Astma a POChP i inne choroby

Astma a POChP i inne choroby

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) i astma bywają mylone ze względu na podobne objawy, zwłaszcza w początkowym etapie rozwoju choroby. Astma i POChP to jednak dwa odmienne schorzenia dotykające układu oddechowego. Różnice między nimi wynikają z przyczyn, przebiegu choroby, a także rokowań. Przybliżamy, jakie cechy różnicują te choroby oraz jak sprawdzić, czy występujące objawy dotyczą astmy, czy POChP.

Co to jest POChP i astma – podobieństwa

Zarówno przewlekła obturacyjna choroba płuc, w skrócie POChP, jak i astma to schorzenia układu oddechowego dotyczące przede wszystkim oskrzeli. To choroby przewlekłe, które utrudniają oddychanie oraz zmniejszają odporność wysiłkową, a tym samym obniżają jakość życia.

Cechą wspólną astmy i POChP jest obturacja, czyli zawężenie światła kanału oddechowego, co wywołuje duszności. Do rozwoju obu chorób dochodzi w wyniku przewlekłej reakcji zapalnej, która jest odpowiedzią na czynniki drażniące błonę śluzową. Czynniki te zwykle są inne w przypadku astmy i POChP. 

Przewlekła obturacyjna choroba płuc oraz astma bywają mylone ze względu na podobne objawy, które różnią się przy nieco bardziej wnikliwej obserwacji. Natomiast przyczyny (czynniki wywołujące stan zapalny), rozwój chorób, a także niektóre objawy oraz rokowania są inne. 

Wspólne objawy występujące u pacjentów chorujących na POChPastmę to:

  • duszności, zwłaszcza po wysiłku;
  • świszczący oddech;
  • kaszel. 

Astma a POChP – różnice wynikające z przyczyn choroby

Przewlekła obturacyjna choroba płuc dotyczy głównie osób starszych. W przypadku POChP czynnikami drażniącymi błonę śluzową oskrzeli są wdychane zanieczyszczenia, przede wszystkim dym tytoniowy. Palenie papierosów stanowi przyczynę rozwoju POChP u ok. 90% pacjentów.  

Astma natomiast jest chorobą o podłożu alergicznym, często występuje u osób, które chorują jednocześnie na atopowe zapalenie skóry. Czynnikiem drażniącym, który wywołuje obturację jest głównie alergen oraz nieprawidłowa (nadmierna) odpowiedź układu immunologicznego. 

POChP czy astma – jak odróżnić objawy?

Różnice między astmą a POChP dotyczą także rozwoju choroby. Astma zwykle rozwija się nagle oraz intensywnie, często we wczesnym dzieciństwie.

Z kolei POChP jest chorobą postępującą, a objawy nasilają się w miarę rozwoju schorzenia oraz występują stale. Przewlekła obturacyjna choroba płuc obejmuje oskrzela mniejsze, prowadzi do zniszczenia miąższu płuc, czyli do rozedmy.

Natomiast astma dotyczy oskrzeli większych, doprowadzając do ich nadreaktywności.  

AstmaPOChP wywołują kaszel oraz duszności, jednak prawidłowo leczona astma może nie powodować objawów. Do zaostrzeń zwykle dochodzi po kontakcie z alergenem. Kaszel jest suchy, męczący i ma charakter napadowy oraz zmienny. Chorzy mogą odczuwać dolegliwości zmieniające się nawet kilka razy w ciągu dnia. 

Natomiast u osób z POChP objawy rozwijają się stopniowo, nasilają się początkowo po wysiłku fizycznym, następnie mają charakter stały. Może pojawiać się poranne odkrztuszanie plwociny

POChP a astma – leczenie i rokowania

POChPastma charakteryzują się występowaniem przewlekłego stanu zapalnego. Z kolei także w tym przypadku zauważa się istotne różnice, przez co w przypadku tych schorzeń stosuje się inne leki przeciwzapalne. W nacieku zapalnym zauważa się przewagę innych grup białych krwinek układu odpornościowego, dlatego kortykosteroidy okazują się skuteczniejsze w przypadku astmy.  

U osób chorujących na astmę stosuje się głównie leki wziewne, które hamują proces zapalny. Natomiast leki rozkurczające oskrzela okazują się pomocne w przypadku zaostrzenia objawów. Z kolei u osób cierpiących na POChP to leki rozkurczające oskrzela odgrywają kluczowe znaczenie. Ich stosowanie ma na celu ułatwienie oddychania oraz poprawę jakości życia.  

Prawidłowe leczenie astmy zwykle pozwala na cofnięcie obturacji. Jest to więc choroba uleczalna, a zmiany powstające w oskrzelach mają charakter odwracalny. Natomiast w przypadku POChP leczenie ma na celu głównie poprawę wentylacji płuc oraz hamowanie rozwoju choroby. To schorzenie, które zwykle wywołuje nieodwracalne zmiany w płucach.    

W Centrum Medycznym Synexus prowadzimy badania nowych leków oraz metod leczenia. Aktualnie nasza oferta skierowana jest także do pacjentów, którzy w wyniku wieloletniego palenia papierosów chorują na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc. Szczegóły dotyczące konsultacji dla pacjentów z POChP dostępne są na naszej stronie.  

lek. Michał Dąbrowski

POChP – charakterystyka, czynniki ryzyka i objawy POCHP

Obturacyjna choroba płuc powszechnie nazywana POChP jest postępującym schorzeniem, które utrudnia przepływ powietrza z płuc. Objawy, które mogą towarzyszyć tej chorobie to kaszel, produkowanie dużej ilości śluzu, duszności i świszczący oddech. Często jednak można zapobiec lub zminimalizować objawy. Występuje wiele czynników, które zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia tej choroby.

POChP – jakie są czynniki ryzyka?

Głównym czynnikiem powodującym obturacyjną chorobę płuc to długotrwałe palenie tytoniu. Im więcej wypalonych papierosów, tym większe ryzyko zachorowania. Zagrożone są także osoby wystawiane na bierne palenie. Inne czynniki ryzyka to:

  • Astma lub przewlekłe choroby dróg oddechowych mogą być czynnikiem zwiększającym rozwój POChP. Palenie wśród osób cierpiących na astmę może jeszcze bardziej zwiększyć ryzyko,
  • Praca w miejscu gdzie występuję dużo pyłów czy chemikaliów. Długotrwałe przebywanie w takich miejscach może podrażniać i rozpalać płuc,
  • Częste infekcje dolnych dróg oddechowych w dzieciństwie,
  • Opary powstałe ze spalania paliw do gotowania i ogrzewania w słabo wentylowanych domach.

Astma a POChP i inne choroby

Zobacz również: Podróżowanie z astmą oskrzelową

POChP – objawy

Na początku objawy obturacyjnej choroby płuc mogą być bardzo łagodne i można je pomylić ze zwykłym przeziębieniem. Symptomy, które najwcześniej mogą się pojawić to:

  • Duszności występujące od czasu do czasu, głównie po wysiłku,
  • Łagodny kaszel.

W odpowiedzi na te objawy możemy zacząć dokonywać małych zmian jak wybieranie windy zamiast schodów czy unikanie aktywności fizycznej. Gdy płuca stają się coraz bardziej uszkodzone, objawy mogą stać się uciążliwe i cięższe do zignorowania. Należą do nich:

  • Świszczący oddech, głównie podczas wydechów,
  • Przewlekły kaszel bez lub ze śluzem,
  • Ucisk w klatce piersiowej,
  • Występują częste przeziębienia, grypa lub inne infekcje dróg oddechowych,
  • Zmęczenie,
  • Nieplanowana utrata masy ciała,
  • Opuchnięte kostki, stopy czy nogi.

Jeżeli występują następujące objawy to konieczna jest natychmiastowa opieka lekarska:

  • Niebieskie lub szare paznokcie i usta wskazujące na niski poziom tlenu we krwi,
  • Problemy z mówieniem i oddychaniem,
  • Szybkie bicie serca.

Nie każda osoba z POChP będzie miała wszystkie wyżej wymienione symptomy, ponieważ niektóre objawy mogą być podobne natomiast nie muszą oznaczać rozwoju tej choroby. Jeżeli masz podejrzenia to najlepszym wyjście będzie wizyta u specjalisty, które pomoże Ci ustalić czy jest to obturacyjna choroba płuc.

Zalecenia dietetyczne w leczeniu astmy i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP)

W roku 2014 zespół ekspertów Światowej Inicjatywy na Rzecz Astmy (GINA, the Global Initiative for Asthma) podał nową definicję tej choroby.

Ich zdaniem, astma jest heterogenną chorobą, zwykle charakteryzującą się przewlekłym zapaleniem dróg oddechowych i występowaniem takich objawów, jak świszczący oddech, duszność, uczucie ściskania w klatce piersiowej i kaszel, o zmiennej częstości i nasileniu, związanych z rożnego stopnia utrudnieniem wydechowego przepływu powietrza przez drogi oddechowe.

Do najczęstszych problemów zdrowotnych występujących u chorych na astmę należą: przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych, otyłość, choroba refluksową przełyku – czy zaburzenia psychiczne.

Dlatego chorzy z ciężką lub trudną do leczenia astmą powinni być dodatkowo konsultowani przez specjalistów w celu weryfikacji rozpoznania, ustalenia właściwego leczenia astmy i chorób współtowarzyszących w tym właściwej dietoterapii.

Leia também:  Carros usados 2005 com Rodas de liga leve

Astma bywa mylona z POCHP

Badania statystyczne wskazują, że 12–50% pacjentów ma postawioną niewłaściwą diagnozę. Najczęściej jest ona mylona z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP). O ile w przypadku astmy objawy mogą rozwinąć się zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, to POChP występuje najczęściej u osób powyżej 40. roku życia.

W POChP występuje zwężenie oskrzeli, powodujące nie tylko – jak w przypadku astmy – utrudniony przepływ powietrza w trakcie wydechu, lecz także wdechu.

Obie choroby możemy także rozróżnić na podstawie tego, że tylko w przebiegu astmy występują świsty, natomiast dla POChP typowa jest przewlekła produkcja plwociny.

Chorzy zmagają się z okresowymi zaostrzeniami, a nasilenie duszności jest większe niż w przypadku astmy.

Astma możne mieć podłoże alergiczne (astma atopowa) lub niealergiczne (nieatopowa astma). W odmianie atopowej jest spowodowana uczuleniem na jeden z alergenów np. kurz, pyłki roślin, sierść czy pierze. Powoduje powstawanie w organizmie przeciwciał dla tego alergenu.

Astmę nieatopową wywołuje zakażenie bakteryjne lub wirusowe, nietolerancja leków niesteroidowych takich jak np. aspiryna. Organizm nie produkuje przeciwciał, wywołujących astmę, ale blokuje układ oddechowy, powodując nieżyty nosa i polipy oraz częste zakażenia układu oddechowego.

Dieta i aktywność fizyczna wspomagają leczenie astmy

Eksperci GINA zalecają podjęcie interwencji niefarmakologicznych w leczeniu astmy, polegające m.

in na wykonywaniu regularnej aktywności fizycznej, stosowaniu zdrowej diety, bogatej w warzywa i owoce oraz normalizacji masy ciała, jak również zmniejszaniu ekspozycji na alergeny wewnątrzdomowe np. roztocza.

 Ich zdaniem, nie ma wskazań do stosowania specjalnych diet, z wyjątkiem chorych uczulonych na określone składniki pokarmowe.

Do czynników ryzyka astmy zaliczono: wdychanie dymu tytoniowego, zanieczyszczenia powietrza pyłkami zawieszonymi oraz dwutlenkiem węgla, alergeny – takie jak pyłki drzew i traw, a także zarodniki pleśni, alergeny pochodzące od domowych zwierząt oraz roztocza kurzu.

Inne czynniki ryzyka to wpływ zimnego powietrza, zbyt intensywny, długotrwały trening fizyczny, stosowanie niektórych leków – zwłaszcza aspiryny oraz beta-blokerów. Czynnikiem ryzyka jest również niewłaściwa, prozapalna dieta bogata w produkty instant i fast food, utwardzane tłuszcze roślinne, słodycze, słodkie napoje, a także czerwone mięso.

Dieta w astmie powinna zawierać  produkty bogate w kwasy omega 3 (tłuste ryby oraz siemię lniane) i magnez (zielone warzywa, orzechy, kasze i płatki zbożowe), a do potraw zaleca się dodawać tzw. naturalne antybiotyki (czosnek i cebulę). Poza tym należy spożywać produkty świeże i w miarę nieprzetworzone.

Dieta w POCHP: należy dostosować kaloryczność do masy ciała

POChP jest częstą chorobą, której można zapobiegać i którą można skutecznie leczyć.

Charakteryzuje się trwałym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe, które zwykle postępuje i wiąże się z nasiloną przewlekłą odpowiedzią zapalną dróg oddechowych i płuc na szkodliwe cząstki lub gazy. Typowymi objawami u pacjentów z POChP są duszność, przewlekły kaszel i przewlekłe odkrztuszanie plwociny.

Najczęściej występującymi czynnikami ryzyka POChP są palenie tytoniu oraz zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego, a także zanieczyszczenia powierza związane z pracą zawodową oraz powietrza w pomieszczeniach zamkniętych.

Także u chorych na POChP często współistnieją inne choroby, takie jak: choroby sercowo-naczyniowe, osteoporoza, zaburzenia depresyjne i lękowe, dysfunkcja mięśni szkieletowych, zespół metaboliczny i rak płuca.

Choroby współistniejące wpływają na ryzyko zgonu i hospitalizacji, dlatego  należy odpowiednio je leczyć.

Dieta chorych z POChP powinna zawierać urozmaicone posiłki, o kaloryczności dostosowanej do masy ciała. Otyłość może nasilać objawy POChP, natomiast u ciężko chorych problemem może być niedobór masy ciała i zmniejszenie  masy mięśniowej.

Nieuzasadnione zmniejszenie masy ciała o 10% w ostatnich sześciu miesiącach lub o 5%, gdy brany jest pod uwagę ostatni miesiąc, wskazuje na występowanie niedożywienia. Stan odżywienia chorego ocenić można za pomocą wskaźnika BMI (Body Mass Index) oraz analizując wahania masy ciała pacjenta w ostatnim czasie.

O niedożywieniu świadczy wartość BMI poniżej 21 kg/m2. Interwencja dietetyczna daje najlepsze rezultaty w początkowym stadium niedożywienia, dlatego wczesne rozpoznanie niedożywienia u pacjentów jest kluczowym działaniem w leczeniu żywieniowym POCHP.

Właściwa dieta nie wyleczy, ale wraz z odpowiednią rehabilitacją – może podnieść jakość życia chorych

Zły stan odżywienia pacjenta związany jest ze specyfiką schorzenia. Zaburzenie uczucia sytości pojawia się u ok. połowy chorych i najprawdopodobniej związane jest z nadmiernym rozdęciem płuc, które powoduje uciskanie przepony na żołądek i tym samym zmniejsza jego objętość, co w konsekwencji powoduje pojawienie się uczucia sytości.

Brak apetytu może być związany z procesem zapalnym w organizmie.

Wysiłek włożony w przygotowanie posiłków, zmiany w oddychaniu, trudność skoordynowania oddychania i przełykania to tylko kilka możliwych powodów występowania duszności podczas spożywania posiłków, zaś wspomniana wcześniej suchość ust wiąże się najprawdopodobniej ze stosowanymi w leczeniu inhalacjami leków i używaniem tlenu.

Przy POCHP zaleca się małe i często podawane porcje jedzenia

Chorym na POChP zaleca się równomierne rozłożenie posiłków w ciągu dnia i stosowanie małych, ale często podawanych porcji. Zmniejszenie masy ciała i tkanki tłuszczowej jest efektem niedostatecznej podaży energii, podczas gdy ubytek masy mięśniowej jest spowodowany zaburzoną gospodarką białkową w organizmie.

W celu poprawy stanu odżywienia i uzyskania przyrostu masy ciała, zaleca się w pierwszej kolejności zwiększenie wartości energetycznej i odżywczej posiłków.

Początkowo działania te powinny opierać się na niewielkich zmianach, bez zaburzania dotychczasowych nawyków pacjenta, np. poprzez zamianę mleka 2% na mleko pełnotłuste, serów chudych na tłuste, etc.

W celu podniesienia wartości energetycznej diety, unikając jednocześnie zwiększania jej objętości, można dodać niewielką ilość oleju roślinnego lub masła na surowo, do gotowych już potraw.

Jeżeli podawana jest zupa lub mięso w sosie, zabielenie ich jogurtem lub mlekiem w proszku podniesie dodatkowo zawartość białka w posiłku. W daniach takich jak pulpety, naleśniki, omlety, to samo uzyskać można poprzez dodanie białka jaja kurzego lub całego jaja.

Ważne jest również spożywanie odpowiedniej ilości mięsa.

Należy też zadbać o włączenie do diety warzyw i owoców, szczególnie papryki czerwonej i zielonej), pomidorów, cytrusów, owoców jagodowych, bananów, śliwek i suszonych owoców, szczególnie ze względu na zawarte w nich w witaminę C i potas. Warzyw kapustnych oraz suchych nasion roślin strączkowych należy unikać wówczas jeśli działają wzdymająco,  co może powodować trudności w oddychaniu.

Leia também:  Wzdęcia brzucha – przyczyny i sposoby na wzdęty brzuch

Produktami szczególnie polecanymi są: mleko i przetwory mleczne, koktajle mleczno-owocowe, soki, chleb pszenny, bułki, masło/margaryny, ser twarogowy, pasty serowe z dodatkami, chude wędliny, zupy zaprawiane mąką i mlekiem, mąką i śmietanką lub mąką utartą na zimno z masłem, krupnik, rosół, ryż, kasza jęczmienna, makarony, chuda cielęcina, kurczak, indyk, dorsz, sandacz, mintaj, pulpety, jaja kurze, potrawki, leniwe pierogi, risotto, masło, oleje roślinne, oliwa z oliwek, papryka (czerwona i zielona), pomidory, buraki, pietruszka, szparagi, szpinak, sałata zielona, drobno starte surówki, gotowane, pieczone ziemniaki, cytrusy, owoce jagodowe, banany, śliwki, jabłka, jabłka pieczone, musy, przeciery owocowe.

Kolejnym etapem może być uzupełnienie diety wysokokalorycznymi lub wysokokaloryczno-wysokobiałkowymi preparatami.

Ich właściwa podaż – małe, częste porcje w ciągu dnia – zapobiega utracie apetytu i wystąpieniu niepożądanych efektów metabolizmu i wzmożonego wysiłku oddechowego, związanego z dużą wartością energetyczną preparatu.

Istnieją badania sygnalizujące korzystne działanie wzbogacania diety aminokwasami, szczególnie leucyną oraz nienasyconymi kwasami tłuszczowymi (PUFA).

Podsumowanie

Podejmując leczenie żywieniowe należy mieć na uwadze indywidualne potrzeby chorego i objawy choroby, występujące w każdym przypadku z nieco innym natężeniem.

Ze względu na możliwość występowania chorób towarzyszących, skład jakościowy i ilościowy diety powinien być – po konsultacji z lekarzem i dietetykiem – dostosowany indywidualnie dla każdego chorego.

Należy również pamiętać, że najlepsze efekty można uzyskać stosując równocześnie rehabilitację (marsz, ćwiczenia oddechowe, itp.).

W leczeniu dietetycznym zaleca się urozmaicenie jadłospisów  poprzez wprowadzanie produktów z każdej z grup: nabiał, produkty zbożowe, mięso, warzywa i owoce. Poleca się jadać mniejsze posiłki, ale częściej powinny być spożywane i równomiernie rozłożone w ciągu dnia (np. 5-6 mniejszych posiłków zamiast 3 dużych).

Zaleca się spożywanie tłuszczów roślinnych (olej słonecznikowy, rzepakowy i sojowy), unikanie produktów wzdymających, takich jak warzywa kapustne i suche nasiona roślin strączkowych.

Ważne też jest aby potrawy były nieskomplikowane, w przypadku gdy chory gotuje sam, lub wspólnie z pozostałymi domownikami, w celu zmniejszenia zmęczenia oraz posiłki powinny być spożywane powoli, w spokojnej atmosferze.

Czytaj więcej:

Astma a ruch. Czy dziecko z astmą może uprawiać sport? – dr Monika Łopuszańska-Dawid

Literatura

  1. Raport Global Strategy for Asthma Management and Prevention – Revised 2014 www.ginasthma.org,
  2. Kupryś-Lipińska I, Kuna P. Zmiany najnowszych Wytycznych Leczenia i Prewencji Astmy —GINA 2014. Na co powinniśmy zwrócić uwagę? Pneumonol. Alergol. Pol. 2014; 82: 393–401,
  3. Ciborowska H., Rudnicka A., (2000). Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego,
  4. Śliwiński P. i wsp. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc dotyczące rozpoznawania i leczenia przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Pneumonologia i Alergologia Polska 2014, tom 82, nr 3, strony 227–263.

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)

  • Przewlekła obturacyjna choroba płuc jest schorzeniem, które powoduje zmniejszenie przepływu powietrza przez drogi oddechowe oraz stan zapalny płuc, który jest nieprawidłową reakcją układu oddechowego na szkodliwe substancje zawarte we wdychanym powietrzu.
  • W przeciwieństwie do astmy – w POChP dochodzi do trwałego, nieodwracalnego uszkodzenia oskrzeli i miąższu płuc, ale stosowane leki powodują łagodzenie objawów.
  • W Polsce na POChP cierpi ponad 10% osób po 40 roku życia – głównie nałogowi palacze.

Co powoduje POChP?

  • dym tytoniowy – należy do głównych czynników ryzyka zachorowania na POChP. Aż 90% chorych to palacze papierosów! Chorobą zagrożeni są również bierni palacze oraz osoby palące fajki i cygara. W przypadku papierosów elektronicznych nie ma jeszcze wystarczających badań naukowych potwierdzających mniejszą zachorowalność na POChP. Wiemy jednak, że paląc e-papierosy nie wchłaniamy do płuc substancji rakotwórczych ani produktów spalania,
  • zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego (smog),
  • narażenie zawodowe na pyły i substancje chemiczne znajdujące się we wdychanym powietrzu, np. krzemionka w kopalniach rud metali, w przemyśle budowlanym, a także pył węglowy oraz pył pochodzący z bawełny i ze zboża,
  • ciężkie choroby układu oddechowego przebyte w dzieciństwie oraz gruźlica płuc.

Jakie są objawy POCHP?

POChP przez kilka lat przebiega bezobjawowo, a jeżeli wystąpią jakiekolwiek objawy, to są tak mało charakterystyczne, że najczęściej ich nie zauważamy. Dopiero w późniejszym okresie, gdy dojdzie do trwałych zmian w oskrzelach i płucach, pojawiają się takie dolegliwości jak:

  • przewlekły, męczący kaszel, często z odkrztuszaniem zalegającej wydzieliny,
  • duszność podczas wysiłku, który wcześniej nie sprawiał kłopotu, np. wejście pod górę, spacer, czy wejście po schodach na 1-2 piętro,
  • świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej,
  • sinica końcówek palców, nosa, warg lub objawy niewydolności lewej komory serca – najczęściej obrzęki kostek,
  • duża utrata masy ciała – w bardzo ciężkich postaciach POChP.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Jeżeli masz krótki oddech, zaczynasz się męczyć po niewielkim wysiłku lub zauważysz u siebie którykolwiek z wymienionych wyżej objawów – koniecznie udaj się do lekarza. Pamiętaj, że tylko wczesne zdiagnozowanie POChP umożliwi spowolnienie rozwoju tej choroby.

Jakie badania na POChP zleci lekarz?

  • spirometria – badanie pojemności płuc; profilaktycznie co dwa lata powinni je wykonywać wszyscy palacze, szczególnie po 40 roku życia,
  • prześwietlenie (badanie RTG) płuc,
  • gazometria – badanie poziomu tlenu i dwutlenku węgla we krwi.

Leki na receptę w POChP

  • beta-2-mimetyki długo działające (np. Atimos, Oxis, Foradil) – rozszerzają oskrzela, ale nie działają przeciwzapalnie,
  • leki cholinergiczne (np. Atrodil, Spiriva, Atrovent N) – powodują rozkurcz mięśni gładkich oskrzeli i zmniejszenie wydzielania śluzu,
  • beta-2-mimetyki krótko działające (np. Ventolin, Berotec N, Aspulmo) – stosuje się je doraźnie do opanowania nasilonej duszności i zaostrzeń POChP,
  • preparaty złożone, zawierające lek przeciwcholinergiczny i betamimetyk krótko działający (np. Berodual N, Airflusal),
  • glikokortykosteroidy (np. Nebbud, Pulmicort, Encorton) – stosuje się jedynie u chorych z nawracającymi zaostrzeniami.

Leki w POChP podawane są drogą wziewną przez inhalatory ciśnieniowe, proszkowe lub inhalatory do nebulizacji.

Od prawidłowo wykonanej inhalacji zależy wielkość podanej dawki leku, dlatego przed zastosowaniem leku należy dokładnie zapoznać się z instrukcją obsługi inhalatora podaną w ulotce informacyjnej dla pacjenta.

Leki bez recepty w POChP

Są to preparaty stosowane pomocniczo w POChP i pamiętajmy, że nie mogą zastąpić leków przepisanych przez lekarza.

  • leki ułatwiające odkrztuszanie wydzieliny nagromadzonej w drogach oddechowych (np. ACC, Fluimucil Forte, Flegamina, Mucosolvan); trzeba pamiętać o tym, że ostatnią dawkę leku należy podać ok. 3-4 godz. przed snem, gdyż prowokując kaszel utrudniają nocny wypoczynek,
  • preparaty do ssania – łagodzące podrażnione kaszlem gardło i zmniejszające częstotliwość odruchu kaszlowego (np. Detusan, Tymianek i podbiał),
  • leki hamujące męczący kaszel w nocy (np. Thiocodin, Acodin, Supremin) – nie można ich podawać jednocześnie z lekami wykrztuśnymi, gdyż działają przeciwstawnie i mogą tylko pogorszyć stan chorego,
  • preparaty witaminowe (np. Adcort) – wspomagają utrzymanie prawidłowego stanu błon śluzowych w płucach.
Leia também:  Hatch 2015 em Rio De Janeiro

Jak skutecznie walczyć z POChP?

  1. Rzuć palenie – to podstawowa i najbardziej skuteczna metoda leczenia POChP! Należy pamiętać o tym, że szkodliwe jest także bierne palenie.
  2. Unikaj szkodliwych pyłów i oparów w miejscu pracy.
  3. Chroń się przed zanieczyszczonym powietrzem maską antysmogową.

  4. Ćwicz! – niezależnie od stadium POChP konieczna jest aktywność fizyczna – jej intensywność i rodzaj powinny być dostosowane do wydolności fizycznej i chorób współistniejących. Przed rozpoczęciem ćwiczeń dobrze jest skonsultować się z lekarzem lub fizjoterapeutą.

  5. Wykonuj regularnie proste ćwiczenia oddechowe – pomocny może okazać się trenażer oddechu – urządzenie do ćwiczenia prawidłowego oddychania.
  6. Stosuj zdrową dietę i unikaj produktów ciężkostrawnych. Jedz najlepiej 5-6 małych posiłków dziennie, z czego ostatni najpóźniej 2-3 godziny przed snem, co zapewni lepszą pracę przepony.

  7. Pamiętaj o szczepieniu przeciw grypie – szczególnie dotyczy to chorych po 65 roku życia, którzy są bardziej narażeni na infekcje.

W razie wątpliwości – zadaj pytanie specjalistom GdziePoLek.

Polub nasz profil

Zaburzenia układu nerwowego w chorobach płuc

Adam Antczak, Agata Dutkowska

Oddychanie, czyli prawidłowa wymiana gazowa tlenu i dwutlenku węgla, to warunek życia każdej komórki. Za dystrybucję tych dwóch gazów odpowiadają dwa ściśle skoordynowane i dopasowujące się do zmiennych warunków układy – oddechowy i krążenia.

Stała współpraca tych układów zapewnia podaż tlenu do organizmu i eliminację dwutlenku węgla ze środowiska wewnętrznego. Umożliwia to utrzymanie homeostazy, w tym stałej prężności gazów we krwi.

 W razie odcięcia dostępu do tlenu tymczasowo uruchomione zostają beztlenowe źródła energii, podaż tlenu musi być jednak potem zwiększona.

Zaburzenia w funkcjonowaniu układu oddechowego lub krążenia mogą doprowadzić do ich niewydolności, a tym samym niemożności dostarczania tlenu do tkanek.

Niedotlenienie ma szczególnie niekorzystny wpływ na komórki o zwiększonej aktywności metabolicznej, w których nie mogą zachodzić przemiany beztlenowe. Należą do nich m.in. neurony ośrodkowego układu nerwowego.

 W przypadku zaburzeń w obrębie kluczowych układów odpowiedzialnych za utrzymywanie prawidłowej równowagi tlenowej do uszkodzenia dochodzi stosunkowo szybko.

Rozdział ten podsumowuje wpływ wybranych chorób układu oddechowego na funkcjonowanie układu nerwowego. Konsekwencje niewydolności układu krążenia zosały opisane w innym rozdziale.

Choroby obturacyjne – astma i POChP

Astma i przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to najczęstsze choroby obturacyjne układu oddechowego. W praktyce neurologicznej nierzadko zdarza się hospitalizacja chorego z taką chorobą współistniejącą.

Astma oskrzelowa

Charakterystyka kliniczna

Astma oskrzelowa to przewlekła choroba zapalna, charakteryzująca się nadreaktywnością oskrzeli, napadowym, odwracalnym zwężeniem dróg oddechowych, z towarzyszącą dusznością, kaszlem i świszczącym oddechem.

Dolegliwości te często są wyzwalane przez czynniki prowokujące, a ustępują samoistnie lub pod wpływem leczenia. U ok. 40% chorych astma ma podłoże alergiczne. W Polsce na astmę oskrzelową choruje ok. 5% dorosłych. Choroba przeważnie dotyczy ludzi młodych, częściej kobiet.

Zwykle rozpoznawana jest we wczesnym dzieciństwie, może jednak pojawić się w każdym wieku. Z powodu astmy w Polsce notuje się ok. 1500 zgonów rocznie.

Czynnikami prowokującymi, mogącymi wyzwolić napad astmy lub wywołać jej zaostrzenie, są: alergeny wziewne, pokarmowe, infekcje układu oddechowego, ekspozycja na niską temperaturę, wysiłek fizyczny, niektóre leki (np. kwas acetylosalicylowy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, penicyliny), silne emocje.

Choroby płuc

Ze względu na przyczynę, przebieg i rokowania wyróżnić możemy co najmniej kilka różnych chorób płuc. Najgroźniejsze z nich to nowotwory płuc, gruźlica, pylica i astma.

Ze względu na trudność w leczeniu tego typu schorzeń, niezwykle ważna jest profilaktyka, czyli minimalizowanie ryzyka zachorowania poprzez eliminację substancji drażniących, które wciągamy do płuc wraz ze wdychanym powietrzem.

Chodzi przede wszystkim o ograniczenie kontaktu z dymem papierosowym i pyłem węglowym.

Czym jest choroba płuc?

To schorzenie odnoszące się do tkanki płuc, a zatem jednego z najważniejszych organów ludzkiego organizmu, które może być wywołane przez bakterie, wirusy lub grzyby, może mieć podłoże genetyczne (na przykład mukowiscydoza) lub inne, czego przykładem są różne rodzaje nowotworów płuc – śmiertelnie groźna choroba dotykająca setki tysięcy osób na całym świecie.

Najważniejsze choroby płuc to:

  • schorzenia o ostrym przebiegu tj. zapalenie płuc spowodowane przez bakterie, wirusy, grzyby lub pierwotniaki, a także gruźlica;
  • schorzenia przewlekłe, do których zaliczamy m.in. rozedmę płuc, pylicę, sarkoidozę, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych czy obturacyjną chorobę płuc (POChP) – większość z wymienionych schorzeń to choroby śródmiąższowe;
  • nowotwory płuc.

Cechą charakterystyczną chorób przewlekłych płuc jest postępujące upośledzenie pracy tego organu, co najczęściej objawia się nasilającymi się dusznościami i coraz większym niedotlenieniem tkanek. W przypadku chorób przewlekłych płuc spotykamy się z dwoma mechanizmami zaburzeń.

Pierwszym z nich ma charakter obturacyjny, co znaczy, że w wyniku stanu zapalnego doszło do zwężenia oskrzeli, przez co utrudniony jest wydech – przewlekła obturacyjna choroba płuc.

Drugi z nich ma charakter restrykcyjny, co znaczy, że w wyniku choroby elastyczność płuc uległa ograniczeniu, przez co utrudniony jest wdech – choroby śródmiąższowe.

Jak rozpoznaje się choroby płuc?

Jednym z podstawowych badań diagnostycznych wykonywanych przy praktycznie każdym rodzaju zaburzeń związanych z tkanką płuc jest spirometria.

Jest to nieinwazyjne badanie wykonywane zarówno w przypadku osób dorosłych, jak i dzieci.

Wymaga dużego skupienia ze strony pacjenta, ale pozwala na szybkie skontrolowanie podstawowych parametrów oddechowych, a tym samym wdrożenie ewentualnych dodatkowych badań diagnostycznych.

Lista najważniejszych chorób płuc obejmuje takie schorzenia jak:

  • gruźlica płuc
  • pylica płuc
  • ropień płuca
  • astma
  • POChP – przewlekła obturacyjna choroba płuc
  • mukowiscydoza
  • nowotwory płuc

Jak przeciwdziałać przewlekłym chorobom płuc?

Kluczowe jest w tym przypadku unikanie kontaktu z substancjami drażniącymi, toksycznymi, wdychanymi wraz z powietrzem, takimi jak dym papierosowy, pył węglowy czy pyły krzemionkowe.

Osoby podatne na zapalenia alergiczne płuc powinny unikać kontaktu z alergenami zawartymi m.in. w mokrym sianie, odchodach ptaków czy sierści zwierząt hodowlanych.

Typowymi chorobami wywoływanymi przez tego typu alergeny są alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych o nazwie płuco hodowcy ptaków i płuco farmera. 

W naszym Centrum Medycznym znajdą Państwo gabinet lekarza pulmonologa, zapraszamy do umawiania wizyt u naszego lekarza specjalisty.

Seja o primeiro a comentar

Faça um comentário

Seu e-mail não será publicado.


*