często ból gardła powoduje niechęć chorego do przyjmowania płynów oraz jakiegokolwiek pożywienia.

Pamiętajmy jednak, że o ile kilkudniowe ograniczenie przyjmowania pokarmów nie będzie miało dużego wpływu na stan zdrowia chorego, to jednak bardzo niebezpieczne w przebiegu bostonki może być odwodnienie.

Poza zmianami w jamie ustnej, wysypka pojawia się również na skórze. Najczęstszymi miejscami jej występowania jest skóra rąk oraz stóp, w tym także wewnętrznej powierzchni dłoni oraz podeszw stóp.

Jednak może się ona pojawiać również w innych lokalizacjach. U niemowląt często występuje w okolicy pieluszkowej.

Najczęściej zmiany skórne nie obejmują owłosionej skóry głowy, jak również rzadko pojawiają się na twarzy.

Wysypka na skórze występuje w postaci plamek, grudek oraz pęcherzyków wypełnionych płynem. Zmiany skórne pojawiające się w przebiegu bostonki zwykle nie powodują świądu, a jeśli już występuje, zwykle nie jest on nasilony. Częściej jednak są one przyczyną bólu i pieczenia. Zmiany skórne zazwyczaj utrzymują się 7-10 dni.

Niekiedy po ustąpieniu zmian skórnych dochodzi do złuszczania skóry na dłoniach i stopach. Ponadto, zdarza się, że po pewnym czasie od ustąpienia zmian chorobowych (zwykle ok. 1,5 miesiąca), pojawiają się zmiany na płytkach paznokciowych w postaci białych linii, bruzd, czy też czasami całkowitego odwarstwiania się paznokcia.

Choroba bostońska – choroba dłoni, stóp i jamy ustnej – przyczyny, objawy, leczenie

Jak długo zaraża bostonka?

Generalnie przyjmuje się, że chory zaraża do momentu zaniku wszystkich zmian wywołanych chorobą. Okres wylęgania choroby to 3-5 dni, natomiast zmiany skórne pojawiają się zwykle w 2.-3. dniu choroby.

Niemniej jednak, wirusy są wydalane z kałem nawet przez 6-10 tygodni od momentu zakażenia, natomiast w wydzielinach z jamy ustnej oraz dróg oddechowych mogą być obecne do 30 dni od momentu zakażenia.

Dlatego też bardzo ważne jest szczególne dbanie o higienę nawet po ustąpieniu oznak choroby.

Ile trwa bostonka u dzieci i dorosłych

Bostonka zarówno u dzieci, jak i u osób dorosłych trwa zwykle 7 dni, w cięższych przypadkach długość jej trwania może się wydłużyć do 10 dni.

Jak leczyć bostonkę?

Bostonka jest chorobą samoograniczającą się, co oznacza, że niezależnie od wdrożenia, bądź zaniechania leczenia, choroba sama przeminie po upływie takiego samego czasu. Leczenie bostonki opiera się jedynie na leczeniu objawowym.

W związku z tym stosowane są leki o działaniu przeciwgorączkowym, przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Na zmiany skórne można również stosować środki odkażające (np. wodny roztwór pioktaniny, oktenidynę).

Jeśli występuje świąd, stosuje się również preparaty przeciwświądowe (pianki o działaniu chłodząco-znieczulającym, pudry osuszające, pudry płynne o działaniu znieczulającym, leki przeciwhistaminowe). Nie zaleca się natomiast stosowania glikokortykosteroidów zarówno w postaci doustnej, jak i zewnętrznej.

Jest to spowodowane tym, że zastosowanie glikokortykosteroidów doustnych na wczesnym etapie choroby, znacznie zwiększa ryzyko ciężkiej postaci choroby.

Należy również pamiętać, że jednym z elementów leczenia jest dbanie o właściwe nawodnienie organizmu, ponieważ ze względu na duży dyskomfort spowodowany występowaniem bolesnych zmian w jamie ustnej, chorzy bardzo często odmawiają przyjmowania napojów oraz pokarmów. W przypadku małych dzieci, dobrym pomysłem może być próba podawania płynów przez strzykawkę.

Leia também:  Jakie Sa Objawy Zapalenia Zyl W Nogach?

Czy przy chorobie bostońskiej można wychodzić na dwór?

Osoba przechodząca bostonkę jak najbardziej może wychodzić na dwór. Warto jednak unikać dużych skupisk ludzi, aby nie narażać innych na zakażenie. Niemniej jednak nie ma przeciwwskazań, aby wyjść na spacer.

Czy można kąpać dziecko przy chorobie bostońskiej?

Nie ma przeciwwskazań, aby kąpać dziecko chorujące na bostonkę.

Powikłania bostonki

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej zwykle nie prowadzi do poważniejszych powikłań. Powikłania po bostonce występują najczęściej w krajach azjatyckich, gdzie dochodzi do epidemii związanych z zakażeniem enterowirusem 71.

Powikłania dotyczą zaburzeń neurologicznych oraz kardiologicznych.

Niemniej jednak w większości przypadków powikłania mogą być związane przede wszystkim z odwodnieniem, które w szczególności jest groźne dla niemowląt i małych dzieci.

Ile razy można zachorować na chorobę bostońską?

Ponieważ bostonka jest wywoływana przez wiele szczepów wirusów, można na nią chorować wiele razy w ciągu życia. Przechorowanie choroby nie daje trwałej odporności.

Jest to spowodowane tym, że pomimo, iż układ odpornościowy miał styczność z wirusem wywołującym chorobę i doszło do wytworzenia pamięci immunologicznej, to jednak pamięć ta dotyczy tylko jednego szczepu wirusa wywołującego chorobę. Jak dotąd, nie jest również dostępna szczepionka przeciwko bostonce.

Jak uchronić się przed chorobą bostońską?

Aby zapobiec zarażeniu bostonką należy przede wszystkim dbać o higienę. Kluczowe jest częste mycie rąk, zwłaszcza po skorzystaniu z toalety, czy też zmianie pieluszki dziecku.

Gdy choruje jeden z domowników należy również pamiętać, aby zadbać o dezynfekcję użytkowanych wspólnie miejsc oraz zabawek.

Ważne jest również ograniczenie ekspozycji na wirusy, a więc zadbanie o to, aby osoba chora pozostała w domu do czasu, kiedy istnieje duże ryzyko, że może zarazić inne osoby.

Piśmiennictwo:

1. Christopher Nassef, Carolyn Ziemer, Dean S. Morrell Hand-foot-and-mouth disease: a new look at a classic viral rash. Current Opinion in Pediatrics, 2015; 27 (4): 486–4912. Bienias W., Gutfreund K., Szewczyk A., Kaszuba A.: Zespół dłoni, stóp i ust, czyli choroba bostońska: etiologia, obraz kliniczny i terapia. Dermatologia Dziecięca 2013, 1 (5): 18-21.

Bostonka (choroba bostońska) – objawy, leczenie

Choroba bostońska, zwana również „bostonką” wywoływana jest przez wirusy. Najczęściej zapadają na nią dzieci, jednak nie omija również dorosłych. Zobacz, czym się objawia i jak ją leczyć. Czy można się przed nią ustrzec?

Bostonka – pierwsze objawy i droga zarażenia

Bostonka” wywoływana jest przez wirusy (wirus bostoński), przenoszone najczęściej drogą kropelkową. Możesz także zarazić się nią poprzez korzystanie ze wspólnych ręczników. Z tego powodu bardzo łatwo o zarażenie się – szczególnie wśród dzieci, zwłaszcza poniżej 10 roku życia.

Szczyt zachorowań przypada na jesień i zimę, kiedy odporność jest obniżona. Choroba bostońska bywa zwana także „chorobą dłoni, stóp i ust”. To właśnie na tych obszarach ciała występuje dość charakterystyczna wysypka.

Krostki pojawiają się nawet po kilku dniach od zarażenia, a ich wystąpienie poprzedzone jest zazwyczaj złym samopoczuciem i brakiem apetytu. Zdarza się także, że owrzodzenie pojawia się na błonach śluzowych jamy ustnej. Objawom czasem towarzyszą także dolegliwości ze strony układu trawiennego.

Wysypka oraz złe samopoczucie i gorączka bywają mylone z objawami innych chorób (np. ospa lub angina – szczególnie, gdy zmiany pojawiają się w jamie ustnej).

Choroba bostońska – choroba dłoni, stóp i jamy ustnej – przyczyny, objawy, leczenie

Choroba bostońska – leczenie i profilaktyka

Charakterystyczne dla bostonki są płaskie i niewielkie grudki, w specyficznym, jasnoróżowym/jasnopomarańczowym kolorze. Tym, co odróżnia chorobę bostońską od innych, jest fakt, że wysypka nie daje żadnych innych objawów, tj.

 swędzenia czy pieczenia. Objawy ustępują zwykle samoistnie w ciągu kilku dni, a choroba nie wymaga specjalnego leczenia. Dla poprawy komfortu chorego można przez kilka dni podawać leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne.

Choroba może być jednak niebezpieczna dla kobiet w ciąży – wirus coxsackie (który powoduje bostonkę) może prowadzić nawet do poronienia. Dlatego lepiej jej zapobiegać. Podstawą jest dbanie o higienę, przede wszystkim zaś częste mycie rąk i regularne pranie dziecięcych ubranek i zabawek.

Uwaga – dopóki na skórze widoczne są grudki, chory zaraża. Dlatego na czas choroby zalecane jest pozostanie w domu. Profilaktyką w tym czasie powinni być objęci wszyscy członkowie rodziny w otoczeniu chorego.

W przeciwieństwie do niektórych innych chorób wirusowych „bostonka” nie uodparnia przed zachorowaniem w przyszłości. Może być wywoływana także przez inne wirusy.

Jak długo trwa bostonka?

Początkowy okres (wylęganie się wirusów) choroby bostońskiej wynosi od 3 do 5 dni, wtedy też bostonka jest najbardziej zakaźna. Choroba bostońska trwa około 2 tygodni.

Bostonka u dzieci

Zakażenie w przypadku dzieci przenosi się przede wszystkim drogą kropelkową. Wirus rozprzestrzenia się szybko. Charakterystyczne pęcherze pojawiające się u chorego, również posiadają wewnątrz wirusy. Chorobę bostońską leczy się objawowo. Nie stosuje się antybiotyków.

Leczenie jest bardzo podobne do leczenia ospy. U dzieci podczas choroby organizm szybko się odwadnia, z powodu bólów w gardle oraz trudności z przełykaniem. Wykwity, które występują podczas choroby, nie swędzą, natomiast bywają uciążliwe gdy występują w jamie ustnej.

U dzieci etapem końcowym będzie złuszczenie naskórka a nawet możliwa jest utrata paznokci.

Jak diagnozować choroby wirusowe powstające na skórze?

Wiele chorób daje bardzo podobne objawy, które ciężko odróżnić. Dlatego nie mając odpowiedniej wiedzy w tym zakresie, nie zawsze będziesz w stanie prawidłowo rozpoznać objawy.

Internet może być pierwszym źródłem informacji, które jednak powinno służyć bardziej zaspokojeniu ciekawości niż samodzielnej diagnozie. Aby zapobiec nieprzyjemnym skutkom braku lub złego leczenia choroby, z każdym nietypowym objawem zgłoś się do dermatologa.

Dermatolog wykona dokładne badania i przeprowadzi wywiad, dzięki czemu objawy i rozwój choroby mogą zostać szybko zażegnane.

Bostonka (choroba bostońska) – jak można się zarazić? Jak leczyć bostonkę?

Bostonka to potoczne określenie choroby wirusowej wywołanej przez wirusy Coxsackie i niektóre enterowirusy. Nazwa choroby nawiązuje do epidemii, która miała miejsce w Bostonie, a jej właściwa nazwa to HFMD (ang.

Hand Foot and Mouth Disease), czyli choroba dłoni, stóp oraz jamy ustnej. Na bostonkę chorują głównie dzieci w wieku szkolnych do 10.

roku życia, jednak czasami odnotowuje się przypadki także u osób dorosłych.

ZOBACZ TEŻ: Odra – choroba zakaźna, która powraca?

Bostonka − jak dochodzi do zarażenia ?

Wirusy wywołujące bostonkę bardzo łatwo się rozprzestrzeniają. By się zarazić, wystarczy podanie ręki lub przytulenie się do osoby chorej, jak i kontakt z przedmiotami, które wcześniej dotykała osoba zarażona.

Wirus rozprzestrzenia się także drogą kropelkową, czyli przez ślinę, kaszel i kichanie.

Do zakażenia bostonką może dojść także przy kontakcie z płynem z pęcherzyków osoby chorej, niedostatecznej higienie rąk po wyjściu z toalety czy nawet podczas zmiany pieluchy u dziecka, ponieważ wirus jest wydalany z kałem.

ZOBACZ TEŻ: Dlaczego różyczka jest niebezpieczna?

Jakie są objawy bostonki ?

Pierwsze objawy bostonki są mało specyficzne i można ją pomylić ze zwykłym przeziębieniem. Objawy pojawiają się dopiero po 3-4 dniach od momentu kontaktu z wirusem. Chory skarży się na złe samopoczucie, brak apetytu, gorączkę lub ból gardła.

Następnie dochodzi do pojawienia się najbardziej charakterystycznego objawu choroby, czyli wysypki, która ma postać pęcherzyków wypełnionych płynem. Wysypka pojawia się w pierwszej kolejności w jamie ustnej i pęcherzyki, które się pojawiają, dosyć szybko pękają i powodują powstawanie nadżerek.

Chory skarży się wówczas na silny ból gardła, który może uniemożliwiać przyjmowanie pokarmów i płynów. 

Oprócz wysypki pojawiającej się w jamie ustnej zmiany pojawiają się także na skórze, głównie na wewnętrznej powierzchni dłoni czy podeszwie stóp.

Wysypka pojawiająca się w wymienionych okolicach ma charakter małych, czerwonych grudek wypełnionych płynem. Zmiany te nie powodują świądu, ale pacjent częściej skarży się na dokuczliwy ból i pieczenie.

Wysypka ma charakter samoograniczający się i zwykle znika samoistnie po 7-10 dniach.

ZOBACZ TEŻ: W jaki sposób objawia się ospa? Profilaktyka i szczepienia

Powikłania po bostonce

Powikłania po bostonce zdarzają się rzadko, jednakże nie należy ich bagatelizować. Mogą wystąpić zaburzenia neurologiczne lub kardiologiczne.

Częściej jednak możemy mieć do czynienia z odwodnieniem organizmu, które jest wynikiem odmawiania przyjmowania płynów przez chorego z uwagi na ból w jamie ustnej.

U małych dzieci odwodnienie jest szczególnie niebezpieczne.

ZOBACZ TEŻ: Szkarlatyna: objawy i leczenie. Jak się nie zarazić?

Rozpoznanie i leczenie bostonki

W momencie wystąpienia pierwszych objawów oraz wysypki, warto zwrócić się do lekarza rodzinnego w celu postawienia właściwej diagnozy i uniknięcia niebezpiecznych powikłań. Bostonka jest chorobą samoograniczającą się o łagodnym przebiegu i trwa zazwyczaj 7-10 dni (niezależnie od tego, czy wdrożymy leczenie, czy nie). 

Leczenie bostonki opiera się głównie na leczeniu objawowym. Lekarz zaleca podawanie leków o działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym i przeciwzapalnym (Apap, Ibuprom, Ibum, Nurofen). Zalecane jest również odkażanie zmian oraz stosowanie preparatów przeciwhistaminowych, jeśli występuje intensywny świąd (Octenisept, Octaseptal, Fenistil).

Do uśmierzenia bólu w jamie ustnej można stosować specjalne spraye lub tabletki do ssania, które uśmierzą ból (Orofar Junior, Cholinex Junior, Tantum Verde, Hascosept). Ważnym elementem leczenia jest stałe nawadnianie organizmu w celu uniknięcia przykrych konsekwencji odwodnienia. W leczeniu nie podaje się antybiotyków, gdyż HFMD jest chorobą wirusową.

 

Dostępność produktów w aptekach w Twojej okolicy sprawdzisz w serwisie KtoMaLek.pl.

Bostonka − profilaktyka

Przechorowanie bostonki nie daje nam trwałej odporności, dlatego choroba ta może zaatakować organizm wiele razy. Z tego powodu bardzo ważna jest profilaktyka choroby bostońskiej. 

Leia também:  Jakie Objawy Cukrzycy U Dziecka?

W celach profilaktycznych zaleca się, aby:

  • dbać o higienę osobistą poprzez częste mycie rąk mydłem,
  • unikać kontaktu z osobami chorymi,
  • dezynfekować przedmioty, miejsca oraz przedmioty, które dotykała osoba zarażona,
  • izolować dzieci, które wykazują objawy bostonki tj. gorączka, wysypka i ból gardła.

ZOBACZ TEŻ: Zapalenie ucha – dolegliwość wieku dziecięcego

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Bostonka – objawy, leczenie, szczepienia | Allecco.pl

Bostonka to dość powszechna choroba o charakterystycznym przebiegu. Najczęściej rozwija się u dzieci w wieku do 10 lat. Czy jest groźna? Jak dochodzi do zarażenia i jak wygląda leczenie tego schorzenia?

1. Czym jest bostonka (choroba bostońska)?

2. Bostonka – objawy

3. Jak dochodzi do zarażenia bostonką?

  • 4. Leczenie bostonki
  • 5. Możliwe powikłania po chorobie
  • 6. Bostonka w ciąży

7. Profilaktyka – czy szczepionka pozwoli uniknąć choroby bostońskiej?

8. Bostonka i choroby do niej podobne

Choroba bostońska, zwana też bostonką, to w rzeczywistości nie jest poprawna nazwa choroby do której się odnosi. Prawidłowe określenie to choroba dłoni, stóp i jamy ustnej (ChDSU). Ze względu jednak na powszechne stosowanie określenia “bostonka” lub “choroba bostońska”, w dalszej części artykułu pozostaniemy przy tym nazewnictwie.

Bostonka to choroba wirusowa. Najczęściej powodowana jest przez wirusy Coxsackie A16, A6 i enterowirusa typu A. Jest to głównie schorzenie wieku dziecięcego. Większość przypadków infekcji zdarza się u dzieci poniżej 10. roku życia. Może jednak dotyczyć również starszych dzieci, nastolatków i osób dorosłych.

Co pewien czas wybuchają epidemie bostonki. Głównie w krajach azjatyckich, choć obserwowano je również m.in. w Stanach Zjednoczonych, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii. Choroba bostońska uważana jest za powszechne schorzenie, a jej objawy utrzymują się zwykle nie dłużej niż 7-10 dni. Choć przebieg zakażenia wydaje się dosyć charakterystyczny, u części pacjentów (np.

cierpiących na atopowe zapalenie skóry) może bardziej odbiegać od normy. Bostonka u dzieci i dorosłych może rozwinąć się o każdej porze roku, najczęściej pojawia się podczas cieplejszych miesięcy – wiosną i wczesnym latem.  Ma zwykle łagodny przebieg, choć u części chorych jest on poważny. Może wiązać się z wystąpieniem różnych powikłań.

Zdarzają się też przypadki śmiertelne.

Pierwsze objawy bostonki to głównie:

  •     złe samopoczucie;
  •     gorączka;
  •     ból gardła;
  •     wysypka bostońska.

Okres inkubacji, czyli czas który mija od momentu zarażenia się wirusem do pojawienia się pierwszych objawów wynosi ok. 3-5 dni. Po 1-2 dniach od wystąpienia gorączki można zaobserwować wysypkę. W typowym przebiegu choroby, zmiany w pierwszej kolejności uwidaczniają się najczęściej wewnątrz jamy ustnej i są dość bolesne.

W dalszej kolejności pojawia się wysypka na dłoniach, podeszwach stóp, a czasem również w okolicy narządów płciowych i na pośladkach. Wysypka bostońska ma charakter plamisto-grudkowych wykwitów o czerwonawym zabarwieniu.

W obrębie jamy ustnej, wykwity mogą przekształcać się w pęcherze, które po pęknięciu tworzą owrzodzenia. Mogą powodować one ból i brak apetytu. Opisany przebieg choroby bostońskiej nie u każdego pacjenta będzie taki sam.

U części chorych można zaobserwować pojawienie się zmian skórnych bez gorączki, bólu gardła i pogorszonego samopoczucia. U niektórych pacjentów, wykwity mogą pokryć łokcie, kolana, a także wystąpić na grzbietowej części dłoni i stóp.

Zmiany w obrębie jamy ustnej, na dłoniach i stopach, a także innych okolicach ciała często są bolesne, choć zwykle nie swędzą. Może się jednak zdarzyć również tak, że pacjent nie odczuwa żadnych nieprzyjemnych dolegliwości. Powszechnym objawem choroby dłoni, stóp i jamy ustnej są też zmiany na paznokciach.

Widoczne staje się odwarstwienie płytki paznokcia. Mogą pojawić się także linie Beau, czyli podłużne, równoległe bruzdy o białej barwie. Należy jednak podkreślić, że zmiany w obrębie paznokci można zauważyć dopiero kilka tygodni po przebytym zakażeniu. Mogą wówczas świadczyć o przebytej chorobie bostońskiej.

Mniej typowy przebieg bostonki u dzieci i dorosłych związany jest z pojawieniem się zmian skórnych nie tylko w obrębie jamy ustnej, dłoni i stóp, ale również na tułowiu i w okolicy narządów płciowych. U małych dzieci poniżej 5. roku życia obserwowano wykwity wybroczynowe.

Choroba bostońska u pacjentów z atopowych zapaleniem skóry (AZS) zwiększa ryzyko pojawienia się nadkażeń. Zmiany skórne widoczne są wówczas w tych okolicach, które są objęte stanem zapalnym związanym z AZS. Nie do końca wiadomo czym to może być spowodowane.

Przypuszcza się, że takie objawy u chorych na AZS mogą wynikać z osłabionej bariery ochronnej skóry.

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej rozprzestrzenia się przez kontakt z wydzielinami lub wydalinami chorego. Bostonkę można określić jako chorobę brudnych rąk, ponieważ typową drogą zakażenia jest droga fekalno-oralna.

Nieprzestrzeganie zasad higieny, rzadkie mycie rąk, częste wkładanie brudnych rąk do buzi przez małe dzieci skutkuje dużą łatwością w rozsiewaniu wirusa. Patogeny rozprzestrzeniają się też drogą kropelkową.

Ze względu na to, że choroba bostońska powodowana jest przez różne szczepy wirusów, jednorazowe jej przechorowanie nie zapewnia odporności w stosunku do innych typów wirusa.

Dostępne dane sugerują, że na rozwój choroby bostońskiej najbardziej narażone są dzieci w wieku do 10 lat. Ryzyko zachorowania jest wyższe w wyniku kontaktu z osobami, które nie dbają w wystarczający sposób o higienę, a także wśród osób, które często przebywają w większych skupiskach.

Nie stwierdzono jednoznacznie powiązania między częstością przypadków bostonki a płcią pacjentów. Niektórzy badacze przypisują większe prawdopodobieństwo zachorowania płci męskiej, choć inni nie widzą takiej zależności. Nie tylko maluchy uczęszczające do żłobka lub przedszkola znajdują się w grupie ryzyka.

Objawy bostonki mogą pojawić się również u dziecka, które ma częsty kontakt z sąsiadami lub przebywa w miejscach, odwiedzanych przez wiele osób.

Bostonka w znaczącej większości przypadków ma łagodny przebieg. Leczenie choroby dłoni, stóp i jamy ustnej polega na łagodzeniu objawów i poprawie komfortu pacjenta. Objawy bostonki trwają zwykle nie dłużej niż 10 dni. W tym czasie układ odpornościowy sam radzi sobie z infekcją.

Choć drobnoustrojem, odpowiedzialnym za rozwój tego schorzenia jest wirus, leki przeciwwirusowe nie są obecnie zatwierdzone ani zalecane w leczeniu. Czego jeszcze nie stosować na bostonkę? Nie zaleca się podawania chorym doustnych antybiotyków, ani glikokortykosteroidów.

Te ostatnie mogą być zastosowane w pojedynczych przypadkach, kiedy choroba ma poważny przebieg.

Bostonka – leczenie opiera się wykorzystaniu leków przeciwgorączkowych i przeciwzapalnych. Ze względu na to, że gorączka w części przypadków może być łagodna i krótkotrwała, nie zawsze istnieje potrzeba wdrożenia tych leków.

Jeśli jednak chcemy podać lek na gorączkę, zaleca się wybór paracetamolu lub preparatów, należących do niesteroidowych leków przeciwzapalnych. U małych dzieci można zastosować paracetamol lub ibuprofen. Dostępne są syropy przeciwgorączkowe, takie jak Pedicetamol i Ibum Forte Pure.

U starszych dzieci można zastosować również kapsułki lub tabletki przeciwgorączkowe.  Leki te nie tylko obniżają podwyższoną temperaturę ciała, ale również łagodzą ból i zapalenie.

Więcej informacji na temat postępowania w leczeniu gorączki u dzieci można znaleźć w artykule: Gorączka u dzieci i niemowląt – kiedy jej nie zbijać?

Ważną informacją jest to, że bolesne zmiany skórne w okolicy jamy ustnej u małych dzieci nie powinny być leczone za pomocą miejscowych preparatów przeciwbólowych.

Takie działanie stwarza ryzyko pojawienia się działań niepożądanych, spowodowanych wchłonięciem się leku przez błony śluzowe do krążenia ogólnego. Bostonka u dorosłych i starszych dzieci może być leczona z wykorzystaniem tych środków.

Zmniejszą ból, zapalenie, a przez to poprawią złe samopoczucie chorych. Powyżej 14. roku życia można zastosować roztwór do płukania jamy ustnej Glimbax. Złagodzi on również uciążliwy ból gardła. Zmiany skórne na błonach śluzowych lub skórze można przemywać fioletem gencjanowym.

Istotnym aspektem leczenia zarówno dzieci jak i osób dorosłych jest dbanie o odpowiedni poziom nawodnienia i odżywienia. Przyjmowanie chłodnych napojów może łagodzić odczuwany ból i dyskomfort.

Powikłania które mogą wystąpić po chorobie bostońskiej to m.in. ciężkie odwodnienie. Jest to najczęstsze powikłanie związane z chorobą dłoni, stóp i jamy ustnej. Wynika ono przede wszystkim z osłabionego apetytu chorych. Bolesne zmiany w obrębie jamy ustnej, czasem również nadżerki i owrzodzenia zdecydowanie zmniejszają chęć przyjmowania posiłków.

Można wówczas wspomagać organizm przyjmując wysokoenergetyczne i wysokoodżywcze preparaty, takie jak Nutridrink lub Resource Protein. Mogą one zastępować posiłki podczas choroby. Dzieci powyżej 1. roku życia mogą przyjmować Nutrikid Multi Fibre. Produkty te zaleca się podawać po wcześniejszym schłodzeniu.

Będą lepiej tolerowane przez chorych i mogą przynieść im ulgę w bólu.

Kolejne poważne powikłanie to zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Powikłania neurologiczne, płucne lub związane z układem krążenia uważane są za przypadki ciężkiego przebiegu bostonki.

Zapalenie mięśnia sercowego, poważne zapalenie płuc lub wspomniane już zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych to rzadkie komplikacje choroby dłoni, stóp i jamy ustnej. Częściej pojawiają się u osób dorosłych. Sam przebieg bostonki u dorosłych jest zwykle bardziej poważny niż u dzieci.

Jak dotąd, nie zaobserwowano aby wirus powodujący bostonkę wywoływał trwałe następstwa w organizmie chorych. Nawet jeśli u pacjenta pojawiają się zaburzenia neurologiczne, ustępują one w krótkim czasie po infekcji.

Nie do końca poznany jest wpływ, jaki wywiera wirus wywołujący bostonkę na kobietę ciężarną. Najbardziej niebezpieczne wydaje się zarażenie chorobą bostońską w pierwszym lub trzecim trymestrze ciąży.

Infekcja wirusowa w początkowym okresie ciąży może prowadzić do rozwoju wad u płodu i komplikacji ciążowych. Istnieje ryzyko poronienia, które jest jednak dość niskie. Wirus z łatwością przedostaje się przez łożysko do dziecka.

U noworodków zakażonych bostonką w bardzo rzadkich przypadkach rozwija się ciężka choroba, która może okazać się śmiertelna. Kobieta ciężarna, u której zdiagnozowano bostonkę powinna przebywać pod stałą kontrolą lekarza.

Leia também:  Suv Ford Manual cor Prata com final da placa 9,0

Jeśli do infekcji dochodzi krótko przed rozwiązaniem, zwiększa się ryzyko komplikacji okołoporodowych. W większości przypadków, nie wydaje się jednak, aby bostonka w ciąży wiązała się z wysokim ryzykiem dla matki, ani dla dziecka.

Ze względu na fakt, że wirus bostoński łatwo przenosi się drogą fekalno-oralną i drogą kropelkową, za najlepsze metody profilaktyki uważa się:

  • częste mycie rąk po zmianie dziecku pieluszki i korzystaniu z toalety;
  • przestrzeganie podstawowych zasad higieny, takich jak niekorzystanie z tych samych sztućców lub kubków przez różne osoby;
  • izolowanie chorych jak najszybciej od momentu podejrzewania bostonki;
  • częstą dezynfekcję zabawek i powierzchni użytkowanych przez dzieci.

Nie została wprowadzona na rynek szczepionka, która skutecznie chroni przez bostonką. Prowadzone są jednak liczne badania nad takim preparatem. Szczepionka pozwoliłaby uniknąć choroby, gdyby obejmowała kilka najczęstszych szczepów wirusów, odpowiedzialnych za rozwój bostonki. Szczepionka przeciwko pojedynczemu szczepowi wirusa nie zapobiegnie chorobie, wywołanej przez inny szczep.

Bostonka może być mylona z ospą wietrzną. Obie choroby wywoływane są przez wirusy i w obu pojawia się wysypka. Różnicą jest jednak umiejscowienie zmian. W przypadku ospy, pojawia się wysypka na rękach, nogach, tułowiu i głowie. Jest zwykle bardzo swędząca.

Z czasem przekształca się w strupki, które nie występują przy bostonce. Inną, podobną chorobą wirusową jest też trzydniówka. Jej charakterystycznym objawem jest nagła i wysoka gorączka, która mija w okolicach 3. dnia. Po niej, na ciele dziecka można zauważyć bladoróżową, drobną wysypkę, ustępującą pod uciskiem.

Trzydniówka trwa najczęściej 4-5 dni. Zwykle pojawia się u maluchów do 2. roku życia, a choroba dłoni, stóp i jamy ustnej u dzieci do 10. roku życia. Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej może być też mylona z alergicznymi chorobami skóry i innymi schorzeniami.

W razie wątpliwości, lekarz może zlecić wykonanie odpowiednich badań, umożliwiających potwierdzenie lub wykluczenie bostonki.

Więcej na temat ospy wietrznej u dzieci możesz przeczytać w artykule: Ospa wietrzna u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie.Bostonka to najczęściej choroba samoograniczająca się o łagodnym przebiegu.

Szybka izolacja chorych i wdrożenie odpowiedniego leczenia pomoże zmniejszyć rozprzestrzenianie się wirusa i poprawić komfort pacjentów.

Najlepszą metodą zapobiegania infekcji jest przestrzeganie zasad higieny i częste mycie rąk.Piśmiennictwo:

  1. Kua J.A., Pang J., The epidemiological risk factors of hand, foot, mouth disease among children in Singapore: A retrospective case-control study, 2020, 15(8):e0236711. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0236711.
  2. Repass G.L., Palmer W.C., Stancampiano F.F., Hand, foot, and mouth disease: identifying and managing an acute viral syndrome, Cleveland Clinic Journal of Meidicne, 2014; 81: 537–543.

Kto dla Was pisze?

Ekspert allecco.pl o sobie: Nazywam się Dominika Pagacz-Tokarek. Bycie farmaceutą to dla mnie nie tylko zawód, ale przede wszystkim możliwość niesienia pomocy innym w zakresie zdrowia. Aby robić to coraz lepiej, ciągle się uczę i doszkalam. W wolnym czasie czytam książki i układam puzzle. Lubię też aktywnie spędzać czas w gronie rodzinnym.

Artykuł nie stanowi porady medycznej, ani opinii farmaceuty lub dietetyka dostosowanej do indywidualnej sytuacji pytającego.

Uzyskane informacje stanowią jedynie generalne zalecenia, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do stosowania określonej terapii, zmiany nawyków, dawkowania produktów leczniczych, itp.

Przed podjęciem jakichkolwiek działań mających wpływ na życie, zdrowie lub samopoczucie należy skontaktować się z lekarzem lub innym specjalistą, w celu otrzymania zindywidualizowanej porady.

Masz pytania? Napisz po bezpłatną poradę: [email protected]

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej. HFMS/HFMD – czy wiemy o co chodzi?

HFMD zazwyczaj występuje jako samoograniczająca się choroba przebiegająca z gorączką, stosunkowo złym samopoczuciem oraz występowaniem bardzo charakterystycznych krost, wręcz pęcherzy na błonie śluzowej jamy ustnej (a czasem także wokół ust, na twarzy), na skórze rąk i podeszwach stóp. Grudkowa osutka może być zlokalizowana także na skórze innych części ciała, np. na pośladkach lub na tułowiu.

Niekiedy zespołowi HFMS/HFMD towarzyszą: ból brzucha, niestrawność, brak apetytu czy zapalenie gardła, pod postacią herpanginy. W zależności od tego, jaki wirus wywołuje chorobę, jej przebieg może nieco się różnić.

Większość innych chorób zakaźnych, objawiających się wysypką, omija charakterystyczne dla HFMD  lokalizacje. W dziwacznej na pierwszy rzut oka nazwie choroby jest zatem zawarta najcenniejsza podpowiedź diagnostyczna…

Profesjonalne piśmiennictwo nie stosuje nazwy choroba bostońska. Nie obejmuje jej również Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób ICD-10. Mimo to, określenie jest nadal dość powszechne, nawet wśród lekarzy, choć dotyczy różnych jednostek chorobowych. HFMD klasyfikowany jest jako enterowirusowe pęcherzykowe zapalenie jamy ustnej z wypryskiem.

Chociaż na HFMD najczęściej chorują dzieci poniżej 10. roku życia, to zespół ten może występować również u dzieci starszych, a także u dorosłych np. z obniżoną odpornością.

Co wywołuje HFMD? Przyczyną wystąpienia choroby jest zakażenie enterowirusami, rozprzestrzeniającymi się przez bliski kontakt z osobą zakażoną (drogą kropelkową, przez kontakt z kałem).

Istnieje wiele różnych wirusów należących do tej grupy, w tym – po prostu – enterowirusy i wirusy Coxackie.

Wiele typów wiąże się z objawami choroby, a to, które typy dominują, zależy od szerokości geograficznej, w której znajduje się chora osoba.

W Polsce, na szczęście, raczej nie obserwuje się tych “najgorszych”, czyli przede wszystkim enterowirusa 71, który w Azji wiązany jest z poważnymi powikłaniami choroby ze strony ośrodkowego układu nerwowego, płuc i serca. Pojawił się za to w Polsce zupełnie nowy dla nas typ wirusa –  Coxackie A6.

Nasz układ immunologiczny nie zna jeszcze tego wirusa, więc nie jesteśmy uodpornieni, a zatem możemy spodziewać się częstszych ognisk epidemii w żłobkach, przedszkolach oraz częstszych przypadków choroby u starszych dzieci, a także – możemy – jako rodzice zarazić się od swoich dzieci i przejść pełnoobjawową chorobę – nawet gorzej ją znosić, niż nasze dzieci.

Pierwsze objawy HFMD występują zazwyczaj od 3 do 6 dni od momentu kontaktu z wirusem. Początkowo obserwuje się gorączkę, złe samopoczucie, zmniejszenie łaknienia oraz ból gardła.

Gorączka zazwyczaj nie jest wysoka i ustępuje w ciągu 48 godzin.

Bolesne zmiany w obrębie jamy ustnej pojawiają się jeden lub dwa dni po wystąpieniu gorączki i zwykle obejmują język, podniebienie oraz błonę śluzową policzków.

Może dojść do odwodnienia, ponieważ znaczny dyskomfort utrudnia spożywanie posiłków i napojów.

Następnie pojawia się osutka, zazwyczaj na powierzchniach dłoniowych rąk oraz podeszwach stóp, a także czasami na skórze pośladków oraz okolicy narządów płciowych.

Zmiany skórne najczęściej przyjmują postać pęcherzyków otoczonych zmienioną rumieniowo skórą, jednak mogą to być także małe, czerwone plamki, grudki, skupiska pęcherzyków, a nawet pęcherze. Zmianom skórnym nie towarzyszy świąd, jednak są one bolesne.

W większości przypadków objawy ustępują samoistnie bez jakichkolwiek następstw i ryzyka powikłań w ciągu około 2 do 3 tygodni.

Ciężka postać HFMD jest zazwyczaj związana z bezpośrednim zakażeniem ośrodkowego układu nerwowego (OUN) i należy ją odróżnić od ciężkiego odwodnienia, do którego może dojść w związku z przyjmowaniem niedostatecznej ilości pokarmów i płynów oraz opóźnionym zgłoszeniem się do lekarza.

Zakażenie przenosi się przez bezpośredni kontakt z wydzielinami lub wydalinami – „choroba brudnych rąk”. Zakaźność utrzymuje się do czasu zaniku osutki, ale w kale wirusy mogą być wydalane nawet przez kilka tygodni. 

Przebycie HFMD nie zapewnia odporności, gdyż zespół ten wywołują różne wirusy. Przestrzeganie zasad higieny jest jedyną drogą do uniknięcia zakażenia.

Po ustąpieniu zmian skórnych czasem obserwuje się łuszczenie skóry na dłoniach i stopach. Po zakończeniu choroby zdarzają się także zmiany na paznokciach.

Zmiany te pojawiają się zwykle późno, bo średnio 1,5 miesiąca po przebyciu choroby. Prawidłowe paznokcie odrastają w ciągu 6-12 miesięcy.

U większości chorych na HFMD leczenie przebiega w warunkach ambulatoryjnych i polega wyłącznie na postępowaniu objawowym. Obecnie nie ma skutecznych leków przeciwwirusowych.

Podstawowym celem jest utrzymanie odpowiedniego nawodnienia i odżywienia – pomocne w tym może być podawanie zimnych płynów, karmienie strzykawką oraz stosowanie ogólnoustrojowych leków przeciwbólowych.

W przypadku nadkażeń bakteryjnych stosuje się antybiotyki miejscowo lub doustnie/dożylnie – w zależności od nasilenia zmian bakteryjnych i zaleceń lekarskich.

Objawy niepokojące, które wymagają pilnej konsultacji lekarskiej i niejednokrotnie leczenia szpitalnego, to przede wszystkim brak możliwości pojenia dziecka.

O ile brak apetytu i odmowę jedzenia można wybaczyć to notoryczna odmowa picia może szybko prowadzić (szczególnie przy gorączce) do odwodnienia. Ponadto, będą to też objawy neurologiczne, np.

: zaburzenia świadomości, drgawki, zaburzenia równowagi, nadmierna senność i trudności z wybudzaniem dziecka, a także pojawienie się zmian wysypkowych, które nie bledną po uciśnięciu. Aby upewnić się, czy dana zmiana blednie czy nie, można wykonać tzw.

test szklanki, czyli przycisnąć przezroczysty przedmiot do skóry i przekonać się czy pod uciskiem zmiany znikają. Plamki, które nie znikają pod uciskiem świadczą o wybroczynowym charakterze i mogą być objawem innych poważnych chorób, dlatego taka wysypka zawsze wymaga pilnej konsultacji lekarskiej.

Obecnie trwają prace nad szczepionką przeciw enterowirusom A71 – typem najczęściej wiązanym z poważnymi postaciami choroby.

2019-07-07

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*